vietmessenger.com
Pearl S. Buck
Nguyễn Thế Vinh dịch
(Tái bản)
Post by Sơn râu 19 Jun 2025
Chương 7.
Thế là một công cuộc kỳ khôi được khơi mào đắp móng, hồn Vương Long có khôn thiêng, vui thú nơi nao về mà dựng dậy cái xác chôn vùi dưới đất. Sinh thời, hắn ghét cay ghét đắng trận mạc, đánh nhau lính tráng mà bây giờ bao nhiêu ruộng đất vun xới bằng mồ hôi nước mắt của hắn đem bán đi
để dùng vào việc đó. Nhưng, hỡi ôi! Ngàn thu vĩnh biệt, nắm xương tàn vẫn
trơ trơ nằm yên đó, trên trần thế không còn ai có thể nắm tay lũ con, cản lại, không cho làm những chuyện kỳ khôi, vô lý, họa chăng chỉ sót có Hoa Lê là người độc nhất trung thành nối chí Vương Long nhưng nàng có hay biết gì về công việc của các con hắn. Hai người con trai lớn Vương Long có phần kính nể nàng vì tấm lòng chung thủy của nàng đối với cha hắn. Họ cố giữ kín không cho nàng hay biết mưu mô hoạt động của họ.
Khi về đến nhà, anh Hai rủ anh Cả ra phòng trà, ở đấy kín đáo dễ nói chuyện không sợ ai biết. Lần này họ chọn một chỗ ngồi rất kín ở tận góc tường, ngồi ở đó nếu có ai đến gần cũng biết ngay. Hai đầu châu vào nhau, họ thì thào, nói bóng bẩy, gióng một, vì vẫn sợ tai vách mạch rừng. Anh Hai kể qua mưu mô của thằng Ba, anh đã biết chỗ ở, và công việc của em. Anh càng nghĩ sâu nghĩ nông, càng thấy mưu đồ của em khó lòng mà thành tựu được. Trái lại anh Cả nghe chuyện mê cả người, đối với anh có gì là khó mà không thành, anh nghe chuyện anh Hai kể thấy nóng ran cả người; anh chàng to béo, chí lự bồng bột, tầm thường, tưởng chừng chẳng bao lâu, mình sẽ đóng vai Vương huynh.
Anh không đọc sách mấy, tính thích xem tuồng, anh coi nhiều vở tuồng cổ diễn những tích quái đản, phi thường đã có bao nhiêu người xuất thân áo vải, nhờ có võ nghệ cao cường, mưu chí lập nên vương nghiệp hiển hách, anh tưởng như anh đã là anh ruột vua mà lại là anh Cả …
Mắt anh sáng ngời, anh thì thào giọng khàn khàn:
– Tôi vẫn thường nói thằng ấy tịnh tướng khác người lắm. Chính tôi đã bảo ông cụ khi xưa đừng cho nó làm ruộng, phải nuôi ông đồ trong nhà cho nó học. Lúc đó nhà mình nghèo thế mà cũng cố nuôi ông đồ như những nhà đại phú. Chắc nó cũng không quên chính thằng anh Cả này (anh vỗ ngực) đã tận tâm săn sóc cho nó ăn học. Không có tôi ấy à, thì suốt đời chỉ làm anh dân cày, ông cụ có hiểu, có nghĩ gì đâu.
Nói xong anh đưa mắt nhìn xuống, lấy tay vuốt chiếc bụng phệ, phủ ngoài chiếc áo sa tanh. Anh lại nghĩ đến thằng con thứ của anh, nếu nhà mình bộc phát nó sẽ làm đến khai quốc công thần chứ chơi ư? Thằng chú làm vua chẳng phong cho thằng cháu thì phong cho ai? Những chuyện như thế, sách vở chép đầy rẫy mà tuồng vẫn diễn luôn. Anh Hai càng nghĩ ngắn dài, càng thấy lạ quá, thật là kỳ khôi, hi hữu, khó lòng lắm.
Nhưng anh xem ý anh Cả thích quá, tưởng chừng làm vua đến nơi, anh sinh lòng đố ky, lòng tham lam che lấp cả ý chí, khôn ngoan, anh nghĩ:
– Mình cũng nên để ý, khôn mới được. Biết đâu chuyện mình cho là hoang đường mà lại là sự thật. Cho là mười phần nó mới thành được một đi, mình cũng dính máu ăn phần. Mình đừng nên lảng xa quá. Anh cất giọng nói to:
– Được rồi, phần tiền nong tôi sẽ lo liệu cho chú ấy không có tiền đố anh chàng giở trò gì ra được. Tôi cố cung phụng cho đến khi chú có cơ sở, nhưng đào đâu ra mà có mãi, thật tôi cũng chưa biết nghĩ làm sao đây. Mình mới gọi là mát mặt chứ so với các tay cự phú mình thấm tháp vào đâu.
Vài tháng đầu bán ruộng đất của chú ấy còn được nhưng rồi đến cùng bán cả ruộng của anh của tôi đi; và ngộ hết cả, mà chú ấy vẫn chưa thành thì anh nghĩ sao?
Anh Cả vội cướp lời:
– Được, được, có tôi, có tôi.
