This is a text widget, which allows you to add text or HTML to your sidebar. You can use them to display text, links, images, HTML, or a combination of these. Edit them in the Widget section of the Customizer.
Mới đây, trong lúc lang thang trên Youtube, tình cờ Tim Nguyễn được xem một đoạn phim ngắn nhan đề Warsaw 1939 với tiếng dương cầm tấu bản Nocturne của Chopin. Mở đầu là cảnh đường phố đông vui nhộn nhịp của thủ đô Warsaw – Balan. Tiếp ngay sau đó là cảnh đổ nát, trốn chạy xen lẫn lửa cháy, tuyết rơi. Có cả cuộc hạ sát tập thể từng người một bằng súng ngắn do sĩ quan Đức Quốc Xã thực hiện. Ôi, tiếng dương cầm vẫn vang lên trong đổ nát, bi thương. Rồi hình ảnh một căn nhà hoang vắng hiện lên với cảnh người nghệ sĩ dương cầm đi tìm từng hộp thức ăn dưới đôi mắt của viên sĩ quan Đức. Tất cả đã đưa Tim về lại với ca từ khúc hát Em ơi, Hà Nội Phố của Phú Quang:
Em ơi, Hà Nội phố
Ta còn em mùi hoàng lan
Ta còn em mùi hoa sữa
Con đường vắng rì rào cơn mưa nhỏ
Ai đó chờ ai tóc xõa vai mềm
Ta còn em cây bàng mồ côi mùa đông
Ta còn em nóc phố mồ côi mùa đông
Mảnh trăng mồ côi mùa đông
Mùa đông năm ấy. tiếng dương cầm trong ngôi nhà đổ
Phim The Pianist của đạo diễn Roman Polanski
Vâng. Khởi đầu cho bài viết của mình về người nhạc sĩ piano của thành Warsaw, kẻ này phải mượn ca từ trong bài “Em Ơi, Hà Nội Phố” của nhạc sĩ Phú Quang để làm nổi bật một điều. Đó là âm nhạc. Ôi, mùa đông năm ấy / Tiếng dương cầm trong ngôi nhà đổ… Tiếng đàn dương cầm của nhà soạn nhạc, nhạc sĩ Wladyslaw Szpilman trong phim The Pianist của nhà đạo diễn đầy tài năng và tai tiếng – Roman Polanski. “The Pianist” từng đoạt 3 Oscar năm 2002 về tài tử chính xuất sắc nhất (Adrien Brody trong vai W. Szpilman), đạo diễn xuất sắc nhất và kịch bản phim hay nhất.
Một lần nữa, trong không khí mùa đông lạnh giá, Nguyễn xin trở lại với bài viết ngày nào về The Pianist và chiến tranh và âm nhạc của loài người. Cuốn phim kể chuyện một gia đình ở Warszawa, Ba Lan, bị tan nát vì thảm họa Đức Quốc Xã ở những năm đầu của thập niên 40. Người nghệ sĩ dương cầm Szpilman đã đi qua tầng đầu địa ngục: Cha mẹ, anh chị em cùng với vô số người dân vô tội của xứ Ba Lan bị đánh đập hoặc bắn chết giữa lòng thành phố hoặc bị bức hại trong trại tập trung. Riêng Szpilman, nhờ may mắn, được đưa vào làm công việc khổ sai trong toán sản xuất rồi sau đó nhờ đôi vợ chồng nghệ sĩ Ba Lan cứu thoát. Cuốn phim đầy âm thanh và cuồng nộ với những hình ảnh thảm khốc khiến người xem bàng hoàng đau đớn, nhiều lúc tim thắt lại đến nghẹn thở. Riêng kẻ này đặc biệt xúc động với những sequences cuối cùng của cuốn phim, xúc động đến rưng rưng nước mắt. Đây là nét nhân bản tạo thành giá trị của tác phẩm. Lúc bấy giờ, cả thành phố Warszawa chìm trong đổ nát, hoang vắng. Szpilman chạy trốn từ ngôi nhà này sang ngôi nhà khác, đói khát và lạnh cóng cùng với những thương tích tưởng chừng có thể lấy đi mạng sống của anh bất cứ lúc nào. Anh phải đi sục sạo tìm chút thực phẩm còn sót lại để cầm hơi. Một hôm đang tìm cách đục một hộp đồ ăn, nhìn lên, Szpilman rụng rời thấy một viên sĩ quan Đức Quốc Xã đứng trước mặt mình. Viên sĩ quan hỏi anh làm gì ở đây và biết được Szpilman là nhà soạn nhạc và danh thủ dương cầm lừng danh của xứ Ba Lan. Là người có học và yêu âm nhạc, nghệ thuật, viên sĩ quan đưa Szpilman qua một phòng bên, chỉ chiếc dương cầm đầy bụi và những mảnh vỡ, bảo anh đánh đàn. Ngồi trước chiếc dương cầm như trước người yêu thất tán vừa tìm lại được, Szpilman xúc động nghẹn ngào. Rồi những âm thanh vang lên trong căn nhà đổ, vang lên như lửa reo, suối chảy trong khi ngoài trời bông tuyết bay trên gạch đá của những ngôi nhà mặt trăng. Có vậy sao, trong cảnh địa ngục a tỳ này, còn có được âm nhạc sao, nghĩa là còn có chút hạnh phúc và hy vọng. Viên sĩ quan của phía thù địch đứng lặng người nghe tiếng đàn của Szpilman vang lên thánh thót, có lúc tuôn chảy như đường chim bay, khi ầm ầm như giông tố đi qua bầu trời. Kể từ bữa đó, viên sĩ quan Đức đầy nhân ái tìm cách tiếp tế thực phẩm cho Szpilman, giúp anh sống dậy. Rồi Hồng quân Nga tiến vào giải phóng Ba Lan. Binh lính, sĩ quan Đức trở thành những kẻ bị truy đuổi.
Phim The Pianist của đạo diễn Roman Polanski
Viên sĩ quan Đức cùng với các chiến hữu của ông bị bắt nhốt vào một khu tập trung. Ông nhắn tin cho Szpilman biết. Trong những năm tháng sau đó, khi thành phố Warszawa và toàn thể Ba Lan được giải phóng, Szpilman cố công đi tìm viên sĩ quan đầy nhân ái đã cứu mạng sống của mình, và cứu âm nhạc của loài người, nhưng anh đã hoàn toàn thất vọng. Cuối cùng, những hàng chữ kết thúc tấn bi kịch có tiếng dương cầm cho biết viên sĩ quan, có tên là Hosenfield, đã chết trong trại tù Liên Xô.
Bạn thơ của tôi ơi,
Kết thúc phim buồn quá, phải không bạn? Ôi, mùa đông năm ấy tiếng dương cầm trong ngôi nhà đổ. Vâng ít ra, trong cảnh địa ngục ấy còn có tiếng dương cầm, và trong những giờ phút tuyệt vọng nhất, nghệ thuật cũng đã đem đến cho chúng ta sự ấm áp và cứu rỗi.
Nhạc Hoàng Phương, giọng ca Bảo Yến: “Dưới nắng hồng, tôi đi giữa Gò Công. Đất như cao, trời như thấp lại. Trong khoảng không trên sóng biển chập chùng, Chỉ còn lại dáng mẹ hiền Gò Công …”
Gò Công?!
Mùng Một Tết Nguyên Đán là thứ Bảy, ngày10, tháng Hai, năm 2024. Năm Giáp Thìn, làm tui nhớ bão lụt năm 1904, cách nay đúng 120 năm, tàn phá đất Gò Công.
Trên giồng, chỗ đất nhô lên, nước không bao giờ ngập tới gọi là Gò. Như Sài Gòn có Gò Vấp, nhiều cây vấp. Cách Mỹ Tho 35 cây số, có Gò Công mà nhiều người cho rằng là vùng gò, đất có nhiều chim công đến đậu. Theo tui, thế đất cao không thẳng, hơi cong, nên gọi Gò Cong (Công) đấy thôi.
Còn trong đám ruộng có cái gò nhỏ chủ điền không bang đất xuống mà cho làm đất cúng để nhà nghèo có nơi mà chôn cất. Nhà thơ Kiên Giang gọi là ‘đất nghĩa’, nửa Nôm nửa Hán. Chế chữ không ai cấm; nhưng phải cho hay. Đừng đầu Ngô mình Sở. Tui cho rằng chữ ‘đất cúng’ của ông bà mình toàn chữ Nôm hay gần chết thì chế chữ mới dở hơn để làm gì?
Chữ ‘phúng điếu’ toàn từ Hán Việt cũng hay. “Phúng” là lễ vật: nhang đèn, phong bì đến đám tang nhằm phụ giúp gia đình phần nào trong nỗi mất mát đau thương. “Điếu” là người sống gặp người chết lần cuối cùng. Bên Úc cũng có ‘phúng’ (Gofundme) quyên góp. ‘Điếu’ là đến đám tang, đi vòng vòng quan tài nhìn mặt người đã chết một lần cuối cùng.
Ao Trường Đua – nguồnistockphoto.com
Ao Trường Đua
Gò Công là nơi đồng chua nước mặn. Pháp đào một cái ao vuông, chu vi khoảng 3,000 mét, sâu 5 mét, bờ lề rộng 5 mét. Một lấy đất để xây các công trình. Hai chứa nước mưa cho dân có nước ngọt mà xài. Ao sâu nên hầu như không bao giờ cạn nước. Thỉnh thoảng làng cho bơm nước ra hết để vét sạch bùn.
Pháp mở một con đường đua ngựa để hàng năm, cứ đến ngày 14/7, ngày Quốc khánh Pháp, kỷ niệm phá ngục Bastille năm 1789, những cuộc đua ngựa diễn ra quanh ao rất rầm rộ cho dân coi. Tên ao Trường Đua từ đó mà ra.
Pháp thời đó còn cấp cho nhà Dây Thép (Bưu điện) 4 chiếc xe đạp để phát thư. (Hồi đó gọi là xe máy; dù không có máy gì ráo, phải đạp bằng chưn). Khi 4 bưu tá biết chạy, một cuộc đua xe đạp kỳ thú đã diễn ra vòng quanh bờ Ao Trường Đua. Thời đó, xe bánh đặc. Một người phải bỏ cuộc vì bánh bị bung không gắn vào được. Hai người té liên tục; sợ cũng bỏ cuộc. Còn người cuối cùng ráng gò lưng đạp quanh quẹo về tới đích. Phần thưởng gồm gạo, vải và cái vinh dự ‘Hạng nhất cuộc đua xe đạp đầu tiên ở Gò Công’’.
VC vô, giờ nước Ao Trường Đua dơ lắm. Làm tui nhớ Hồ Xáng Thổi Cần Thơ có từ năm 1957, nước hồ rất trong, tắm được. Giờ như kinh Nhiêu Lộc ở Sài Gòn, Ao Bà Om ở Trà Vinh, Hồ Chung Thủy ở Bến Tre, Ao Trường Đua ở Gò Công cũng từ sạch sang dơ như thế. Như vậy chế độ bây giờ dơ hơn hồi xưa. Hết cãi!
Rồi có một ông nón cối, chụp mấy cái hình xuồng tam bản chở bông bán Tết và ông chú thích “Hồ Sáng Thổi’ để khoe quê ta Tết về giờ đẹp quá trong gông cùm CS. Có một độc giả rầy ông: “Viết ‘sáng thổi’ sai chánh tả?’ Xà lan hoặc ‘xáng’, tiếng Pháp ‘chaland’. Máy để thổi hoặc múc được đặt trên chiếc xà lan mà người dân quen gọi là xáng, nếu thổi thì gọi là xáng thổi, nếu múc thì gọi là xáng múc.
Bà con mình để ý thấy mặt nước hồ rác nổi lềnh bềnh thì đẹp cái giống gì? Nó giống như son phấn lòe loẹt mà cả 48 năm rồi từ khi CS chiếm được Cần Thơ em quên đi tắm.
Cầu Tây Ban Nha
Đầu năm 1967, Gò Công cất một cây cầu mới, rộng 1.4 thước, đủ xe lam ba bánh chở khách, (kiểu Lambro do thuộc dòng xe Lambretta sản xuất ở Ý) qua được và có tấm bảng ghi tên cầu bằng chữ Tây Ban Nha ‘PUENTE ESPANA’ ở đầu cầu để ghi công chánh phủ Tây Ban Nha đã cử một phái đoàn y tế vào ngày 10 tháng 9 năm 1966 đến phục vụ người dân tại Bịnh viện Tỉnh Gò Công.
Cầu Tây Ban Nha – nguồn wordpress.com
Cây trái Gò Công
Sơ Ri (Cherry) Gò Công gốc Trung Mỹ. Thổ nhưỡng Gò Công rất thích hợp với cây sơ ri. Có 2 loại sơ ri: Một chua, giàu vitamin C, một ly nước ép sơ ri 180 ml có vitamin C tương đương 14 lít nước cam ép. Loại kia ngọt.
Sơ ri khi chín mọng có màu đỏ cam hoặc đỏ sậm. Ăn tươi hoặc làm mứt sơ ri, rượu sơ ri, cocktail, nước ép sơ ri v.v.
Năm 1969, tui có quen em Năm, xuất sắc trong vai tì nữ, dân xóm Cao Ðài, Gò Công. Từ Mỹ Tho, tui giang hồ vặt xuống Gò Công thăm em. Nhà em ở Xóm Đạo gần Thánh thất Cao Đài Đại đạo Tam Kỳ Phổ độ, hệ phái Tây Ninh, cách chợ Gò Công cây cầu Long Chánh. Em dắt tui đi vườn sơ ri và đi chơi Đèn Đỏ, một trong 11 ấp thuộc xã Tân Thành. Đèn đỏ vì ban đêm đèn lân tinh nó đỏ. Ngày trước, do Cửa Tiểu hẹp, để cho tàu thuyền không bị vướng cồn, Tây làm một cột hải đăng trên trụ sắt vững chãi cao cả chục thước ở bờ Bắc xã Tân Thành. Đèn lân tinh tầm sáng hơn 20 mét, giúp tàu thuyền ra vào Cửa Tiểu. Nhưng sau này bị sạt lở nó đã đổ sụp xuống biển.
Gò Công, đất cát pha trồng mãng cầu tròn và “Dưa Cồn Đèn Đỏ”. Dưa Cồn Đèn Đỏ vỏ xanh, mỏng, bóng mướt, ruột đỏ, ít hạt và nhất là có “cát” nên rất ngọt. Ngọt có chút vị mặn của mạch nước ngầm và hơi biển mặn mòi. Tui ăn miếng Dưa Cồn Đèn Đỏ với Em Năm Gò Công từ năm nẳm mà tui nhớ cái vị ngọt ngào của tình em hơn nửa thế kỷ trôi qua, tui đã lạc em rồi phía bên kia biển.
Tháng Tư, 1975, VC chiếm Gò Công, tui vô hộp. Còn em Năm, con gái ông xã trưởng làng Tân Thới quận Hoà Bình, Gò Công “Từ khi em đi lấy chồng. Anh ăn bánh vá Chợ Giồng với ai?”
tặng anh Ngô Đình Chương, người Mỹ gốc Huế. Nhà văn Hồ Đình Nghiêm
Người bạn chung lưng đấu cật với chú bác dượng dì o cậu mợ anh chị em trong ban tổ chức, ruột để ngoài da lăng xăng chạy đôn chạy đáo đổ mồ hôi hột rốt cuộc cũng xí được một chỗ cho tôi ngồi. Bạn nói: Tau biết tính mi ưa trửng giỡn dễ làm mất mặt bầu cua nên không dắt tới bàn có mấy o còn dỏ tuổi, để khỏi hư bột hư đường, nghe lời tau chỉ định mi nên an toạ chỗ ni cho chắc ăn.
Xa nhau lâu hung, hắn vẫn không sửa được tật nói chớt. Thời ba hột do, coi dư dớ dà, tụi mình còn có dau… Đại khái thế, cả đống chữ bắt đầu bằng “nh” hắn tự động “phiên dịch” ra thành “d”. Vợ hắn tên Nhàn, chẳng rõ hắn tán kiểu gì mà Dàn lấy hắn làm chồng? Lỗ tai Nhàn có dàn dã không?
