Mùa đông giữ lửa

vietmessenger.com

Phan Nhật Nam

Post by Sơn râu 5 Jan 2026

Bài 8

Không Gian,

Với Bằng Hữu,

Không là khoảng cách.

Từ chuyến đi ngắn hạn một vài ngày, trong tuần, với chiều rộng dăm tiểu bang, mà thật sự cũng hơn hai vòng Việt Nam, nam-bắc ra vào … Người Lính Viết Văn dần dà dự phần vào tầm cỡ suốt hai trục Đông-Tây, Nam-Bắc quả đất, dầu không hề chuẩn bị. Anh chỉ có thể đi lên chiều cao, rộng kia từ một lực yểm trợ có thật, bất khả thay thể – Vòng Đai Bằng Hữu toàn thế giới. Anh hiện thực nên thành một Người vui sướng sống động ngay nơi đời sống nhiều khắc nghiệt khó khăn nầy. Anh cũng chứng nhận ra nỗi huyền nhiệm mà đã nhiều phen ứng xử nơi vũng lửa, tràn bóng tối tù ngục- Điều cảm động bừng bừng ấy là: Khi anh sống hết lòng cùng Bạn- Bạn ắt cho lại toàn phần chân thật. Bạn gọi Anh: Anh tới. Tự nhiên như sóng, như gió … đâu dây là bài viết của Hai Người Bạn- Người tận hai dầu địa cực, chưa hề gặp gỡ …. Nhưng không nề gì …

CHUYỆN, NGƯỜI LÍNH BỊ NÉM ĐÁ, HAI LẦN.

* BÙI XUÂN VŨ- Sydney, Australia.

Dù khá muộn màng, tôi vẫn viết những đề tài có liên quan đến người lính Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa.

Trước hết, viết để vinh danh công việc của họ đã làm cho quê hương Việt Nam; kế đến, viết vì lòng ngưỡng phục và biết ơn họ. Từ nguyên ủy này, tôi đã viết về Cương, một người lính, bạn cuả tôi, tuổi đời tuy còn non trẻ, nhưng sức sống của anh đã trổi vượt lên trên sự chết với Một Bản Án. Anh là một biểu tượng cuả Người Lính Trẻ Việt Nam, dám đem tim gan mình thách đố với cuộc cơ cầu của non sông. Anh đã kháng lệnh đầu hàng và quyết không rời tay súng. Hơn thế, anh đã tiếp tục chiến đấu, tiếp tục hiện thực giấc mơ tìm ngày Hòa Bình cho Việt Nam. Súng đã nổ rền vang giữa đêm Giao Thừa mùa Xuân năm 1977, khơi dậy niềm tin, nỗi ước mơ dù mong manh trong những đôi mắt đứng tròng trước cơn bão loạn màu cờ đỏ đang đè nặng trên quê hương. Vào lúc ấy, những đôi mắt trắng trông chờ kia, thêm một lần hăm hở bàng hoàng, vội chắp đôi tay, cầu mong sự an bình cho người đi làm sứ mệnh và khấn nguyện cơn quốc nạn sớm chuyển mình để người người đón nhau về trong ngày hòa bình thật sự cuả quê hương.

Đến sáng hôm sau, một bản án tin về … Huyện Ủy Thống Nhất (Trãng Bom, Biên Hòa) thuộc Tỉnh Đồng

Nai đã bị bắt và bị kết án treo cổ. Xác hắn treo lơ lửng trên cành cây cao su cách huyện không đầy hai trăm

thước. Trớ trêu thay, định mệnh ác độc, tháng Sáu cùng năm, Cương bị bắt. Sang mùa Xuân năm sau, Cương tự kết liễu đời mình trong ngục cải hối ở Tân Hiệp, Biên Hòa. Rồi đến Nguyễn Quý Cương, một người lính và cũng là thầy của tôi trong lớp áo người phu xe! Có lẽ thầy Nguyễn Quý Cương không phải là người xa lạ với Tiểu đoàn 52 Biệt Động. Nghiệt ngã thay, thầy tôi đã trở thành một người phu xe sau ngày đổi màu cờ, thay sắc áo. Và còn nhiều nữa, những người lính bên giòng sông Ba, trên một đoạn đường.! Đến hôm nay, tôi lại được thôi thúc phải viết về một chuyện có lẽ không vui như một việc chẳng đặng đừng:

“Chuyện Người Lính Việt bị Người Mỹ gốc … Việt ném đá trên nước Mỹ!”. Thật ra, sự kiện Người Lính Việt Nam bị ném đá không phải là điều quá lạ. Ngay sau ngày họ mất toàn bộ môi trường chiến đấu, tan tác ước mơ hoài bão cho ngày toàn thắng cuả quê hương, thì họ đã không còn, dù chỉ một lối về. Họ như cánh lá lìa cây cành …

Ngửa lên chỉ thấy trời xanh ngắt

Cúi xuống ta nghe giọt lệ đầy

Và họ biết tìm đâu một ước hẹn, tìm đâu một con đường để nối kết niềm tin?

Mảnh tình này, ta không xé sao vội rách,

Quân phục ấy, ta vốn mặc giờ lại tan!

Trên chặng đường long đong ấy, những Người Lính tìm lối riêng để tự cứu:

-Chào nhé, thôi vùng đất trắc trở,

Xa nhau, xin gởi lại một làn hơi!

Từ đó, đàn Chim Việt chia lìa, tan tác, lạc bầy. Riêng những người, mà cuộc đời của họ đã trải dài và kéo

căng cùng thống khổ quê hương, thì định mệnh lại thêm một lần chờ đón họ ở cuối đường nghiệt ngã … Những nhà giam mọc lên cùng khắp với vây bũa, đe doạ mũi súng. Cho rằng nước hết chiến chinh.

Riêng trên đất Bắc, vào những ngày trước khi đoàn tù Miền Nam ra đến, cán bộ cộng sản đã cẩn thận giáo dục nhân dân địa phương trò chơi biểu lộ lòng hận thù … Đất bùn được nặn thành những cục, phơi nắng khô, chờ bọn “lính Ngụy” đi qua … Ai ném nhiều và trúng đích sẽ được “biểu dương”. Theo đó, đám người đói, già, trẻ chen nhau, đứng chờ sẵn ven đường, bãi ruộng. Họ ngần ngại gì không ném vài hòn đất, cục đá để cán bộ tang cường “công điểm” thêm lưng chén gạo, củ khoai! Cuộc “chơi” toàn phần hứng khởi. Hòn đá, cục đất từ tay nhân dân ném đi, hẳn nói lên ý trời? Có ai ngờ, giữa lúc cán bộ cười rơi nón cối vì viên đá trúng vào bọn “lính Ngụy”, thì cũng cùng lúc hàng nước mắt đã vội trào ra, chảy xuống trên những gò má hom hem nắng cháy … Sao lại khóc? Ai không khóc khi thấu tận niềm đau! Ai biết họ đã vỡ nát niềm tin? Biết bao tháng đợi năm chờ … Những thế hệ người Bắc từ 1945, từ 1954 …Những tưởng có được ngày “người trong ấy” ra ngoài này … Ngờ đâu, những hình ảnh tả tơi trước mặt đã chứng minh một điều không muốn tin cũng phải nhận: Có lẽ lần này chúng không nói điêu: “ta” đã thắng trận rồi!! Từ đó, “viên đá học tập” kia biến thành “viên đá ngậm ngùi”, họ “uất hận vì “người Miền Nam” đã làm rụi tàn niềm mơ ước được tự do – Họ thống trách vì “trong ấy” không chịu thắng! Ai hiểu được lòng người đang chịu đựng cơn đau xé ruột kia?