Anh nghĩ mình là anh Cả, phải cố giúp cho thằng em mới được chứ! Hai người đứng dậy, rảo bước ra khỏi tiệm, lòng dục vọng tham lam làm mờ tối cả mắt.
Anh Hai nói:
– Đi ra thăm ruộng một lần nữa đi, lần này nhất định là bán. Hôm chia gia tài, chú Ba đã tuyên bố trước hội đồng, chỉ cần tiền không thích ruộng nương. Nhưng theo đề nghị của hội đồng, số ruộng phải chia đều, nên họ để cho chú một thửa ruộng lớn ở tận xa, mãi ngoài tỉnh. Thửa ruộng này hiện cho một tá điền đứng trưng canh, người tá điền này vào hạng có máu mặt. Hai anh em nhà họ Vương dạm đoạn mại cho người tá điền thửa ruộng đó. Sự mua bán đã dàn xếp ổn thỏa. Hai anh đã cẩn thận, khi đến thửa ruộng đó, lúc đi cũng như lúc về, tránh không đi ngang chỗ Hoa Lê ở.
Hoa Lê không hay biết một tý gì về việc bán ruộng. Anh Hai là một người quỷ quyệt, xảo trá, khi nào anh lại nhà Hoa Lê đem tiền cấp dưỡng cho nàng, anh không nói hở một câu nào, lộ một ý gì khác, để Hoa Lê có thể ngờ vực, đoán ra được. Theo lời “chú Ba” dặn tháng đầu anh đem cho nàng hai mươi lăm đồng. Với một giọng rất mềm mại dịu dàng, nàng nói:
– Năm đồng này là thế nào? Tôi chỉ biết phần tôi được ấn định hai chục, mà thực ra tôi cũng không làm gì hết nếu không có con bé nhỏ. Năm đồng này tôi không thấy nói đến.
Anh Hai trả lời:
– Thì cứ cầm lấy, năm đồng này là của chú Ba đưa thêm.
Hoa Lê nghe thế, hai tay nàng run run, đếm nhanh lấy năm đồng gạt sang một bên, để số tiền hai chục sang một bên. Nàng sợ quá, tưởng như năm đồng tiền này nó đốt cháy tay nàng, nàng nói:
– Tôi không lấy, tôi không cần thêm nếm gì cả, tôi chỉ lấy đủ số của tôi thôi.
Lúc đầu anh Hai còn ép nàng cấm lấy năm đồng, sau anh nghĩ lại ngay, anh đã mạo hiểm bỏ bao nhiêu tiền cho “Ông Tướng” ấy, nay chạy ngược chạy xuôi, lo công, lo việc cho ông ấy chẳng được một xu công nào, mà chuyện “mưu bá đồ vương” của “ông” ấy rất có thể công cốc, xôi hỏng bỏng không.
Nghĩ thế anh nhặt nhanh lấy năm đồng, bỏ cẩn thận vào túi thủng thẳng nói:
– Ừ thế cũng phải, Liên hơn một chút, hắn là chị, để tôi giảng cho chú nó hiểu.
Thấy nàng có vẻ khẳng khái, anh cũng không nói cho nàng biết cái nhà nàng đang ở là phần của chú Ba, cả ba anh em đã đồng ý để nàng ở nuôi con. Anh bước ra thẳng không nói thêm một câu nào. Hoa Lê không đi lại, giao du với mấy gia đình ở ngôi nhà lớn trên tỉnh, trừ ra tình cờ, một đôi khi có công việc gì mới giáp mặt. Thỉnh thoảng nàng cũng có thấy anh Cả ra thăm đồng. Về mùa xuân, làm bổn phận của một điền chủ, anh ra đồng đo mạ cho tá điền. Gọi là đi đo mạ, thực ra anh cho thằng ở đi theo để đo mạ, anh chỉ đứng làm vì, dáng điệu hợm hĩnh, kiêu ngạo.
Hoặc anh ra thăm đồng vào mùa lúa chín sắp được gặt, để thực mục ước lượng đích xác số thóc thu hoạch, bọn tá điền man trá, bao giờ họ cũng tìm cách bớt xén, tạ sự lúa kém, lúa lép vì mưa nhiều mưa ít. Mỗi năm anh ra thăm đồng một vài lần, lần nào coi anh cũng vất vả quá, mồ hôi, mồ kê nhễ nhại, nóng bức, cáu kỉnh, tưởng chừng như công việc nặng nhọc lắm.