Bàn tròn kê được tới 10 ghế quây quần, ơn trời hay may phước (?) bàn còn dư một chỗ trống. Và dư rứa hắn điền tôi vào cho hợp nghĩa. Nói kiểu Mỹ, tôi đích danh là Number Ten. Không nói không rằng “đưa con vô nội” xong là hắn quày quả bỏ đi. Ừ, cũng phải, có ai ở trong ban tổ chức mà ngồi chơi xơi nước mô? Cứ quay như vụ, thiếu khối việc để mần. Nói tội trời, một chỗ ngồi như ri vé bán tới năm chục đô chưa tính “tuỳ vào lòng hảo tâm” của bà con xa xứ. Rứa mà tôi đâu có phải trả xu nào, hắn đã “đi đêm” để tôi được danh chính ngôn thuận mà góp mặt chung vui. Hắn đưa triết lý: Đời có mấy khi, cả năm mới có được cái Rằm. Mi ở chỗ dà quê bên nớ vừa vượt biên qua thì địa phương quân là tau phải có diệm vụ săn đón, bồi bổ của ngon vật lạ cho cành hông để biết thế nào là đế quốc. Đã dớ chưa? Chớ dăn cái mặt xấu trai.
Tôi rất bằng lòng vì cái bàn mười chỗ này nằm khá xa sân khấu chong đèn kết hoa có trong nhà hàng mênh mông mà chốc nữa sẽ lần lượt dọn ra mười hai món gọi là cơm cung đình. Mặc sức mà phá mồi, tau nghe họ đồn là bên chỗ mi ở cơm nỏ ra cơm cháo chẳng ra cháo, hãy tỏ ra là người có tâm hồn ăn uống, chết bỏ bể bỏ cho bõ những ngày cơ cực. Dớ rồi, mi an tâm mà lo phần lu bu làm em-xi với em-xiếc. Mi có ưa tau kêu đầu lên trình diện bà con cô bác không? Nôm na là hát hò ngâm vịnh, tau dớ ngày xưa mi hát bài Đồi Thông Hai Mộ nghe rớt nước mắt. Ui, Mạ ơi, cứu con với. Trăm lạy ngàn vái bỏ qua cho em nhờ. Mi ốt dột chuyện chi? Kệ cha mệ nội cứ điếc không sợ súng. Tau có lời bài hát Chuyện Một Chiếc Cầu Đã Gãy. Dám chơi không? Mi mà còn nói dai nói dài nói dở thì tau bỏ về cho bỏ ghét. Hề hề, coai dư mi sợ ngôi sao vừa thắp lên và sắp sửa rụng xuống. Ông nội mi, đồ dát gan!
Chín người ngồi chung bàn thì hết sáu người là phụ nữ và in tuồng họ có quen biết nhau. Vì thế khi phát hiện cái số mười lạ hoắc lạ huơ vừa an vị, tất cả đều chú mục tới “gươm lạc giữa rừng hoa”. Một vị cao niên cỡ 6 bó lẻ 8 que tóc bối một cục gọn gàng hơn nữ hiệp tiền bối trong phim bộ nhiều tập làm màn phỏng vấn nóng sốt:
Anh cũng người Huế đó hỉ?
Dạ, cháu người Huế.
Rứa thì anh ở chỗ mô?
Dạ, ở Canada.
Nói đã ngẵng nghịch chưa tề. Ở Kim Long hay Bến Ngự? Ở nội thành hay ngoại thành? Nhà bên tả ngạn hay hữu ngạn? Ở quận 1 hay quận 2 quận 3? Tây Lộc, An Cựu hay Thôn Vỹ?
Dạ, ở Đinh Bộ Lĩnh trong thành nội.
Qua đây lâu mau rồi?
Dạ, cũng khá lâu.
Đi một mình hay đi cùng với ba mạ?
Dạ đi một mình.
Đã tội chưa! Ba mạ còn bên nhà?
Dạ, ba mạ mất lâu rồi.
Tội chưa! Mất vụ Mậu Thân đó hí?
Dạ không. Vụ mùa hè đỏ lửa.
Tội nghiệp. Rứa vợ con chi chưa?
Màn lấy khẩu cung như kiểu sẽ thu nhận “hắn” làm đồ đệ tạm hoãn lại vì có một cô nương “trẻ người non dạ” mày sắc hơn lá liễu vận công xía vô:
Mạ thiệt kỳ khôi! Quen biết chi nơi mà đè người ta ra hỏi lung tung xèng. Phút đầu gặp nhau mà dễ gây sứt mẻ quá. Xin lỗi anh bỏ qua cho nếu làm anh khó xử.
Dạ, có chi mô chị. Mạ tui khi xưa cũng rứa. Ai đè tui ra hỏi tứ tung bát giác tui xin cảm ơn người nớ.
Thấy chưa? Chỉ có con mới nhiều chuyện. Mạ dòm qua mặt anh ni buồn là biết người mang nhiều tâm sự. Rứa thì ở bên Canada chắc lạnh ác ôn lắm hí?
Dạ nói chi nữa. Lạnh cho teo… Dạ lạnh vô hậu kế đợi!
Chao, anh ni chưa già mà còn nhớ tới mấy chữ của Huế xưa. Ngồi gần anh ni mạ buồn miệng mới gớm. Rứa thì ở bên nớ anh làm việc chi?
Dạ, cháu làm thợ đụng…
Chết cha! Cả đời chừ mới nghe ra, việc vàng chi mà nguỵ tặc kiểu nớ?
Mạ ơi là mạ! Có nghĩa là người ta bách nghệ, việc chi cũng làm được, hoặc nói trắng ra là nghề nghiệp không rõ ràng.
Cả bàn tự nhiên rơi vào khoảng lặng. Cái thằng người Huế ni qua đây rồi mà coi bộ công không thành danh không toại. Phàm đã mang tiếng là phụ huynh, lỗ tai họ quen nghe mấy chữ bác sĩ kỹ sư rớt vô. Làm thợ đụng thì không khéo mà đụng phải ngõ cụt, tắc tị đường vợ con. Thảm như rứa đó mà chẳng ai chép miệng: Chao, tội chưa tề! Ai hơi sức đâu mà thương hại cho đứa văn dốt chữ dát! Uỷ lạo cho câu ca dao: “Không ngon thì cũng chè tàu, dẫu ngon cho lắm cũng màu chè xanh”.
Chớ anh có quen ai ở bên ni không? Chẳng lẽ anh vác mạng không mà tới ngồi đây? Một phụ nữ mặc áo dài lụa có vẽ những chùm bông rơi rụng từ cổ tới bụng vừa xuất chiêu góp phần “xa luân chiến”. Tôi nói tên thằng bạn rồi đảo mắt một vòng. Có lẽ Nhàn, vợ hắn ngồi chung bàn với mấy cô trẻ tuổi mà hắn không muốn tôi có mặt để phách tấu chém gió nhăng cuội. Không cứ là vào hội trường này, đời tôi chưa từng chém một ai thì đã bị bà con cô bác ra tay không khoan nhượng. Chém tận tình coi thử hắn có rớt nước mắt không? Nước mắt chừng nghe khô hạn từ độ “ra đi chân thẳng cẳng dùi, bâng khuâng nhớ mạ ngậm ngùi thương em”.
Rứa thì anh dự trù ở đây bao lâu? Tháng sau thì họ có bày ra đêm Đồng Khánh Quốc Học nữa đó.
Dạ, cùng lắm là ở một tuần. Không có thổ địa cũng ngán lang thang thăm thú một mình. Nói theo người mềnh là dễ giựt chắc!
Hồi nớ anh có học ở trường Quốc Học không?
Dạ học ở trường Bồ Đề ạ.
Mô Phật, trường nớ nhỏ có chút xíu lại nằm trong kẹt. Hình như là trường tư thục chẳng mấy tiếng tăm?
Dạ, nó cũng y như trường Quốc Gia Nghĩa Tử vậy. Đa số học sinh đều có gia cảnh không mấy êm, chẳng thuận buồm xuôi gió. Học trò học bè mô có được sự chọn lựa cho bản thân, mặc số phận đẩy đưa. Tôi định đưa thêm ví dụ là khi không mà mình lọt êm vô ngồi chung bàn này, nhưng sợ bị mấy “mệ” chửi đồ có ăn học mà ba de, trợn trạc không biết liệu cơm gắp mắm. Bồ Đề ngon kiểu bồ đề, tưởng mình Quốc Học thì bề tui sao? Quốc Học có trò ăn chay mà Bồ Đề có em ăn mặn. Và “ăn mặn nói ngay hơn ăn chay nói láo”. Tui nói tui người hoàng phái, được đẻ trong điện Thái Hoà, dỗ giấc mộng ở Ngọ Môn lầu và cựu học sinh trường Quốc Tử Giám thì bàn dân thiên hạ có đôi chút nể vì? Trần Quốc Toản bóp nát trái cam, riêng thằng hèn này bóp tan trái ổi. Rứa mới sinh chuyện! Mới lòi ra đứa nhỏ nằm khóc oe oe trong nôi, nghe giặc phương Bắc tràn tới liền vung tay múa chân thoắt cái vai ba tấc rộng thân mười thước cao, bức nguyên cây tre làm vũ khí nộ khí xung thiên khiến giặc bành trướng hoảng loạn đạp lên nhau tìm đường thoát thân. Sử xanh còn đọng mực chưa khô: Ấy là Thánh Gióng, tên cúng cơm là Phù Đổng Thiên Vương vậy. Nghe đâu chủ tịch trong nước từng nói: Dẹp xong giặc Ngài liền thanh thản cỡi ngựa sắt về trời vui thú đoàn viên. Choáng. Khủng cũng một nghĩa như nhau. Hàm hồ hàm chứa! Bày đặc ta đây văn hay chữ tốt.
Thức ăn sơn hào hải vị chưa thấy dọn ra, cũng hổng thấy vị diễn giả đóng đồ lớn (đồ ăn nói) lên đọc diễn văn nguyên cớ do đâu người bốn phương trời về tụ bầy nặng lòng chung vui đêm nhớ Huế thì không dưng có người đường đột thử giọng trước cái micro: A lô, xin quý vị chú ý. A lô, nhân viên nhà hàng vừa cho biết đồng hương nào làm chủ chiếc xe Lexus màu trắng có bảng số 305 JKZ hãy nhanh chân di dời đi chỗ khác kẻo bị ăn giấy phạt hoặc xe sẽ bị kéo đi. Tôi xin lập lại xe màu trắng bảng số là… Thôi chết mạ ơi, con mô có ngờ chỗ nớ cấm đậu. Cô “trẻ người non dạ” quýnh quáng xô ghế đứng lên. Tà áo dài cuống quýt vướng mắc vào đôi chân đang thi triển cước bộ chạy ra hướng cửa. Quý ông đứng tuổi ngồi ngó theo: Làm chi mà hắn đãng trí cách nớ? Xớn xác hẹn hò ai mà sảng hồn không chộ ra bảng cấm? Người xưng mạ phân trần: Hắn chạy ba vòng mà tìm không ra chỗ trống giữa parking, chóng mặt một lúc nên vác xe ra đậu khúc đường vắng bên hông. Có ai mà dè!
Chộn rộn phút giây rồi cũng lắng xuống. Có người trấn an “mạ”: Khung can chi mô. Ẻ ba bại. Chuyện chi cũng còn có đó. Thường thì nhân viên nhà hàng ưa trộ mình cho vui rứa thôi, giấy phạt với kéo xe, còn lâu a! Cứ bình chân như vại thì tùng mô sợ bão. Bác nói rứa mà nghe được a. Ngang như cua! Có cẩn tắc thì vô ưu, vô ưu mới bình chân như vại được chớ!
Bóng hồng lại trở vào, nói trong hơi thở gấp: Xui chi xui vô hậu. Đã đậu sai chỗ rồi, răng mà tự nhiên một bánh trước bị xẹp. Chộn rộn lại dấy lên. Rứa chừ con tính làm răng? Dời xe đi chỗ mô? Dời chi được mạ, trước mắt là phải thay cái bánh xe mới, mấy thứ khác hạ hồi phân giải. Vừa buông dấu chấm câu, tự nhiên có tám cặp mắt ngó vào mặt tôi, định vị: Anh noái anh là thợ đụng, rứa thì dịp ni tiếc chi mà không xắn tay áo ra phụ giúp người ta. Chần chờ chi nữa, mau hối kẻo dính giấy phạt bi chừ, khi nớ ăn sẽ mất ngon, nuốt mô có xuống hè!
Tôi mạnh dạn đứng lên, khu xa ghế đóng tuồng Lê Lai liều mình cứu chúa. Sử ghi rằng vì muốn Lê Lợi an toàn, Lê Lai đưa ra diệu kế hãy đổi áo cho nhau hòng biến đổi thân phận, hạ thần mặc long bào thì ắt chúng chỉ nhắm duy vào mình kẻ hèn này thôi, muốn chém muốn giết tuỳ ý… Người như tôi mà mặc áo lụa Hà Đông yểu điệu thục nữ, cho dù có chêm nịt vú thì coi cũng hổng đặng, chẳng ra thiên hương quốc sắc với số đo ba vòng chuẩn mực gì ráo trọi. Nhưng mà ngồi trong bàn này, so ra tôi “ngon cơm” hơn toàn thể chín vị đồng hội đồng thuyền. Hội nghị Diên Hồng đã biểu quyết, dứt khoát còn ai trồng khoai đất này. Bóng hồng mở đường, tôi chỉ biết nhắm mắt đi theo một hương mùi lay động khó cắt nghĩa. Hy vọng là sau cốp xe em còn đủ bộ sậu mọi thứ đồ nghề để thay. Anh giúp em lần ni hí? Rõ là trong cái xui có cái hên, ai khiến anh tới ngồi ghế đối diện em làm chi.
“Chuột kêu chút chít trong rương, anh đi không khéo đụng giường mạ hay”. Đồ để nâng xe lên kêu như chuột luân phiên làm ám hiệu. Gồng mình muốn rụng cánh tay, năm cái bù lon ốc vít mới rời khỏi bánh xe xìu xìu ển ển trước tròn sau méo cứ y như hình dáng núi Ngự Bình. Người con gái mềm như sông Hương uốn lượn bên tôi: Cởi áo vét ra em cầm cho nì, cho mát, cho khỏi đổ mồ hôi, cho khỏi dính dầu mỡ. “Chàng ơi đưa gói em mang, đưa gươm em xách để chàng đi không”. Nì, răng em không ca điệu Nam Ai, hò mái Nhì trả công cho anh mở cờ trong bụng. “Mạ ơi chớ đánh con đau, mồ hôi phải chặm con lau cho chàng”. Anh hè, nếu mà người chuyên đi phạt xe đậu trái phép thấy anh cứ hì hục như ri đây thì họ không nỡ phạt mô hí? Tôi quyết không băn hăn bó hó. Tôi quen thói “lụt lịt mà chín mà mười, vừa nói vừa cười bô lô chi trợt”: Anh không ở Mỹ nên chẳng biết họ phạt mình bao nhiêu tiền? Phần anh thì xin hãy trả công là hai chục, nghe đặng không? Anh nói thiệt hay răng? Để em vô réo mạ tiền, bữa ni lật đật đi mà quên lận lưng một xu đui mô hết. Nì, người chi mà thiệt thà, đưa mặt lại sát để dòm cho kỹ người ta, tướng anh mô phải hạng người quen mài dao để chặt chém. Có khi mô em buồn chân đi lạc qua Canada chưa? Khi mô nổi hứng thì anh nguyện làm hướng đạo thiện nguyện dẫn em đi hang cùng ngõ hẹp, có thuyết minh hẳn hòi. Không xông xáo không lấy tiền. Ô kê. Em nghĩ là mạ em thuận lòng, hồi nãy mạ em nhìn mặt mà bắt hình dong, nói anh buồn ắt là người mang nhiều tâm sự.