Cùng lúc ấy ở Miền Nam, khi đoàn tù binh thất thểu đi qua, lẽ tất nhiên không có một viên đá học tập nào ném vào họ, mà chỉ những giòng lệ rơi không che dấu … Nước mắt của Người Dân có chung nỗi xót xa với Người Lính bị hạ nhục. Hỏi có Người Miền Nam nào khi qua Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa, nhìn thấy tượng Người Lính bị kéo đổ, gục đầu bên vệ đường mà long không nặng xuống? Hỏi có còn niềm đau nào, đau hơn cho người Dân Việt Miền Nam khi tượng hình chiến sĩ hằng lâm cơn khổ nạn. Hồn thiêng sông núi, anh linh người đã chết vì quê hương về đâu theo giông bão …

Linh hồn tử sỹ ở đây chăng?

Đất lạnh chôn đời bao dối giăng?

Tượng đá hôm nào ôm súng gác,

Ấm hồn kẻ chết những đêm trăng!

Tuy thế, những điều tôi đã viết, hầu như chỉ gói trọn trong màu cờ tổ quốc với thân xác của người đã khuất, ít khi tôi dám viết đến những người còn sống. Tôi không viết, không phải vì không muốn tán dương hoặc cám ơn họ, nhưng sợ ngòi bút làm hư đi hình ảnh …Nhưng đến hôm nay, có thể là một lần phá lệ. Tôi viết về người lính có thật, còn sống. Hơn thế nữa, Người Lính ấy đang cố sức đi nốt đoạn đường làm giảm nỗi đau cho hơn 70 triệu con người. Đường đi ấy có đến hay không, tôi không biết trước được, tôi không nói đến. Tôi chỉ nói những điều Người Lính ấy đã viết, đã làm …

Ngược dòng thời gian cách đây hơn ba mươi năm, người thanh niên ấy đã giã từ bút nghiên, dấn thân vào cơn bão lửa. Khi ấy, chiến tranh chưa lớn, chưa lan rộng, nhưng chắc lòng anh hẳn đã mang hoài bão … Anh là người nhỏ tuổi nhất trong hai trăm khoá sinh nhập Khóa 18 Trường Võ Bị Quốc Gia? Mộng chẳng biết “lớn” thế nào nhưng ngày ra trường thứ hạng của anh “không nhỏ”– Anh đứng thứ 189 trên 191 sĩ quan mãn khoá. Đến khi bắt thăm về đơn vị, phải vất vả xin đổi chỗ Truyền Tin để lấy phần số Nhẩy Dù. Về Nhẩy Dù, anh những tưởng sẽ được theo cánh dù mà lên cùng rộng rãi trời cao. Nhưng thực tế, mặt đất đã làm anh kinh hãi bàng hoàng … Bạn bè chết không kịp chôn, đâu đâu cũng đàn kiến, lũ ruồi dậy lên theo mùi máu tanh, thịt cháy. Và tên người thì được ghi theo từng dấu địa danh … Những nơi đi không ngày về … Bình Đại, Đồng Xoài, Bình Giả … Những ai đang yên ngủ trong thành phố có biết chăng Dấu Binh Lửa đã ngập tràn trên quê hương với những đớn đau khôn cùng … Những dấu vết như dấu chân oan khiên, không phải của người lính mà mẹ già từ bãi ruộng trở về đạp trúng quả mìn trên bước đường trước mặt anh!!

Ở Việt Nam, có một con đường dài nhất-Đường Số Một, chạy dọc từ Bắc chí Nam. Đúng ra đấy là con đường nối liền, chuyên chở tình thương, ước mơ của hai miền và của lòng người. Nhưng không, nó bị chém đứt đôi, hằn lên nỗi hận hai bờ sông Gianh mới …

– Sông Gianh thiên tạo đã bao đời,

Tháng Bảy năm nào phải cắt đôi !

Ngó Bắc đau lòng xưa đất cũ

Nhìn Nam tan tác mới dân trôi!

