Bè bạn gần xa

Phan Lạc Phúc

Văn Nghệ xuất bản California USA 2000

Bìa Khánh Trường

Phụ bản Họa sĩ Thái Tuấn (Pháp)

Duy Thanh (Mỹ) – Ngọc Dũng (Mỹ)

Post by Sơn râu 8 Nov 2026

* Nghe tin anh có ý định cho in các bài ký, tôi vui quá. Tôi đã nói nhiều lần trong những năm qua, với người này người kia (chắc chắn trong số đó có người Phan Lạc Tiếp) là tôi ao ước được đọc lại một số bài ký của anh … Ký ấy xuất hiện trên nhật báo … thực ra không phải viết cho qua ngày. Nó duyên dáng, lý thú lắm … Ký ấy thuộc vào mỹ văn (belles lettres) vào nghệ thuật. Không biết anh có thể sưu tập lại được không các bài viết trước 1975. Cùng với những bài sau 1975, thành một tập … quý lắm.

Nhà văn VÕ PHIẾN

Tác giả “Văn Học Miền Nam tổng quan”

(Thư mang dấu bưu điện 10.1.1998)

* Đọc “Bạn Tù” rất thích. Mong anh hứng bút viết như thế cho trọn một cuốn sách về khoảng đời hiếm có trong lịch sử thảm họa của nước ta. Và hải ngoại còn hiếm những tác phẩm ghi dấu thời đại, với bút lực cao sâu và tự tại. Cám ơn anh cho phép đăng các bài của anh trước tác …

Nhà thơ THI VŨ

Phụ trách tập san “Quê Mẹ” – Pháp

(Thư đề ngày 9 tháng 3.1995)

* Tôi thích đọc Tiền Tuyến không hẳn là vì “báo nhà”. Ngày xưa tôi thích đọc Tiền Tuyến vì tờ báo này có một mục, theo tôi, không thể tìm thấy trong các báo khác. Đó là mục Tạp Ghi do “ký giả Lô Răng” phụ trách. Tạp Ghi, một danh từ hồi đó nghe lạ tai, cũng như bút hiệu của ông ký giả này. Người đọc tìm thấy ở đây cuốn phim thời sự trong đó bàn đủ thứ chuyện. Chuyện đời, chuyện người, chuyện … trên trời dưới đất. Đúng là một thứ tạp ghi, nhưng không tạp nhạp. Cái đáng nói ở đây không phải là những đề tài được chọn lựa mà là cách hành văn nhẹ nhàng tươi mát. Tác giả của mục Tạp Ghi không xa lạ đối với chúng tôi. Nhưng điều mà tôi ngạc nhiên là những hiểu biết sâu rộng và văn chương đa dạng của anh. Mặc dầu dấu kỹ trong lớp vỏ quân nhân, con người nghệ sĩ của tác giả đã được bộc lộ trong những áng văn bình dị. Lời văn trong Tạp Ghi không cầu kỳ, không gọt giũa. Không quá rườm rà, không quá ngắn cụt. Nó vừa phải, dễ đọc, dễ cảm thông và rất nhân bản. Tạp ghi quả đã tạo ra một luồng gió mát trong một trưa hè nắng gắt.ang tị nạn nước người, tôi rất mừng khi lại tìm thấy “Tạp Ghi” trong hệ thống báo Ngày Nay. Văn chương của anh không hao mòn trong những ngày đen tối. Trái lại có phần phong phú hơn, sâu sắc hơn. Dù bị đi cải tạo “mút mùa” (danh từ của tác giả) hay “nín thở qua sông” (cũng danh từ tác giả) nhưng qua những bài viết, tác giả đã không cay đắng oán trách quá khứ, không hận thù những người đã “rèn luyện” tác giả trong những nhà tù gọi là cải tạo.Tác giả chỉ dùng ngòi bút kể lại trung thực những gì đã qua, để tự cho người đọc rút ra những kết luận nào đó.Những tình cảm bạn bè nảy sinh trong ngục tối, những con người chiến sĩ hào hùng không chịu khuất phục trước bạo quyền, những hành động “nửa khóc, nửa cười” trong cuộc sống lao tù … v.v … đã dẫn người đọc tới những vùng thâm sơn cùng cốc để ngậm ngùi trước thảm trạng của đất nước.Tôi cầu mong “Tạp Ghi” sẽ còn mãi mãi.

GS. NGUYỄN BẠCH TUYẾT – Minnesota

(Thư đề ngày 11 tháng 4.2000)

* Trước năm 1975, tại Miền Nam Việt Nam, ông Phan Lạc Phúc là một trong những nhà báo nổi tiếng, kỳ cựu và có uy tín lớn. Với bút hiệu ký giả Lô Răng, ông đã chinh phục nhiều thế hệ độc giả qua một văn phong phiếm luận đặc biệt, khác với những tay viết đương thời, chữ nghĩa của Lô Răng không mang nặng tính châm chích cay độc tuy nhiên không phải vì thế mà giảm đi cái tinh thần của phiếm luận. Như nhận xét của Chu Tử, ký giả Lô Răng có một chỗ đứng riêng biệt, rất trào lộng, rất hóm hỉnh, rất biến hóa nhưng cũng rất nhân bản và bao dung …Nguyên là cựu sinh viên sĩ quan trừ bị khóa 2 trường Võ Khoa Thủ Đức, ông đã trải qua một chặng đường binh nghiệp dài đầy năng động và ý nghĩa. Từ một thời là trung đội trưởng, đại đội trưởng đến tiểu đoàn trưởng cầm súng trực tiếp ở chiến trường, đến một thuở là chủ bút nhật báo Tiền Tuyến đánh giặc bằng văn hóa, ở địa vị nào ông cũng thích ứng và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Cầm bút ngay từ những năm cuối thập niên 50, năm 1959 ông được chính phủ Việt Nam Cộng Hòa cử đi tu nghiệp một khóa đặc biệt về báo chí tại Hoa Kỳ, và cái nghiệp báo chí đeo đuổi ông từ đó, và chữ nghĩa của ông cũng bay bổng từ đó …

Võ sư TRẦN HUY QUYỀN – Úc

Chủ bút Tuần báo “Việt Nam Thời Nay”

(Số đặc biệt tình Sư Môn Việt Võ Đạo)

* Quả thật đọc thư anh là một ngạc nhiên. Một ngạc nhiên thích thú và vui mừng. Những lần gặp gỡ tuy hiếm hoi giữa anh em văn nghệ miền Nam đã cho tôi nhiều kỷ niệm đẹp của bạn hữu, trong đó có anh. Làm sao quên ký giả Lô Răng – Phan Lạc Phúc – ngòi bút sắc bén mà cũng rất từ tâm. Biển dâu biến đổi song như lời thơ của anh Vũ Hoàng Chương “Chúng ta mất hết, chỉ còn nhau”.

Họa sĩ THÁI TUẤN – Pháp

(Thư đề ngày 27 tháng 8.1997)

* Rất vui gặp lại bạn xưa. Ở tuổi chúng ta nhiều anh em, bè bạn đã “ra đi” rồi. Bạn vẫn còn viết khỏe “Gừng càng già càng cay”.

BS. TRẦN NGƯƠN PHIÊU

Nhà bình luận thời cuộc

Chủ tịch Hội Y tế VN Hải Ngoại

(Trong cuộc gặp gỡ ở Sydney cuối năm 1999)