Quả không hổ danh là thợ đụng, làm việc gì ra việc đó. Nhưng không dại tự thú là suốt đời nào biết gì tới chuyên viên cơ khí hoặc sửa xe linh tinh này nọ. Chỉ là với sức người thay lốp xìu thành lốp năng (sỏi đá mà thành cơm, xưa nay hiếm). Bây chừ mình lại bỏ công chạy lòng vòng tìm chỗ đậu. Tiên quyết là tìm nơi thuận tiện càng gần cửa nhà hàng càng tốt vì mạ em già chân đau không đi xa được. Đã trót đóng vai Lê Lai thì không thể bao giàn chức năng của Vân Tiên. “Vân Tiên cõng mẹ trở ra, đụng phải cột nhà cõng mẹ lộn vô”. Mạ người nớ chớ mô phải mạ tui, mà ngay cả má vợ tui liệu sức nhắm cõng không ra chè ra cháo mô tề. Nói ông Thâm Tâm bỏ lỗi cho: Cõng người ta chẳng cõng qua sông, không nghe tiếng sóng cũng hộc xì dầu.
Khi không người “con của mạ” thắng xe kêu cái kít, nàng la lên: Chỗ ni được đa, anh dòm giúp em coi có bảng cấm nào không? Có đấy người ạ, dưới mặt đường họ vẽ sơn xanh hình dáng một chiếc xe lăn. Mình từng kinh qua chiến tranh tơi bời khói lửa mà chưa “rụng cùi thúi cuống”, sầu riêng chưa rơi rớt sau vườn nên không đủ tư cách để đun xe vô chỗ sứt gọng gãy càng kia được. Chúng phạt cho trắng máu. CD trong xe phát nhạc, tiếng nhỏ, tự tình: “Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt”. Ồ, quên hỏi người tài xế tên chi? Ai? Em hả? Em tên Quỳnh Hương. Hương mệt chưa? Vì răng? Vì cứ lái loanh quanh dễ nghe đời nghiêng chi lạ. Anh nói ri nghe có lọt lỗ tai không? Là tuy hơi xa một chút, anh đồ chừng trước quán ăn của Thái Lan thế nào cũng có chỗ trống. Khi tan tiệc, mình tới lấy xe trước rồi quành lui đón mạ, có chi mô hè. Ui, bởi rứa mới nói, một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao. Có anh ngồi bên thật lợi hại, mình em còn lâu mới dư sức qua cầu.
Trước khi vào lại chỗ ngồi, đứng ngoài cửa Quỳnh Hương trao lại chiếc áo vest cho tôi bằng cách khoác tạm lên vai: Cầm kiểu ni bà con thấy đâm dị nghị nói bóng nói gió thêm nhức đầu. Anh đi thẳng vô phòng vệ sinh mà kỳ cọ đôi bàn tay đen đúa, phần Hương về lại bàn giải đáp mọi thắc mắc, tuyên bố mọi chuyện giải quyết ổn thoả, xuôi chèo mát mái. Tôi nghe lời, thợ đụng kiểu này rất dễ hao sức, rửa xà phòng thật lâu mới tạm trôi dầu mỡ bám ở hai bàn tay. Tôi nào phải loại ăn ở mất vệ sinh, chẳng qua bị đồ nghề cà lê mõ lết cùng mấy con ốc chơi khăm. Thôi kệ, đại khái rứa đã, dấu vết khắc ghi nhằm chứng minh rằng lao động là vinh quang. Vinh quang thật đó, mọi người đang ngước trông lên tôi với ánh mắt đầy thiện cảm. Ủa, té ra dân Gia Nã Đại chơi được quá đi chớ, quen biết chi hắn, rứa mà hô lên cái là chạy u đi thi hành sứ mạng. Hắn nói bên chỗ hắn lạnh đến teo… Teo chi thì chưa đoán ra được nhưng bảo đảm là hắn chưa teo tim. Tim thu nhỏ chút xíu thì hồi nãy đã giả điếc giả câm, đã không bà con xa lại không nốt láng giềng gần.
Hình như mọi người đã nhập tiệc… từ khuya. Họ đang ăn qua món thứ hai thì phải. Dùng đi, cho nóng sốt, cứ tự nhiên xem như con cháu ở trong nhà. “Mạ” nói như rứa đó rồi gắp đồ ăn, với người qua bỏ vô chén thằng thợ đụng. Chao, thanh niên trai tráng phải sức như voi, có mô mà ăn từ tốn nhỏ nhẹ quá hơn là mèo. Gái mới về ra mắt nhà chồng phải ngó cháu mà học hỏi. Mạ thiệt là, con nghe mạ nói còn mắc cỡ nữa đó huống chi người dưng khác họ. Để cho mạ nói, nì có ưa đổi chỗ với bác không? Ngồi chi mà xa cả cây số, qua ngồi gần em nó xúc đồ ăn cho. Cơm thương chớ không ai thương mô. Đêm còn dài mà mạ, ăn chút chút rồi cuối cùng cũng đầy bụng thôi. Con rất ngán ba cái vụ gắp đồ ăn cho nhau, mất vệ sinh lắm đi lận. Mi nói lạ quá, khi xưa ba mi cứ gắp đồ cho mạ ăn riết, như rứa mới lòi đầu mi ra đó chớ, ở đó mà làm đày làm láo. Cho dù có thực bụng không ưa gắp thì phải nghĩ tới mình vừa chịu ơn người nớ sửa xe cho. Ăn đi cháu. Tội chưa tề, răng hai bàn tay ngó đen thui!
Hương nì, giàn bầu nhà mình sai trái quá, rồi lê rồi lựu rồi mướp rồi ớt chỉ thiên, có chi con thu hoạch đầy một bao ny-lông mang tặng anh ni làm quà cây nhà lá vườn, ăn lấy thảo.
Dạ, cảm ơn bác, luật lệ của Gia Nã Đại cấm tuyệt rượu bia thực phẩm hoa quả mang vô xứ sở họ. Cây nhà lá vườn mà ăn tươi nuốt sống tại chỗ ắt phải sướng hơn.
Bà mặc áo dài có chùm hoa rơi từ cổ xuống ngực phát biểu cảm tưởng:
Vị khách không mời ni ngó lụt lịt mà địt ra khói chớ đừng tưởng bở. Có ưa con Hương trổ tài gia chánh nấu nướng đãi đằng thì nói ngoẽn một tiếng cho xong chuyện, ở đó mà bóng gió với luật lệ cấm đoán tay xách nách mang. Sẵn tui cũng giới thiệu cho khách hay biết, là o Quỳnh Hương nớ nức tiếng món cơm hến, ngon nhức nách, và không sót một hột cơm lại xuýt xoa hít hà đòi đớp thêm chén khác.
Dì Thảo chơi kiểu hại cả bạc vạn, cũng tuỳ đối tượng mà ra công chiêu đãi vì món nớ nhiêu khê rắc rối đòi hỏi lắm phụ tùng gia vị lắm lận.
Rứa thì sẵn nguyên vật liệu ê hề là bầu lủng lẳng đầy giàn đó, tiếc chi. “Đầu tôm đem nấu canh bầu, mạ chan con húp khách rầu bỏ cơm”.
Hai ba tiếng cười cất lên. Cười nức nẻ chớ chẳng phải như ong vỡ tổ. Không biết từ đâu, người bạn lò dò bước tới:
Thằng ni trước đây làm ở bộ ngoại giao hay răng mà chừ giỏi giao lưu tình cảm quá mạng. Hắn có lỡ lời thì xin các bác các o các chị vị tình mà bỏ lỗi cho. Mi đã thành khẩn khai báo là người dà quê bên Canada vừa qua chơi chưa đó. Khi xưa ở Huế dà hắn ở sát dà tui ở giữa có giậu mồng tơi héo queo.
“Mạ” góp lời:
Anh ni ngó tướng hiền khô nhác ăn làm biếng nói chớ có mô dẻo miệng làm tới chức em-xi giống như anh. Nì, răng chừ thì cô Thu Cúc bước lên sân khấu hát bài tủ Màu Tím Hoa Sim?
Dạ chị Cúc bị đau bụng đột xuất do kinh nguyệt hành thành ra không biết có hát hò chi không?
Cái anh ni. Chuyện nớ chị em phụ nữ họ thì thầm với nhau thôi, làm cách chi mà chui vô lỗ tai anh được? Vô duyên chi lạ!
Rứa là bác nghĩ sai chị em phụ nữ hiện đại rồi. Họ nói oang oang, xô qua đẩy về cười vang rân khi nghe một chị phán, đứa mô ưa nói lái thì nhớ tránh xa con Thu Cúc nghe.
Đã xảy ra chuyện chi?
Mạ ơi, họ nói chuyện bà dẻm thôi. Thu Cúc nói lái thành ra Thúc Cu đó mà. Lạ lùng chi.
Quỳnh Hương thì răng? Giọng nói thanh tao như rứa, xắn quần lên giúp vui một tiết mục hí? Ưa lên khi mô thì để tui liệu sắp xếp chương trình. Chỗ quen biết mới đề nghị kiểu nớ, chớ đã có ba “người đẹp” sẵn lòng xúi tui ăn hối lộ, cứ để em hát một bài thì anh được năm chục bạc bỏ túi. Làm em-xi rất dễ tham nhũng!
Hắn ngó tôi: Răng hai bàn tay mi nhớp nhúa rứa thằng tê? Vừa bị nhúng chàm à? Ai xúi mi ăn hối lộ đó?
Quỳnh Hương nhìn tôi (xa cả cây số như lời mạ nói):
Anh biết bài Mười Năm Tình Cũ không? Xăm mình lên song ca cùng em chứ đơn côi lẻ bóng sợ kham không nổi trước bá quan văn võ.
Tân nhạc tui bù trất, vạn bất đắc dĩ mới xuống sáu câu vọng cổ. Hương dám làm Mỵ Nương thì khi đó tui sẽ nhập vai Trương Chi cho.
Giỡn chơi chi rứa nà? Hết cách chơi! Thà mà để Hương trổ tài nấu món cơm hến thì dễ nuốt hơn.
Tôi dòm vô mặt người bạn:
Văn nghệ bất khả ép. Ép dầu ép mỡ ai nỡ ép hai đứa tui.
Dì Thảo gõ đũa vô chén:
Wow, chỉ nói thôi mà đã nghe mùi riệu hơn điệu xàng xê. Ép hai đứa tui, tình hết biết!
Hương đỏ mặt:
Dì thiệt tình! Lúc mô cũng có ít xít ra cho nhiều.
Bạn hỏi:
Bên chỗ mi khung cảnh tiêu điều buồn lặng chớ mô được đông vui chộn rộn dư bên ni, đúng không? Còn thức ăn nữa chi. Ăn được không mi? Có dức răng không mi? Ủa, bia mô nỏ thấy? Kêu bia mà uống đi chớ. Khù khờ ông trời không độ mô tề. Mụ vợ tau có hỏi thăm mi trốn mô chẳng chộ? Mụ trách tau răng cả gan đem con bỏ chợ bơ ngơ báo ngáo. Chừ mi nên để tau dắt tới trình diện Dàn cho xong nợ.
Thời xa xưa mạ tôi hay dặn “đi thưa về trình” vì thế tôi nói với mạ của Hương: Dạ cháu xin phép đi chào hỏi người quen một tiếng rồi sẽ lộn lui. Bạn chêm vô: Hắn là con dà gia giáo. Mạ của Hương phán: Phải a, thăm hỏi phép tắc mô vô nấy xong, khi trở lui bác đổi chỗ cho mà ngồi, cùng trang lứa thì dễ chuyện trò cởi mở hơn.
Tôi ngồi vô ghế của người bạn bởi chỗ ấy dường như luôn bỏ trống, khi vòng đôi tay đặt trên mặt bàn, cùi chỏ tôi đụng một khúc tay lụa là của Nhàn.
Ôn dôn em thiệt là hậu đậu, ai xúi mà ôn đem dú thu người bạn thiết của mình ở góc kẹt nào chẳng nghe ra tăm hơi. Răng, có khoẻ không anh?
Chào Nhàn, nhờ trời tui cũng khoẻ.
Rứa nãy giờ anh ngồi chỗ mô?
Ờ, ngồi bàn số 13, ngồi đây trông lui không thấy chỗ lắc léo ấy mô.
Chơ tại làm răng mà tay anh lấm lem bồ hóng lọ nồi như rứa?
Ơ, bị có người nhờ sửa xe cho họ.
Í, chuyện lạ chưa tề! Đi kéo ghế mà lại biến thành sửa xe. Ai rứa anh?
Một người con gái tên Quỳnh Hương.
Quỳnh Hương mô hè? Có phải là cặp kè đi chung với bà dì tên Thảo?
Y bon.
Không biết ôn dôn em có âm mưu chi mà ém anh vô chỗ “đi dễ về khó” nớ.
Nhàn nói chi nghe dễ sợ rứa?
Cả bà dì lẫn cô cháu đều vừa ly dị chồng xong, họ độc thân tại chỗ.
Ở đây chuyện bếp núc chợ búa của Nhàn ra răng? Có hay ăn lê lựu mướp bầu không?
Tự nhiên cái đi hỏi chuyện cắc cớ!
Tại vì mấy người nớ họ có nhã ý trao tặng một bao đặc sản cây nhà lá vườn…
Không dám đâu. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây. Ai nhớ chớ Nhàn ưa quên. Cho em nhờ tí. Anh uống bia hí?
Nhàn với tay ra giữa bàn nắm cổ một chai: Ôn dôn em tu đã ba chai rồi, để ôn uống nhiều thêm hư chuyện.
Cảm ơn Nhàn. Hai vợ chồng tới đây có mang cháu theo không?
Dạ tụi này gửi nó cho bà ngoại. Nhỏ nhít mà anh, trốn ở nhà cho yên thân.
Già như anh có yên thân được không?
Với điều kiện anh ngồi bên Nhàn. Để hỏng anh ra thì có nước hư thân đi quên đường về.
Làm chi ghê gớm tới mức nớ? Chỉ ngồi kề một đêm thôi mà.
Biết mô được. Anh thuê motel có xa đây không?
Anh đâu rành địa hình để biết gần xa.
Anh có tính trở lui bàn số 13 không?
Nếu Nhàn đuổi.
Không dám đâu. Nói là đêm nhớ Huế mà toàn bày ra chuyện tào lao. Ăn đi anh.
Cơm thương chớ không ai thương, đúng không?
Đúng quá chớ còn gì nữa. Người ta ly dị nhau hà rầm đó chẳng thấy sao? Đoạn lìa nhau cũng vì so đo chuyện ăn mà ra cả. Bây chừ thắp đuốc tìm chẳng thấy hình ảnh một túp lều tranh hai quả tim vàng êm đẹp cũ.
Anh thuê ngụ ở motel vì sợ kinh động túp lều tranh của Nhàn đó thôi.
Khi mô anh về lại bên nớ?
Vài ngày nữa.
Có mang theo chút kỷ niệm với người chung bàn 13? Anh còn nhớ thơ bà Nhã Ca: “Kỷ niệm buồn như tiếng thở dài…”
Nhàn ơi, khi họ hỏi về thân phận, anh lỡ thật thà khai báo với họ là mình làm thợ đụng. Anh tin là với thứ nghề nghiệp hạ đẳng nọ thì ắt mình không lọt vào tầm nhắm của họ đâu.
Anh tin vào câu xa mặt cách lòng không? Một người ở tận phương bắc, một kẻ ở cuối trời nam thì mong chi ngày đoàn tụ. Nói rứa nghe ổn không?
Đoàn tụ có thể sẽ xẩy đến, vấn đề mấu chốt nằm ở chỗ, một túp lều tranh thì khó vững bền chống đỡ nhằm đương cự với giông bão.
Đêm nhớ Huế có khoảng hơn năm trăm thực khách tham dự cuối cùng cũng tan đàn sẩy nghé. Tôi là một con nghé, nói cho ra vần điệu thì thòng thêm đồ ưa ăn ké, qua biên giới đứng mấp mé, từng xơi tré, ăn chè hột é, ra đường suýt nữa tự té, thấy Hương đi lại tôi chẳng muốn né. Ai đã cười giọng the thé? Tạm biệt nhé. Mai kia mốt nọ tôi còn một vé, leo máy bay Air Canada trở lại chốn lạnh đến teo… Khi mô rảnh, kiếm cách qua chơi lại hí. Mạ của Hương nói. Không thích đổi chỗ thì thôi, cớ sao lại dông một lèo thẳng cò o ngón? Có ai ăn thịt mô mà sợ. Dân Gia Nã Đại quả là đồ nhà quê.