Hoa Lê nhỡ có gặp anh ở ngoài đồng, nàng nghiêng mình lễ phép chào, cố hết sức tránh không muốn nói năng gì. Anh Cả bây giờ người đẫy đà, có khác ý, anh có lối nhìn trộm đàn bà, rất bất chính. Nàng vẫn thấy anh Cả lui tới ra thăm đồng, anh Hai săn sóc ruộng đất của anh và của chú Ba, nàng không thấy có gì khác lạ, không ngờ có sự gì thay đổi, mà cũng không ai nói chuyện cho nàng biết. Nói chuyện với nàng cũng khó, tụi trẻ nhỏ, nàng còn vồn vã chuyện trò, còn thấy ai nàng cũng có ý lẩn tránh, tính nàng nết na, dịu dàng ai cũng có ý kính nể. Nàng không giao du bè bạn với ai, trừ có mấy bà vãi chùa. Gần chỗ nàng ở có một ngôi chùa nhỏ xây bằng gạch xám, xung quanh có hàng liễu xanh. Mấy bà vãi lại chơi nhà nàng, nàng đón tiếp niềm nở, họ đến dạy nàng Phật Pháp. Khi họ về, nàng ngồi trầm ngâm suy nghĩ cố học kinh kệ, cầu cho hồn Vương Long mau được giải thoát. Cứ như thế này, nàng không thể nào biết về việc bán ruộng đất, nếu trong năm ấy anh tá điền ở gần chỗ nàng không tậu một mảnh ruộng, và anh Cả ra thăm đồng về mùa lúa chín, thằng con anh, thằng bướu không lẽo đẽo theo anh ở tận xa, anh không biết. Thằng Bướu là một thằng nhỏ lạ nhất, mặt mũi, hình dung nó khác hẳn anh chị em nó. Người ta nói mẹ nó bị cúm lúc đẻ nó nên da dẻ nó không được hồng hào, mặt mũi không dễ coi như những đứa trẻ khác. Có người lại bảo, lúc có chửa nó mẹ ốm đau quặt quẹo vì đẻ nhiều, vì hình thù nó xấu xí, mẹ nó ghét, giao nó cho con nô tỳ nuôi, con ở này cũng không ưa, mà nó còn căm thù thằng bé, vì tại thằng này mà người ta bắt mất con nó, đặt điều bảo thằng bé tuy còn trứng nước mà hai con mắt nó nom quái dị lắm. Nó còn ghét thằng bé là khi cho nó bú nó hay cắn vú.
Image from the Net collected by Sơn râu
Có một lần, con nô tỳ ngồi ở ngoài sân, dưới gốc cây ẵm thằng bé cho bú, bỗng nhiên con ở kêu thất thanh, buông phịch thằng bé xuống sân gạch. Nghe thấy tiếng lêu, tưởng là đổ vỡ cái gì, người nhà chạy lại xem, con bé ở kêu thằng bé cắn chảy máu, nó đưa vú xem thì có rớm máu thật. Từ ngày đó thằng bé mang tật có cái bướu sau lưng. Hình như sự phát dục thân thể thằng bé tập trung ở cả cái bướu, mỗi ngày mỗi lớn.
Tất cả nhà, cả cha mẹ nó, không gọi tên nó mà gọi là thằng Bướu. Vì có thân hình quái dị, xấu xí, cha mẹ lại đông con, nên thằng bé không được trông nom săn sóc, không được đi học như những đứa trẻ khác. Ngay từ thuở nhỏ, đã bắt nó phải lẩn tránh không được dàn mặt với mọi người, trẻ con chế nhạo nó khổ sở về cái tật ở sau lưng. Nó lang thang ngoài phố hay tha thẩn đi chơi ở cánh đồng xa, thất thểu đeo cái bướu sau lưng. Có một hôm về mùa gặt, cha nó đi thăm đồng, nó đi theo, nhưng đi cách xa nên cha nó không biết nó ở phía sau. Nó biết những hôm cha nó đi thăm đồng, hay bực tức cáu kỉnh lắm. Đến căn nhà đất, cha nó đi thẳng, nó đứng dừng lại xem ai ngồi ở cửa. Đó là đứa con gái của Vương Long, con bé quen lệ ra cửa ngồi sưởi nắng. Bây giờ thân hình nó như một người đàn bà, bằng người gần bốn mươi tuổi đầu đã điểm một vài sợi tóc bạc. Tuy nhiên nó vẫn có điệu bộ một đứa trẻ nhỏ, nó ngồi chơi nghịch xoắn cái đuôi tóc, mặt thì nhăn nhở. Thấy nó, thằng Bướu lạ quá vì chưa biết nó bao giờ. Nó tinh quái, đứng trêu con bé, làm trái ý nó, mặt nhăn nhở, rồi còn lấy hai ngón tay xát mạnh vào nhau kêu cắc cắc ngay dưới mũi con bé, con này sợ quá kêu thất thanh. Hoa Lê nghe tiếng kêu, vội vàng ở trong nhà chạy ra, thằng Bướu thấy nàng, nó thất thểu chạy trốn, đứng nấp sau bụi tre dòm sang, y như một con dã thú, Hoa Lê thấy nó, nàng nở một nụ cười, một nụ cười dịu dàng nhưng đượm một vẻ buồn, rút ở bọc lấy một chiếc bánh ngọt, nàng lúc nào cũng dắt dẫn trong người vài chiếc bánh để dỗ dành con bé, khi nó bướng bỉnh không chịu nghe lời. Nàng cầm chiếc bánh giơ cho thằng Bướu, thằng này trước còn sợ sệt, sau mon men lại gần, giật lấy cho luôn vào mồm.