Để rồi, Dọc Đường Số Một, trên đoạn đường khổ nạn ấy, tất cả những người Việt, không trừ ai, đều Dựa Lưng Nỗi Chết … Mỗi tấc đường ngấm một lượng máu khô. Những cũng đến một ngày, mẹ già, em bé được thông báo … Đã có Hoà Bình!! Câu hát đồng dao “Hòa Bình” chưa kịp cất, mẹ lại phải nghẹn ngào hai tiếng “Tù Binh”. Lần chiến tranh vừa qua trong buổi cầu kinh, mẹ thấp thỏm từng phút … Mẹ từng phút đợi con về. Sau chiến tranh, mắt mẹ thêm độ mù lòa vì khóc tiễn con lên đường lưu đày tù tội. Từ hoàn cảnh khắc nghiệt nầy, người lính chiến cũng đành xuôi theo vận nước nổi trôi. Mất đơn vị, bỏ gia đình, anh nhận lấy một tên gọi mới:

Học tập cải tạo!!

Còn lại gì cho kẻ chiến bại?

Những viên đá ném tới tấp lên anh. Anh hay người ném đá chịu đau hơn? Rất khó trả lời, chỉ thấy người tù binh cúi đầu lặng lẽ và thấy nước mắt hoen úa trên mặt người vừa tung viên đá khỏi tay. Vào trại giam, anh nhận thêm những điều cay đắng.. Tù binh được phân chia thành phần khác nhau … Đám đông hưởng quy chế chung, một mình anh hứng chịu riêng cách khắc chế tàn nhẫn khác … Cứ thế, ngày thêm dài và đêm tối vô cùng, vô tận. Cái chết luôn chực sẵn! Một trái bắp vừa cổ tay thường có từ mười hai đến mười bốn hàng, và mỗi hàng có trên dưới bốn chục hột. Theo đó, trái bắp có khoảng 600 hột. Người tù của tình trạng kiên giam được miễn đi lao động (còn có tên gọi khác, biệt giam, kỹ luật, tùy theo lối xử dụng từ ngữ của mỗi trại), được hưởng chế độ “đãi ngộ đặc biệt”, với tiêu chuẩn cơm bưng nước rót, ngày hai lần. Một lần, mỗi chén bắp được đếm kỹ, trung bình có từ 280 đến 300 hột, muỗng nước muối và một bát nước lạnh. Bữa nào quá 300 hột, phải được kể là lần “tiệc lớn”! Tuy thế, đói riết rồi cũng quen … Anh nhận ra điều cùng đành và người tù binh ấy không chết vì khẩu phần “tiêu chuẩn” này. Tuy nhiên, anh vẫn sống là vì còn nghe được âm thanh quen thuộc của những người đồng cảnh ngộ bên cạnh … Anh Còn Bạn … Anh Còn Sống! Anh còn sống để chờ dịp Tết. Chờ Mùa Xuân. Mùa Xuân của anh bắt đầu khi cánh cửa phòng kiên giam mở ra, viên trại trưởng theo thông lệ, bước vào nghiêm trang hỏi anh:

– Anh có khỏe không?

Xong câu hỏi thứ nhất, không một thắc mắc về hình hài như nắm xương của người tù. Gã hỏi tiếp:

– Anh có nhận được thư nhà không?

Cảnh thâm u hôi hám của phòng kiên giam thúc dục người nầy “hỏi mau”, không cần anh gật đầu chào hay trả lời … Gã tiếp câu thứ ba:

– Thôi anh vào nghỉ đi!!