Tôi nhà quê, tôi không chối. Tôi gốc Huế, tôi không cãi. Ca dao từng có câu tôi thuộc: “Tới đây hò hát năm ba chuyện cho bui, keo sơn chi đó mà sợ chùi không đi”. Lại nhớ thêm: “Con mèo nhảy bể nồi rang, con chó chạy lại chó mang lấy đòn”. Xin cảm ơn tất cả bà con cô bác cậu mợ chú thím o dượng dì người Huế tha phương, đã mấy mươi năm (lâu hung) mới noái cho tôi nghe được giọng thâm trầm xứ mềnh, dù núi Ngự vẫn còn đứng bên sông Hương như ý thơ Bùi Giáng. Dù núi khuyết mòn, dù sông cau mặt với con nước thương đau hằng cửu vất mình ra biển rộng. Mình lưu lạc và mình tự trắc trở với một niềm đau mãi tồn đọng, khó nhạt phai.
“đứng bên ni sông dòm qua bên tê sông người đông như hội em bực tấm tình muốn lội sang sông sợ một mai sông dài nghỉn ngắn e thiếp không gặp chàng”.
“em trông xuống dưới sông thấy gò đất trắng em trông ra ngoài biển thấy buồm chạy lao xao em trông vô trong rào thấy kẻ chài, người vó, kẻ đó, người đăng con cá buồn nó lội thung thăng em buồn vì một nỗi biết than rằng với ai”.
Nếu hoang sớm, con anh hẳn bằng tuổi em. Anh nghĩ ra điều này khi nhìn chữ “Con em” viết đầy lên những tấm bià cứng mà đông người cầm, dong cao. Họ xuống đường với những đòi hỏi giản dị: “Xin đừng ức hiếp con em chúng tôi”. “Con em chúng ta là rường cột của đất nước”. Nhiều chữ con em với nội dung khác nhảy múa dưới nắng trên đoạn đường thiếu bóng cây.
Con đường tự dưng bị dồn cục vì có lực lượng hung hãn nào đón đầu. Anh lùi xe chạy ngược, xâm phạm vỉa hè để tìm lối đi khác. Khi tới quán cà phê thì em đã yên vị trong đó rồi. Có ai như anh, chỉ mỗi cái hẹn hò cũng chả làm cho nên thân. Em bắn tiếng và như mọi khi anh bối rối tìm cách minh oan. Anh luôn dong tay đầu hàng, anh mãi thua em, các thứ. Anh chỉ hơn em một điều: Già tuổi hơn em tới những hai mươi niên. Anh dại khờ, chẳng chối cãi; bởi nếu khôn vặt, con anh giờ này e còn lớn tuổi hơn em. Bạn anh có đứa ăn nói khó ngửi, xem anh là trâu ưa gặm cỏ non. Có đứa không biết tên em, cứ vô tư gọi “con bồ nhí”.
Thời anh trưởng thành khác với bi chừ, hôm qua anh xem báo đăng tin một cậu 15 tuổi hiếp dâm bé gái 7 tuổi, thấy máu đổ sợ quá bèn vác thân đi đầu thú. Thằng ấy dại hay khôn, anh nào biết. Không phải chim ra ràng thì đợi đủ lông đủ cánh hay sao? To gan thật! Vượt quá mức quy định thật! Ông bố của nạn nhân hẳn cực bức xúc. Dùng chữ tre già măng mọc ắt thậm sai.
Ngày đầu quen em, anh hát bản tình ca boléro xin đừng gọi anh bằng chú. Hát mùi riệu một thời gian, không kèn chẳng trống em mới chấp thuận đổi tông ra anh em. Và với cái lém lỉnh muôn thuở, em đề nghị anh nên sắm một lưỡi cưa. Cái gì? Lưỡi câu hay lưỡi cưa? Em xoa đầu anh: Cá đã mắc câu rồi, khỏi sắm thêm. Mua cưa đặng anh thủ tiêu cái sừng đi, so ra con nghé đáng yêu hơn trâu, biểu tượng của lì lợm và tối dạ.
Nghé mua thêm cho em ly nước mía, đợi anh lâu đến khát khô cả con người. Những cặp đôi dù không hoàn hảo, đa phần họ gọi nhau bằng nhiều cách, cưng à, con bồ câu bé nhỏ của em, mình ơi hoặc cục dàng ơi. Ít ai như em: Nghé ơi! Ba phần nũng nịu ba phần âu yếm, bốn phần khi dễ. Đêm hôm nghe gọi cứ ưa cạ đầu vào thân em mới gớm. Mà phải cạ cho đúng chỗ cơ, nếu không em la hao sức lực một cách vô lối. Cạ cho ra cạ, khi khổng khi không làm người ta mất sướng. Anh em ta chỉ gặp nhau ban ngày ban mặt, đôi lúc trời chiều nhọ mặt người, chứ đêm hôm trăng lặn sao mờ thì chưa có cơ duyên sum vầy để chia động từ cạ, bởi em bận làm tiếp viên nhà hàng ca tối. Anh thấy khó chịu khi nghĩ tới cảnh em cạ người vào những thằng oắt con lắm tiền của. Thực khách là thượng đế, nhằm nhò gì, chỉ cạ thôi mà, tôn chỉ mần ăn, hổng cho nó cạ thì quán ế.
Hôm nay em nhắn tin đường đột cho anh ra đây vì có chiện cần thông báo. Khi nói mặt em lộ vẻ nghiêm trọng thấy rõ, chút thất thường ít khi anh bắt gặp ở con người ưa nói cười nhí nhảnh. Em moi trong ví cầm tay ra một cái que nhựa xanh, chỉ vào ô lõm nằm giữa: Biết chi không? Em đang có bầu. Bắt đền anh đó. Thông thường khi uống cà phê người ta từ tốn nhâm nhi, anh cũng thế, có điều nghe em bảo tự dưng anh nốc một hơi cạn sạch ly nước đắng, ngậm luôn trong mồm mấy viên đá lạo xạo tê cứng đầu lưỡi. Hoang mang, hồi hộp, sợ hãi. Con em chúng ta có ra đời được chăng? Hay giết nó từ trong trứng nước? Anh than thầm: Đồ vô hậu! Cả hai đứa đều hậu đậu cả.
Đây là phương thức xét nghiệm nhanh, không mấy sai trật. Em nói, màu son môi bắt đầu phai nhạt, có vẻ như em đang rối trí. Nó hứng nước tiểu để sau khi thẩm thấu, phản ứng cho ra kết quả cộng trừ, dương hoặc âm tính. Mang thai, đẻ con lúc này là cả một tai hoạ. Con bạn em bảo, muốn dẹp yên vấn nạn mi phải xoay đủ 4 triệu, làm sớm nghỉ sớm, êm re bà rù. Em mới có 17 tuổi, khi không vác cái bụng thè lè thì ngay cả anh, chắc cũng hổng ham. Lúc này đang ì xèo nạn ấu dâm, bất lợi nhiều thứ quá…
Bốn triệu, một con số khủng. Biết vậy nên em chốt hạn kỳ, cho anh đúng ba bữa đặng xoay xở. Nghé à, nghé có thương em không? Nghé và bồ nhí chia tay để sớm chạy việc. Tình nhân vào quán cà phê thì ưa câu giờ, lúc mà trước mắt họ hiện ra chữ mùi mẫn của tình chàng ý thiếp, tâm đầu ý hợp. Đằng này thiếp vừa đun một hòn than đỏ biến hiện trường thành cảnh dầu sôi lửa bỏng khiến chàng phải giỏi chân rời ra, cháy rụi bao ước mơ thầm kín. Cạ chỉ một lần đã phát sanh hậu hoạn. Sướng có năm bảy phút mà khổ đồ chừng cả thiên thu.
Mày đã sáng mắt chưa? Bạn anh cười thành tiếng khi nghe kẻ hoạn nạn xin thỉnh cao kiến. Hắn nói thêm: Sướng con cu mù con mắt, ấy là chân lý vậy! Ông quân sư này lịch lãm chốn giang hồ bụi bặm, có nhiều kinh nghiệm máu me nên anh chẳng đắn đo phơi bày ruột gan. Bia rượu thì đa phần tửu đồ đều chọn hoàng hôn cho chí canh khuya để tợp lấy hơi men, nhưng phàm là quân sư thì không tính chia việc đêm ngày. Chuyện nhỏ! Ba say chưa chai. Tửu bảo, kíp mang rượu ra đây. Dĩ nhiên tại hạ là kẻ moi hầu bao ra, trút ngân lượng cho huynh đài dư sức qua cầu. Hắn ngó vào mặt con nghé dại khờ: Tao nghĩ là mày đang bị đối tượng làm tiền, bởi chăng giang hồ này đang mọc ra lắm thương vụ mần ăn thuộc dạng bàng môn tả đạo. Có con hẻm nằm bên cầu Nhị Thiên Đường, cúi đầu vào đó rồi thì mày muốn mua thứ gì cũng có. Tao ngờ là em này đã mua nước tiểu của mấy đứa cấn thai để chơi khăm mày. Vợ thằng Tư không có sữa cho con măm, sáng tối xách chai vào ra mua sữa mẹ vắt nóng hổi. Đù cha, chúng nó còn bán máu, bán nội tạng, bán ruột rà và giá mềm nhất là tinh trùng cũng như nước đái. Sáng dạ đến thế thì thôi!
Quân sư rung đùi: Tam thập lục kế xù là thượng sách. Làm chảnh mà quất ngựa truy phong. Tình nghĩa gì ngữ ấy! Anh cúi mặt khươi đất bám trong mấy móng tay, dạ rối bời. Làm gì mà có tới những ba mươi sáu kế lận, thật khéo đặt điều. Chúng sinh xưa nay chỉ vùi đầu vào duy một kế sách “phong bì” mà đã rụng tóc mòn hao cuộc lữ. Em ơi, ba ngày thiệt eo hẹp cho anh chu toàn cái phong bì bốn triệu. Con chó mà dồn vào chân tường, một là nó cắn người hai là nó chết vào tay khuyển tặc. Một trong hai, đường nào cũng nghe căng.
Nếu mày cứ cù cưa lòng chưa quyết thì mày nên sắm cái que nhựa ác đức bất nhơn đó, dụ em vào nhà nghỉ rồi biểu em đái cho anh coi. Nếu đúng là em có thai, muốn phá bỏ thì anh nguyện cùng em tới xưởng đẻ yêu cầu moi giọt máu ấy ra khỏi cửa mình. Đù cha, có tốn tới năm bảy triệu anh cũng mát ruột chứng kiến. Ấy là kế thứ hai vậy. Khà khà, nhiêu đó thôi cũng rõ trắng đen. Anh nhìn lên khuôn mặt đang đổi qua màu đỏ: Xưa Lưu Bị đi hành quân có mang theo ba phong thư của Khổng Minh, gặp tình huống nan giải thì cứ theo thứ tự mà bóc thư ra đọc để biết đường đi nước bước, nay chí ít ông cũng nên đẻ thêm chiến lược thứ ba chứ lị? Lỡ như em một mực cứ không chịu đái vô que nhựa làm trắc nghiệm ấy thì chẳng lẽ tôi phổng mặt mà bù trất. Tiến không tiến, thối không thối thì còn nước mẹ gì!
Sau khi đổ hết nửa chai bia cuối cùng vào mồm, thằng bạn lưu lạc giang hồ chùi miệng: Mày đã mang chuyện Tam quốc ra thì để đáp trả tao cũng ngôn lại lời của Tào Tháo, “Mỹ nhân trong thiên hạ thảy tầm thường dưới mắt ta, duy chỉ có vợ của kẻ thù là làm ta hứng thú”. Em ấy nào phải bồ nhí của kẻ thù, sao mày cứ tối dạ mà đeo đuổi? Trong thiên hạ thiếu gì em khác mướt hơn, tha hồ thả dê. Coi, kế thứ ba là như vầy, tao có thằng đàn em mang bí số Không Không Sợ, nhậm lẹ chẳng thua 007, cho nó chút tiền biểu hằng đêm bám trụ trong quán em ấy làm tiếp viên, nghe ngóng và thu thập mọi sinh hoạt của ẻm, ắt có khi mà dò ra bao ám muội khuất tất. Đù cha, không xem là cao kiến thì thằng này đâu còn chỗ đứng trong hắc bạch võ lâm! Cuộc đời này tao ghét nhất là sự phản bội, ghét đứa gắp lửa bỏ tay người. Nó biểu mày cưa sừng làm nghé rồi chính nó tự tay cắm vào đầu mày một cặp sừng khác. Mày nên tin vào khứu giác tao, ít khi tao ngửi sai sự cố. Sai thì mày chặt đầu tao đi.
Nhất trí. Đó là chữ anh vừa thốt ra. Trong ba phương án đề xuất chỉ có cái cuối cùng xét thấy hợp lý nhất. Bạn anh móc di động vọc giỡn trên màn hình nhạy cảm ứng để không mấy lâu đứa đóng vai giao liên, đặc công, du kích rồ xe máy tới ngay hiện trường. Mặt mày bặm trợn và toàn thể con người cậu thanh niên nọ toát ra thứ gì rất xứng đáng với hỗn danh Không không Sợ. Trời xanh thì luôn bị chúng sinh ca cẩm là không có mắt, mà không không sợ dường như hai mắt bị mù. Ngang tàng bước vô mà chẳng thèm để nửa con mắt ngó tới anh. Chuyện gì đại ca? Tới bến rồi mới gọi em út sao? Mày ưa uống gì thì cứ gọi, vị huynh đài này có chút việc muốn cậy nhờ mày. 00Sợ chưa biết chuyện gì đã ứng khẩu: Chuyện nhỏ! Hầu như thằng này từ ngày cha sanh mẹ đẻ tới giờ chưa khi nào gặp chuyện nhớn. Có đại sự hắn cũng biết cách gọt dũa cho bé đi. Nhằm nhò gì ba cái tiểu tiết. Nhìn là nghe an lòng hết biết. Cho hay hạng hàm phu tục tử cũng lộ được nét đáng nể trọng!
Rất mau lẹ, cực nhanh, siêu tốc, thằng ưa thách đố thương đau trở về sau hai đêm đi thực tế ở nhà hàng cao cấp Sao Vàng đưa thông tin: Có một khứa 60 tuổi đầu trú ở quận 1 mãi thèm phở cũng bị dính chấu vụ gieo máu lửa cho em sớm mang thai. Lão nói: Tại hạ tự lượng sức mình, chưa đả thông hai huyệt Nhâm Đốc thì hà cớ chi lại phóng được ám khí vào người cô nương. Nghĩ mà xem, vậy là xử oan cho bản thân tại hạ. Gia hạn ba ngày phải chồng đủ tiền bồi hoàn thiệt hại, bằng không bản cô nương sai đệ tử đi xin tí huyết, chớ oán than gươm đao vô tình.
Không không sợ thuật chuyện mắt thấy tai nghe, để minh chứng hắn trưng ảnh chụp lén bằng iPhone 7, mòn một cực rõ. Hắn cũng thu hình thằng vệ sĩ mỗi tối chở người đẹp về, an toàn xa lộ dẫn tới phố vắng ngoại ô đèn mờ. Rõ ràng rồi nhé, một cọng một bằng hai, hết lôi thôi nhé. Phàm mỗi khi đã bắt tay vào việc, kẻ hèn này bao đồng thêm việc lo giữ gìn an ninh cho lão già 60 tuổi kia. Một công hai việc, anh có sợ chúng uýnh dằn mặt thì sẵn tui lấy giá khuyến mãi là 1 triệu thôi, bảo đảm sẽ không rụng một sợi lông. Tám giờ sáng mai hẹn ở quán cà phê Chiều Tím, lão già nọ sẽ mang theo 1 triệu đồng kíp nghe theo hợp đồng.