Ăn bánh xong, thằng bé thành quen, nó không sợ sệt như lúc trước. Nàng cho nó ngồi cạnh nàng trên chiếc ghế ở ngoài cửa. Không ngồi được như mọi người, nó như nằm bò trên chiếc ghế, vì vướng cái bướu lớn sau lưng. Hai mắt nó, coi ủ rũ buồn thảm. Người nó loắt choắt bé quá, nàng chưa nhận ra được nó là trẻ con hay người lớn. Lấy cánh tay quàng vào người nó, với một giọng dịu dàng, từ bi trắc ẩn, nàng nói:
– Em có phải là con ông Cả không? Tôi cũng nghe nói ông Cả có một người con như em?
Thằng bé nghe hỏi, nó vùng đứng dậy, lắc đầu. Nàng dỗ dành, cho nó chiếc bánh nữa, rồi lại hỏi:
– Coi mồm em giống hệt mồm ông nội, đã mất rồi, mộ ở dưới gốc cây chà đà. Thỉnh thoảng em lại chơi đây chị cho em ăn bánh.
Lần đầu tiên, thằng Bướu mới nghe thấy có người muốn mời nó lại chơi, đoái hoài đến nó. Tuy là con một người giàu có, nhưng nó bị ruồng rẫy, anh chị em nó, không muốn nhìn mặt, mẹ nó cũng ơ hờ ghét bỏ, tụi đầy tớ bao giờ cũng cho nó ăn thừa, ăn sau cả nhà.
Nhìn nàng với cặp mắt buồn thảm, ảo não, hai môi nó tự nhiên rung rung, rồi òa lên khóc nức nở. Nó vừa nói vừa khóc:
– Tôi không muốn bà làm tôi khóc … Tôi không hiểu tại sao tôi khóc.
Hoa Lê tìm lời dịu dàng, dỗ nó, nàng lấy cánh tay quàng vào lưng nó, vuốt ve. Thằng Bướu lần đầu tiên, được nghe tiếng nói hiền hậu dịu dàng, cảm thấy sự trìu mến nó im không khóc nữa. Nàng tránh không hỏi, không nói gì để nó tủi phận cực lòng. Trước con mắt từ bi, bác ái của nàng, cái bướu hình như biến đâu mất, lưng nó thẳng thắn ngay ngắn như những đứa trẻ khác.
Suốt ngày, nó tha thẩn muốn đi đâu tùy ý, cả nhà không ai nhắc nhở đến nó bao giờ.
Từ hôm đó, thằng Bướu hay lại căn nhà đất, hàng ngày lui tới, nó quen, nó mến, như thiết tha đặt cả tâm hồn vào Hoa Lê. Nàng khéo lắm, làm như cần đến nó để giúp đỡ nàng trông nom con bé. Nó chưa từng được ai cầu cạnh nhờ nó làm một việc gì. Nó trở nên hiền lành, ngoan ngoãn, dần dần với thời gian, tính tình được cải hóa. Nếu không có thằng này, nàng không bao giờ biết ruộng nương đất cát đang đem bán. Thằng bé cũng không biết những câu chuyện bí mật, cha chú nó định giấu nàng, nó lại đem đi nói. Nó nghĩ gì nói thế, nói hết chuyện này đến chuyện khác. Một hôm nó nói:
– Tôi có anh đi lính, rồi có lẽ làm to lắm. Ngày nào chú Ba tôi lên làm đại tướng, anh tôi được đi theo hầu để chuyên về nghề võ. Có khi chú tôi làm vua, anh tôi sẽ làm đại tướng, tôi thấy mẹ tôi nói chuyện thế.
Hôm nó nói chuyện đó, Hoa Lê bắc ghế ngồi chơi ngoài cửa. Nghe nó kể chuyện, nàng đưa mắt nhìn ra cánh đồng, thản nhiên nói:
– Chú của em làm lớn nhỉ? Nhưng ý chị muốn làm gì thì làm, chứ làm lính ác lắm, bất nhân lắm.
Thằng bé nói to có vẻ khoe khoang:
– Chú tôi làm đại tướng cơ mà, ai mà thèm làm lính. Làm to lắm, oai lắm cả nhà tôi sẽ có quyền cao chức trọng. Tháng nào cha tôi và chú Hai cũng gửi bao nhiêu tiền cho chú tôi để lo toan, sắp đặt công việc. Có một anh lính coi ghê lắm, sứt môi, về lấy tiền đem đi. Tiền đó có mất đi đâu, sau lại lấy về được, tôi thấy cha tôi bảo với mẹ tôi thế.
Hoa Lê nghe nói có ý ngờ ngợ, nhưng nàng làm như không để ý mấy, coi như tò mò ngồi rỗi nói chuyện chơi:
– Thế tiền ấy ở đâu ra? Hay chú Hai lấy tiền buôn thóc cho vay chứ gì?
Thằng bé ngây thơ, trả lời có ý tự đắc, biết rõ chuyện:
– Không phải! Không phải! Tiền bán ruộng bán đất chính mắt tôi thấy những tá điền đem từng tay nải tiền lại, đổ xuống bàn ở trong buồng cha tôi, tiền óng ánh như sao sa. Tôi đứng nấp một chỗ được xem hết, ở nhà không ai thèm để ý đến tôi.