Và mùa Xuân đã hết sau câu nói ấy, để người tù lại tiếp tục ngồi đếm từng hột bắp trong mỗi bữa ăn, chờ 365 ngày nữa … Một mùa Xuân tiếp sẽ đến! Anh qua đời tù mười bốn năm không kẻ hở. Cơn ác mộng những tưởng qua theo, quên đi với mười bốn năm khốn cùng kia … Nhưng không, khi trở về, đời sống có nhiều bất hạnh hơn anh dự tưởng. Tuy thế, nỗi đau trong thâm tâm người lính năm nào lại không biến thái nên thù hận. Trái lại, anh mở lòng, trang bị cho mình tâm thức mới- Tính NHÂN là sức mạnh lớn nhất Ở anh, rõ ràng người ta không hề bắt gặp một lần tức giận đối với những người ngày trước, từng ra oai, ký cho anh nhiều ngày phạt, những nhận xét hàm hồ,”sĩ quan kém khả năng … “. Thay vào đó, ngoài việc chấp nhận phần riêng của mình trong nỗi đau chung; anh không hề lên án, thúc dục thù hận. Và đối với những người một lần khác chiến tuyến, anh mở lòng thân ái, quên đi nhục khổ (mà những kẻ ấy, dù ít hay nhiều, trực tiếp hay gián tiếp cũng dự phần trong lần hành hạ anh của suốt mười bốn năm qua). Anh lấy cách chí nhân trả lời cho lòng oán hận! Anh xử dụng khoan dung (của người bị đánh giá là thua trong cuộc chiến) để đối với nỗi bất hạnh của người được coi là đoạt phần thắng lợi … Câu chuyện hai nhân vật anh chở trên đường khuya, từ cầu Ba Thôn, Lái Thiêu về ngã tư An Xương (Hai Người Lính Sau Một Lần, Đường Trường Xa Xăm).

Với bài viết này của anh, tôi nghĩ:” Chưa có một người nào chống Cộng rõ ràng, dứt khoát và khôn ngoan như anh. Trước kia, anh chống địch ngay trong lòng địch, cấp trên của anh không … thích. Kết quả anh nhận 60 ngày trọng cấm.

Lúc này, anh tiếp tục đường riêng … Đường của lòng Nhân, tính Thiện, cách Bao Dung của người Miền Nam để tha thứ, làm nhẹ đi một phần nào thống khổ của những: “Dũng sĩ diệt Mỹ, anh hùng quân đội nhân dân” của đang trên đường khất thực với cây gậy mò mẫm trong đêm thay cho đôi mắt … Quả thật, không mấy người làm được và chắc không ai có thể lên tiếng trách cứ anh? Trước nghĩa cử này, những kẻ mù trong chế độ cộng sản, dĩ nhiên không thể nhìn được, nhưng với những kẻ còn đôi mắt … Họ nghĩ gì? Họ sẽ tìm cách tẩy trừ những dòng chữ viết đậm nét kia của anh chăng? Hay họ sẽ tìm đủ mọi cách để xóa đi tội lỗi của bản thân trước phê phán lịch sử của dân tộc này?

Và khi ra khỏi nước, những người, theo một mẫu số chung, cùng chiến tuyến với anh, họ sẽ nghĩ gì và làm gì đối với anh? Hát bài ca tụng chăng? Chờ tí! Lý do:

Bài hát ấy chỉ dành riêng cho những người đi không trở lại như: Lê Văn Hưng, Phạm Văn Phú, Trần Văn Hai, Nguyễn Đăng Vỹ và Hồ Ngọc Cẩn … Một con số quá khiêm tốn so với cái tỷ số đông đảo đang còn hiện diện Như thế, làm gì có bài hát dư dật dành cho một … đại úy? Lại nữa, “ba cây-một người ty nạn- chụm lại”, đến đây rồi ai hơn ai? Ngày xưa thời, thế khác nhau; nay“ông”, ty nạn; “tôi”, một người lao động mất xứ sở và phải nương nhờ đất người … Ai hơn ai? Riêng về nỗi đau trong lòng … Cũng không biết ai đau hơn ai? Ông “làm quan” mất phần xôi thịt! Còn tôi dân đen, cũng mất mảnh đất, khúc ruột quê nhà!!

