This is a text widget, which allows you to add text or HTML to your sidebar. You can use them to display text, links, images, HTML, or a combination of these. Edit them in the Widget section of the Customizer.
Năm 1975 tôi sống ở Saigon, dạy Anh văn. Có một số học trò đến học tại nhà. Rất nhiều người đã đến tận nhà học tiếng Anh, tiếng Pháp.
Tôi không phải là con người chính trị nên tôi rất ngạc nhiên trước các biến cố 1975. Ngày 25 tháng Tư, có một người bạn Mỹ tên Jim Bradley bảo tôi phải ra khỏi Saigon cho nhanh, chúng tôi sắp thua đến nơi. Nhưng tôi không tin.
Đến khi chứng kiến việc người ta bắt đầu di tản cô nhi và trẻ con, tôi vẫn muốn ở lại. Cách suy nghĩ của tôi bấy giờ là: Dẫu Cộng sản có đến chăng nữa, chúng tôi vẫn còn nhà cửa và ít tiền bạc trong gia đình. Cha mẹ tôi đã mất, nhưng tôi còn có cái khách sạn với một tiệm ăn ở Đà Lạt, hai căn nhà ở Saigon. Tôi nghĩ mình có khá nhiều tiền trong ngân hàng, nhưng tiền mặt thì không. Làm sao đi với hai bàn tay trắng? Cho nên cứ ở lại đợi xem.
Tôi sẽ cố thu xếp ít tiền, rồi có lẽ dăm ba tháng sau khi họ vào, nếu không thích thì đi.
Rồi tôi nhớ đã nghe tướng Kỳ tuyên bố trên Đài phát thanh. Ông ấy bảo: “Tôi sẽ ở lại chiến đấu cho đến giọt máu cuối cùng”. Tôi nói với các bạn tôi rằng: “Ông ấy là tướng mà ông ấy còn ở lại, tại sao mình phải chạy”. Các bạn tôi cũng bảo: “Ừ, tại sao phải chạy…” Ở lại mà đánh. Chúng tôi đều ở lại. Tôi nói: “Tôi là đàn bà, tôi chả sợ Cộng sản cộng siếc gì cả. Cứ ở lại xem họ làm trò gì với tôi”.
Tôi đã nghe theo đài phát thanh. Thế rồi, tôi lại nghe họ bảo ông Tổng thống Thiệu, ông Thiếu tướng Kỳ, ông nào ông nấy co cẳng chạy hết rồi. Tôi nói: “Trời đất quỷ thần, mới đêm qua vừa nghe Thiếu tướng Kỳ nói trên Đài phát thanh là ông ấy sẽ ở lại chiến đấu cho đến giọt máu cuối cùng… Làm sao tôi lại đi tin những người như vậy hở Trời?”. Ngày 30 nghe thua, rồi tất cả tan vỡ hết. Tôi hết sức kinh ngạc. Lúc ấy tôi đang ở trường Đại học Vạn Hạnh, chỗ cầu Trương Minh Giảng. Chúng tôi ngồi đấy thấy bộ đội Cộng sản tiến vào. Trước đó, ở đấy có lính nhảy dù. Vài người chỉa súng lên trời bắn cho đến khi hết đạn rồi ôm mặt khóc. Tôi cũng thấy lính nhảy dù cởi áo, cởi giầy, cởi quần, ném hết vũ khí, chỉ mặc đồ lót mà đi. Khi chứng kiến cảnh này, tôi cũng khóc.
Khi bộ đội Cộng sản tiến vào, chúng tôi mới nhìn thấy rõ bộ dạng họ. Ông có biết tại sao người ta sợ Cộng sản không? Để tôi giảng cho ông hiểu. Bởi vì chúng giống hệt như mấy con khỉ! Tôi tự bảo: “Trời đất quỷ thần, chả hiểu tại sao chúng ta lại thua mấy của khỉ như thế!”.
Nhưng có một việc tôi hiểu. Việt Nam có câu tục ngữ: “Như rắn mất đầu”. Rắn mất đầu là rắn chết. Mấy cái đầu của tất cả binh sĩ đã chạy sạch rồi, cái đuôi phải thua thôi. Nhưng để tôi nói cho ông hiểu chuyện này: Mặc dầu chúng tôi thua ở Việt Nam thật đấy, nhưng tôi vẫn tự hào. Vì nhìn thấy bộ đội Cộng sản, tôi chả sợ gì. Không, tôi chả sợ gì sất cả!
Cho đến bây giờ tôi vẫn không thích cái kiểu các ông Kỳ, ông Cao Văn Viên, ông Thiệu vắt giò lên cổ mà chạy như thế. Đáng lẽ các ông ấy nên ở lại mà đánh thì tốt hơn. Đến phút cuối cùng, có đánh chác gì? Lúc ấy tôi vẫn ở đấy. Chả thấy đánh chác gì cả. Tôi chả rõ tại sao họ lại thua, đánh đấm gì đâu? Bỗng dưng chỉ có ông Dương Văn Minh lên tuyên bố thua. Lúc ấy tôi ra đường Tự Do. Tôi đi lung tung. Chỗ nào cũng đi. Tôi thấy người ta leo lên mấy cái tàu ở Vũng Tàu, chả thấy đánh chác gì. Có lẽ đánh ở Pleiku, Ban Mê Thuột, ở Đà Nẵng hay Huế thì có, chớ ở Saigon có ai đánh đấm gì đâu? Tôi nghĩ nhiều người đã mắc phải một lỗi lầm thật lớn.
Bấy giờ tôi là quyền Viện Trưởng Đại học Cửu Long, Sài Gòn. Viện Đại học này mới được ba tuổi, có khoảng sáu trăm sinh viên.
Mọi người bấy giờ đều tin tưởng vào sự hỗ trợ của Mỹ đối với việt Nam. Người ta tin sự hiện diện của Mỹ là một sự hiện diện bền bỉ lâu dài. Không ai có thể nghĩ đến việc một ngày kia người Mỹ rũ áo ra đi.
Câu chuyện của tôi có chút đỉnh đóng góp ở đây bởi vì tôi là người đã ở trong những phái đoàn cuối cùng đến Hoa Kỳ. Chỉ có hai chúng tôi lúc ấy là Gregory Hưng và tôi biết tình thế đã đến hồi tuyệt vọng. Bấy giờ 19 tháng Tư, lúc chung cuộc, chúng tôi là phái đoàn cuối cùng đến Hoa Kỳ. Chúng tôi biết miền Nam đang ở trong tình trạng bất thuận lợi với Quốc hội Mỹ, họ sẽ không chấp nhận cấp ngân khoản viện trợ cho chúng tôi. Nhưng chúng tôi cảm thấy vẫn còn trong tay một vài lá bài then chốt. Một trong những lá bài đó, là lời hứa từ lâu của Lý Quang Diệu ở Tân Gia Ba. Ông Lý chủ trương phương thức duy nhất để đánh bại Cộng sản chính là cải tiến an sinh xã hội. Ông từng hứa giúp chúng tôi ngân khoản nửa tỷ Mỹ kim để thực hiện một chương trình gia cư.
Tổng thống Thiệu bèn gửi Hoàng Đức Nhã đi Tân Gia Ba thăm dò xem họ Lý có ứng cho chúng tôi vay số tiền đó để mua vũ khí và mua xăng, thay vì sử dụng vào mục tiêu gia cư không. Ông Nhã đã đi Tân Gia Ba. Còn ông Hưng và tôi đến Hoa Kỳ cố gắng tìm cách thuyết phục Quốc Hội Mỹ giữ im lặng, đừng công khai hóa việc họ không giúp chúng tôi. Công khai hóa việc ấy sẽ có tác dụng sút giảm tinh thần.
Chúng tôi nói chúng tôi vui lòng đặt cọc số dầu lửa mới phát hiện ở Việt Nam để bảo đảm số tiền vay mà Saudi Arabia đã hứa với chúng tôi trong một vài hình thức – số tiền khoảng nửa tỷ đến một tỷ Mỹ kim. Cùng một số tiền mà họ dạm đưa cho chúng tôi, chỉ có thể mua được nửa số nhiên liệu xăng nhớt mà Bộ binh và Không quân của chúng tôi cần.
Chúng tôi nghĩ nếu đạt được số tiền từ Tân Gia Ba và Saudi Arabia, và nếu thuyết phục được Quốc Hội Mỹ im hơi lặng tiếng về chuyện Việt Nam, chúng tôi hy vọng có thể lấy lại thế quân bình.
Chúng tôi rời Việt Nam ngày 19 tháng Tư. Nhưng ngay lúc đặt chân đến Hoa Thịnh Đốn, vừa gặp Đại sứ Trần Kim Phượng, thông điệp đầu tiên chúng tôi nhận được là chẳng còn phương cách gì có thể thay đối tình hình được nữa.
Chuyện ấy thực bi thảm. Gặp Đại sứ Phượng ở phi trường Dulles, ông cho biết ngay tình hình tuyệt vọng rồi. Chúng tôi không muốn tin thế, chúng tôi bảo ông lầm. Cả ba to tiếng la thét nhau, rồi cùng bật khóc. Sau đó, gặp một số người khác, họ cũng bảo chúng tôi tình hình đã tuyệt vọng.
Ông Thiệu từ chức, chuyến đi trở nên vô nghiã vì mục đích của chúng tôi tới Hoa Kỳ chính là để thương lượng. Gregory Hưng quyết định ở lại Hoa Kỳ.
Phần tôi quay về Việt Nam bằng chuyến bay dân sự chót đáp xuống phi trường Tân Sơn Nhất. Chuyến bay này hạ cánh lúc 8 giờ rưỡi ngày 26 tháng Tư. Tôi nghĩ sứ mạng của tôi là thất bại.
Hành khách trên chuyến bay đi từ Los Angeles đều là người Tàu Hồng Kông. Tôi tự hỏi chẳng rõ họ làm gì. Tôi nghĩ hoặc giả họ đến để đầu cơ trên sự sụp đổ này, hoặc đến để tìm cách đưa thân nhân đi. Chỉ có ba người trên chuyến bay không phải là người Tàu. Đó là một người Mỹ đến đón vợ con gia đình, Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng và tôi.