Nghe đến đó, nàng đứng phắt dậy, thằng Bướu lấy làm lạ vì xưa nay nàng làm gì cũng khoan thai dịu dàng. Nàng nói giọng mềm mại, tự nhiên:
– Tôi vừa sực nhớ, có chút việc phải đi, em ở nhà chơi với con bé nhé. Tôi không chắc ai coi nhà hơn là em đấy.
Thằng Bướu hãnh diện có người nhờ cậy nó làm giúp hộ, nó nói gì hồi nãy nó quên hết, nó đứng lần thần nắm vạt áo con bé. Hoa Lê sửa soạn ra đi. Nàng khoác chiếc áo tối màu, đi thẳng ra ngoài cánh đồng. Nàng thương hại đứa trẻ, đi được vài bước, ngoảnh lại nhìn chúng, nàng thấy lòng đỡ trống trải, cố hé một nụ cười, nụ cười héo hắt, man mác buồn. Nàng âu yếm nhìn hai đứa nhỏ, vì chỉ có hai đứa này nàng cảm thấy tâm hồn xúc động thấm thía yêu thương.
Nàng rảo bước đi, lòng nàng đang hun đúc một sự phẫn nộ thầm kín, nó cuồn cuộn như đốt cháy tâm can nàng, sự phẫn nộ thầm kín, phải có lối thoát, được dập tắt, chứ để chứa chất trong lòng nàng chịu không nổi. Nàng cần phải gặp hai anh em nhà họ Vương, hỏi họ đã làm gì về ruộng nương đất cát hưởng của cha để lại, mà theo di huấn phải gìn giữ cho thế hệ con cháu về sau.
Nàng thoăn thoắt rảo bước trên đường ruộng nhỏ quanh co vắng bóng người, lác đác xa xa có bóng mấy nông phu trong bộ quần áo xanh sẫm đang lom khom làm đồng. Thấy mấy người nông phu đó, nước mắt nàng tự nhiên ràn rụa, mấy ngày rày nàng hay khóc mà dễ khóc lắm. Nàng sực nhớ đến Vương Long khi xưa cũng hay đi những đường ruộng này, suốt đời tận tụy hy sinh với đồng ruộng, đến nỗi có khi cúi xuống nhặt một nắm đất mân mê trong tay, không bao giờ để cho một thửa ruộng cấy rẽ hay trưng canh quá một năm. Thế mà ngày nay vừa chết đi, các con đang tâm
đem bán sang tay người khác. Đối với Hoa Lê, Vương Long tuy đã chết, nhưng chưa phải chết hẳn, hồn vẫn còn, vẫn lang thang phảng phất ở cánh đồng, mà cũng có biết ruộng của mình, các con đang đem đi bán. Ngày cũng như đêm, mỗi lần có một luồng gió mát tạt vào mặt nàng, hay ngoài đồng có cơn gió lốc, những người khác có ý sợ vì thấy gió lạ, Hoa Lê cho đó là u hồn những kẻ quá vãng lẩn quất đâu đây.
Mỗi lần như thế, nàng ngẩng mặt tủm tỉm cười, trong trí óc nàng nghĩ biết đâu chẳng phải vong hồn Vương Long người mà nàng quý hơn cha, còn cha nàng đã đem nàng đi bán.
Trông ra ngọn cỏ lá cây,
Thấy hiu hiu gió thì hay hồn về.
Với quan niệm đó, Vương Long tuy đã chết, hồn vẫn còn tồn tại trên trần thế, nàng mạnh bạo rảo bước qua cánh đồng lúa. Năm năm liền được mùa, năm nay lúa tốt quá, xanh rờn, bông lúa nặng trĩu, óng ả, dập dờn trước gió như làn sóng nhẹ trên biển cả. Nàng đi, men theo bờ ruộng, chợt có một cơn gió nhẹ, mấy bông lúa ngẩng lên như một bàn tay vô hình nào đang vuốt ve. Nàng ngừng bước, tủm tỉm cười, chờ cho qua hết cơn gió mới lại đi.
Nàng đến cổng tỉnh, ở đấy có những hàng bán hoa quả, rau cỏ, nàng cứ cúi đầu bước thẳng không muốn nhìn ai. Nàng người gầy còm, già hơn trước, mặc một chiếc áo tối màu, không phấn, không son, nàng cũng như mọi người khác nên không ai để ý đến nàng. Nếu có ai nhìn nàng lúc đó, nước da xanh xao, nét mặt hồn nhiên không ngờ ở trong tâm can nàng đang ngùn ngụt, tiềm tàng một cơn phẫn uất, tuy nàng đi không ngẩng đầu nhưng nàng dũng cảm khác thường. Khi đến cổng nhà trên tỉnh, nàng đi thẳng vào không đánh tiếng cho ai biết. Anh già gác cổng ngồi ở thềm cửa ngủ gà ngủ gật, đầu lắc lư há hốc chiếc mồm móm chỉ còn sót lại có ba chiếc răng, thấy có tiếng động, vội mở mắt, thấy nàng lại lắc lư đầu lim dim ngủ. Nàng định tâm đi thẳng vào nhà người anh Cả, tuy nàng rất ghét, nhưng anh chàng này còn có lương tâm, biết thức ngộ, chứ anh Hai chỉ biết có tham lam, biển lận. Nàng biết anh Cả, dù sao hắn cũng còn khá, tuy tính nết rất tầm thường, chất phác, nhưng một đôi khi cũng hào hiệp nếu việc gì chàng không phải bận tâm khó nhọc.
Nàng ghét nhất là cặp mắt tí hin, lạnh ngắt như tiền của anh Hai. Qua mấy cái sân, đến sân trong, nàng thấy con nô tỳ lần thần đứng đó, con bé này người cũng xinh xắn, lẻn ra đứng ở sân để tống tình một thằng hầu trai trẻ.
Nàng bảo con nô tỳ, giọng lịch sự nhã nhặn:
– Em vào thưa với bà, có tôi lại chơi, tôi muốn gặp bà có chút việc.
Từ ngày Vương Long chết, chị Cả xem ý hợp tính hợp nết với Hoa Lê, chị mến nàng lắm, nàng ăn nói nhã nhặn lịch sự, mềm mỏng không như ả Liên nói năng xô bồ cục cần, lỗ mãng. Trong những ngày gần đây, có công việc gì, giỗ chạp, họp mặt đông đủ, chị vẫn thường chuyện trò riêng với nàng.
Đã có lần chị nói với nàng:
– Tôi xem tất cả ở đây, chỉ có tính tôi hợp với tính bà. Tâm trí chúng mình cao nhã, thanh lịch không như bọn kia.
Chị lại bảo Hoa Lê:
– Thỉnh thoảng mời cô lại chơi, chị em nói chuyện cho vui, nghe nói có các vị tăng ni thuyết pháp, lại chơi nói chuyện cho tôi biết với. Thật suốt cả giòng họ nhà này chỉ có tôi với cô còn biết tu tỉnh nương nhờ dưới bóng Từ Bi.
Chị nói thế vì chị nghe họ mách chị các ni cô vẫn hằng lui tới, đàm đạo Phật Pháp ở nhà nàng. Cũng vì thế mà ngày hôm đó, Hoa Lê muốn cởi mở nỗi lòng u uất với chị.
Một lát con bé ở ra, mắt còn ngơ ngác nhìn xem thằng nô bộc còn đứng đó không. Nó nói:
– Bà con bảo mời bà vào chơi trong nhà, ở phòng khách bà con đang lên khóa lễ, tụng nốt biến kinh.
Hoa Lê bước vào phòng khách ngồi ở chiếc ghế bên. Hôm đó anh Cả ngủ trưa, vì đêm qua dự tiệc ở một khách sạn đẹp, lớn nhất tỉnh. Bữa tiệc long trọng lắm, uống toàn rượu quý, mỗi vị tân khách lại kèm một ca kỹ trẻ đẹp đứng cạnh chuốc rượu, ca hát, khách muốn hôn hít, cấu véo tùy ý. Anh Cả ăn uống thả cửa, rượu bí tỷ, con bồi tửu trẻ và đẹp lắm, cỡ độ 17 tuổi, nhưng nó thạo lắm, cách ăn mặc, đối đáp, người ta có cảm tưởng con này đã tiếp xúc với đàn ông được đến 10 năm rồi. Anh uống say quá đến nỗi sáng hôm
sau hãy còn sặc sụa hơi men quên hết không còn nhớ gì bữa tiệc hôm qua. Anh lững thững bước ra khỏi phòng ngủ, mắt nhắm mắt mở tủm tỉm cười, vừa ngáp vừa vươn vai, mắt anh như mờ không thấy ai ở trong phòng.
Thật ra sáng hôm đó anh còn cay mắt, còn ngái ngủ, anh nghĩ vẫn còn thấy khoái quá, khi con bé nó luồn cái bàn tay mềm nhũn vào trong áo anh nó cù ở cổ anh, anh nghĩ anh phải đi dò xem ai mời nó lại, nó ở nhà hồng lâu nào, và xem con bé sự thể thế nào …
Anh ngáp to, giơ hai cánh tay quá đầu vươn vai, rung rung hai cái cho tỉnh ngủ. Anh thủng thẳng, uể oải bước vào phòng khách, mặc bộ quần áo ngủ bằng lụa, chân xỏ đôi giày bằng lụa. Đột nhiên anh chớp chớp mắt, thấy Hoa Lê ở trong phòng khách. Phải đúng Hoa Lê nàng mặc chiếc áo tối màu coi nàng như một cái bóng, nàng run run vì thấy con người phàm tục nàng ghê tởm quá.
Thấy Hoa Lê đứng đó, chàng lạ quá, đang giơ tay vươn vai, anh bỏ phịch tay xuống, giương to cặp mắt nhìn nàng. Anh lúng túng, ngượng ngùng quá, đằng hắng ho vài tiếng, hỏi nàng:
– Tôi cứ tưởng không có ai ở đây, mà chả ai bảo cho biết, thế nhà tôi đã biết bà lại chơi chưa?
Nàng sẽ nghiêng đầu trả lời:
– Đã, tôi đã bảo lên nói với bà rồi.
Nàng nghĩ, có lẽ nên nói ngay cho hắn biết mục đích của ta đến đây.