Cả tuần, anh thử gọi em nhưng số máy ấy đã thôi hiệu lực. Nghé xâm mình vào chốn bồ nhí lao động cũng không nhìn ra nhân dáng lụa là di động trong ánh đèn mờ. Hỏi cô thu ngân. Ai cơ? Cái Mơ ấy à, em đổi sang địa bàn khác rồi. Mơ có khối người hỏi thăm lu bu thành em đâm ngán. Đây mới tuyển cái Nụ thơm thịt, chỉ vừa 16 tròn trăng, bác có ưa thử không? Nghé biến lại thành trâu âm thầm bước khỏi con đường xưa em đi. Như vậy, chỉ hao có 1 triệu mà lành lặn giã từ được sân cỏ non nhiều cạm bẫy. Phải mà em đừng hét giá 4 triệu thì chưa chắc tình ta đi vào ngõ cụt, nhỉ?
Thầy bói từng phán là đường tình duyên anh luôn suông sẻ có quý nhơn khuất mặt phù hộ, chuyện ấy nào sai trật một mảy may. Luôn không thiếu hụt, khoảng trống luôn được đắp bồi, chêm cho sít sao. Lần này anh gặp một phụ nữ đẫy đà số đo ba vòng vượt mức quy định, thoạt nhìn qua là tình trong như đã mặt ngoài còn e. Gọi chị rất phép tắc, rất công dân giáo dục. Chị tên Điệp la: Ui, nghe chị sao thấy mình già chát, bất quá tui hơn anh chỉ ba tuổi là cùng. Giao hẹn nhé, tụi mình góp gạo nấu ăn chung để đêm hôm trái gió trở trời lỡ ai có nhức mỏi thì đứa kia có bổn phận lột áo đối tượng mà thoa dầu cạo gió, nôm na là nằm hai mình thì bớt lẻ loi hơn mình ên lăn lộn trên chiếu chăn mênh mông ghẻ lạnh tình đời. Điệp cũng xin thưa là từng này tuổi, sống qua nghi bất hoặc, qua tri thiên mệnh rồi thì lỡ đã tắt kinh, nôm na là chúng ta có muốn đào tạo ra con em cũng không được. Đó là cả một hạnh phúc. Hai thứ tóc mà trông con mọn e thác sớm. Ngoài việc ấy ra thì Điệp cũng bình thường như trăm ngàn chị em phụ nữ khác.
Anh chở Điệp đi thăm thú vào con hẻm nằm gần cầu Nhị Thiên Đường bởi trước đây nghe giang hồ đồn thổi là muốn mua thứ gì cũng có. Điệp cần thứ trong uống ngoài thoa để bôi trơn chỗ đó, người tình cũng mua cho anh hộp thuốc viagra cầu chứng đó là công thức mà ngày xưa Hoa Đà vẫn bó tay. Hai đứa chăm chú đi dòm những món hàng cực lạ ma-dzê in Trung quốc phục vụ cho nhu cầu đêm bảy ngày ba vào ra không kể, đang lạc vào bát quái trận đồ thì đụng mặt Không Không Sợ. Dầu sao tui cũng còn nợ ông. Anh nói, không ấy xin vui chân ra quán hủ tiếu đầu đường làm bậy cái gì thế cho cuộc giải hạn vừa qua. Anh chàng có số má ấy nhìn Điệp: Thưa thím, ông này lỡ dại khờ vụng dại thì xin thím tha thứ chỉ bày cho ổng. Đù nó, hai người bá vai vít cổ trông như cặp đôi hoàn hảo. Điệp cười híp mắt: Phải đa, phải đa. Ra xơi hủ tiếu rồi hạ hồi phân giải. Bạn của bạn ta thì đúng là bạn ta. Anh mua sắm xong chưa? Không Không Sợ nói: Con mẹ bán sữa tươi đã cháy hàng, bả nói tui nào phải heo, chỉ hai vú chứ mấy, lóng rày sao dân tình khát sữa vậy không biết! Vừa nói đứa có số má vừa dòm vô ngực Điệp: Đời thuở! Chúng sinh độ rày quá chướng, phải đòi cà phê sữa người mới nhâm nhi, điệu này chắc mua sữa ông Thọ cho con tu bình.
Cả ba trở ra đường cái nhắm quán hủ tiếu mà dấn bước. Dĩ thực vi tiên, hãy để bố ăn no mới sáng dạ đi lùng sữa cho con măm sau. À này, đã nghe tin con Mơ bị công an sờ gáy chưa? Em thiệt dại khờ, cõi ta bà này thiếu gì nam tử hán đại trượng phu không vọc lại đè thằng con trai 12 tuổi đầu mà dụ khị làm chuyện vợ chồng. Em bị xử 6 tháng tù vì tội ấu dâm. Không chừng có người thấy ngon miệng khi đớp hủ tiếu, hấy?
Hôm nay là 30 tháng 1 năm 1976 Tây lịch, nhằm ngày ba mươi tháng chạp năm Ất Mẹo, chỉ còn khoảng 7 giờ nữa là qua năm mới, năm Bính Thìn. Sở dĩ tôi nhớ rõ như vậy vì ở trong tù mấy ngày giáp Tết, tù nhân thường hỏi thăm khi nào đến Tết. Hỏi để biết ngày nhận được cái bánh chưng, để biết sẽ có ba ngày nghỉ lao động. Và, điều quan trọng hơn là tù nhân có thời giờ ngồi ôn lại những kỷ niệm thân yêu của ngày Tết xa xưa cũ, khi còn chung sống hạnh phúc với vợ con, cha mẹ, anh em.
Tôi gói cái bánh chưng và miếng cá khô to bằng ba ngón tay đã được nướng chín vào bao cát, tay phải nắm cổ chai bia lớn chỉ còn một nửa, tay trái túm cái bao, rồi hăng hái đi qua khối Bình Thuận tìm Long công tử. Lát nữa tôi và Long công tử cũng như tất cả mọi tù nhân ở Tổng trại 8 tù binh Sông Mao, sẽ ăn bánh chưng, uống bia con cọp để tiễn đưa năm cũ, đón mừng năm mới.
Long công tử tiếp tôi với nụ cười thật tươi, gương mặt của hắn đã khá đầy đặn, cho tôi thấy lại hình ảnh của một chàng công tử hào hoa phong nhã ngày nào, khi tụi tôi còn là Sinh viên sĩ quan ở Trường Bộ Binh Thủ Đức. Long công tử nói oang oang như sợ tôi không nghe được.
-Chờ chút, chờ chút, tao lấy cái bánh chưng và nửa chai bia. Hay là mày cứ ra bên hông nhà bếp trước đi, tao tới liền.
Tôi đi chầm chậm qua ba căn nhà, đến căn cuối cùng là nhà bếp của khối Bình Thuận rồi quẹo phải. Ngồi dựa lưng vào bức tường hãy còn âm ấm vì phía sau bức tường là nhà bếp, tôi trải cái bao cát xuống đất, lấy món ăn thức uống để lên trên. Cũng phải hơn mười phút sau Long công tử mới đến, hắn cười thoải mái.
-Mày đợi có thấy lâu không?
Vừa dứt lời, Long công tử đặt cái bánh chưng và nửa chai bia của nó xuống, lần trong túi lấy ra một gói giấy nhỏ. Hắn vui vẻ nói với tôi.
-Đố mày biết, có cái gì trong gói này?
Tôi lắc đầu.
-Chịu thua, tao làm sao biết được. Chắc là muối ớt.
Nói xong mới biết là mình đoán sai, tôi nói luôn.
-Không thể được, bởi vì không lẽ Tết nhất đến nơi mà mày cho tao ăn bánh chưng chấm muối ớt, vô lý quá.
Long công tử cười đắc ý. -Tao cũng không biết có gì trong đó luôn. Nhưng mà chuyện như thế này, thằng Thọ cùng tổ với tao, mày không biết thằng này đâu, hai đứa tao chia nhau một chai bia, nó là dân Chợ Lầu ở bên ngoài trại tù Sông Mao nên được gia đình thăm nuôi, tiếp tế thực phẩm đầy đủ. Thọ khen tao là dân chơi, nó nói “Mày băng rừng vượt suối hơn một tháng trời, dẫn theo mấy chục con cọp mũ nâu, từ Pleiku về đến Phan Thiết an toàn.
Hình minh họa
Nếu mày đi nhanh hơn độ một tuần, có thể mày thoát được về đến Sài Gòn, không bị bắt nhốt ở lao xá Phan Thiết, và cũng không phải bị đưa ra Cà Tót để nếm mùi gian khổ đọa đày, giỡn mặt với tử thần. Tao cũng phục mày sát đất, suốt mấy tháng sống ở Cà Tót, áo quần giày dép bị tịch thu sạch sẽ, ngày ngày ăn ba hột cơm nấu bằng gạo mục, ăn lá đọt mì, tối đến chỉ có một bộ đồ bà ba đen bận trên người, ngủ chung với muỗi mòng, rắn rít, đói rét triền miên mà mày vẫn còn sống, đúng là một tay anh hùng hảo hán”. Nói xong Thọ rót phần bia của hắn vào cái lon gô, đưa nửa phần còn lại trong chai và gói giấy này cho tao, hắn vừa đưa vừa nói, với giọng nói đầy chân tình “Tết nhất đến nơi, tặng mày chút mồi nhậu với bia cho đậm đà hương vị, chỉ tiếc là thiếu vài củ kiệu ngâm giấm nữa là đủ. Chúc mày năm mới, học tập tốt lao động tốt, giữ được mạng sống để trở về đoàn tụ với gia đình.”
Dứt lời Long công tử mở gói giấy đưa về phía tôi.
Nhìn bốn con tôm khô to bằng đầu đũa, tôi cười rồi nói với Long công tử.
-Thằng cho mày mấy con tôm khô này, coi bộ cũng chịu chơi dữ. Ở cái xứ Bình Thuận khô khan nắng hạn, quanh năm cát bụi mù trời, vậy mà cũng có khá nhiều tay anh hùng hào kiệt. Tao muốn hỏi, có bao giờ mày nghe bài thơ “Mật khu Lê Hồng Phong” chưa ? Bài thơ mới nghe qua đã thấy phảng phất nét hào phóng ngang tàng. Tác giả bài thơ này phải là một tay hào sảng, phóng khoáng có thừa.
Long công tử nói với tôi.
-Những gì thuộc về lãnh vực khoa học, tao chịu thua, tuy nhiên với văn chương thơ phú thì tao có thể góp ý, đấu hót với mày. Để tao nhớ lại coi đâu khoảng 1973, tao đã có dịp đọc bài thơ này rồi.
Mai ta đụng trận ta còn sống. Về ghé Sông Mao phá phách chơi.
Cái thị trấn Sông Mao nhỏ xíu này, được biết đến một phần là nhờ Sư đoàn Dã chiến, hay là Sư đoàn Sơn cước gì đó, đa phần là người Nùng, năm 1954 từ Bắc vào đóng ở đây. Sau đó đổi tên thành Sư đoàn 6 do Đại tá Vòng A Sáng làm tư lệnh. Khi sư đoàn này di chuyển xuống Vùng III, sau đó là Trung đoàn 44, Sư đoàn 23 Bộ Binh chuyển đến. Cuối cùng Việt cộng lấy hậu cứ, trại gia binh của Trung đoàn 44 làm Tổng trại 8 tù binh để nhốt tụi mình. Trong văn chương, Sông Mao được biết nhiều nhờ bài thơ mà mày vừa nhắc đến của ông thi sĩ coi trời bằng vung ở Phan Thiết. Lịch sử đã chứng minh, nhiều khi bài thơ hay có thể làm cho một địa danh lạ hoắc, một ngôi chùa tầm thường bỗng nổi tiếng như cồn, điển hình là ngôi chùa Hàn San ở bên Tàu, được vang danh thiên cổ nhờ vào bài thơ “Phong Kiều Dạ Bạc” của Trương Kế. Ông thi sĩ này, đổ Tiến sĩ năm 754 đời nhà Đường.
Long công tử hớp một ngụm bia, hắn bốc hai con tôm khô bỏ vô miệng vừa nhai vừa nói.
-Phần còn lại là của mày.
Nói xong, Long công tử đưa gói giấy cho tôi.
-Mỗi đứa hai con tôm coi bộ thiếu mồi rồi, nhưng mà nói cho cùng, ở tù được như vậy cũng còn phong lưu chán.
Tôi nói với Long công tử. -Mình còn miếng cá khô nữa mà.
Hình minh họa
Long công tử nhìn xuống cái bao cát trải dưới đất, hắn vói tay cầm miếng khô.
-Vậy mà tao quên mẹ nó mất.
Miệng nói tay hắn xé miếng khô làm hai đưa lên mũi ngửi rồi giữ lại phần ít, đưa phần nhiều hơn cho tôi.
-Người ta thường nói trà dư tửu hậu, mày cứ từ từ nhậu lai rai đi, tao sẽ kể cho mày nghe về chuyện bài thơ “Phong Kiều Dạ Bạc” Bài thơ đã đưa ngôi chùa Hàn San tầm thường, không có một chút gì đặc biệt, trở thành một trong mười ngôi chùa nổi tiếng nhất Trung Quốc.
Đang thao thao bất tuyệt, Long công tử ngừng nói, hắn nhăn mặt rồi hỏi tôi.
-Mà nè, mày có biết chút gì về thơ Đường không?
Tôi vui vẻ nói.
-Mày hỏi hơi thừa, tao là sinh viên Văn Khoa năm thứ tư, đương nhiên có biết chút ít, cũng thuộc dăm ba bài thơ của Lý Bạch, Thôi Hiệu, Bạch Cư Dị như ai. Tao thuộc thơ Đường không phải vì thích, mà chỉ để phòng khi gặp những thằng cắc cớ như mày hỏi đến, tao còn biết đường mà trả lời.
Long công tử cười rồi nhích người ra xa, cái nhích người đầy giễu cợt giống như hắn sợ ngồi gần tôi.
-Với tao mà mày cũng nổ như lựu đạn M26, ngồi gần mày, tao sợ có ngày banh xác như không. Khi tụi mình còn ở Trường Bộ Binh Thủ Đức lúc đó mày mới mười chín tuổi, làm thế nào mày có thể là sinh viên năm thứ tư Đại học được. Chắc mày là thần đồng, đậu tú tài toàn phần vào năm mười lăm tuổi mà tao không biết.
Nghe Long công tử nói, tôi mới nhớ là hắn đã không biết gì về chuyện tôi học Văn Khoa ở Đà Lạt. Trong đầu của hắn, tôi vẫn là thằng Bắp cải của hơn bảy năm về trước khi tụi tôi còn ở Thủ Đức. Không có đi đâu mà vội, tôi từ tốn giải thích cho Long công tử nghe.
-Mày nói đúng, mười chín tuổi vừa đậu xong cái bằng tú tài hai, tao tình nguyện vào Trường Bộ Binh Thủ Đức mà chưa có một ngày bước chân vô đại học, chưa biết mặt mũi của nó như thế nào. Mãn khóa, khi mọi người hăng hái tươi cười vác ba lô ra đơn vị, riêng tao ôm cái mối tình tuyệt vọng với em Dung xinh đẹp đem về Trường Võ Bị Đà Lạt. Suốt hai năm sau đó tao sống như một cái xác không hồn, sống mà như đã chết rồi, sống mà không một chút hy vọng vào tương lai. Thất tình mà mày. Tao làm việc ở Trung tâm Hành quân Trường Võ Bị Đà lạt, hết ca trực có hai mươi bốn giờ nghỉ, tao dùng thời giờ này lang thang ở mấy quán cà phê, tìm quên trong tiếng nhạc lời ca, bên những giọt cà phê đắng, bên khói thuốc cay nồng. Ở đó tao mơ màng nhìn mấy cô thu ngân mà thương tiếc, nhớ hoài nhớ mãi về những ngày phép ở Sài Gòn, với mối tình mà tao cho là đi trên đường một chiều.
Long công tử cắt lời tôi.