Hình minh họa
Việc đầu tiên tôi nghĩ đến là phải ra ngay khỏi nước. Tôi đã có thông hành. Gần phi trường lúc ấy đã có nhiều vụ bắn phá. Cho nên sau khi làm phúc trình cho chính phủ xong, hôm sau chúng tôi trù tính ngay việc rời Việt Nam.
Cuối cùng chúng tôi đi được tại bến tàu lúc nửa đêm hai mươi chín. Ra khỏi Vũng Tàu, cuối cùng chúng tôi đã được tàu American Challenger vớt. Thực khủng khiếp hơn địa ngục. Khả năng tiếp thu của tàu là 1,080 người, nhưng họ đã vớt đến 7,500 người. Họ định đưa chúng tôi đi Subic Bay, nhưng rồi họ lại vớt thêm người nữa ngoài khơi Vũng Tàu. Vì quá đông, họ thu xếp đưa thẳng chúng tôi sang đảo Wake.
Đêm 30 tháng Tư khi họ vớt người, thực là một cảnh tượng kỳ lạ. Các con thuyền thắp đèn cặp đến, người ta leo lên tàu. Khi mọi người ra khỏi thuyền, người ta châm lửa đốt, rồi đẩy các con thuyền Việt Nam ra xa. Khắp mặt biển đầy những ngọn lửa kỳ quái bốc cháy trên các con thuyền trôi nổi vật vờ. Đêm hôm ấy giống như cả vùng biển Nam bốc cháy.
Lúc người ta leo lên tàu, tiếng khóc, tiếng kêu la thảm thiết. Một linh mục công giáo cố vác chiếc xe máy Honda lên tàu, nhưng người ta từ chối. Một chiếc thuyền khác đến, có ông Nha sĩ đòi đưa lên cả dàn ghế chữa răng. Ông ta nài nỉ: “’Đây là phương tiện sinh nhai duy nhất của tôi”, nhưng người ta không để cho ông ta đưa lên.
Đêm hôm ấy khắp biển Nam bừng cháy, chúng tôi đứng trên tàu mà nhìn ngọn lửa thiêu rụi bốc lên.
Chuyện rằng: Một ông bước vào quán rượu, ngồi xuống kêu một lượt 10 ly whiskey! Tay phục vụ ở quầy rượu hỏi: “Có chuyện gì vậy bạn hiền?” “Tui mới biết thằng em tui là ‘gay’ vì nó mới cưới thằng bạn nhậu thân nhứt của tui rồi!” Ngày hôm sau, ông ta lại đến ngồi xuống và kêu một lượt 12 ly whiskey! Tay phục vụ ở quầy rượu hỏi: “Lần nầy lại có chuyện gì vậy nữa bạn hiền?” “Tôi mới biết thằng con tui cũng là ‘gay’ Ngày hôm sau nữa, cũng chính ông ta lại đến ngồi xuống và kêu một lượt 15 ly whiskey! Tay phục vụ ở quầy rượu hỏi: “Bộ trong gia đình ông không có ai thích phụ nữ hết hay sao?” Ổng nhìn lên rồi nói: “Có! Có con vợ của tui! Hu hu!” Như vậy em, và con của ông nầy là ‘gay’; còn vợ là ‘lesbian’ Tất cà đều đồng tính luyến ái tức yêu người cùng giới tính.
***
Đó là chuyện của thằng Tây đặt ra để chọc quê những người đồng tính cả nam lẫn nữ. Từ những năm 60 và cho đến cả ngày nay, những mối tình đồng tính là vấn đề rất tế nhị, dễ đưa đến xung đột về ý kiến. Nhứt là ở các nước Trung Đông và các nước Bắc Phi còn chịu ảnh hưởng của thần quyền, nếu Cảnh sát tôn giáo phát hiện, người đồng tính có thể bị truy bức. Nhưng chuyện đó xưa rồi Diễm; vì nhận thức của xã hội càng tiến lên phía trước, cởi mở hơn. Nước Úc nầy đây suy nghĩ rất thoáng về quan hệ đồng tính. Năm nay vào ngày 29, tháng Hai, Lễ hội The Sydney Gay & Lesbian Mardi Gras đầy màu sắc lạ mắt nên vui hết biết. Có xe hoa diễn hành với những người mẫu màu mè lòe loẹt trên đường phố Sydney với hàng trăm ngàn người, trong và ngoài nước Úc đến tham dự. Kể cả quân nhân, cảnh sát Úc, nhân viên cấp cứu thuộc cộng đồng đồng tính Úc cũng tham gia để ủng hộ cho luật công nhận hôn nhân đồng giới. Các chánh trị gia nước Úc rất khoái tham gia cuộc diễn hành Lễ Hội đồng tính nầy để chứng tỏ mình cũng là một con người cấp tiến gần dân, đi sát đáy quần chúng đấy nhe! Vậy nếu bạn có hôn thê, vợ cùng giới ở Việt Nam sang đây để đoàn tụ với người yêu rồi hai đứa dung dăng dung dẻ, tay trong tay, mắt trong mắt cùng đến dự The Sydney Gay & Lesbian Mardi Gras thì chánh sách nhập cư của Úc cũng ‘OK’ luôn nếu đó là cuộc hôn nhân thứ thiệt 72 phần dầu.
Tuy nhiên cũng có người vẫn phê phán, vẫn chống lại giới đồng tính luyến ái, phản đối việc công nhận hôn nhân đồng giới. Điển hình là danh thủ quần vợt Margaret Court, người lập kỷ lục từ trước tới giờ với 24 chức vô địch đại giải quần vợt đơn nữ. Tuy vậy Margaret Court đã không chiếm được trái tim của một dân tộc vốn tôn sùng những danh thủ thể thao là một anh hùng như nước Úc nầy đây. Câu lạc bộ quần vợt Kooyong đành phải đem khung ảnh của Margaret Court trong bộ sưu tập các ngôi sao quần vợt thế giới đem đi cất. Rồi đại giải Australian Open về quần vợt mới tháng rồi tại Melbourne đặt tên Margaret Court cho sân quần vợt số 2 cũng bị nhiều người Úc phản đối.
***
Đó là trong lãnh vực thể thao ở Úc còn đây là trong lãnh vực chánh trị Mỹ. trong cuộc bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ sẽ xảy ra vào Pete Buttigieg sinh ra tại South Bend, tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ. Thuở nhỏ học trường đạo, đậu thủ khoa trường Trung học, tốt nghiệp Đại học Harvard và Oxford. Pete Buttigieg biết nhiều ngoại ngữ; biết chơi đàng guitar và piano trình độ cũng sắp sĩ nhà nghề. Gia nhập Hải quân, làm trong bộ phận tình báo, với cấp bậc Trung úy trừ bị chuyên săn lùng những giao dịch tài chính của bọn khủng bố trong cuộc chiến ở Afghanistan. Mới 29 tuổi, Pete Buttigieg đắc cử thị trưởng thành phố South Bend với 74% phiếu bầu năm 2011 và tái đắc cử vào năm 2015. Với chánh sách thu hút giới đầu tư đến thành phố kinh doanh, tạo đà tăng trưởng về kinh tế. Tìm cách giảm bớt sự phân hóa giàu nghèo do bất bình đẳng về thu nhập. Ủng hộ việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho dân, Ủng hộ môi trường. Siết chặt hơn việc kiểm tra lý lịch của người mua súng. Nhất là sẽ cấm phân biệt đối xử với người đồng tính trong công ăn việc làm. Pete Buttigieg cũng là một người đồng tính. Tờ Washington Post và New York Times ca ngợi thành tích ông thị trưởng với tự hỏi liệu ông có thể là: “Tổng thống đồng tính đầu tiên của đất nước Hoa Kỳ hay không?”.
*** Tháng Tư, năm 2019, sau khi thăm dò dư luận, Pete Buttigieg quyết định ra tranh sự đề cử của Đảng Dân Chủ vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ vào ngày mùng 3, tháng Mười Một, năm 2020. Tuổi trẻ tài cao nhưng kinh nghiệm chánh trị ít ỏi vì chỉ làm Thị trưởng một thành phố nhỏ, khoảng 100 ngàn dân, nếu đem so sánh Pete Buttigieg với các chánh trị gia kỳ cựu như Joe Biden, cựu Phó Tổng thống Mỹ hai nhiệm kỳ; và những người khác là Thượng nghị sĩ kỳ cựu í tai nghĩ ông sẽ làm nên cơm cháo gì. Cho đến khi ông Cựu Thị trưởng Pete Buttigieg cùng Thượng nghị sĩ Bernie Sanders về nhứt, nhì ở cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân Chủ ở Iowa và New Hampshire thì giới truyền thông bắt đầu chú ý làm ầm ĩ và đảng Cộng Hòa bắt đầu dè chừng.
Nếu Pete Buttigieg trở thành ứng cử viên của đảng Dân Chủ sẽ là chuyện kinh thiên động địa thì ông sẽ đối đầu với đương kim Tổng thống Mỹ Donald Trump. Nếu thắng thì người ngạc nhiên nhất chắc lại là ông Pete Buttigieg. Nhưng như người ta nói ở nước Mỹ chuyện gì cũng có thể xảy ra mà. Trong những cuộc thăm dò dư luận về ứng cử viên Pete Buttigieg có hai luồng dư luận kẻ binh, người chống. Trong 10 người Mỹ, có tới 4 người nghĩ rằng đất nước này chưa sẵn sàng cho một Tổng thống đồng tính. Nhà truyền thanh Rush Limbaugh những tư tưởng khá bảo thủ nhắm vào những thành phần thiểu số trong xã hội Hoa Kỳ trên chương trình phát thanh của mình, vừa được Tổng thống Donald Trump trao tặng Huân chương Tự do cao quý nhứt cho dân sự cũng nhào vô công kích Pete Buttigieg. “Nước Mỹ vẫn chưa sẵn sàng bầu một anh chàng đồng tính, ôm hôn chồng mình khi tham gia tranh luận trên đài truyền hình trước toàn thể nhân dân Mỹ” Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren tiểu bang Massachusetts cũng đang ra tranh sự đề cử của đảng Dân Chủ nhanh chóng phản ứng lại để bảo vệ đối thủ chánh trị của mình: “Những cuộc tấn công chống lại Pete Buttigieg vì ông là người đồng tính là đáng căm ghét vì nó gây ra bực bội. Chúng tôi sẽ không tha thứ cho điều này trong cuộc đua tranh sự đề cử của đảng Dân chủ” Muốn dùng thủ đoạn để chơi, để bôi tro trét trấu lên mặt đối thủ chánh trị của mình thì dùng chiêu thức khác chắc sẽ hiệu quả hơn hay hơn chăng? Trong một cuộc thăm dò dư luân khác, hơn 3 trong 4 người Mỹ (78%) sẵn lòng bỏ phiếu cho một người đồng tính nam hoặc đồng tính nữ nếu họ là ứng cử viên Tổng thống được đảng đề cử. “Tôi không quan tâm đến giới tính nam hay nữ, hay xu hướng tính dục để quyết định bỏ phiếu cho ai trở thành Tổng thống tiếp theo của chúng tôi. Điều tôi quan tâm là đường lối, chánh sách của ông, bà ấy đề ra lúc tranh cử và thực thi khi đắc cử.”
