Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 28 Jun 2025

63. Nguyễn Đức Toàn

Quê Em được phổ biến sau khi cuộc chiến tranh chống Pháp bùng nổ ít lâu. Chiều Trên Bến Cảng thì mãi sau ngày 30 tháng 4/75, người ta mới được nghe, rõ hơn, ở miền Nam người ta mới được nghe.

Một chiều mùa hè gặp nhau trên bến cảng

Ta chia nhau

Trong lòng bao lưu luyến

Anh đi ra khơi theo mùa cá biển

Em đi lên rừng

Theo tiếng sáo nai

Trong nhạc của chúng ta nói chung, có hai ca khúc, khi nghe, người ta tưởng chừng có thể cảm nhận được cái không khí se buồn, hiu quạnh của các vùng trung du Bắc Việt. Đó là các bài Bên Cầu Biên Giới của Phạm Duy và Quê Em của Nguyễn Đức Toàn.

Cái không khí đặc biệt này, người ta cũng thường thấy trong tranh Thái Tuấn. Cho đến hiện tại người ta chỉ được biết Nguyễn Đức Toàn có hai ca khúc: Quê Em và Chiều Trên Bến Cảng.

Một chiều mùa hè gặp nhau trên bến cảng

Ta gần nhau hơn

Qua mỗi lần xa cách

Trong những chuyến đi xa

có biết bao điều mới lạ

Về đất nước về con người

về cuộc sống về tình yêu

Tuy giai điệu cũng như ca từ của Chiều Trên Bến Cảng cũng giản dị, ngọt ngào, nhưng người ta vẫn cứ nhớ đến Quê Em của ông nhiều hơn. Một phần có lẽ cũng vì, Quê Em đã ra đời trong một hoàn cảnh đặc biệt. Đó là những ngày tất cả đất nước rộn ràng trong một nhịp sống mới. Người ta nao nức lên đường. Gian lao, nguy hiểm chưa đe dọa mà còn là những gì hấp dẫn:

Từ chàng ra đi lưng khoác chiến y

Và hồn nương bóng quốc kỳ [Phạm Duy]

Những bài hát như thế khuyến khích người ta lên đường, thúc dục người ta lên đường. Quê Em của Nguyễn Đức Toàn và Tiếng Hát Quay Tơ của Tử Phác cho thấy rõ thêm cái không khí rộn rã của các làng quê Việt Nam thời đó:

Chàng ra đi giữ miếng vườn này

Giữ mái tranh này

Em về xa vắng thầm lo cho cánh chim bay

[Tử Phác]

và còn nhiều nữa:

Người ta “buông tay gầu vui lại thuở bình Mông”

[Yên Thao]

Vì nước ruộng nương anh bỏ bạn thân cầy

Gian nhà không mặc kệ gió lung lay

[Chính Hữu & Võ Hòa Thanh]

Những người ra đi ấy có bao nhiêu người trở lại? Và những người chết đi có thật đã được chết vì Tổ Quốc?

Quê Em

Quê em miền Trung du

Đồng xuôi lúa xanh rờn

Giặc tràn lên thôn xóm

Dâu bờ xanh thắm

Nong tầm chín lứa tơ

Không tay người chăm bón

Quê em đồng hoang vu

Chiều nay vắng bóng cờ

Giặc tràn lên đốt phá

Anh về quê cũ

Đi diệt thù giữ quê

Giặc tan đón em về

Từ mờ sớm tinh mơ

Anh đi theo bóng cờ

Giữ vững miền trung du

Đây bao người mong ngóng

Quân ta đã về

Quân ta đã về

Bao là gươm bao là súng

Rừng lưỡi lê

Đi chiếm lại làng quê xưa

Bao lòng dân

Bao chờ đón

Quân ta kéo về

Phá tan giặc gìn giữ xóm quê

Thái Thanh