-Tao có cảm tưởng rằng mày đã lạc đề, chuyện mày kể không có chút gì liên hệ đến việc mày học đại học. -Có chớ sao không, cứ từ từ đừng có nóng, tao mới nói rõ đầu đuôi được. Một lần nọ khi tao đang ngồi ăn sáng ở câu lạc bộ sĩ quan của trường, bàn bên cạnh tao là một ông thiếu úy và một ông chuẩn úy. Tao vừa gặm bánh mì vừa uống cà phê, tai nghe họ nói chuyện. Mày cũng đừng có vội chê là bất lịch sự khi nghe lén chuyện của người khác, tao bị nghe vì hai cái bàn kê gần nhau quá. Qua câu chuyện của họ, tao biết được cả hai ông đều tốt nghiệp Cao học, vừa đổi về làm việc ở Văn hóa vụ. Tao nghĩ thầm hèn gì cách ăn nói của họ nghe thật là chửng chạc, mạch lạc, rõ ràng, cứ như là mấy ông thầy. Cấp bậc của hai ông đều nhỏ như tao thôi, nhìn cái vỏ bên ngoài, tao giống hệt hai ông sĩ quan nọ, cũng quân phục với huy hiệu Trường Võ Bị Đà Lạt bên tay áo trái, lon lá trên cầu vai, cũng cái mũ nồi để trên bàn, thế nhưng học thức của họ thì không nhỏ chút nào, nó cao tận mây xanh. Sự khác biệt giữa tao và hai ông sĩ quan ngồi bàn bên cạnh là cái hố sâu bằng cấp.
Hình minh họa
. Trường Võ Bị Đà Lạt là nơi long đầm hổ huyệt, đi đâu, ngồi đâu, cũng gặp những bậc trí thức khoa bảng, bằng cấp đầy người.Trước đó vào những ngày nghỉ, khi thấy tao không chịu tiếp tục việc học mà chỉ hay la cà ở những quán cà phê, ba tao nói với tao, câu nói mà tao nhớ mãi trong lòng “Ba là thợ mộc, đã từng đóng nhiều bàn ghế cho học sinh, mơ ước của ba là được ngồi trên những cái ghế đó mà không được, nay con may mắn hơn ba, có cơ hội tiến thân, con lại đi chọn mấy cái ghế trong quán cà phê”. Sau buổi ăn sáng ngày hôm ấy, tao quyết định mò lên Viện đại học Đà Lạt, ghi danh vào Văn khoa. Những năm sau đó tao vừa đi lính vừa đi học, cứ tà tà ngày này qua tháng nọ. Hết năm thứ nhất, tao bò lên năm thứ hai rồi tiếp tục bò lên năm thứ ba. Bò hoài, bò mãi, cuối cùng sau mấy năm đèn sách, học trầy vi tróc vảy, tao là sinh viên năm thứ tư, đang chuẩn bị bợ cái bằng cử nhân thì ngày 30 tháng 4 đến.
Long công tử dường như đã hiểu rõ chuyện học của tôi nhưng hắn vẫn thắc mắc.
-Viện đại học Đà Lạt nổi tiếng với phân khoa Chính trị Kinh doanh, tại sao mày không học mà lại chui đầu vô Văn khoa?
Tôi cười với Long công tử.
-Mấy ông giảng sư thỉnh giảng từ Đại học Văn khoa Sài Gòn lên, thường dễ dãi trong việc điểm danh, không phải là chín, mà là năm cũng bỏ làm mười, đừng có vắng mặt nhiều quá thì mọi chuyện coi như là êm xuôi, đó là lý do tao chọn Văn khoa.
Long công tử gật gù ra chiều thấm ý, hắn khen tôi mà như là người anh khen thằng em.
-Đang ở trong quân đội mà mày còn học thêm ở đại học, kể ra mày cũng là thằng có chí đó. Hóa ra tao với mày kẻ trước người sau cùng chung một môn phái. Vậy thì mày biết gì về bài thơ “Phong Kiều Dạ Bạc” nói cho tao nghe coi.
Tôi không đọc nguyên tác bài thơ bằng chữ Hán, mà xuống giọng luôn một mạch bốn câu thơ đã được dịch sang tiếng Việt.
Trăng tà tiếng quạ kêu sương. Lửa chài cây bến sầu vương giấc hồ. Thuyền ai đậu bến Cô Tô. Nửa đêm ghe tiếng chuông chùa Hàn San.
Long công tử đưa tay ra dấu cho tôi ngừng, rồi hỏi.
-Mày thấy bài thơ thế nào?
Tôi trả lời hắn.
-Một bài thơ bất hủ, một kiệt tác lừng danh thiên hạ, kể từ ngày bài thơ ra đời cho đến nay, trải hơn một ngàn hai trăm năm, chừng đó năm tháng qua đi cũng đủ thẩm định giá trị của bài thơ rồi. Tao nghĩ không có gì phải bàn đến.
Long công tử lắc đầu ra chiều thất vọng.
Hình minh họa
-Mày sống mà như con ngựa kéo xe, bị che mắt nên chỉ biết đi theo con đường mà người ta đã vạch sẵn, chỉ biết đi theo những lối mòn văn chương xưa rích xưa rác, nghe người ta khen bài thơ hay, mày cũng bày đặt khen theo, không biết tự chọn lấy một con đường mới mà đi. Tao đã đọc hàng trăm bản dịch bài thơ “Phong Kiều Dạ Bạc” hầu hết những người dịch đều không nhắc đến câu thứ ba trong nguyên tác của bài thơ chữ Hán “Cô Tô thành ngoại Hàn San tự” câu này được dịch sang tiếng Việt là “Chùa Hàn San ở ngoài thành Cô Tô”. Một câu thơ tầm thường như vậy có gì để mà ca ngợi, phân tích, tán dương. Giống như chuyện bọn mình đang đi làm lao động khổ sai, cuốc đất trồng khoai gần Chợ Lầu trong cái nắng cháy da của Sông Mao, trưa đến mỗi thằng tù chén rưỡi cơm nguội, nửa lon nước giếng, ăn cơm mà tưởng như đang nuốt hết đắng cay của cuộc đời. Cảm thương cho thân phận tù đày tao bèn than thở bằng một câu thơ “Chợ Lầu ở ngoài trại tù Sông Mao”. Câu thứ ba của bài thơ “Phong Kiều Dạ Bạc” và câu thơ của tao, hai câu giống nhau như đúc, mày làm ơn nói cho tao biết nó hay ở chỗ nào?
Tôi giật mình nghĩ thầm, xét cho cùng ngụy biện rồi ăn nói cộc lốc như Long công tử, đôi khi cũng có lý phần nào. Để trả lời hắn tôi nói.
-Mày diễn tả một câu thơ Đường nổi tiếng bằng những lời nói phang ngang bửa củi, cứ như là quản giáo đang lên lớp, dạy dỗ tù nhân. Tao biết nói gì với mày bây giờ.
Long công tử tu một hơi bia, đưa miếng khô cá lên miệng, hắn nói.
-Còn một điều nữa tao cũng muốn nói thêm với mày, chùa Hàn San hiện đang nằm bên trong thành Cô Tô, chứ không phải ở ngoài thành như bài thơ đã nói.
-Mày nói thì tao nghe, tại sao lại có chuyện lạ lùng như vậy? Căn cứ vào đâu mà mày nói chùa Hàn San nằm bên trong thành Cô Tô.
Long công tử nói.
-Nhà tao có tấm hình chùa Hàn San treo trên tường, diện tích của chùa khá rộng dám tới một mẫu tây như chơi. Trong sân chùa cây cỏ xanh um, quanh chùa bị bao vây bởi trùng trùng điệp điệp nhà cửa của dân, nhà này sát với nhà kia khiến tao có cảm tưởng một con kiến cũng khó mà chui qua được, nói cho dễ hiểu là chùa Hàn San tứ bề thọ địch, nằm gọn giữa thành Tô Châu, tên mới của thành Cô Tô.
Tôi hỏi.
-Có phải mày đang nói đến chuyện ngựa đá qua sông, đúng không?
Long công tử ờ …ờ…trong miệng rồi nói.
-Gần đúng như vậy, cũng là chuyện vật đổi sao dời mà thôi. Mày có biết nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi không?”.
Tôi trả lời.
-Nghĩa trang này nằm chình ình ngay trung tâm thành phố Sài Gòn, ai mà không biết.
Long công tử với giọng từ tốn kể cho tôi nghe.
-Người ta nói năm 1859, chính xác hơn là 1870, nghĩa trang này được gọi là Đất Thánh Tây, nằm ở ngoại ô Sài Gòn, là nơi đồng không mông quạnh, cỏ dại mọc đầy, ngày đêm ếch nhái kêu nghe buồn đến nát ruột, đó là nơi dùng để chôn cất lính viễn chinh và thường dân Pháp. Tám, chín chục năm sau, Sài Gòn phát triển quá sức mau chóng, dân số tăng vùn vụt, nhà cửa được xây cất với tốc độ chóng mặt, Sài Gòn bành trướng gấp trăm, ngàn lần ngày xưa. Đất Thánh Tây bấy giờ hết còn ở ngoại ô, mà nó đã nằm lọt vào trung tâm thành phố Sài Gòn, rồi được đổi tên thành nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi. Hàn San Tự cũng biến đổi theo hình thức như vậy. Từ lúc bài thơ ra đời, cho đến tấm hình treo ở nhà tao, hơn một ngàn hai trăm năm vật đổi sao dời, biển cả còn biến thành ruộng dâu thì chuyện Hàn San Tự, từ ngoại ô thành Cô Tô trở thành trung tâm thành Tô Châu, là chuyện phải xảy ra. Cho đến hôm nay, nếu ngôi chùa này còn ở ngoại ô như câu thơ đã diễn tả, đó mới là chuyện lạ, cần phải thắc mắc.
Long công tử ngừng kể chuyện, đưa tay cầm cái bánh chưng, hắn lột lớp lá chuối bên ngoài đặt xuống cái bao cát, rồi đến lớp lá chuối bên trong, tay làm nhưng miệng lại càm ràm.
Hình minh họa
-Mày có thấy không, bánh chưng thì phải gói bằng lá dong, hạt nếp trong bánh mới xanh tươi, khi ăn mới thấm được cái mùi Tết nằm bên trong bánh. Gói bánh chưng bằng lá chuối, gói cha nó bánh tét cho được việc. Mẹ nó …
Long công tử im bặt, hình như hắn đang lúng túng trong việc lựa lời để thóa mạ. Tôi chọc quê Long công tử.
-Giờ này mà mày còn nằm mơ, nhắc đến chuyện cổ tích thời tụi mình còn ở Thủ Đức, cuối tuần diện bộ Tiểu lễ đi phép Sài Gòn, ăn uống ở những nhà hàng sang trọng. Rồi đến Tết năm đó, năm Kỷ Dậu, khóa 6/68 tụi mình đi chiến dịch một tuần, ứng chiến, giữ an ninh cho dân Sài Gòn ăn Tết. Bánh chưng, bánh tét, trái cây, người dân Sài Gòn cho bọn mình nhiều đến độ ăn mà phát ớn. Hôm qua tao nghe mấy ông Việt cộng có hứa rồi, Tết năm sau sẽ cho tù nhân ăn bánh chưng gói bằng lá dong đàng hoàng.
Long công tử cười lớn, nó nói với giọng nói tràn đầy sung sướng.
-Bắp cải ơi, so với thời còn ở Thủ Đức, hôm nay mày đã khá hơn nhiều rồi. Hồi xưa mày nói cái giọng sọc dưa như vậy, coi bộ mệt với tao, nhưng hôm nay thì…thì…
Long công tử ngập ngừng.
-Hôm nay tao cũng như mấy ngàn ông sĩ quan bị nhốt ở Tổng trại 8 tù binh Sông Mao này, mấy ông bên Không quân thì đúng là đại bàng gãy cánh, Hải quân như tàu mắc cạn, Nhảy dù thì bị dù đuôi nheo, Thiết giáp như cua gãy càng, Biệt động quân giống như cọp sút móng. “Hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn”. Mày muốn chê trách như thế nào cũng được, không ai phàn nàn gì đâu.
Long công tử cắn một miếng bánh chưng được gói bằng lá chuối rồi gật đầu.
-Cũng không tệ lắm nếu đem so với cơm hẩm gạo mục, lá khoai mì ở Cà Tót, nhưng mà thôi, tự nãy đến giờ tụi mình nói toàn chuyện tầm phào. Bây giờ tao muốn nói với mày chuyện quan trọng hơn, có an nguy đến tính mạng của tụi mình, đó là chuyện trốn trại. Tao nói, nếu có gì không đồng ý thì mày cho tao biết. Suốt mấy tháng qua, tao dành rất nhiều thì giờ để suy nghĩ và tìm cách trốn ra khỏi cái trại tù này. Như mày biết, Sông Mao là một thị trấn khá sầm uất “bên ngoài trại tù Sông Mao là Chợ Lầu”, điều này cho mình biết rõ dân chúng sống cách trại tù không xa. Chuyện leo tường, đào đường hầm trốn trại vào ban đêm là chuyện khó có thể thực hiện được vì chỉ có vài giờ trong đêm tối, làm sao mình có thể đào được đường hầm sâu ít nhất khoảng một thước, chui qua hàng rào vỉ sắt PSP mà không gây tiếng động. Nếu lỡ bị phát giác khi đào đất, sẽ bị súng đại liên hỏi thăm sức khỏe ngay lập tức, cho nên tao không chọn giải pháp leo rào hoặc đào hầm. Tao đang tính đến chuyện khi đi lao động bên ngoài, mình sẽ thừa lúc mấy tay lính gác lơ là, chuồn ngay về phía nhà dân, phóng ra quốc lộ 1, thuê Honda ôm chạy càng xa trại tù càng tốt, trước khi Việt cộng phát hiện ra là có tù trốn trại và tung người đi truy lùng. Sau đó tao với mày sẽ tìm xe ôm về Sài Gòn hay ngược ra Phan Rang. Sở dĩ mình phải dùng xe ôm là tránh bị xét giấy tờ tùy thân. Tao cũng tính đến chuyện mình có thể mua một chiếc xe đạp cà tàng, đạp về Sài Gòn tuy chậm chạp nhưng đó là cách di chuyển an toàn và chắc chắn nhất. Tụi mình có thừa tiền để làm theo cách này. Kế hoạch của tao như vậy, mày có ý kiến gì hay nói cho tao biết.
Mặt trời vừa khuất sau cái hàng rào xám xì xám xịt làm bằng những tấm vỉ sắt PSP, trong cái nhá nhem của buổi chiều cuối năm, gương mặt của Long công tử lộ vẻ bồn chồn thấy rõ. Tôi nói với nó.
-Những điều mày nói hoàn toàn hợp lý vì trốn trại như vậy vừa dễ, vừa an toàn, cơ hội thành công rất cao. Chỉ có một điều tao thấy không êm xuôi là, khối 5 Đà Lạt của tao và khối 4 Bình Thuận của mày, có bao giờ đi làm lao động chung với nhau ở ngoài đâu. Làm sao hai đứa có thể cùng trốn trại một lần được.
Long công tử cười lớn.
-Đó chính là điều mà hôm nay tao muốn bàn với mày. Cá nhân tao, bằng mọi giá phải trốn trại tìm gặp thân nhân. Dám gần cả năm rồi tao chưa được gặp vợ con, cha mẹ, không biết họ còn sống hay đã chết trong cơn biến loạn vừa qua. Tao sẽ về Sài Gòn, về lại căn biệt thự của ba má tao, với chút hy vọng là nhà cửa chưa bị Việt cộng tịch thu và ông bà vẫn còn sống ở đó.
Hình minh họa
Long công tử quay sang hỏi tôi.
-Mày có biết tại sao tao dám về lại nhà cũ không?
Tôi trả lời hắn.
-Tao không biết, bộ mày không sợ bị công an địa phương theo dõi rồi bị bắt lại sao?
Long công tử cười sảng khoái.
-Khi bị bắt giam tại lao xá Phan Thiết ngày 25 tháng 4, lúc bấy giờ Miền Nam chưa mất, tao vẫn tin tưởng rằng phe mình sẽ chống cự cho đến người lính cuối cùng, cho nên trong tờ khai lý lịch mà Cộng sản bắt làm, tao khai địa chỉ cái nhà kho của ba tao ở bên Khánh Hội, và cái địa chỉ đó tao vẫn tiếp tục dùng trong những tờ khai lý lịch sau đó, dùng cho đến bây giờ.