***
Sự phân hóa của xã hội Mỹ năm 2020 trong cuộc bầu cữ Tổng thống Mỹ sắp tới làm gợi nhớ đến thập niên 1960 đến năm 1980 khi xã hội Hoa Kỳ lúc đó cũng còn rất khe khắt với những người đồng tính! Phim Brokeback Mountain (2005), đoạt 3 Oscar, dựa theo một truyện ngắn cùng tên của E. Annie Proulx (giải Pulitzer) do Lý An, người Đài Loan, làm đạo diễn. Vai Enni Del Mar do Heath Ledger (1979-2008), tài tử người Úc tài hoa bạc mệnh. Vai Jack do Jake Gyllenhaal, tài tử người Mỹ. Phim Brokeback Mountain kể về mối tình đồng tính bi thảm giữa hai chàng cao bồi chăn cừu ở miền Tây hoang dã Hoa Kỳ vào những thập niên 1960, 1970, 1980. Dù cả hai có một mối tình đồng tính sôi nổi nhưng chông chênh vì thành kiến của xã hội lúc ấy nên cũng phải chia tay nhau. Enni kết hôn với Alma Beers và có hai đứa con gái. Jack kết hôn Lureen Newsome và có một đứa con trai. Enni và Jack thỉnh thoảng gặp lại nhau trong những chuyến đi câu trong lúc cuộc hôn nhân cả hai tiến dần dần đến sự tan vở. Jack muốn Enni về sống chung, nhưng Enni từ chối vì không muốn rời xa con mình. Phần Enni bị ám ảnh bởi một ký ức kinh hoàng thời thơ ấu về hai người đàn ông có quan hệ đồng tính luyến ái bị tra tấn rồi bị giết chết. Một thời gian xa nhau, Enni nhận được một tấm bưu thiếp mà mình đã gửi cho Jack, bị trả lại trên đó có đóng dấu người nhận ‘Đã chết’. Lureen, vợ Jack nói rằng Jack đã chết khi thay một chiếc lốp xe mà nó phát nổ. Nhưng Enni nghĩ rằng Jack thực sự đã bị một nhóm côn đồ đánh cho đến chết. Khi đến gặp cha mẹ của Jack và xin đưa tro cốt của Jack về lại Brokeback Mountain, Enni thấy chiếc áo còn vết máu của mình, tưởng chừng như đã mất, khi hai đứa đánh nhau vào mùa Hè năm đó trên sườn Brokeback Mountain. Jack đã treo với chiếc áo sơ mi của mình choàng lên chiếc áo đó và đính một tấm bưu thiếp của Brokeback Mountain. Enni cầm cả hai chiếc áo lên mặt, lặng lẽ khóc: “Jack, tôi xin hứa …”. (Hứa mang tro cốt của người yêu năm cũ và kỷ vật nầy về lại Brokeback Mountain).
Câu chuyện tình đẹp như thơ nầy để giúp chúng ta hiểu thêm những người đồng tình cũng bình thường cũng nồng nàn, tha thiết yêu nhau như chúng ta vậy thôi! Bà con mình ai cũng biết trong vật lý nguyên tử, hạt nhân có Proton mang điện tích đương. Có Electron mang điện tích âm và cũng có Neutron, trung hòa tử, không dương mà cũng chẳng âm. Loài người cũng vậy, cũng nhiều màu sắc như một chiếc cầu vồng trên bầu trời cao và rộng. Đã sanh ra là như thế tất là phải như thế đó thôi! Chớ không phải bịnh hoạn hay tội lỗi gì đâu! Nếu nghĩ rằng tình dục đồng giới là một tội lỗi thì Thượng đế đã không tạo ra người đồng tính!
Thưa! Tui hồ nghi rằng tổ tiên chúng ta không phát minh ra lửa, mà chỉ phát kiến, nghĩa là tình cờ nhìn thấy lửa (?!)
Có thể do một cơn sét trong trời giông bão, đánh trúng vào một hòn đá, rồi nẹt ra tia lửa, từ đó làm cháy rừng.
Khi rừng cháy, mấy con hươu, nai, heo rừng, trâu rừng, bò rừng v.v… nếu không bị cháy thành than, mà chỉ bị nướng sơ sơ thành thịt nướng, ăn rất ngon, ngon bá cháy!
(Món barbecue, thịt nướng của Úc… chắc cũng từ đó mà ra đó đa!)
Và vì ăn barbecue một lần là quá khoái khẩu, (sau nầy dân nhậu gọi là mồi rất bắt) nên tổ tiên chúng ta, ‘cọp dê’ theo ông Trời. Lấy hòn đá đập vào nhau gần đám lá rừng khô, rơi đầy trước cửa hang, để tạo ra lửa hòng có thịt nướng mà ăn!
Ðó là phát kiến phải nói là vĩ đại nhứt của loài người thời Thượng cổ.
Rồi thời hái lượm. Có thể là tổ tiên ta đã quan sát thấy con gấu rất khoái ăn mật ong. Vì đường trong mật ong được men trong không khí rơi vào, biến đường thành rượu ngọt.
Như vậy nói chính xác là con gấu nó nhậu. Nhậu tất say vùi, lảo đảo thân phì lũ như múa hát, vui hết biết. Vui đến nỗi thấy chúng ta, nó bỏ luôn cái tánh hung hăng rượt mình chạy có cờ, chạy ná thở.
Tổ tiên mình ăn và uống thử cũng thấy say ngầy ngật như con gấu vậy. Cũng vui hết biết vì đêm nay làm bà xã hài lòng. (Bởi một là ‘giả’ say ngà ngà / Hai là thằng chả đi xa mới về mà.)
Từ mật ong thành rượu rồi đến trái cây chín rục có chứa đường cũng thành rượu. Nên chàng siêng năng hái, lượm trái cây về chất đống trong hang động cho em yêu làm rượu, để đôi ta nhậu chơi mỗi khi trời sập tối hù ngoài hang đá.
Kết luận rượu là một phát kiến vĩ đại thứ hai của tổ tiên mình sau phát kiến ra lửa.
Rồi cứ di chuyển hoài, tổ tiên ta mỏi cẳng, bèn định cư và định canh gần một dòng sông để có nước mà uống. Rồi mùa nước lũ, lúa ma (tức hổng có ai gieo trồng gì ráo), lại cho hạt. Từ từ mình mới giã, bóc vỏ trấu ra thành gạo nấu cơm ăn. Nền văn minh lúa nước đã ra đời.
Ăn không hết, cơm nguội còn dư, từ tinh bột lại biến ra đường, rồi đường thành rượu để vợ chồng mình uống chơi.
Tổ tiên ta thuộc nền văn minh lúa nước đã tìm cách làm ra rượu nếp và rượu gạo như thế đó!
***
Thưa những bạn hiền, cỡ tuổi lão phu đây, đa phần đều đi lính vì đất nước mình điêu linh. Nhưng thuở ra đi gối mộng đăng trình, còn áo thư sinh, chưa có đứa nào thành Lưu Linh hết.
Tuy nhiên, sau khi đánh nhau vài trận, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng, thét roi cầu Vị ào ào gió thu thì mấy chiến hữu thân thương của tui, đứa nào cũng biết nhậu, biết gái, (biết tửu, biết sắc)… hết ráo! Thế mới báo!
Như Nguyễn Bắc Sơn:
“Mai ta đụng trận may còn sống/ Về ghé sông Mao phá phách chơi/ Chia sớt nỗi buồn cùng gái điếm/ Ðốt tiền mua vội một ngày vui.
Ngày vui đời lính vô cùng ngắn/ Mặt trời thoáng đã ở phương Tây/
Nếu ta lỡ chết vì say rượu/ Linh hồn chắc sẽ thành mây bay…”
Các nhà thơ xưa bên Tàu cũng như bên Ta, luôn mang theo túi thơ và bầu rượu để làm bạn đường, rồi cũng là bạn đời luôn.
Như vậy càng nhậu, thơ càng hay hay sao mà nhà thơ nào cũng nhậu hết vậy cà?
Nhậu đến nỗi băng rắp (bankrupt) hết tiền luôn thì đi cầm đồ, cầm quần, cầm áo. Lý Bạch đã từng ‘chà đồ nhôm’ để có tiền mua rượu như thế:
“Ngũ hoa mã/ Thiên kim cừu/ Hô nhi tương xuất hoán mỹ tửu/ Dữ nhĩ đồng tiêu vạn cổ sầu! (Này ngựa hoa năm sắc/ Này áo cừu giá ngàn vàng/ Kêu đứa nhỏ ra đem đổi lấy rượu/ Cùng bạn tiêu mối sầu vạn cổ!)
Tui thì khác, nhậu chịu thì không có uy tín. Chà đồ nhôm thì đồ nhà đâu có gì để chôm vì em yêu giữ kỹ lắm!
Chỉ còn cách ‘phone’, hỏi bạn hiền: “Chiều nay ai kêu tui đó?!”