Không như những lúc khác, nàng nói rất nhanh, những lời nói, ý nghĩ như xô đẩy trên môi nàng:
– Tôi lại đây muốn nói cho ông rõ. Tôi buồn quá, tôi rất phiền, quan có di huấn lại, ruộng đất không được bán. Bây giờ hai ông mưu mô đem bán cả đi. Tôi biết, ông đang bán mà …
Hoa Lê mặt đỏ tía tai, nàng giận quá, thổn thức khóc. Nàng cắn chặt môi, ngước mắt nhìn người con cả Vương Long.
Nàng thấy cả một súc thịt khả ố, khả bỉ, nàng không buồn nhìn. Áo không cài khuy, để hở cái cổ béo ngậy, vàng nghệnh, thịt kéo sệ ở dưới hai mắt, môi nhợt nhạt dày tám tấc …
Anh thấy nàng nhìn trừng trừng, anh luống cuống, anh quay người cài khuy áo, nghiêng đầu qua vai anh nói:
-Họ bịa đặt, đâu có chuyện lạ, bà như người mê ngủ.
Hoa Lê trả lời rất hùng hồn, mạnh dạn, chưa ai thấy nàng hăng hái như lúc này:
– Không! Tôi chả mê muội tị nào, có người kể hết cho tôi biết mà (nàng không nói rõ người nào bảo nàng, sợ thằng Bướu phải đòn). Từ nay tôi không nhận các ông là con của quan. Các ông đã ngỗ ngược trái lời di huấn. Tuy tôi yếu đuối, hèn kém nhưng tôi cũng nói cho ông biết: Tai ương ông phải gánh, thế nào cũng có việc báo oán, ông đừng tưởng quan chết là hết rồi đâu nhé. Hồn vẫn còn không xa đâu, vẫn phảng phất, lang thang ở ngoài đồng ruộng. Thế sự phục thù, lúc đó trắng mắt ra. Nàng nói với một giọng khác thường, hai mắt giương trừng trừng, nghiêm nghị, nàng hạ thấp giọng, nhẹ nhàng như một làn gió lạnh làm anh Cả bủn rủn cả người. Anh tuy thân hình to lớn nhưng nhát gan lắm, hơi một tí là sợ. Đố ai bảo được anh, đêm đi một mình ở bãi tha ma, anh đã được nghe hàng nghìn chuyện ma quỷ. Bề ngoài anh cười nhưng trong thâm tâm, anh tin và sợ lắm.
Khi nghe Hoa Lê nói, anh vội chống chế:
– Chỉ bán có một ít thôi, có một ít ruộng của chú Ba. Chú cần tiền mà chú đi lính có thiết gì ruộng với nương. Tôi cam đoan thôi không bán nữa.
Nghe thế, Hoa Lê mở mồm định nói, nhưng chưa nói được câu nào thì chị Cả vào. Hôm ấy chị không được vui, vì đêm qua mãi khuya chồng chị mới về mà say quá, đi không nổi, cả đêm mê, lảm nhảm nói chuyện con thổ tả nào không biết gặp nó ở đâu. Chị thấy chồng đứng đó, chị nguýt dài, anh chàng cố tủm tỉm cười, anh cố làm như không có chuyện gì, anh liếc mắt nhìn trộm, anh thấy nhẹ cả người, may quá đã có vợ tiếp Hoa Lê. Anh yên chí, việc bán chác cả vợ anh cũng biết, không phải riêng mình anh.
Anh làm như người cẩn thận sốt sắng, anh sờ ấm tích trà, ngoảnh bảo vợ:
– Này! Má sắp nhỏ này, ấm trà còn nóng. Sáng chưa ăn gì, tôi ra tiệm trà uống nước, để hai bà nói chuyện, đàn ông chúng tôi chẳng biết gì mà đứng nghe. Vợ anh làm thinh, không buồn nói một câu. Anh ngượng quá, cười nhạt, nghiêng đầu chào, rảo bước đi ra, đi vội quá rung rinh cả một khối thịt.
Trong khi anh chàng còn đó, chị không nói qua một câu nào, ngồi thẳng đờ trên ghế, chờ cho đi khỏi chị mới ngả lưng vào thành ghế. Chị là một người nền nếp, mặc chiếc áo sa tanh màu xanh nhạt, đầu tóc chải gọn gàng tuy lúc đó mặt trời chưa đứng bóng, không như nhiều bà, nhiều cô giờ này còn uể oải trên giường, ngủ chưa buồn dậy, nằm trên giường thò tay với chén nước trà súc miệng.
Khi chồng bước ra khỏi phòng khách, chị Cả thở dài nói:
– Không ai có thể tưởng tượng được đời tôi khổ đến chừng nào, vớ phải anh chàng này. Tôi đã hy sinh thân tôi cho hắn, tôi không hé răng than phiền vì duyên số ràng buộc tôi đã sinh được với hắn ba mụn con trai, tôi cố nhẫn nhục dĩ chí hắn đi lấy một con nào về, một con bé chỉ đáng làm con ở cho tôi. Nhưng lối lăng, cử chỉ của hắn quá sức tầm thường. Nói xong chị lại thở dài. Hoa Lê thấy chị buồn thật chứ không phải làm ra thế, nàng nói để giải khuây:
– Ai cũng biết bà là một hiền phụ, các ni cô vẫn thường nhắc nhở khen bà, bà sáng ý, kinh kệ học chóng thuộc hơn nhiều người mới nhập đạo quy y.