Thêm vào đó, năm năm, hoặc mười năm tù đổi lấy cái giấy H.O … Trong đời ai còn muốn nhìn ai? Người đi trước, tự cho mình cái “khôn ngoan” tài giỏi!! Kẻ đến sau, ôm một bụng thương đau! Ai sẽ nói chuyện với ai? Ai nhường ai? Chữ “tập hợp” đã đi đến chỗ tận cùng lối rẽ, không thể gặp nhau. Ai đứng ra nối lại vòng Và ai sẽ tin ai thực tình vẽ lại mảnh dư đồ? (ít ra là ở trong tâm nguyện?). Còn ai sẽ cho ai những cái mũ rớt bên đường? Nhưng trường hợp của anh, có lẽ là một ngoại lệ. Cái Dũng của anh đã vượt thoát ngục tù, xâm nhập vào thớ thịt, tấc lòng không những chỉ riêng bạn tù nơi nhà giam mà còn làm cho kẻ thù phải căm giận, phải khuất phục. Một chiến dịch lớn, cầm đầu bởi những “công thần văn hóa” … Chế Lan Viên, Tô Hoài cốt hạ nhục anh trong đợt học tập dài suốt 1978, trước ngày Tàu đánh Việt Nam. Sức mạnh Tính Nhân, nó không còn là một chuyện dấu kín trong lòng, nhưng giống như một ngọn đèn sáng đã đặt trên giá, để chính những kẻ cựu thù của anh cũng thấy lòng dịu đi …. Rồi đến Trí Lực, anh đã nhìn đến vận mạng của cả dân tộc hơn là nhìn đến một hoàn cảnh bi đát theo một góc độ riêng. Phải chi, tác giả của những quả cảm ấy, ngày trước có được một vài ông sao trên cổ áo. Hay hơn thế, cầm cái gậy tổng chỉ huy quân đội trong tay thì chả cần phải nói thêm nửa lời. Anh muốn nói dơi nói chuột cũng khối người nghe! Khốn nỗi, trên cổ áo anh lúc trước không có ngôi sao, và hào quang quanh anh chỉ có mấy cuốn sách thay vì cây gậy chỉ huy. Trong khi đó, tướng, tá trong quân đội ngày xưa còn nhiều. Họ chưa làm anh hùng, thì chừng nào mới “cho phép” viên đại úy có cả trăm ngày trọng cấm trong hồ sơ quân bạ? Bá Vương có khi nào nhìn ra Hàn Tín?

Anh bị ném đá như một điều tất nhiên! Phải, vì lần thứ nhất thì được coi như lẽ bắt buộc, nhưng quả thật lần thứ hai này nghe ra có nhiều xót xa quá. Xót xa vì người chủ mưu và kẻ dự phần ném đá anh rất mực hăng hái – Họ đã cùng anh chung chiến tuyến- Họ ném đá với danh xưng, chủ đích, tư cách …

NGƯỜI LÍNH VIỆT NAM CỘNG HOÀ.

Viết đến đây, tôi không thể không đặt nên câu hỏi:

– Thứ nhất, những người chủ mưu và vận dụng cuộc ném đá nhà văn Phan Nhật Nam có những toan tính gì ?

– Thứ hai, những người này đã nhân danh việc riêng hay việc công để ném đá Nam?

Nếu vì việc riêng, cho tôi rút lại những câu hỏi này. Còn nếu bảo là “việc chung” thì xin quý vị hãy nghĩ và dừng ngay tay lại. Lý do, tuổi trẻ Việt Nam đã gần như thiếu cạn những tấm gương rọi sáng. Đã gần như khánh kiệt niềm tin trong những trò chơi múa rối của những ngày qua. Đến lúc này, quý vị lại tính diệt cho bằng hết một chút gì cần phải lưu nhớ nữa hay sao? Há những người chủ mưu trong vụ này không biết rằng, càng ném đá Phan Nhật Nam nhiều bao nhiêu, bọn Cục Tình Báo Hải Ngoại, bọn Phòng Phản Gián văn nghệ sĩ tại Sái Gòn, tại Hà Nội lại mừng bấy nhiêu hay sao? Nói như thế, tôi không dám nghĩ đến việc, người này, người kia trong nhóm ném đá, đã được học tập và chỉ đạo để ném đá Nam. Không tôi không nghĩ như vậy.