***
Thưa bà con! Hồi xưa bạn nhậu hay rủ nhau vô rừng trúc! Coi đó là một thú chơi cao thượng, tao nhã tuyệt vời. Tui cho rằng nói vậy là nói dóc. Sở dĩ phải vô rừng nhậu vì nhậu ở nhà con vợ nó hổng cho.
Tui và mấy anh bạn nhậu ở cái đất Footscray nầy đây, nhậu là không có cái vụ vô rừng vì nó xa, nên mỗi lần muốn bù khú với nhau là bốn đứa bắt taxi chạy u lên tới Sunshine. Chẳng qua trên đó có cái nhà hàng của Nhị nương tức hai nương tử.
Không có gì khoái bằng cầm ly rượu lên, nghe nương tử hát tặng chàng một bản tình sầu. Sầu đâu cũng vậy… sầu đây, em cám ơn!
Ngoài nhạc sống ra, nhà hàng còn có một dàn karaoke mà anh bạn nhậu của tui là một người hát hay không bằng hay hát.
Làm vài lon hoặc vài ly là khúc hát lâm ly: “Hai năm tình lận đận”. Nghe, tui vẫn còn giận con bà ba Ù, em tư Ú, nỡ lòng bỏ tui để lấy thằng cắc chú.
Thôi “Mời anh, ta cạn hết chén này/ Trăng vàng ở cuối non Tây ngậm buồn!”
Nghĩa là nhậu tới quán nửa khuya đèn mờ theo sương khói… Cửa tính đóng, then tính gài, phe ta mới chịu bắt ‘taxi’, rút quân về, nghe vợ diễn thuyết.
Thầy Châu Thành Tích tặng hoa cho cô ca sĩ kiêm chủ quán Nhị Nương
Hàng đầu: Thầy Lập, thầy Tường, thầy Chương, thầy Minh, thầy Lưu, thầy HT Nhơn, thầy Tích, thầy Nhơn ở quán Nhị Nương. Phía sau là các cựu hs Petrus Ký và thân hửu
Tiện đây cũng nhắc nhỏ em yêu rằng: Mấy tay ưa nhậu nó cũng ưa dê sảng lắm đó. Vì chữ cũng có câu rằng: “Thế gian ba sự khôn chừa/ Rượu nồng, dê béo, gái vừa đương tơ!”“Rượu ngon cái cặn cũng ngon/Thương em bất luận chồng con mấy đời! Bất cứ em nào nó cũng quơ hết ráo. Vì chữ cũng có câu rằng:
Ôi nhớ xưa! Cái tánh trăng hoa của chàng khi nhậu nhưng vì yêu mù quáng, nên em cũng bỏ qua luôn.
Tự an ủi là: ngay cả Tía Má em cũng đòi nhậu mới chịu cho em xuất giá vu quy đi lấy chồng về bên Úc đó sao? “Rượu lưu ly chân quỳ tay rót/ Cha mẹ uống rồi dời gót theo anh”.
Dẫu vậy! Cho nó đi nhậu nhưng dặn đừng có dê sảng mà phải mang cái bản mặt u một cục về là quê lắm đó!
Ôi nhớ xưa, thời mới đá lông nheo, cho dù:
“Rượu hồng đào trút nhào vô nhạo
Ðố em biết được thằng nào (ba) xạo hơn anh?”
Biết anh yêu làm vài lon là xạo dữ lắm! Mười chuyện đã chín chuyện dóc rồi mà em vẫn yêu, vẫn: “Ðốt than nướng cá cho vàng/ Ðem tiền mua rượu cho chàng uống chơi!”
Bởi “Nhất khi rượu đã khề khà/ Tán đâu ra đấy đậm đà có duyên!”
Vậy mà khi đã nắm đầu được anh rồi thì em trở mặt. Làm khó dễ hoài hà. Lại dám vỗ ngực ta đây xưng hùng xưng bá chớ?!
“Ở đời chẳng biết sợ ai/ Sợ thằng (chả) say rượu nói dai cả ngày!
Rồi lên mặt dạy đời là: “Ai ơi uống rượu thì say/ Bỏ ruộng trâu cày bỏ giống ai gieo?
Cấm cản, giới nghiêm quá, là không được! Vì ngoài tình nghĩa vợ chồng nó còn có nghĩa kim bằng với bạn nhậu! Coi chừng thằng chả dzọt luôn là em ở góa.
Vì chữ cũng có câu rằng: “Anh xỉn, anh say ngày mai anh tỉnh. Chỉ sợ anh mê gái rồi là không tỉnh đâu em.”
Phần anh, cũng xin thề với em là cho dù: “Rượu men tẩm mẩm tê mê!
…thì không bao giờ .. “Mảng theo con ‘đĩ’ bỏ bê việc nhà!” (Như lời em kết án oan anh đâu!)
Ðơn giản là anh nhậu có chừng, có mực, chỉ: “Một ly nhâm nhi tình bạn/
Hai ly uống cạn lòng sầu/ Ba ly mũi chảy tới râu/ Bốn ly ngồi đâu gục đó!”
Em chỉ đè xuống cạo gió thế thôi!
Rồi anh cũng không đến nỗi uống ‘điên’ như Lý Bạch của Tàu để phải bị bệnh hoang tưởng! Mặc áo cẩm bào, chơi sông Thái-Thạnh, huyện Ðang-Ðồ, ngạo-nghễ tự-đắc, xem như không có ai bên cạnh; nhân say rượu, nhảy xuống nước, bắt bóng trăng rồi chết”.
So với Lý Bạch thì tửu lượng của anh chẳng nhằm nhò gì! Mà quan trọng hơn; là anh chưa muốn chết!
Thủ hiến tiểu bang NSW của nước Úc, bà Gladys Berejiklian nói: “Có lẽ là thời kỳ đáng sợ nhất kể từ đại dịch nổ bùng cách đây chừng một năm rưỡi!” Vì người dân Sydney đang là: ‘Sitting duck’ (Con Vịt ngồi một chỗ), trước một cuộc tấn công, con vịt chỉ biết ngồi yên mà chịu trận).
Chính vì thế, dù miễn cưỡng bởi thiệt hại kinh tế lên tới hàng tỉ đô la, bà đành phải ra lịnh đóng sập cửa toàn bộ Sydney, thành phố đông dân nhứt nước Úc, suốt hai tuần lễ.
Rồi các tiểu bang và vùng lãnh thổ của Úc thấy vậy cũng rét, cũng run như cầy sấy! Ngay cả Alice Springs, cái rún của nước Úc, nằm sâu trong hoang mạc, nơi khỉ ho, cò gáy, chó ăn đá, gà ăn muối cũng bị đóng sập cửa luôn. Vì Delta biến thể của COVID-19 nầy lây lan dữ quá. Nhứt là lúc con nít Úc đang nghỉ Ðông hai tuần! Tía Má dắt đám con bay đi chơi tùm lum, tà la biết đâu chừng lại mang biến thể Delta nầy đi khắp nước Úc!
Suốt năm rưỡi nay, nước Úc cứ đóng rồi mở hi hí, rồi lại đóng! Phòng dịch dở như hạch! Dân Úc bị nhốt hoài chịu hết xiết nên nổi quạu.
Vậy là mấy chánh trị gia né bằng cách thầy đổ bóng; bóng đổ thầy! Mấy bà lớn, Liên bang và tiểu bang cãi nhau ỏm tỏi như mổ bò!
Bà Bộ trưởng Bộ Nội vụ Liên bang Karen Andrews nói Thủ hiến tiểu bang Queensland, bà Annastacia Palaszczuk đang tung hỏa mù; hầu che giấu thất bại về cách phòng dịch của mình! Bà Thủ hiến tiểu bang bị chê bai rậm rề như vậy rất lấy làm giận dữ; bèn cự cãi với bà Bộ trưởng Liên bang về chuyện ‘vaccine’.
“Tui xin cấp thêm vaccine Pfizer nhưng chánh phủ Liên bang hổng cho, dù vài ngày tới sẽ hết thuốc! Rồi bà cà nanh: “Tiểu bang Victoria bị cô lập ba tuần trước, được cho thêm 100,000 vaccine. Tại sao tiểu bang Queensland lại không?”
Bộ trưởng Y tế tiểu bang Queensland, bà D’Ath nhào vô binh ‘boss’ của mình, bèn hỏi khó: “Thuốc chích ngừa Pfizer mà chánh phủ Liên bang đang dự trữ có đủ cho toàn nước Úc hay không? Có phải nguồn cung không đủ là nguyên nhân đằng sau quyết định của chánh phủ Liên bang về việc dám cho người dân Úc dưới 60 tuổi chích vaccine AstraZeneca đầy tai tiếng nầy hay không?
(Thủ hiến tiểu bang Tây Úc, ông McGowan cũng kêu chánh phủ Liên bang cho tiểu bang của mình thêm vaccine Pfizer đi! Và ông kêu những người dưới 40 tuổi nên chịu khó chổng khu mà đợi!)
Giám đốc Y tế tiểu bang Queensland, bà Jeannette Young cũng nhào vô ‘nhát ma’: “Tôi không muốn một thanh niên 18 tuổi ở Queensland bị nhiễm COVID, có lẽ không chết! Nhưng lại chết lãng xẹt vì chích ngừa vaccine AstraZeneca, máu bị đóng cục”
Chê rậm rề như vậy, thì vaccine AstraZeneca của mẫu quốc Anh bị ế! Dân Úc giờ chỉ tin vào vaccine Pfizer của đế quốc Mỹ mà thôi!
Nhưng Bộ trưởng Nội vụ Liên bang, bà Andrews ráng chống chế, chơi nhịp chỏi, bán cái cho bác sĩ gia đình! “Những người trẻ tuổi đang tính chích vaccine AstraZeneca nên bàn với bác sĩ gia đình của họ! (Chuyên gia đầu ngành phòng dịch nói vậy rồi thì còn đi hỏi bác sĩ nào nữa đây?)
Bác sĩ gia đình bèn thủ cẳng: “Nghe lời bà xúi, tụi tui chích vaccine AstraZeneca! Nhưng lỡ có ai chết thì đừng có nhốt tụi tui nhe!” Nghe vậy thì bố đứa nào dám đưa tay ra cho chích vaccine AstraZeneca nữa?!