Chị Cả nghe nói thế, nét mặt đang rầu rầu bỗng tươi hẳn lên, vồn vã hỏi:
– Thật à? Các ni cô nói thế ư?
Chị kể những kinh sách nào chị thường tụng niệm, mỗi ngày chị lên khóa lễ mấy lần, chị lại ngỏ ý muốn ăn trường trai. Chị nói con người ta lúc sống phải biết lo tu tỉnh, sau này quá vãng hồn được mát mẻ, giải thoát, hoặc được về Tây phương, hoặc sa vào địa ngục, Thiện, Ác có nhân quả hết.
Chị nói nhiều, nhưng Hoa Lê không để tai nghe hết, lòng nàng còn canh cánh không biết anh chàng nói hồi nãy có đúng không? Anh hứa anh không bán ruộng có thật không? Ngồi một lúc, nàng nóng ruột, muốn nói về chuyện ruộng đất, nàng chờ chị Cả yên không nói, uống xong chén nước, nàng đứng dậy nói rất mềm mại dịu dàng:
– Thưa bà, những công việc của ông làm có nói chuyện bà rõ không? Bà nên nhắc nhở ông, theo di huấn của ông cụ, phải bảo toàn di sản, không được bán ruộng đất. Ông cụ nai lưng tận tụy muốn cơ nghiệp được truyền lại cho hàng trăm thế hệ con cháu sau này. Thật rất không nên, mới có một đời
này, ông cụ vừa mới mất, đã lo bán ruộng. Xin bà để tâm nhắc nhở cho ông nhà rõ.
Thực ra chị Cả cũng không biết đích xác về việc bán ruộng, nhưng chị làm như thông thạo lắm, chị nói bằng giọng quả quyết:
– Xin bà đừng quan tâm, không khi nào tôi để cho nhà tôi làm điều gì không phải. Kể ra cũng có bán, nhưng đó là một thửa ruộng ở mãi xa, phần của chú Ba, hắn muốn làm tướng làm tá gì, có ý muốn cả nhà được danh giá, hắn đi lính có thiết gì đến ruộng nương.
Hoa Lê nghe chị nói phù hợp vào lời nói hồi nãy của anh Cả, nàng vững dạ, yên chí có lẽ đúng. Nàng xin cáo từ, nỗi phẫn uất cũng vơi phần nào. Nàng khẽ nghiêng mình chàobái biệt, vẻ dịu dàng đầm ấm của nàng làm chị Cả cũng thấy nhẹ nhàng, khoan khoái.
Hoa Lê lại trở về căn nhà đất. Anh Cả ra tiệm trà, tình cờ gặp anh Hai, ăn cơm trưa ở đó, anh lệch bệch lại ngồi phịch xuống chiếc ghế bành ở cạnh bàn. Anh Hai ngồi đó có một mình, nét mặt buồn thiu. Anh Cả nói:
– Làm gì, dù mình cố giữ đến đâu, tụi đàn bà họ cũng tọc mạch khám phá ra được. Mà ở nhà tôi đàn bà có nhiều gì cho cam. Sáng hôm nay, người thiếp ba của cha lại ì èo, nghe đồn tụi mình bán ruộng, mè nheo bắt mình phải hứa không được bán nữa.
Anh Hai nghe nói, trừng trừng nhìn anh Cả, với cái mặt mỏng quẹt, nhẵn thín, anh nhếch mép cười và nói:
– Nói thế anh sợ cái gì? Để cho nó nói, anh cũng biết ở nhà có ai đếm xỉa đến nó không? Nó có quyền hành gì không? Anh đừng quan tâm hễ nói việc ruộng, anh lảng nóichuyện khác, anh muốn nói gì tùy ý, anh đừng đả động
ruộng nương, để cho nó biết nó có quyền thế gì ở nhà này. Tôi tưởng nó mãn nguyện lắm thì phải, có người cấp cho ăn, có nhà cho ở, còn muốn gì nữa?
Nói đến đây, người tửu bảo đem giấy tính tiền lại, anh Hai liếc nhìn mảnh giấy, tính nhẩm so vào giấy, đúng, anh móc túi lấy tiền, giải từng đồng trên mặt bàn, vẫn còn ngờ ngợ con số cộng có sai tí nào không?
Anh đứng dậy khẽ nghiêng đầu chào, ra khỏi tiệm.
Tuy nghe em nói thế, anh Cả vẫn còn băn khoăn. Anh nghĩ cũng hơi e sợ, Hoa Lê nói ông cụ tuy đã chết, nhưng hồn vẫn còn vất vưởng, quanh quẩn gần đây. Càng nghĩ kỹ, anh cảm thấy rờn rợn thế nào. Anh gọi tửu bảo làm một đĩa cua xào thật ngon, nhắm rượu để quên nỗi thắc mắc lo ngại.