Đang say sưa nói chuyện, Long công tử đột nhiên hỏi nhỏ.
-Mày có biết tuần trước, một nhóm tù Fulro bị bắt nhốt ở trại của tụi mình không?
Tôi trả lời Long công tử.
-Có, tao có thấy, nhưng mà hình như cả Tổng trại 8 tù binh này đều thấy, chứ không phải một mình tao.
Long công tử với nét mặt hớn hở.
-Sau 30 tháng 4, những người Fulro đó vẫn tiếp tục chiến đấu chống Cộng sản cho đến tuần trước mới bị bắt, có nghĩa là họ đã cầm cự được hơn tám tháng rồi. Vậy thì những người Fulro chưa bị bắt họ đang ở đâu? Nếu trốn thoát được khỏi trại tù này, sau khi gặp vợ con và cha mẹ, tao sẽ nghiên cứu kỹ càng, tìm cách móc nối với những người Thượng Fulro còn ở trong rừng. Và tao sẽ vào rừng để tiếp tục chiến đấu. Đàng nào cũng chết, tao thà chết tự do ở trong rừng chứ không chịu chết một cách nhục nhã hèn hạ, như đã suýt bỏ mạng ở Cà Tót cách đây mấy tháng. Còn trường hợp, nếu không gặp được lính của mình hoặc Fulro thì với một khẩu M16 và cái địa bàn, tao sẽ tìm cách vượt biên giới, băng rừng đến Thái Lan. Mưu sinh thoát hiểm, sống trong rừng là nghề của một sĩ quan Lực Lượng Đặc Biệt. Chắc chắn tao sẽ đến được Thái Lan.
Tôi cản ngăn Long công tử.
-Đi Thái Lan làm gì? Mày đã từng du học ở Mã Lai rồi, hai nước Mã với Thái có gì khác nhau đâu. Nhập cảnh Thái Lan bất hợp pháp, không giấy tờ tùy thân, họ sẽ bỏ tù mày, sau đó sẽ gởi trả về Việt Nam giao cho Việt cộng, tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa chẳng thà đừng tránh tốt hơn.
Long công tử nhìn tôi rồi thở dài ngao ngán.
-Mày đúng là một thằng khờ, nhưng mà chuyện đời mấy ai mà biết được, biết đâu nhờ cái khù khờ đó mà cuộc sống của mày cứ thuận chèo xuôi mái, trôi nhẹ nhàng trên dòng đời đầy hiểm nguy trắc trở. Mày hỏi tao, đi Thái Lan để làm gì hả? Dễ thôi, mày nhìn vào bản đồ Việt Nam đi, phía Bắc là Tàu cộng, hướng Tây là Lào cộng rồi Khờ Me đỏ. Xa hơn là Thái Lan vẫn còn tự do. Tao thà bỏ thây trong rừng núi Trường Sơn tìm đường sang Thái Lan chứ quyết không sống chung với Việt cộng, với lũ quỷ đỏ này. Còn điều này nữa, tao biết chắc rằng phi trường B52 ở U-Ta-Pao vẫn còn đó, hy vọng người Mỹ ở trong căn cứ này sẽ không ngoảnh mặt làm ngơ mà họ sẽ chấp nhận tao, đón nhận một sĩ quan Lực Lượng Đặc Biệt đã từng cộng tác với họ trong chiến tranh Việt Nam. Trong trường hợp vượt biên tới Thái Lan, tao cần vài người bạn đồng hành.
Hình minh họa
Tôi hăng hái nói với Long công tử
-Bên khối 5 Đà Lạt của tao có một thằng trung úy, là một tay hảo hán bạt mạng, hắn đã từng chung sống với Đại đội Địa Phương Quân Fulro nhiều tháng. Nếu mày muốn, tao sẽ giới thiệu nó với mày.
Long công tử cười ngất.
-Quân bắp cải ơi, chính mày vừa nói với tao là khối 5 Đà Lạt và khối 4 Bình Thuận không thể cùng đi lao động ở bên ngoài một lần, thì làm sao cùng trốn trại. Nếu được tao đã trốn chung với mày rồi, cần gì phải tìm ai.
Hình ảnh cái xác chết của người tù trốn trại lỗ chỗ vết đạn nằm dưới mấy lớp hàng rào kẽm gai, rồi cảnh hàng chục tên bộ đội với súng AK, thi nhau bắn vào người tù cải tạo trốn trại đang chạy trối chết, khiến tôi buột miệng nói với Long công tử.
-Có một điều này, tao cũng muốn nói thêm với mày, đôi khi ông trời cũng khéo sắp đặt cho tao với mày không thể trốn trại chung một lần. Trước đây, với gần bảy năm lính, cuộc sống quân ngũ của tao phẳng lặng như mặt nước hồ thu, im lặng an lành đến mức tao cứ tưởng như mình chưa đi lính. Cho nên hôm nay chỉ cần một chút sóng to gió lớn là tao sẽ bị nhận chìm ngay tức khắc. Tháng trước sau buổi thăm nuôi, mày muốn rủ tao trốn trại. Tao đã suy nghĩ rồi, nếu theo mày chắc tao không thể chịu đựng nổi gian lao, hiểm nguy cũng như khổ cực. Chỉ cần cho tao một chút hy vọng nhỏ nhoi, là sẽ còn có cơ hội gặp lại vợ con thì dù phải ở tù thêm năm, hay mười năm nữa tao cũng chịu. Hãy để tao ở lại trong trại tù này.
Long công tử gật đầu.
-Đúng, mày đi theo tao khác gì cái của nợ, làm vướng bận thêm cho tao mà thôi. Nhưng mà…
Trong bóng tối mờ mờ, gương mặt của Long công tử trở nên đăm chiêu tựa như đang suy nghĩ, phải mấy phút sau hắn mới nói nên lời.
-Có một chuyện khiến tao phải lo lắng là khi tao trốn trại rồi, mày là đứa đầu tiên sẽ bị kêu lên để điều tra, bọn Việt cộng sẽ đánh đập, đày ải, trấn lột, mày có muốn sống cũng không được mà chết cũng không xong. Chỉ còn một cách duy nhất để mày có thể sống an toàn trong trại tù này là tao với mày phải chia tay nhau, không được gặp gỡ thường xuyên như bấy lâu nay tụi mình vẫn làm. Tao cũng nghĩ đến chuyện phải làm cách nào để mọi người trong khối 4 Bình Thuận khinh bỉ, coi tao như một con chó ghẻ cần phải xa lánh. Muốn được như vậy tao chỉ còn một cách là đóng vai một thằng ăn ten. Chừng ba tháng sau, khi mọi người đã ghê tởm, khinh khi tao ra mặt, trong số đó có mày, lúc bấy giờ tao sẽ trốn trại.
Tôi nhắm mắt lại mà lòng xúc động muốn khóc, thương cái quang minh lỗi lạc của Long công tử, trước khi ra đi mà hắn còn tính chuyện an nguy cho bạn. Tôi nói.
-Mày có biết chuyện làm ăn ten dù là đóng kịch, cũng không tốt cho mày. Tại sao phải làm như vậy, hay là mày giả làm thằng ăn trộm vặt một vài tán đường, chút thuốc Lào, với cái tội này mày chỉ bị đem ra phê bình kiểm thảo và làm bản kiểm điểm trước tổ, trước khối mà thôi, không bị nhốt conex, cũng không mang tiếng phản bội anh em.
Long công tử chần chừ giây lát, chuyện này phải để tao suy nghĩ lại, nên đóng vai ăn cắp vặt hay là làm thằng ăn ten chuyên đi rình mò tố cáo anh em.
Hình minh họa
Tôi nhìn chiếc đồng hồ dạ quang đang đeo trên tay, mới đó mà đã hơn tám giờ. Ở đây cho tôi nhắc một chuyện quan trọng, có một điều khá may mắn là tất cả những tù nhân ở Trung tâm Huấn luyện Cảnh Sát Dã Chiến Đà Lạt, không bị tịch thu vật dụng cá nhân cho nên tôi và nhiều người tù còn giữ được đồng hồ hoặc nhẫn vàng, trong khi ở những trại khác, tù nhân bị trấn lột sạch sẽ. Đêm nay là đêm trừ tịch, không trăng không sao, bầu trời tối đen như mực, tôi ngồi gần bên Long công tử, tuy đã quen với bóng tối nhưng cũng phải khó khăn lắm mới thấy được gương mặt của hắn. Long công tử nói với tôi, giọng nói chầm chậm, trầm trầm như là của một ông già đã bước qua khỏi ngưỡng cửa tri thiên mệnh, nói lời cuối cùng khi chia tay với người bạn cố tri.
-Lẽ trời đất hợp tan, tụ tán, tao với mày may mắn được sống chung với nhau trong tù mấy tháng rồi, bèo hợp để mà tan, trăng tròn rồi lại khuyết, đừng có buồn khi phải xa nhau. Sau này, nếu còn nhớ đến tao, mày cứ coi như tao là thằng Biên, đã chết từ lâu rồi. Kể từ ngày mai, tụi mình phải tập nín thở qua sông, phải giấu kín tình cảm của mình, sống vô tri vô giác như cây cỏ đất đá. Muốn được như vậy mày nhớ đừng bao giờ qua đây tìm tao, nếu mày còn muốn sống chờ ngày trở về gặp lại vợ con và cha mẹ.
Hình bóng của một người lính cô đơn với cây súng M16 trên vai lầm lủi vượt Trường Sơn, băng ngang nước Căm Bốt với đầy mìn bẫy, lính Khờ Me đỏ tàn ác, bạo tàn, khiến tôi chạnh lòng thương cảm. Nghĩ đến giây phút phân ly, trong bóng tối của đêm giao thừa, tôi siết chặt tay Long công tử rồi nói mà nước mắt chỉ chực tuôn tràn.
-Tao sẽ cố gắng làm đúng những gì mày dặn. Nhớ giữ gìn sức khỏe.
Cơ may cho tôi được tìm hiểu thêm về hệ thống y tế Việt Nam đến thật bất ngờ, và đã cho tôi nhiều suy nghĩ về số phận con người. Sau 42 năm sống xa xứ, lần đầu tiên tôi quyết định về Việt Nam “ăn Tết.” Tôi về Sài Gòn 5 ngày trước Tết để sắp sửa trước khi về quê ăn Tết với người thân. Tết ở Sài Gòn năm nay không có không khí như tôi nghĩ. Chợ hoa vắng người, sức mua sắm giảm nhiều vì kinh tế khó khăn và tình trạng thất nghiệp gia tăng.
Chuyện không vui xảy ra vào sáng Mùng Một Tết, người thân của tôi té sau khi đi từ nhà tắm ra, và bà bị gãy cổ xương đùi.
Sau khi xác định qua chụp hình X-ray, tôi phải liên lạc bạn bè đồng nghiệp và cũng là bạn học thời trung học để lo cho bà đi mổ. Bác sĩ M. học cùng trường và quen thân, là bác sĩ chuyên khoa chỉnh hình đã tận tình giúp đỡ: giới thiệu bệnh viện và liên lạc bác sĩ mổ giỏi. Anh góp ý nên đi bệnh viện tư ở Sài Gòn.
Từ quê lên Sài Gòn mất 4-5 giờ xe. Các bệnh viện chỉ mổ những ca thật cấp thiết vì bác sĩ và y tá (ở Việt Nam gọi là điều dưỡng) nghỉ Tết.
Tôi được khuyên đừng đưa bà lên trước Mùng Sáu. Vì bà dùng thuốc loãng máu nên cũng phải đợi. Ở Na-Uy những trường hợp này sẽ phải mổ trong vòng 48 giờ.
Bệnh Viện
T.A là bệnh viện tư nhân người thân tôi nằm. Thủ tục đầu tiên là nộp giấy chứng minh thư, giấy bảo hiểm sức khỏe, tiền ứng cho tiền phòng. Có nhiều mức giá: phòng sáu, ba, hai hay một người, ngoài ra có phòng VIP. Chúng tôi chọn phòng một người với giá 980,000 VNĐ/ngày. Đặt cọc trước 5 ngày.
Trong phòng có một giường cho bệnh nhân và một giường cho người thân đi “nuôi” bệnh nhân. Vì vợ chồng tôi ở lại, nên mướn thêm ghế bố 30,000 VNĐ mỗi ngày. Tiền phòng bao gồm cháo buổi sáng, ba món trưa và tối cho người bệnh, một lần lau sàn nhà và một lần lấy rác.
Thay tấm trải và mền vệ sinh cho bệnh nhân là trách nhiệm người nhà!
Điều dưỡng
Trách nhiệm điều dưỡng: đưa thuốc cho người nhà để cho bệnh nhân uống, thay băng, thử máu, chích thuốc. Ngoài những việc khác người nhà phải lo cho bệnh nhân. Cây kim chích, băng thay, từng miếng bông gòn đều được tính tiền.
-Khi họ vào phòng, họ không giới thiệu họ là ai, phần hành gì.
-Khi cần gọi họ đến, nhưng không làm gì, chỉ trả lời là “sẽ hỏi bác sĩ.”
Trong hai ngày đầu họ coi thường chúng tôi lắm. Sau khi mổ xong người thân tôi mê sảng và sốt. Tôi yêu cầu đo nhiệt độ, thử máu và xem xét cho trụ sinh. Họ không làm ngay.
-Tôi yêu cầu gặp bác sĩ D., người mổ và người tôi quen.
-Điều dưỡng thông báo là bác sĩ bận mổ.
Tôi không đồng ý và tôi tự gọi bác sĩ D. xuống ngay. Từ khi bác sĩ thông báo cho họ biết tôi là ai, họ đã làm theo yêu cầu của tôi không cần thông qua bác sĩ D. nữa. Tôi thật sự rất khó chịu tính quan liêu và kiêu ngạo.
Bệnh nhân gãy xương và sau khi mổ với cơn đau dữ dội nhưng họ chỉ cho Paracetamol để giảm đau. Tôi phải yêu cầu dùng morfin và chấp nhận trả tiền họ mới cho. Rõ khổ.
Bác sĩ
Ngoài bác sĩ D. quen biết và biết tôi làm gì, còn những bác sĩ khác thì hỡi ơi!
Hôm bà bị mê sảng, có một bác sĩ đến. Ông vào phòng với một điều dưỡng. Ông không tự giới thiệu mình là ai và vào làm gì. Ông hỏi bệnh nhân tên gì, tại sao vào đây?
Khi nghe bị gãy cổ xương đùi, ông ta chỉ xoáy vào việc là có phải do choáng váng, mất thăng bằng và té. Ông chỉ muốn xác định là do tai biến đưa đến té. Ông hỏi có dùng thuốc loãng máu vì sao? Tôi giải thích là do trước đây vài năm có triệu chứng tai biến và khi dùng thuốc loãng máu, triệu chứng không còn sau khi uống thuốc vài phút, từ đó bác sĩ bệnh viện cho dùng tiếp.
Ông ta không nhìn tôi mà chỉ chăm chăm hỏi bà cụ. Tôi không thể hiểu ông đang làm gì. Một người đang mê sảng không thể nhớ hay có khả năng trả lời.
Tôi phải ngắt lời và hỏi ông là ai? Ông bảo là bác sĩ chuyên khoa thần kinh, tên S., ông muốn bà cụ phải chụp hình MRI để xác định đã bị tai biến và khi ấy mới tiếp tục dùng thuốc loãng máu. Tôi cũng xin phép tự giới thiệu về mình và giải thích yếu tố phòng hộ ban đầu đủ để bà cụ dùng thuốc loãng máu (tiểu đường, cao áp huyết, triệu chứng tai biến). Xác định có tai biến để dùng thuốc loãng máu là phòng hộ thứ hai.
Người mê sảng không thể nằm yên 30 phút để chụp MRI và không bác sĩ nào đi lấy bệnh án người mê sảng khi không nói chuyện với người nhà.