Người dân Úc nghe các bà lớn pháo qua, pháo lại, hòn bấc ném đi, hòn chì ném lại thiệt hổng biết đường đâu mà rờ?!
Vấn đề đặt ra là: Dân muốn chích ngừa thì chích loại nào cho an toàn trên xa lộ, thanh lịch trong thành phố! Và chừng nào được chích?
Hai là phải cải tiến phương pháp kiểm dịch trước biến thể Delta vì nó lan truyền nhanh như chớp. Kiểm dịch kiểu cũ lạc hậu rồi không còn kiến hiệu nữa!
Hãy dẹp cái quyền lợi đảng phái qua một bên cùng hợp tác với nhau vì sự sống còn của dân Úc! Ðừng có đổ thừa qua lại hoài; tui nghe chán hai cái lỗ tai tui lắm đó!
Việc chích ngừa rối như canh hẹ làm dân Úc ngồi đứng không yên! Làm cái gì tốt hơn, hay hơn thì làm đi chớ! Hổng lẽ mấy ông, mấy bà cứ hở một cái là nhốt tụi tui hoài hay sao?
Tranh Bảo Huân
Ai cũng biêt biến thể Delta dễ lây hơn, giờ lan ra tới 95 nước trên toàn thế giới. Nó làm rất nhiều người chết như ở Ấn Ðộ. Nó rất nguy hiểm đối với những người trẻ tuổi chưa được chích ngừa đầy đủ.
Tuy vậy đại dịch COVID-19 lại tiếp tục suy yếu ở nhiều vùng của Hoa Kỳ. Vì người Mỹ sau khi được cho vé số (trúng tới cả triệu đô Mỹ lận), cho ‘beer’ uống chơi, cho thịt ăn suốt cả năm, đã chịu đưa cánh tay mình ra cho chúng lụi. Số chích ngừa COVID-19 của dân Mỹ đã mấp mé tới 70% dân số. Nước Mỹ sắp đạt được cái gọi là: ‘Miễn dịch cộng đồng!” Ra đường hổng sợ bị ai lây nữa! Vậy là từ từ phẻ re rồi nhe! Ánh sáng sau cùng đã xuất hiện cuối đường hầm!
Tui nhìn qua Cali, thấy cuộc sống bà con mình bên đó sắp trở lại bình thường thấy ham hè! Chợ đêm trong bãi đậu xe trước thương xá Phước Lộc Thọ đường Bolsa, Westminster, ngay trung tâm Little Saigon tưng bừng khai trương từ tối Thứ Sáu, 18 Tháng Sáu, ba ngày cuối tuần, cho đến hết ngày 5 Tháng Chín.
Trời mùa Hè, 7 giờ tối vẫn còn hắt nắng! Nhạc sống xập xình, xập xình. Mùi thịt bò cuốn lá lốt nướng, nem nướng, khô mực nướng, mực tươi nướng, bắp nướng mỡ hành thơm nức mũi theo gió tỏa khắp không gian.
Ðó là địa lợi, nhân hòa! Con thiên thời là Quốc khánh Hoa Kỳ, ngày 4 tháng Bảy năm nay rơi ngay chóc vào Chúa Nhựt. Thiệt là quá đã!
Nước Úc mến yêu của tui tới chừng nào mới được hồi sinh sống động như thế?
o O o
Nhưng không được vui mừng vui quá vui như dân Mỹ khi mình nhìn xuống Sao Paulo, một thành phố của nước Brazil. Ở đó, nghe tin người quen chết vì COVID-19 riết rồi quen, như chuyện bình thường ở huyện! Rồi nạn ăn xin, trộm cướp tăng gấp đôi do dân bị nhốt quá lâu!
Người có máu tiếu lâm cho rằng dân số Sao Paulo sẽ tăng vọt như pháo thăng thiên sau 9 tháng mười ngày tới! Tui lại sợ cứ đi tới đi lui, đụng mặt hoài thấy ghét; hai đứa lôi nhau ra Toà chia của, chia con!
Úc Châu nầy cũng vậy, cũng đang đi giữa mùa đại dịch! Hơn phân nửa dân Úc, 12 triệu người, bị nhốt trong nhà! Cả nước buồn như dế kêu trong đêm thanh vắng. Tui còn buồn hơn nữa vì lệnh cô lập, không được phép đến nhà quàn lần cuối để tiễn đưa anh Ba Khía về cuối trời thênh thang! (Dẫu bạn nhậu của ảnh mấy chục năm đông như ruồi trong đó có cả tui)
Chuyện rằng: anh Ba Khía gái gú, quậy đục nước cách đây cả 50 năm mà em yêu cứ cằn nhằn, cửi nhửi hoài! Nghe riết, chịu hết xiết, nên anh Ba Khía đi ‘se’ phòng ở riêng.
Cả tháng nay, anh Ba Khía nằm bệnh viện vì nhiễm COVID-19 mà vợ con hổng ai hay. Gần tới lúc chuông gọi hồn ai, bác sĩ bèn gọi vợ vào đứng bên ảnh trong giây phút cuối cùng. Khi vợ Ba Khía đến, đứng cạnh giường thì tình trạng của ảnh có vẻ xấu đi rất nhanh. Anh Ba Khía ra hiệu cho ai đó hãy nhanh chóng lấy cho ảnh một cây viết và tờ giấy.
Anh Ba Khía quẹt quẹt vài chữ rồi đưa cho vợ. Vợ anh Ba Khía chưa kịp đọc thì anh Ba Khía ‘ngỏm củ từ’. Vợ ảnh thấy rằng giờ nầy không phải là lúc đọc thơ tình cuối mùa Thu; nên chỉ bỏ tờ giấy vào túi áo choàng của mình.
Tại đám tang, vợ anh Ba Khía đứng trên bục ‘mi-ca-rô’ để cám ơn thân bằng quyến thuộc đã nhín chút thì giờ đến đưa ảnh về an nghỉ ở bên kia thế giới. Sực nhớ tới tờ chúc thư, chị Ba Khía thò tay vào túi áo vừa móc tờ giấy ra, vừa nói: “Thưa bà con cô bác cùng các bạn nhậu của anh Ba Khía! Ðây là chúc thư, anh viết ở giờ phút cuối cùng trước giờ phút lâm chung, anh mãi mãi rời bỏ chúng ta!
“Trong tờ giấy đó, anh Ba Khía viết rằng: “Ê Bà! Bà đang đứng trên đường ống cao su dẫn dưỡng khí cho tui!”
Hắn đè vợ tôi ra đòi xeo-phì. Áp má xong lại đòi hun miếng. Hắn có hai lý do chính đáng: Một, mới bóc tem cái iPhone X. Hai, mai đã là ngày Mẹ. Lý do không chính đáng khác là: Để con đăng lên phây, tỏ bày chút tâm trạng.
Tôi nghĩ bụng: Có thương thì để trong ruột chơ việc chi phải rình rang “bày hàng” giữa thế giới ảo rứa bây? Vợ tôi nói: Ngày xưa khi chưa đẻ mi, muốn hôn hít bậy bạ với ba mi, bốn mắt phải nhìn trước ngó sau coi thử có ai dòm lén không, tốt nhứt là tìm nơi vắng vẻ; dại khờ mà, mô có khôn lanh tìm tới chốn lao xao.
Hắn săm soi cái điện thoại giá mắc phỏng tay: Mạ quê mùa lắm. Con hun mạ là việc rất mực bình thường, cho dù trong thang máy có cài đặt caméra thì chuyện cũng đâu có gì ầm ĩ để mang ra dư luận đòi phạt tiền kiếm chút cháo.
Vợ ngó tôi khi nói: Đã cáo chung thời thơ mộng rồi, chừ tra có hột, da hết năng rồi, làm rứa thấy dị òm. Người ta săn ảnh thường họ chỉ chụp hoa tươi, có ai đi thu hình cái bông héo mô nà?
Tôi nghe rõ tiếng hắn thở dài: Lôi thôi ghê nơi, rắc rối hung. Ba Mạ chỉ được tài chẻ sợi tóc làm tư, có ít xít cho nhiều. Được rồi, trước khi úp ảnh hai mạ con lên, con sẽ nương nhờ vô kỹ thuật photoshop. Mạ không chon giòn ngó ngon lành quyết không lấy tiền. Ba có ngứa mắt dòm thấy ắt cũng động lòng đòi hun chục miếng.
Thằng con tôi có ba tên gọi cả thảy. Một là do tôi mượn chữ trong cuốn từ điển Hán Nôm mang nhiều ý nghĩa để làm khai sinh. Hai là khi đến trường, để dễ gọi tên, người ta kêu hắn bằng tiếng Tây tiếng u kiểu không Rắc thì Răng. Ba là khi chơi facebook, hắn tự đẻ ra một ám danh, kêu bằng không đụng hàng. Đơn giản không ưa, cứ thích búi xờm xờm. Ngoài đời bạn bè chẳng có mấy hột, từ khi gia nhập vô chốn “tứ hải giai huynh đệ” mông muội kia, hắn giao du tới cả 500 bằng hữu. Một con số khủng. Đông chi đông vô hậu! Chừng đó điểm danh cho đủ số để sắp hàng xuống đường đi biểu tình thì e lung lay cả một huyện đường, lệch nghiêng một góc phố.
Vợ tôi cũng rứa, xêm xêm, cá mè một lứa, con nào mạ nấy. Mạ với con như face với book, thôi như cơm với cá. Nghiện. Làm ngày không đủ tranh thủ làm đêm, chăm bù đầu vô màn hình tối mắt tắt đèn. Vợ phán: Thời buổi ni có ai lạc hậu như eng, cứ ru rú bầu bạn với giấy trắng mực đen, cứ thầm thà thậm thụt với một nỗi lòng câm nín. Tôi muốn làm thinh cũng không đặng, một sự nhịn chưa chắc đã đủ chín sự lành, đành phân bua: Dùng chữ lạc hậu là sai hoàn toàn. Trong nhà đã có em và thằng Cu siêng xông xáo vào chốn lao xao xét cũng đủ khôn rồi thì xin dành một chữ dại anh mang khi ngồi với vắng tẻ. Hạnh phúc thay cho đứa dại khờ! Ông trời sẽ độ nó, một mai. Nghĩ “dở hơi” tôi chêm thêm cục gạch, thọc gậy bánh xe: Tui mới xem được hình biếm hoạ trong tờ nhật báo, vẽ căn phòng ở nhà quàn: Một cái hòm, hai hàng ghế trống, một bà ngồi lau nước mắt, hai kẻ đứng ở cửa quan sát, một kẻ nói: Khi sống, người nằm chết đó kết giao gần năm trăm bạn bè, ba hôm rồi, sắp mang vào lò hoả thiêu chỉ có một người đến thăm!
Vợ làm thinh, tuồng nghĩ ngợi chuyện gì. Bắt chước thằng con, tôi cũng thè thẹ tìm nơi vắng vẻ đặng an thân. Mới đây, nhân đọc bài thơ “Lăng-xê vào” của tác giả Hoàng Xuân Sơn tôi mới biết chữ Pha-xê-bốc nghĩa là jì. Khúc côi là:
tôi vào pha-xê-bốc bốc ra một dúm chữ thối từ triều cường những con lũ dịch vật.
Tới đoạn trữa:
vào pha-xê-bốc nghía đủ thứ em phê một hàm răng cắn ảnh từ triều đại cải mả hít hà chiếc mũi chun có những luống đất không chịu bừa tích sản lệt bệt hàng rào. …
Tận cùng bài thơ, đạp đổ hết hàng rào, phía đưới, nhà thơ có mần cái hoa thị đả thông từ pha-xê-bốc: “Facebook, Anh ngữ tồi thời Việt chớn”.
A, lạ hè! Lạ hung. Cà chớn thiệt! Răng lởm chởm hai hàm lại nói không răng mô (mà sợ). Trước, tôi biết có địa danh mang tên Ban Mê Thuột, bây chừ ngờ ngợ dòm thấy chữ Buôn Ma Thuột. Trước, tôi yêu đội banh “cơn lốc màu da cam” của Hoà Lan, giờ đọc báo trong nước loan tin: Hà Lan có khu đèn đỏ cực nổi tiếng. Họ cũng tưng bừng phô trương hàng loạt ảnh chụp cổ động viên “đi bão” với cờ xí, khẩu hiệu “Việt Nam Vô Địch” (Vô địch hồi mô rứa?). Tôi kêu đá banh, họ gọi bóng đá. Và họ cắt nghĩa bóng đá là bộ môn thể thao vua, hay nhất hành tinh. Họ sẵn sàng “phá lưới” ở tất cả các bộ môn khác. Ở Huế, vì coi Đồng Khánh là thằng vua phản động, lãnh đạo bèn đục xi-măng bảng tên trường để đắp lên chữ khác: Hai Bà Trưng. Mấy mệ từng học ở ngôi trường cũ chẳng một ai buồn thắt ruột để trào máu họng. Kệ cha mệ nội. Không răng mô! Sài Gòn còn bị đổi tên sá chi chốn hiu hắt đèn mờ tỉnh lẻ. Chẳng một ai cải đổi lời thơ Bùi Giáng: Thưa em phố Huế bây giờ, Gục đầu núi Ngự khóc ròng sông Hương.
Ngoài nhà thơ Hoàng Xuân Sơn, tôi cũng “mặn” nhà thơ Trần Vấn Lệ, học hỏi thêm đôi điều ở cái chú thích nằm dưới một bài thơ của thi nhân: “Năm 1802, lên ngôi, vua Gia Long đặt quốc hiệu là Nam Việt (chữ Việt bộ Mễ/ no đủ). Nhà Thanh suy nghĩ tới 3 năm, 1804 bắt phải đổi ngược thành Việt Nam (chữ Việt bộ Tẩu/ chạy trốn, vượt đi). Năm 1920, vua Minh Mạng đổi lại thành Đại Nam. Từ 1945, chấm dứt triều Nguyễn, Hồ Chí Minh cướp chính quyền dựng ra nước mới với tên Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà. Năm 1976, Lê Duẩn đổi thành Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam”.
Có răng nhà thơ Trần Vấn Lệ mới tức cảnh sinh tình ra cách nớ. Tên một nước mà cũng truân chuyên đổi dời, số phận người dân nước nọ suốt đời e cũng chịu cảnh nổi trôi. Quan trọng hơn, tên nước là do người Tàu đặt cho, giống nòi con rồng cháu tiên cứ thế mà an phận thủ thường, nghe luống những ngậm ngùi! Thôi thì cứ “thống nhất” một từ ấn tượng nghe hiện đại kiểu pha-xê-bốc: Ma-dzê-in-Vietnam. Đừng cười. Cười hở mười cái răng!
Răng hô, răng cải mả mà chẳng biết ngượng. Cự ly. Khẩn trương. Khuyến mãi. Tiếp thị. Sự cố. Cực chuẩn. Ùn tắc. Công đoạn… Cả nạm chữ lạ ấy không do Trung quốc bày vẽ là gì? Có tâm tư không?
Thời buổi thông tin đại chúng như này quả có lợi hại, vợ tôi từ khi chơi facebook tâm tình có biến chuyển, đổi thay. O cựu nữ sinh Đồng Khánh một mực ngậm miệng hến, khung chịu môi hở răng lạnh mà giờ ni mang chứng bệnh lèm bèm, ưa bắt bẻ, ưa nói thánh nói tướng, ưa lý sự, ưa triết lý vụn vặt và rất vui lòng khi thấy thằng con đưa bóng hình lên khoe cho bạn bè xa, hoả tiễn bắn ba ngày cũng không tới. “Nàng” cóp nhặt chuyện chó cán xe trong phây mang ra kể cho tôi nghe, đầy hăm doạ: “Đàn ông càng lớn tuổi càng giàu và sở hữu nhiều của quý: Bạc trên đầu, vàng trong răng, đá hiếm trong thận, bất động sản ở trong quần”.
Để đáp trả tấm thạnh tình của người đồng sàng dị mộng, tôi kể cho “nàng” nghe chuyện tiếu lâm: “Trước khi ra về, bác sĩ giật áo người đàn bà nhắc lại: Chị phải theo dõi anh ấy, nên uống một viên, nửa giờ trước khi hành động, xem kết quả thế nào. Về nhà, bà vợ trao cho chồng viên thuốc thần diệu. Ông già dùng dao cắt làm đôi và chỉ uống có nửa viên. – Ông làm cái gì thế? Bác sĩ dặn muốn đánh đấm cho ra trò thì phải xơi đúng một viên cơ mà.- Bà nghĩ tới đâu rồi? Tôi lại xin toa mua thuốc chỉ nhằm tránh ướt bàn chân khi đi đái thôi mà”.
Thằng con đi cày về, bộ phong tróc ảnh, ba chớp ba nháy, cà rịch cà tàng, xớn xa xớn xác: Cỡ như mạ mô đã tra, còn dư sức đẻ đái mà, đúng hôn? Bị dưới bức ảnh con đăng lên có mấy chục cái like cái love, bà con tha hồ bức xúc: Má của bồ đó hở? Hỏng tin đâu nha. Nếu đó là cả một sự thật thì cho tớ hỏi thăm “chị” ấy nhé. Bồ có em gái nào không? Up ảnh lên cho tớ tương tư với, he he he…
Pha-xê-bốc. Nghĩ mà ứa gan với mạ con bây! Sai quy trình, chả tâm tư một ly ông cụ!
Vào đôi ba thế kỷ trước, ở trời Tây ông Alexandre Dumas (con) khuyên nhủ bọn viết văn làm thơ: “Mỗi ngày nên đi bộ chừng hai giờ, mỗi đêm ngủ bảy tiếng. Ngủ một mình thôi nhé, hễ thức thì dậy liền, chớ nằm nán. Đói mới ăn, khát mới uống. Ăn uống phải từ tốn chậm rãi. Nếu hai mươi tuổi trở xuống chớ gần đàn bà, trên bốn chục cũng nên lánh xa phụ nữ…”
Để làm sáng tỏ, Charles Braibant bàn thêm: “Phải tránh ốm đau, nếu đau thì dưỡng bệnh ở đâu? An dưỡng đường thì dành cho mọi người lao động đủ mọi ngành nghề, trừ nhà văn và nghệ sĩ. Cũng tránh đừng phải chết, bởi ai chịu trả phí tổn đám táng?”
Chỉ nghe hai vị có uy tín ấy nói thôi cũng đủ chết khiếp! Nhưng đó là cả một sự thật. Bởi vào thời xa xưa nọ, các nhà văn sống tương đối thoải mái chỉ đếm được trên đầu ngón tay: Voltaire, Victor Hugo, Anatole France… kỳ dư nếu vừa đủ ăn là đã may phước. Thi nhân xem chừng chịu nhiều khổ luỵ hơn. Baudelaire từng cất lời oán than: “Sao trời sinh ta bắt làm thi sĩ!” Phương Đông, Hoàng Cảnh Nhân cất giọng cuồng ngâm trong đêm trừ tịch:
Nhữ bối hà tri ngô tự hối Uổng phao tâm sự tác thi nhân.
(Bọn trẻ biết đâu ta hối hận Uổng đem tâm trí để làm thơ).
Việt Nam có Tú Xương:
“Chạy ăn từng bữa toát mồ hôi Van nợ lắm khi tràn nước mắt”.
Có Nam Cao sống với một mảnh vườn trầu không. Trần Huyền Trân chui rúc trong túp lều dựng tạm trên mặt hồ, ngày làm thơ viết văn, đêm đi làm thợ chiếu phim cho một rạp cinéma. Thâm Tâm phải đóng sách cho nhà Tân Dân để kiếm tiền độ nhật… Và Vũ Trọng Phụng có khi thốt lời chua xót: “Người ta mà được ăn cơm thì sướng thật!”
Tóm gọn, cái sự viết, theo A. de Vigny là “nói với xã hội cái mình có trong lòng”. Và theo Paul Valéry: “Một cây viết, một tập giấy, chút tham vọng là đủ cho cái nghề kỳ cục ấy”.
Viết văn là nghề kỳ cục? Vì thứ nghề nghiệp kia bày ra toàn cả sạn đạo, đoạn trường, đói kém, thiệt thòi, oan trái; chưa kể tới một vài trường hợp dẫn đến cảnh thù nghịch, bị chúng bạn khinh khi. Văn hào Lỗ Tấn là người sáng suốt? Ông nói: “Xưa nay tôi chả có chuyện gì bắt buộc phải nói ra mới được. Cũng chưa hề có thứ văn chương bảo rằng không viết ra thì chịu không nổi!”
Bạn có đồng ý viết văn là một nghề kỳ cục? Hơn bốn mươi năm thử hoà mình vào sống chung cùng chữ viết, cho tới giờ này tôi vẫn còn mang đủ sự hoài nghi hệt như Từ Hải phút đầu đối mặt cùng Thuý Kiều:
“Bấy lâu nghe tiếng má đào Mắt xanh chẳng để ai vào có không?”
Để thưa chuyện cùng bạn, những tư liệu ở trên tôi đã vay mượn và sử dụng tới công trình nghiên cứu quý báu của học giả Nguyễn Hiến Lê cất công biên soạn khởi từ năm 1950 trở về sau. Vậy thì nghĩ cho cạn, văn chương luôn là một sự kế thừa, cốt lõi ở chỗ kẻ đi sau tự mình tách ra, cách tri ân tiền nhân đúng đắn nhất là chớ dẫm vào lối cũ của người đi trước từng khai mở.
Trong tuyển tập “Những Truyện Ngắn Hay Nhất Của Quê Hương Chúng Ta” gồm 45 tác giả cộng tác do cơ sở Sóng xuất bản tại Sài Gòn vào năm 1974. Để trả lời câu hỏi quan niệm về truyện ngắn, nhà văn Thảo Trường cho biết: “Câu nói hay nhất là câu nói ngắn nhất. Viết truyện ngắn là dùng thứ kích thước nhỏ để dựng nên một vấn đề có khi… rất lớn”.
Nhà văn Võ Phiến trả lời: “Về phần tôi, hồi gần đây tôi thích những truyện ngắn giống như những bài thơ. Dĩ nhiên thứ thơ bằng tản văn và có ít nhiều tình tiết”.
Tôi chỉ nhặt ra hai câu trả lời trên vì tôi rất mực đồng cảm với nhị vị. Cũng Võ Phiến, trong cuốn “Tiểu Luận” của ông do Văn Nghệ xuất bản năm 1988 ở California, phần viết về văn sĩ William Faulkner, Võ Phiến cóp nhặt các câu nói của văn hào có tiếng là dụng văn tối tăm khó hiểu. Đây là một trong các lời tâm sự: “Tôi là một nhà nông. Đời tôi là cuộc đời của một điền chủ, một người nuôi ngựa, trồng trọt, đi gieo hạt. Tôi khởi sự viết vì tôi thấy thích thú, viết sau khi công việc đồng áng hoàn tất đâu ra đó… Tôi là một thi sĩ bị thất bại. Có thể là các tiểu thuyết gia đầu tiên đều muốn làm thơ, thấy rằng mình không làm được mới thử viết truyện ngắn, đây là loại khó khăn chỉ đứng sau thi ca. Viết truyện ngắn cũng hỏng luôn, rốt cuộc họ mới quay ra viết tiểu thuyết”. Ông pha trò: “Dù là gì thì nghệ sĩ quả là hạng người luôn bị ma quỷ xúi giục”.
Tôi lại đồng tình, một lần nữa. Bởi thi ca là món khó nuốt, một thể loại chắt lọc chữ rốt ráo, cô đọng. Ý tưởng, không gian, thời gian, hình ảnh… có trong một bài thơ ngắn, nếu muốn diễn đạt bằng văn xuôi sẽ là tràng giang đại hải, mà chưa chắc đã nói được điều thi ca muốn thổ lộ.
Trong 45 tác giả góp mặt ở tuyển tập “Những Truyện Ngắn Hay Nhất Của Quê Hương Chúng Ta” có Nguyễn Đức Sơn với truyện ngắn “Ý Tưởng Chiều Tà”. – Quan niệm của tôi về truyện ngắn? Không có. Tóm tắt cái quan niệm ấy? Làm sao được? Tuy nhiên tôi có chút ý kiến này: Trong tất cả các ngành nghệ thuật dùng chữ viết, chỉ có thơ ca là có trong trời đất. Còn tất cả truyện ngắn, truyện dài, kịch… may ra mới đạt tới cái gì sâu thẳm và cao vời.
Chúng ta nghe vậy và cũng chỉ biết có vậy, xưa nay chúng ta biết Nguyễn Đức Sơn là một nhà thơ. Thơ ông có nhiều bài hay, tôi mạn phép trích dẫn một đôi bài được sáng tác sau 1975:
kinh nghiệm riêng
Mần thơ giống hệt bửa củi Nhưng nói ra nhiều người sẽ tủi Nên mặc quần đùi đứng khom lưng Có gì rớt vô ta dễ phủi.
nhắn
Đời sau người có thương ta Từ lâu xuống lỗ làm ma mất rồi Đường xa thôi miễn bồi hồi Mả hoang nhảy đại lên ngồi đi cha.
Và một bài rất ngắn, chỉ có năm (5) chữ. Năm chữ cô đọng rốt ráo, thần sầu. Năm chữ nặng tợ ngàn cân. Bài thơ mang tên:
cho mà xem
Đừng đụng em Em đẻ.
Bài thơ có thể là vô tựa khi biến từ 5 chữ sang 8 chữ:
Đừng đụng em Em đẻ Cho mà xem.
Nhưng như thế cái cái vía cái thần “cho mà xem” đã mất hiển linh. Nguyễn Đức Sơn chẳng hề ưa lý sự dài dòng. Ông từng có bài “Tất Cả Đều Trật Lất”:
Nếu không có quỷ ma Khó bề thấy được Phật Đó là sự thật của Trái Đất Nhưng nghĩ cho cùng Tất cả đều trật lất.
Có thể tôi đang viết về một thứ gần như trật lất. (Không chừng Từ Hải cũng thẩm định sai về hoàn cảnh Thuý Kiều?) Chuyện gần nhất là nhà xuất bản Văn Học Press của anh Trịnh Y Thư điều hành vừa phát hành hai (2) tác phẩm: “Chỉ Là Đồ Chơi” tạp bút của Trịnh Y Thư (tái bản). Và “Ngôn Ngữ Xanh” thi tập của Nguyễn Thị Khánh Minh. Trong email, anh Trịnh Y Thư cho hay là dự tính sẽ ra mắt hai cuốn sách vào đầu tháng mười (10) tới đây. Anh viết một câu nghe luống những ngậm ngùi: “Bởi vì sách in ra không biết làm gì khác hơn là ký tặng và bắt bạn bè đọc”.
Mỗi ngày nên đi bộ khoảng hai tiếng. Đêm ngủ đủ bảy tiếng, nếu trên 20 mà đã có vợ thì tháng khoảng ba lần chung đụng. Ăn tiền hưu mà có bồ nhí thì nên liệu cơm gắp mắm tháng chỉ chấm mút một lần. Tránh ốm đau, tốt nhất là gắng sống tới 85 tuổi đời, để xem thử chuyện văn chương nó thay đổi đến ngang đâu. Liệu bạn viết truyện có ai còn để mắt vào đọc? Quê hương chốn cũ sắp rơi vào tay Tầu Cộng rồi ư?
Tôi đang chờ đợi một nhà văn lão thành lên tiếng cảnh báo như kiểu ngày xưa bên phương Tây lên giọng chỉ bày nhưng nào thấy. Thôi thì nhại theo Trịnh Y Thư: Tất cả “Chỉ Là Đồ Chơi” cho nó lành vậy!
Em lấy chồng. Bị tai nạn, em mới vừa hai mươi. Tôi nghe bạn em nói: Mi ăn gian, dám qua mặt ông anh để nhanh chân chạy đi tìm hạnh phúc mình ên. Em có hai cô bạn thân, Phạm và Nguyễn, cả hai vẫn còn kén cá chọn canh. Phạm quay sang tôi, giọng đùa cợt: Hồi nào tụi em mới được uống chút rịu nồng anh rót cho? Tôi trả lời: Không dám đâu! Chữ này vay mượn từ mấy cô, vẫn thường nghe mấy cô ưa dùng. Ngay cả em cũng vậy, lý ra em nên áp dụng “không dám đâu” trong trường hợp này. Đúng là em đã “ăn gian”, chưa gì tôi nghe hụt hẫng khi nghĩ tới chữ mình ên. Em ở với tôi trong một căn hộ 4 rưỡi có hai phòng ngủ. Tôi đi cày quần quật, lương lậu dùng chi trả mọi thứ. Em cùng hai người bạn vẫn giữ một lập luận khó bề lay chuyển: Đàn ông con trai mà, lưng dài vai rộng nên ra án ở tuyến đầu khói lửa, đàn bà con gái chân yếu tay mềm ở hậu phương chỉ cậy nhờ có bấy nhiêu thôi. Nguyễn thì thắc mắc, cả hai khác họ, chắc không mắc mớ tới ruột thịt, vậy thì liên hệ anh em này nên hiểu là sao? Tôi biểu em làm phát ngôn viên, so ra đứa mồm năm miệng mười là em chứ lời tôi phân trần thì chẳng thuyết phục được một ai, bà con thêm dị nghị. Em lên giọng: Nhiều chuyện quá, nói đã nhiều lần mà bạn bè chẳng chịu nhập tâm. Cứ đa nghi tới bốn chữ “anh em kết nghĩa” là sao?
Chạy xấc bấc xang bang qua được tới chốn đây bọn tôi đều ra đi mạng không. Không tài sản, không gia đình, không tổ quốc. Vì lỡ ba không nên có thêm bốn không cũng chẳng lấy đó làm điều. Đám cưới em không việc gì mà làm rình rang cho tốn kém. Chỉ gửi email, chỉ điện thoại, chỉ nhắn miệng: Lễ Phục Sinh chúng ta có một long weekend, từ Good Friday cho tới Easter Monday, mời bằng hữu đến Quán Ba Miền chúng ta cùng chung vui.