Tôi chỉ muốn nhấn mạnh: Phần ưu thắng của chính nghĩa đã đến mức phải báo động. Chúng ta đã quá nhiều nhầm lẫn với anh em ta. Những ngày còn giam Nam trong tù, người cộng sản Hà Nội đã từng nghiến răng trợn mắt, muốn ăn tươi nuốt sống anh, muốn giết anh đi để trừ cái họa về sau, nhưng không dám … Họ cũng đủ khôn ngoan để không cần thiết vấp phạm khuyết điểm trước lương tri, phán xét của những con người thế giới. Hơn nữa, họ đã có quyết định tập thể: Giam giữ có lợi hơn giết bỏ .. Và đó là một lý do duy nhất để những người như PNNam, như Nguyễn Đan Quế, Đoàn Viết Hoạt, Nguyễn Chí Thiện được còn sống.

Đến hôm nay; quý vị, những người được coi như đã từng tranh đấu cho PNNam, đứng chung chiến tuyến với Nguyễn Chí Thiện lại bắt đầu ném đá vào Nam và bôi bẩn Nguyễn Chí Thiện bằng những luận điệu kiểu Nhật Tiến hay sao? Hỏi còn nỗi vui mừng nào lớn hơn nữa, mà những người này chưa dành cho tập đoàn cường quyền Hà Nội, là những kẻ đang ghìm chặt áp bức trên sinh mệnh khốn khó của toàn dân tộc. Chắc họ đang chờ ngày Bác Sỹ Nguyễn Đan Quế, Giáo sư Đoàn Viết Hoạt đến đây. Họ sẽ kết thúc bài ca tranh đấu của những người chịu đựng khổ nạn với những viên đá kế tiếp hay sao?

Ném đi! Ném nữa đi! Ném để được trọn vẹn mối nghi nan, dố kỵ hung hiểm và hèn mạt … Tôi muốn hỏi những người ném đá khi tôi đối diện với Nam. Nhà Văn Người Lính Phan Nhật Nam.

Anh Phan Nhật Nam thân mến,

Không phải đến lúc này tôi mới biết tên anh. Nhưng biết ngay từ những ngày còn ngồi trên ghế nhà trường, trước cuộc bể dâu 30 tháng 4 năm 1975. Dĩ nhiên, lúc ấy, tôi chỉ biết anh qua những bút tích của anh. Phải chờ đến ngày 5-1-96, nghĩa là sau ngày anh bị ném đá lần thứ hai tại Mỹ khá lâu, tôi mới có hân hạnh diện kiến anh lần đầu tại nhà anh Đoàn Lưu Em, người cùng khóa Võ Bị với anh. Theo đó, sự biết của tôi về anh chắc không đầy đủ. Tuy nhiên, tôi vẫn quyết định viết về anh sau lần gặp mặt tình cờ này. Viết từ điều tôi đọc, thấy và nghe từ, của Anh. Tôi không có ý định viết để “ca tụng” anh, nhưng bởi nhiệm vụ (chẳng ai bó buộc ai) phải bảo vệ lấy “nghĩa đồng bào” và “niềm tin” cho tuổi trẻ … Những yếu tố cần thiết cho sự tự tồn vong bản ngã, tính chất Người Việt ở Hải Ngoại.

Có mây nào tụ mãi … Cũng thế, những kẻ ném đá anh rồi cũng tàn lụi vào bóng tối với nguyên trạng tốt hoặc xấu của riêng nó. Với anh, vấn đề có còn lại với thời gian hay không, không tùy thuộc vào những bài viết và những viên đá tung ra ấy-Nhưng từ sức vươn tới của anh. Đường trường tuy có xa xăm … và có làm anh mỏi mệt hay không thì chúng tôi phải chờ xem … Anh đồng ý chứ?