Tôi trả lời tôi không đồng ý chụp MRI, tôi tự quyết định cho bà dùng thuốc loãng máu và tôi không cần bác sĩ S. ở đây. Tôi không đồng ý trả tiền cho sự có mặt của bác sĩ.
Tôi đã quen với môi trường làm việc bệnh viện Na Uy 30 năm. Khi bệnh nhân nằm viện, mọi thứ đều được bác sĩ, y tá và trợ tá lo. Người thân không được ở lại bệnh viện. Ở Việt Nam hoàn toàn trái ngược. Ở Việt Nam, ba y tá lo cho 30 bệnh nhân cũng không mệt. Bên Na Uy, một y tá lo cho hai bệnh nhân là bù đầu bù cổ.
Tôi nghĩ những phòng ba đến sáu bệnh nhân, người thân lo cho bệnh nhân họ sẽ nằm ở đâu. Nằm dưới gầm giường chắc?
Cùng là số phận con người và bệnh nhân, nhưng bệnh nhân ở Na Uy được đối xử đàng hoàng và đúng tình con người. Tôi thật sự không thể tưởng tượng hoàn cảnh bệnh nhân ở bệnh viện công ở Việt Nam thì sao?
Chi phí tôi phải trả cho năm ngày nằm viện và mổ là 37 triệu VNĐ và bảo hiểm trả 52 triệu VNĐ. Với số tiền gần 80 triệu VNĐ có thể là cả gia tài cho một gia đình.
Qua đây tôi càng thương cho số phận những người dân trong nước. Còn nhiều người lo không đủ cho chỗ ở, miếng ăn. Chắc nhiều người lo sợ bị bệnh và người thân bị bệnh. Không có quen biết và kém tài chính sẽ khó khăn lắm.
LTS: Tác giả bài viết là bác sĩ Thắng Trần, sống ở Na Uy, trong một lần về thăm quê hương, ông cảm khái kêu lên “đừng bệnh ở Việt Nam” như sự chua xót, chia sẻ suy nghĩ của mình về số phận các người bệnh tại Việt Nam.
Post on July 24th, 2020 Post by Sơn râu 17 Mar 2024
Chữ rằng: ‘Vật cố hữu hình, hình cố hữu danh’, có nghĩa là: ‘Vật thì có hình, hình thì có tên gọi’. Tên là duy nhứt dành cho chỉ một người nên nó quan trọng lắm đó nhe bà con!
Ở Mỹ hoặc Úc, tên đi trước họ đi sau. Chen chính giữa là tên lót.
Thân mật thì gọi tên. Quan cách thì gọi họ. Còn chữ lót thì ít ai xài.
Ðó là lúc còn sống, còn ăn còn nhậu; chớ lúc lên bàn thờ thì trong điếu văn tiễn biệt người ta mới dùng đầy đủ họ tên và chữ lót! Chẳng qua nếu sơ sài vắn tắt quá, những hồn ma, bóng quế khác trùng tên trùng họ, dẫu khác chữ lót, nó cũng đòi lên bàn thờ để ngắm gà khỏa thân thì lại giành nhau lôi thôi phiền phức lắm!
o O o
Thủ tướng Úc có cái tên lót là John. Nên để cúng cơm, tên của Thủ tướng Úc thứ 30 là: ‘Scott John Morrison’. Tổng thống Mỹ cũng có cái tên lót là John nữa. Thế nên tên để cúng cơm của Tổng thống Hoa Kỳ thứ 45 là: ‘Donald John Trump’.
Chắc vì cùng tên lót là John; nên hai ông thần nầy thích nhau quá thể. Gặp nhau là bắn đại bác ầm ầm (nhưng hụt) rồi quốc yến, sơn hào hải vị không hè, dù già trẻ cách nhau tới 21 năm.
Tuy nhiên có một số nước Châu Á (trong đó có nước ta), họ trước tên sau. Như Chủ tịch Tàu Cộng Tập Cận Bình là họ Tập tên Cận Bình. Hoặc Thủ tướng CS Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc là họ Nguyễn tên Xuân Phúc.
Mà tên của Thủ tướng CS nầy cũng gây khó dễ cho Bộ Ngoại Giao Mỹ vì phải kiếm cách nào để Tổng thống phát âm cho nó trúng! Kẻo dân Mỹ tưởng Tổng thống của mình chửi Thủ tướng CS Việt Nam. Vậy là các nhà ‘phát âm học’ bèn phiên âm chữ Phúc thành ‘Fook’ trên máy nhắc tuồng cho Tổng thống Mỹ đọc diễn văn cho nó đúng.
o O o
Phải chi ông giảng viên dạy Toán của trường Cao đẳng Cộng đồng Laney, thành phố Peralta, California, Hoa Kỳ biết cách phát âm chữ Phúc theo kiểu ‘Fook’ nầy thì đâu xảy ra nhiều lôi thôi rắc rối đến nỗi nhức cả cái đầu!
Chẳng qua là: Laney College có hơn 17,000 sinh viên, gần 30% đến từ Châu Á. Vì cơn đại dịch Covid-19, các lớp học phải dạy trực tuyến trên mạng. Ngày thứ Hai, giảng viên môn Toán Matthew Hubbard đã nằng nặc kêu nữ sinh viên năm thứ nhứt ‘Phuc Bui Diem Nguyen’ phải “Mỹ hóa” tên của em. Vì cứ giữ nguyên cái tên của cha sanh mẹ đẻ khi gọi đến tên em, thầy nghe như là tiếng chửi thề thô tục trong ngôn ngữ của thầy.
Cần phải nói ngay là vị giảng viên Toán nầy đã cố tình đổi thứ tự tên em sinh viên nầy. Người Việt mình ai cũng biết tên em là: Nguyễn Bùi Diễm Phúc. Với Nguyễn là họ của Cha. Bùi là họ của mẹ. Diễm Phúc là tên của em. Ý nghĩa của cái tên nầy là họ Nguyễn kết hợp với họ Bùi, rồi sinh ra một bé gái; là một diễm phúc, một hồng ân của Thượng đế ban cho.
Không hiểu được nền văn hóa của học trò mình mà vị giảng viên nầy cứ khăng khăng buộc em phải đổi tên thì đâu có được nè.
(Người Việt mình dù có căm thù thực dân Pháp nhưng cũng tôn trọng họ tên của kẻ thù. Như Toàn quyền Ðông Dương (1897- 1902) Paul Doumer được đặt tên một cây cầu bắc qua sông Hồng, sau nầy là cầu Long Biên. Ông bà mình đâu có kêu tay thực dân Pháp hạng nặng nầy đổi tên đâu. Vì cứ để vậy, khi nói lên nghe nó sướng, nó đã cái lỗ tai, đã cái bụng căm thù quân cướp nước mà không bị lính mã tà bắt nhốt.)
Em Diễm Phúc quyết định giữ hoàn toàn tên họ của em để cho mọi người biết rằng họ nên tự hào về cái tên của họ”
Em Diễm Phúc nói trước đây thầy Hubbard chưa bao giờ gặp em để hỏi cách phát âm tên của em như thế nào? Mà lại yêu cầu em phải ‘Mỹ hoá’ tên tiếng Việt của mình. Hành vi đó làm em cảm thấy mình không được tôn trọng, bị phân biệt đối xử.
Em sẽ nộp đơn khiếu nại nếu thầy không gọi em bằng cái tên khai sinh của em.
Sai rành rành ra đó mà ông giảng viên Toán nầy vẫn còn cố cãi chày cãi cối là: “Tên em đọc lên nghe giống như: ‘F *** Boy’
“Nếu tôi sống ở Việt Nam và tên của tôi trong ngôn ngữ của em nghe giống như ‘Eat a D ***’, tôi sẽ thay đổi nó để tránh bối rối cho thiên hạ” Tôi cũng từng kêu em khác phải ‘Mỹ hóa’ tên của mình, và em đó cũng làm. Tại sao em lại không?
Người ta nói giận quá mất khôn. Hoặc đừng hành động trong cơn giận dữ vì làm như vậy giống như giong thuyền vào cơn bão tố. Hubbard tiếp tục chơi khăm, bằng cách gọi em Diễm Phúc là ‘P. Nguyen’. Ai cũng biết P. trong tiếng Anh là ‘Pee’ nghĩa là đi ‘tè’. Rõ ràng là ông giảng viên dạy toán nầy muốn ăn thua đủ, muốn sỉ nhục đứa học trò mà ông cho là cứng đầu cứng cổ của mình. Ông quên rằng em lại là một nữ sinh thì phận làm thầy, mình không được quyền ăn nói thô lỗ, trây trúa như vậy chớ?
Tranh Bảo Huân
o O o
Công tâm mà nói: thời Trung học, em Diễm Phúc đã từng lấy tên là ‘May’; theo tiếng Việt cũng có nghĩa là may mắn, là Diễm Phúc. Cho dù ‘May’ nầy đọc là /Mei/ theo tiếng Anh, có nghĩa là tháng Năm, để bạn bè đồng song dễ gọi.
Rồi bước chân vào đại học, nơi môi trường giáo dục rộng mở, đầu óc thông thoáng hơn, em háo hức muốn lấy lại chính cái tên cha sanh mẹ đẻ đã cho mình. Nhưng nào ngờ!
Ông giảng viên nầy thừa biết một bài Toán đưa ra, câu trả lời chỉ đúng hoặc sai. Sai thì mình xin lỗi. Hết chuyện. Còn sai mà cứ khăng khăng áp bức người khác phải tuân theo cái ý của mình thì tuổi trẻ Hoa Kỳ nó đâu có chịu nè.
Chị của Diễm Phúc cũng phẫn nộ về cách hành xử của ông giảng viên Toán nầy đối với em gái của mình. Một mặt nộp đơn khiếu nại với nhà trường. Một mặt đăng ảnh chụp các emails lên Instagram để dư luận phân xử ai đúng ai sai? Chủ tịch Hội đồng quản trị, Viện trưởng, ngay cả Ban Ðại diện sinh viên đều phản đối hành động của thầy Matthew Hubbard.
o O o
Bị dư luận chửi quá xá đến nỗi ông thầy phải đóng luôn trang mạng của mình. Rồi bị sếp lớn rầy rà, buộc đình chỉ giảng dạy để nhà trường mở cuộc điều tra cho tới nơi tới chốn.
Sợ bể nồi cơm, nên thầy Matthew Hubbard đành bấm bụng thừa nhận hành vi của mình là không tế nhị, không phù hợp, đã gây ra nỗi buồn phiền và tức giận cho học trò và những người đọc emails của ông trên mạng internet.
Tuy nhiên lời xin lỗi, vỏn vẹn có hai câu, làm chị của em Diễm Phúc cảm thấy ông thầy nầy chỉ làm cho lấy có. “Ông ấy không dám chịu trách nhiệm về hành động của mình! Tôi đã rất lấy làm kinh ngạc và thất vọng về sự thiếu hiểu biết của ông giảng viên ấy và của cả trường nầy.”
o O o
Tuy nhiên vẫn có một số bà con mình cho rằng chuyện nhỏ như con thỏ. Chuyện bé xé ra to. Chỉ là ‘Storm in a teacup’, là cơn bão trong tách trà. Xong còn dạy đời thêm là: “Mình đến nước của người ta thì phải nhập gia tùy tục, nhập giang tùy khúc”.
Nói hời hợt như vậy đâu có được nè. Ðâu có cái luật nào bắt buộc mình phải đổi tên đâu; trừ trường hợp mình tự nguyện.
Mấy năm trước, có ông Tiến sĩ bên Mỹ đã đưa vụ việc phải viết tên trước họ sau ra Tòa. Tên của xứ Mít quê mình họ trước tên sau, tui hổng đổi gì hết ráo á. Tòa xử ông thắng vì tên là của ông thì ông muốn làm gì thì ông làm.
Quả vậy: Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp (2001-2003), Ðinh Ðồng Phụng Việt, Thiếu tướng Dù Lương Xuân Việt, rồi nhà văn Nguyễn Thanh Việt (giải Pulitzer năm 2016), cả ba ông đều giữ y chang tên ‘Việt’ đó thấy hông?
Ông giảng viên Toán nầy nếu có ngon đi kêu mấy ‘cây đa, cây đề’ nầy đổi họ tên đi thì sẽ biết thế nào là lễ độ. Ðể từ đó, từ giã luôn cái thói kỳ thị chủng tộc. Da trắng thượng đẳng mà lại đi ăn hiếp phụ nữ tay yếu chân mềm thì kỳ quá xá hè!
Sinh, cổ luôn quàng khăn đỏ, học trò giỏi của trường trung học phổ thông. Xã chỉ có mỗi một trường ấy, rường cột đôi chỗ xiêu vẹo, xuống cấp vì mãi hứng chịu lũ lụt. Trường nằm bên ruộng, khá hẻo lánh, nam nữ chung chạ, đề huề. Trên nói sẽ sửa sang tu chỉnh vào niên học tới và cũng chính trên bảo rằng đang đợi tiền rót về. Sự đợi chừng đã mỏi qua bao mùa lá rụng. Mấy bữa này trên huyện rộ ra thông tin cực bức xúc, ấy là người lớn lợi dụng tính hồn nhiên của con trẻ để làm chuyện đồi bại. Kẻ có ăn học gọi đó là ấu dâm. Năm bảy vụ chẳng nói gì, nhiều như nấm mọc sau mưa thành thử có ém nhẹm cũng khó bề vùi chôn. Tin tức đồn thổi khó kiểm chứng hư thực, vào miệng dân gian thì kẻ nói này người nói kia, thét đẩy đưa câu chuyện tới mức gần hoang đường. Con nít năm sáu tuổi, có nhiêu lớn mà rách màng trinh hứng đọng nhiều tinh dịch của đờn ông. Hơi bị lạ!
Giáo viên chủ nhiệm môn văn ở xã do bị tác động lây lan đã cầm lòng không đậu ra đề bài: “Các em hiểu gì về ấu dâm? Hãy đưa ra cảm nhận về tệ nạn ấy”. Sinh, vì là học trò giỏi, mặt mày lanh lợi nên em ấy, như mọi lần nộp bài nhậm lẹ trong khi các trò khác đang mãi cắn bút. Bài làm của Sinh được cả tập thể giáo viên mổ xẻ, họp hội đồng. Thầy cô chuyền tay đọc, không phát tiếng. Câm lặng. Sinh viết chữ đẹp, nắn nót, giòng mực xanh ngay hàng thẳng lối: “Lòng kính trọng của chúng ta dành cho vị cha già dân tộc sâu nặng ra sao thì ai cũng đã biết. Em rất xúc động khi xem những bức ảnh Bác đứng ngồi nựng cằm bẹo má ôm choàng sờ nắn các cháu ngoan, các em bé vị thành niên. Em cực lực phản đối nếu kẻ xấu miệng gọi hành vi của lãnh tụ là đang bốc hốt ấu dâm. Hãy noi gương Bác cứ ôm ấp biểu tỏ lòng thương con trẻ thì chắc xã hội chúng ta sẽ thôi còn nạn ấu dâm”.
Bố mẹ Sinh bán hết nhà cửa ruộng vườn, chỉ giữ lại một con bò. Chúng ta dắt díu nhau qua bên kia núi, dấu mặt về làng ngoại sống qua bữa. Con bò này giao cho mi chăn giữ, cúi đầu mà chí thú cày bừa. Trên đã rộng lòng du di cho gia đình ta, chừa một đường sống. Tiên sư cha nhà mày, chỉ có mỗi việc học mà cũng toe tua đen đúa thế kia. Sách vở ích gì cho buổi ấy! Chuyến qua bên kia núi bị trì hoãn đôi ngày bởi ông giáo viên chủ nhiệm là người phát hiện ra Sinh treo cổ dưới cành phượng trong sân trường. Giá mà cái khăn quàng đỏ bị thiếu hụt thước tấc thì có là tài thánh Sinh mới thắt được cái thòng lọng. Lưỡi Sinh lè ra cả gang tay. Đũng quần ướt và đá dăm sân trường ngập một vũng nước đái. Ve sầu thôi hát ca.
This is a text widget, which allows you to add text or HTML to your sidebar. You can use them to display text, links, images, HTML, or a combination of these. Edit them in the Widget section of the Customizer.
