vietmessenger.com
Nguyễn Đình Toàn
234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam
Post by Sơn râu 28 Jun 2025
62. Nguyễn Đức Quang
Nguyễn Đức Quang là một trong những người có công gây dựng và làm lớn dậy phong trào du ca ở miền Nam trước 1975.
Du ca có nghĩa là đi đây, đi đó để hát. Các buổi trình diễn như thế, thường diễn ra tại các sân trường học, các giảng đường, sân vận động, trại hè hay một nơi nào đó có những sinh hoạt cộng đồng và đám đông tụ tập, vào thời ấy có thể là một trại tỵ nạn, mục đích chính chỉ là để ‘hát cho nhau nghe’ cho đỡ buồn, để nuôi lại hy vọng …
Chiến tranh vừa xua đuổi vừa bao vây, người ta không còn biết chạy đi đâu cho thoát. Cũng không ai biết đến bao giờ chiến tranh mới chấm dứt. Phong trào du ca được hình thành trong những ngày khốn khổ đó.
Xin chọn nơi này làm quê hương
dẫu cho khó thương
Ta cùng lo chạy từng lưng cơm áo che thân tàn
Khi mùa mưa về cùng lem nhem
bước trên ngõ trơn
Khi giặc lan tràn cùng lo âu trắng đôi mắt đen …
Xin chọn nơi này làm quê hương
dẫu đang chiến tranh
Xin chọn nơi này làm quê hương
dẫu chưa thanh bình
Xin chọn nơi này làm quê hương
dẫu đang khó khăn
Xin chọn nơi này làm quê hương
dẫu chưa ấm êm …
Một trong những đặc điểm của loại nhạc du ca này là nội dung thường phản ánh tâm sự của đám đông chứ không phải của cá nhân, giai điệu giản dị, một người xướng lên là những người khác có thể hát theo được ngay, và hầu hết bài nào cũng có một vẻ gì đó giống như những bài kinh cầu nguyện. Nghe lại nhạc của chúng ta người ta sẽ thấy ra điều này, các giai đoạn bộc phát thường xẩy ra vào những thời kỳ có những biến chuyển quan trọng của lịch sử. Mỗi thời kỳ nhạc của chúng ta thay đổi đôi chút. Lãng mạn, hùng ca, khắc khoải, lo âu, rồi nhuốm chút ít triết lý bi thảm. Nguyễn Đức Quang có đủ các điều kiện để thành công trong “thế giới du ca” của ông: đàn ngọt, hát hay, có duyên, nắm vững nghệ thuật nói trước đám đông, trình diễn nồng nhiệt.
Có những loại nhạc chỉ thích hợp để hát trên các đài phát thanh hay thâu thanh vào đĩa, loại khác để trình diễn trên sân khấu, trước những đám đông. Thể loại này, ngoài âm điệu và lời ca, còn phải có vài điều gì khác để cho ca sĩ biểu diễn, bằng động tác, bằng nét mặt, nếu không sẽ trở thành nhạt nhẽo đối với khán giả. Nhạc phát trên đài phát thanh, thâu đĩa, là nhạc để nghe một mình. Các ca sĩ cho rằng, hát trên đài phát thanh và thâu đĩa khó hơn: y phục, son phấn, nhan sắc, điệu bộ không giúp được gì. Chỉ còn có tiếng hát. Và kỹ thuật thâu thanh càng cao, khuyết và ưu điểm của giọng hát, thính giả càng dễ nhận ra. Có lẽ vì khởi nghiệp như một ca sĩ du ca nên nhạc của Nguyễn Đức Quang có nhiều yếu tố thích hợp để đem trình diễn trước đám đông. Cũng có thể vì sự thành công của ông khiến người ta có ấn tượng như vậy.
Ca khúc của Nguyễn Đức Quang được xuất bản trước 75, có các tập “Trầm Ca”, “Bài Ca Khai Phá”, “Ruồi Và Kên Kên”, “Lời Nguyện Cầu Hạnh Phúc” … Tất cả những tập này và một số ca khúc này của Nguyễn Đức Quang đã được gom lại in trong tập “Dưới Ánh Mặt Trời” Ngoài sáng tác, Nguyễn Đức Quang còn phổ nhạc nhiều thơ của bằng hữu. Một trong những bài thơ Nguyễn Đức Quang phổ nhạc được coi là thành công và được rất nhiều người thích là bài Bên Kia Sông, thơ của Nguyễn Ngọc Thạch.
Image created by Sơn râu
Bên Kia Sông
Này người yêu người yêu anh ơi
Bên kia sông là ánh mặt trời
Này người yêu người yêu anh hỡi
Bên kia đồi cỏ hoa đan lối
Bên kia núi, núi cao chập chùng
Bên kia suối, suối reo lạnh lùng
Là bài thơ toàn chữ hư vô
Này người yêu người yêu anh ơi
Cho anh nồng ấm cuộc đời
Hoa thơm có ánh mặt trời
Ôi núi mừng vì mây đến rồi
Này người yêu người yêu anh hỡi
Yêu nhau mình đưa nhau tới
Bước nhẹ và nói bên tôi
Nói cho vừa mình anh nghe thôi
Này người yêu người anh ơi
Bên kia sông đường vẫn còn dài
Này người yêu người yêu anh hỡi
Bên kia đồng cỏ non đan lối
Trong cơn gió thoáng nghe nụ cười
Trong khe núi thánh thót lòng người
Lòng đòi tình vật vã không nguôi
Này người yêu người yêu anh ơi
Đêm đêm lòng vỡ tình dài
Dây xanh quấn quýt vào đời
Cho trái tình nở trên tiếng cười
Này người yêu người yêu anh hỡi
Bên trong lòng nôi êm ái
Rắc nhẹ từng cánh sao rơi
Sẽ âm thầm mình em nghe thôi.
Nguyễn Đức Quang
Discover more from Son Rau
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
