Chưa mưa đã lụt!

Thơ đoàn xuân thu

Post by Sơn râu 25 Mar 2024

Thương em

dải miền Trung,

“chưa mưa đã lụt!”

quân anh đi

tầm tã em sùi sụt,

trong gió Lào

bỏng cháy, rát làn da!

Thương miền Trung “mô, tê, răng, rứa”

đêm cùng em hẹn lần, hẹn lữa..

hỏi ngày về, vời vợi: “biết chi mô!”

“mai tiểu đoàn anh ra tuyến lửa,

theo anh hoài câu hát thiết tha:

“Răng chừ nước ráo Đồng Nai

Sông Gianh hết cháy mới phai lời nguyền” *” …

Thương người lính, miền Trung ở lại,

mãi mãi không về được chốn quê,

thân là lính, thét roi cầu Vị*

chết chiến trường, da ngựa bọc thây.

Thủy quân lục chiến! Thủy quân lục chiến!

chết chiến trường, thây bọc chiếc poncho.

Mạnh Khương xưa khóc chồng, mưa nước mắt,

nỗi thương đau Vạn Lý sập Trường Thành!

giờ anh hiểu: “sao chưa mưa đã lụt?”

bởi khóc người ngã xuống đất quê em!

*Ca dao

*Chinh Phụ Ngâm

đoàn xuân thu

melbourne.

Chứ lòng anh … nào muốn phụ em đâu!

Thơ đoàn xuân thu.

Post by Sơn râu 25 Mar 2024

“Đi cạnh đời anh, không phải là em…”

vợ anh biết, chắc sẽ buồn anh lắm,

bao lừa dối, cuộc đời anh, nếm trải…

biết làm sao? lừa dối được lòng anh.

 “Đi cạnh đời em, không phải là anh…”

chồng em biết, chắc sẽ buồn em lắm,

lời nói thật là mất lòng, em biết…

biết làm sao? khi nói thật lòng nhau…

Em tên Vân, tình ta, như mây bay,

con đầu lòng, anh đặt tên em đó…

vợ anh biết, chắc sẽ buồn anh lắm,

biết làm sao? tình ta là đắng cay…

Thôi Hộ xưa, còn thấy được hoa đào;

anh trở lại Mỹ Tho, thành phố cũ..

anh không thấy được em, người yêu dấu,

tiếng ru buồn, đau đáu, trách tình nhau:

 “Ngỡi nhơn mỏng vánh,

như cánh con chuồn chuồn…

khi vui nó đậu, khi buồn nó bay”

Ngỡi nhơn anh…

đâu phải cánh chuồn chuồn;

tình anh, thề, câu thơ, anh nhớ “Chừng nào xe lửa Mỹ bung vành …

tàu Tây kia liệt máy …”

anh vẫn còn … yêu em.

Ôi! Vân ơi! tình ta như mây bay

bởi vì đời…

chứ lòng anh…

nào muốn phụ em đâu!

đoàn xuân thu.

Gáy cuối năm

sangtao.org

Hồ Đình Nghiêm

Posted 22/12/2017 

Post by Sơn râu 25 Mar 2024

Gà công nghiệp sắp làm sạch
cẩu tặc mang chó tới gạ cầy tơ
đỏ đen bàn lắc bầu cua
sáu mặt kiêng dè không nhận diện Tuất
hột xí ngầu luôn ra con cá
hột le rầu mùi mắm má biết hôn?

cá chết tràng giang đại hải chuyện đã cũ
xào tới lui ông bắt cho nhập kho
mở phây bút không nói xấu chế độ
nhấn like sai phạt tiền cho chùn tay
ba mươi tỷ đồng như rụng sợi lông
châu thị thu nga mua chức đại biểu quốc hội
buồn như chuồn chuồn hà nội xử chung thân
bản án mười năm thì ở nha trang tận
khai nhận tội mới được phát bông vệ sinh
máu đã đổ chẳng cần chui đường mòn hồ chí minh
kinh nguyệt trung quốc tròn hơn trăng nước mỹ

sai qui trình chết thì chôn
thằng bần cố nông tài khôn ruộng lúa
mưa cực đoan mùa thất thu
tài sản ba đời vào khu nhà cái
đương cuộc không phán thế thái nhân tình
con cặc. còn đảng còn mình
chỉ rứa thôi. đời thình lình trẩy hội
ở kiên giang giáo viên công chức
đi khám bệnh phải lăn dấu tay, thiệt tức
đơn giản bị mấy ảnh không biết chữ
thái tử có nghĩa là chết vì bị chặt chém
chết vì bị tình phụ kêu bằng phụ tử hổng ngoa ngôn
hiếp học trò ta gọi là ấu dâm
mà bốn ngàn năm văn hiến
ta viết thành zân tộk wiểu số

gà sẽ chết mà chó còn dấu mặt chưa sủa
thế nào cuối năm cũng có tờ sớ trình diêm vương
nêu rõ mười chuyện tréo ngoe
trên xứ sở chó ăn đá gà ăn muối

từ vùng từng chịu qua cảnh lụt lội
gửi sang lá thư ẩm nước (mắt hay mưa?)
“thương cha nhớ mẹ thì về
nhược bằng thương kiểng nhớ quê thì đừng”
ôi! sinh ra ta là cha mẹ ta
mà người hiểu ta cũng chính là song thân vậy!

con đành bất hiếu bữa này
mai sau êm chút về bày tiệc vui.

Hồ Đình Nghiêm

Đề co Nô en

sangtao.org

Hồ Đình Nghiêm

Posted 18/12/2017 

Post by Sơn râu 25 Mar 2024

Lạy Chúa
con không theo đạo Phật
chỉ biết thờ cúng mẹ cha
giáo đường nhà chùa là nơi
con chưa từng lai vãng
lòng vẫn tin chỉ có địa ngục
mà thiên đàng
thiên đàng chỉ là
sản(g) phẩm của tưởng tượng.

Tháng năm dài chưa
một lần thầm khấn nguyện
bởi ai trao cho mình ước
mơ biến thành sự thật?
Kẻ khốn cùng thì ức triệu
vé số duy một lô
độc đắc. trời kêu
thì phải dạ. sướng rơn.
nhắm mắt đi xa.

Tôi vác cây thông trên vai
giá mười tám đô la
không tính thuế
họ vừa đốn hạ chúng
từ đồi núi nào về
hôm qua bày tựa
một bìa rừng nhỏ
bó buộc gọn gàng
trông như một xác ướp
mùi nhựa thông thơm
ngát hương quá vãng
những cây thông trồng
ở Huế ở Đà Lạt
Thiên An. Đồi Cù
giờ ra sao?

Con tôi phát lời khen
papa đã thực thi sứ mạng
Giáng sinh mà tía
rộn ràng cho giống người
ta. xanh xanh đỏ đỏ
trẻ nhