vanchuongviet.org
Post by Sơn râu 7 Jun 2026
| Cuối tháng Tư, đêm Hòa Lan chuyển mình sang xuân với một vẻ yên tĩnh đến lạ thường. Tôi ngồi trong căn phòng nhỏ tại thị xã Dronten. Khi những màu sáng cuối ngày tắt lịm phía chân trời, tôi ngồi bên khung cửa kiếng, nghe tiếng gió mùa xuân nhẹ thoáng qua như hơi thở của thời gian. Trong không gian yên bình ấy, lòng tôi lại dâng lên một nỗi nhớ quê hương. Tuy khoảng cách địa lý một nửa bán cầu dường như bị xóa nhòa khi tôi mở chiếc laptop, tìm về những âm thanh của tiếng Việt, những dòng chữ mang hơi thở của đất nước quê hương tôi. Nhưng cũng chính trong những ngày cuối tháng Tư này, không gian mạng lại trở nên chông chênh hơn bao giờ hết. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng vết thương cũ dường như vẫn còn âm ỉ, dễ dàng bị chạm vào bởi những lời qua tiếng lại, những tranh luận chưa hồi kết. Tôi thấy những định kiến cũ kỹ vẫn còn đó: người trách người, miền này nhìn miền kia bằng ánh mắt nghi ngờ. Những người cùng dòng máu, đôi khi chỉ thấy nhau qua màn hình máy tính với những lăng kính đầy màu sắc sắc tộc, chính trị hay quan điểm sống trái chiều. Lịch sử của nước Việt tôi dường như chưa bao giờ thực sự ngủ yên, dù lớp bụi thời gian đã phủ dày hơn năm mươi năm cuộc đời. Nhiều khi tôi tự hỏi, đến bao giờ chúng ta mới có thể thực sự ngồi lại bên nhau mà không cần nhìn vào những nhãn dán của quá khứ? Giữa những ồn ào ấy, tôi lặng lẽ quan sát và nhận ra vẫn có những con người chọn lối sống ôn tồn, hòa nhã. Họ là những người mang trong mình một trái tim bao dung, bởi họ thấu hiểu một sự thật giản đơn: thù hận không bao giờ nuôi lớn được điều gì ngoài những nỗi buồn truyền đời. Họ chọn cách không lặp lại những chia rẽ mà cha ông đã phải đánh đổi bằng quá nhiều xương máu và nước mắt. Ước nguyện của họ, cũng là ước nguyện của tôi, chỉ là được nhìn nhau như những người Việt Nam thuần túy, những con người cùng chung một gốc rễ, cùng một huyền thoại Rồng Tiên, dù sóng gió cuộc đời có đẩy đưa mỗi người về một phương trời khác nhau. Tôi thường mơ về một ngày quê hương mình sẽ thực sự trở thành nơi của sự nhân bản và văn minh. Mong ước ấy không bắt nguồn từ một tham vọng lớn lao nào, cũng không phải để đối kháng hay lật đổ bất kỳ ai. Đó đơn thuần là mong mỏi của một người con xa xứ về một bầu trời rộng mở cho thế hệ mai sau. Tôi mong mỗi đứa trẻ sinh ra trên mảnh đất hình chữ S, dù ở thành thị hay vùng sâu vùng xa, đều được lớn lên trong sự thân ái, nơi các em được dạy cách yêu thương thay vì cách phân biệt đối xử. Tôi mong người nông dân chân lấm tay bùn, những người cả đời gắn bó với thửa ruộng, mảnh vườn sẽ có đầy đủ cơm no, áo ấm. Tôi mong mỗi người dân đều có thể nói lên sự thật từ lòng mình mà không phải lo sợ, để lòng tốt không còn bị nghi ngờ và sự khác biệt không bao giờ trở thành lý do để chúng ta coi nhau là kẻ đối nghịch. Một xã hội văn minh không phải là nơi tất cả mọi người đều nghĩ giống nhau, mà là nơi người ta tôn trọng sự khác biệt của nhau trong hòa bình. Chúng ta cần hiểu rằng hai chữ “tự do” hay “nhân bản” không nên chỉ là những khẩu hiệu khô khan trên mặt giấy và trên những khẩu hiệu băng rôn. Tự do đích thực bắt đầu từ khả năng nhìn người đối diện bằng sự tôn trọng và thấu cảm. Nhân bản chính là cách mà một xã hội đối xử với những người yếu thế nhứt, người nghèo khổ nhứt và người lạc lõng nhứt của mình. Hòa giải, xét cho cùng, không phải là cố gắng quên đi những gì đã xảy ra trong quá khứ. Lịch sử là sự thật cần được tôn trọng, nhưng chúng ta không nên biến quá khứ thành xiềng xích trói buộc đôi chân của tương lai. Có lẽ, điều đẹp nhứt mà một con người có thể làm cho quê hương mình trong những ngày này là giữ cho trái tim không bị biến thành một chiến trường. Chúng ta cần những khoảng lặng. Khoảng lặng để lắng nghe tiếng lòng của chính mình và khoảng lặng để lắng nghe nỗi đau của người khác. Mỗi người chúng ta đều mang theo một câu chuyện riêng, một nỗi đau riêng và cả một niềm hy vọng riêng. Nếu ai cũng chỉ muốn nói mà không ai chịu lắng nghe, thì vết thương sẽ mãi mãi không lành. Là người con Việt Nam xa xứ, tôi vẫn hằng đêm thầm cầu nguyện. Tôi hy vọng rằng chính từ những khoảng lặng đầy thấu cảm ấy, một ngày nào đó, người Việt sẽ thực sự tìm lại được nhau. Khi ấy, chúng ta sẽ không còn đứng trên tư thế của kẻ thắng hay người thua, không còn bị chia cắt bởi những lằn ranh Nam hay Bắc, trong nước hay ngoài nước. Chúng ta sẽ gặp lại nhau như những người anh em chung một nguồn cội, cùng nắm tay nhau xây dựng một đất nước thanh bình, nơi mà tình yêu thương là sợi dây duy nhất thắt chặt mọi trái tim. Đêm đã về khuya, gió xuân ở Dronten vẫn nhẹ nhàng thổi. Tôi khép lại chiếc laptop, lòng cảm thấy nhẹ nhàng hơn. Quá khứ là một phần của chúng ta, nhưng tương lai mới là thứ chúng ta đang bước tới. Và tôi chọn bước đi về tương lai bằng một tấm lòng không mang thù hận. Dronten, đêm 30/4/2026 |
| Nguyễn Lê Hồng Hưng |