Em lấy chồng, em không lên xe hoa, em không xuống đò sang ngang, em không có tứ thân phụ mẫu để gạt lệ thốt lời tạ từ rằng con sáo đã đủ lông đủ cánh âu cũng nên sổ lồng bay đi. Một đám cưới không giống thiên hạ, cổ kim chưa hề xảy ra. Mười nhân mạng âm thịnh dương suy đặt cọc một cái bàn tròn trong Quán Ba Miền có cấp giấy phép được quyền ực rượu bia. Ba Miền cho dễ tính, vì miệng lưỡi mười đứa tuồng không cùng khẩu vị. Sài Gòn Huế Hà Nội mỗi nơi có thu giữ đặc sản riêng, ông ăn chả bà ăn nem, ông thích múi mít bà khoái ngậm sầu riêng cũng là căn bản của tự do dân chủ chớ nên ngầy ngà bắt bẻ rằng khi yêu, yêu cả mùi mắm tôm hoặc mắm ruốc hoặc những món hiểm hóc bốc mùi khác. Ai bịt mũi thì ta phải tôn trọng tới khoảng ô nhiễm môi sinh, chớ lên mặt làm đày khuyến mãi nên ăn Chin-su hùm bà lằng gì đấy.
Chú rể, chồng em chính là thằng bạn thân của tôi. Nguyễn nói chùng vụng vào tai tôi: Anh xử sự như đứa quân tử dị đó. Anh cày bừa tắt quạt ở hãng xưởng thì giờ giấc đó bạn anh thoải mái vào nhà tự tung tự tác liên hồi kỳ trận khiến đứa em kết nghĩa của anh phải chịu mang trống chầu. Phạm lay tay Nguyễn: Gạo đã thành cơm, mi nói chi lời khét khê đến thế, quan trọng là bạn mình đồng tình đứng đợi cửa, chẳng nề hà việc bầu bì ăn cơm trước kẻng. Giờ này mà mang quân tử với tiểu nhân ra luận bàn thì thiệt chẳng hợp lẽ. Đáng quan tâm là nên chọn mua thứ quà cưới nào thực dụng và hôm đó tụi mình có nên trang điểm ăn mặc cầu kỳ không? Nó được mấy tháng rồi anh? Tôi làm hến mở miệng: Ba tháng thì phải.
Theo đề nghị của em là tôi nên đi tìm một cái ấp nhỏ mà an thân cư ngụ, để phụ chú về sự phân giải nọ, em kèm theo bốn chữ “độc thân vui tính”. Và bốn chữ khác “chín bỏ làm mười”. Phần em vừa lập gia đình, mai này sẽ sinh con nên tiếp tục “định cư” ở địa chỉ này. Đồ đạc chẳng có gì, tôi thồ hai chuyến xe là dứt điểm. Bàn ghế, kệ tủ và đống tạp chí sách báo Việt ngữ bao năm đặt mua dài hạn tôi gửi tặng lại cho đứa bạn thân và em một chút gì “văn hoá chữ nghĩa lưu vong”.
Tôi thuê một cái apt. 2 rưỡi vừa sơn sửa lại, lựa địa điểm gần chỗ cày bừa vì vậy khá khuất lấp. Tiền thuê hàng tháng gần bằng hai tuần lương. Có sẵn bếp lò tủ lạnh và bao luôn điện nước. Ngày đầu bước vào, tôi mang ý nghĩ giống như một đứa tỵ nạn vừa được đệ tam quốc gia thu nhận. Trống vắng, mới lạ đi kèm chút tủi thân. Tôi quen hít thở trong không gian giam giữ hương mùi của em, quen nghe những tiếng động do em tạo ra, quen ăn những thức chính tay em xào nấu. Đó là căn nhà cũ mà mỗi chúng ta khi vượt biên đều luôn hồi nhớ, quặn lòng.
Rồi em sinh con đầu lòng, em đi biển mồ côi. Nguyễn nhắn tin: Em đến chỗ anh rồi tụi mình vào bệnh viên cùng lần để thăm mẹ tròn con vuông. Em đã mua hai bộ áo quần em bé, phần anh chỉ lựa một tấm thiệp chúc mừng rồi ghi vào ít chữ. Cho địa chỉ đi, khoảng 6 giờ em lại.
Nguyễn tới, cô đi nhìn ngó từ trước tới sau, bình phẩm: Lạnh chết đi được, không nấu nướng, không ti-vi, không giàn máy nhạc, không sách báo. Bộ anh tính đi tu sao? Tôi giả ngây: Anh sẽ buông bỏ kinh kệ nếu em giả bộ làm ma nữ. Nguyễn cười, giọng trong vắt vang dội giữa căn phòng trống: Được, hồi nào tinh thần em xuống thấp, để tránh trầm cảm, em sẽ đến quấy phá anh, kéo anh về lại phía trần tục. Em sẽ mượn chỗ anh để tập món nữ công gia chánh, bếp lò tinh tươm như thế mà không để nó dính dầu mỡ nghĩ cũng uổng phí. Tôi gật gù: Lời em thật chí lý, anh nghe rất ăn ý. Hình như em tuổi Tý?
Chúng tôi đến bệnh viện, hỏi thăm khu hộ sinh và được bày đường là các sản phụ hiện tĩnh dưỡng ở lầu 4. Vào tháng máy, chỉ có Nguyễn và tôi. Túi quần tôi luôn chêm nạm tiền giấy cho ấm, nếu ở Việt Nam đổi ra 200.000 có thể tôi sẽ mạnh dạn dồn Nguyễn vào một góc mà hôn hít cưỡng dâm chả sợ phạm luật. Nguyễn ngó tôi, nhắc lại câu “bộ anh tính đi tu thật à?”. Tôi nói khi cửa thang máy vừa mở rộng: Chữ tu có đồng nghĩa với chữ tù chăng? Cộng đồng mạng có liên tu chửi bới?
Em không xanh xao như tôi tưởng tượng mặc dù em sinh đẻ tự nhiên, họ chỉ chích một mũi kim sau cột sống. Thằng nhỏ nặng ba ký tám, em cho Nguyễn hay, nó khóc to lắm, làm như nó muốn khóc giùm mình vậy. Một người đàn bà, một người con gái cứ tỉ tê chuyện đẻ đái cho nhau nghe, liên hồi trút bầu tâm sự. Ở đây lạ lắm, y tá biểu mình gắng tự lực mà bước đi vào phòng vệ sinh một mình, đừng kiêng cử gió máy nước nôi các thứ. Họ mà nghe trùm chăn ngồi xông lửa cho cửa mình thu bé lại chắc họ chết khiếp. Đứa bé đâu? Ờ, chúng nằm cách biệt, chốc nữa mới mang tới để mình cho bú. Mi có đủ sữa cho bé không? Có chớ, chảy ra ngon lành mà… Em ngước mắt lên tôi: Họ biểu em đặt tên cho baby để làm giấy khai sinh, anh thấy Trần Tinh Tú nghe có đặng không? Nguyễn chen vô: Sao, có đẻ con mới thấy tinh tú quay cuồng hả?
Họ tên đầy đủ của bạn tôi là Trần Nam Tĩnh, em tên Tú Trinh. Như vậy cho con em mang tên vậy thì cũng ô kê. Tôi hỏi: Ba nó đi đâu hổng thấy? Ảnh chạy đi mua cho em tô cháo cá vì nghe em than nhạt mồm, nuốt thức ăn ở đây không trôi. Ảnh chìu em lắm, trao toàn quyền cho em việc đặt tên con. Tội nghiệp, người gì ít ăn ít nói, mấy đêm nay ảnh ngủ không tròn giấc, thương hết biết!
Vì không có liên hệ huyết thống với sản phụ lẫn hài nhi nên y tá đuổi khéo chúng tôi ra. Lần này, khi trở xuống gặp phải bốn người đứng sẵn trong thang máy, nếu vắng tẻ mồm miệng tôi đang nhạt dám liều mạng húp tô cháo lú từ môi mọng của Nguyễn gợi mời chực trao. Nguyễn đòi tôi đưa cô về nhà, cô bảo thấy đàn bà sinh con sao ngán quá, chẳng biết đó có phải là nghĩa vụ thiêng liêng? Tôi thưa: Cái muốn khác với tai nạn, nếu không muốn người ta có trăm phương nghìn cách để ngăn ngừa, như kiểu dầm mưa thì nên mặc áo đi mưa chẳng hạn. Về tới trước cửa, Nguyễn hứa hẹn, hôm nào trời mưa em sẽ đến gõ cửa phòng anh, đêm tối cho thêm phần lãng mạn.
Có hôm đi làm overtime về tôi thấy có tờ giấy gấp làm tư dán trước hộp thư của tôi. Mở ra, đọc phải hàng chữ của bạn tôi, Trần Nam Tĩnh mần thơ:
Thà làm điều tốt gần nhà Hơn đi xa thắp hương mà cúng vái Biết chạy thẳng hơn quẹo trái Va vấp xanh máu mặt tái cũng đành Trao nhau chút của để dành Người đi thủng thẳng chẳng rành sáu câu Vọng cổ ứ hự niềm sâu Cải lương xuống thấp ta rầu phận nhau Môi hôn tình lỡ vội lau Đắp bồi an ủi nỗi đau vẫn tràn.
Tái bút: Không riêng cô Phạm, ngay cả mọi người đến thăm đều nhận xét về một thực tế đau lòng: Đứa bé sao mặt mũi nó giống y như người anh kết nghĩa với vợ anh. Tôi tự hỏi, giữa hai đứa mình, tôi và bạn, ai là kẻ hạnh phúc? Nghe Nguyễn nói vu vơ rằng bạn có ý định tu? Bạn đừng đi xa thắp hương cúng vái cho nhọc sức, ghé tới nhà tôi biểu lộ bao điều thiện cho vợ con tôi được viên mãn một nụ cười tròn trịa. Ôi, tình bạn! Ôi, tình yêu! Than thì than vậy chớ tôi chưa thấu hiểu “đời là bể khổ, tình là dây oan”.
This is a text widget, which allows you to add text or HTML to your sidebar. You can use them to display text, links, images, HTML, or a combination of these. Edit them in the Widget section of the Customizer.
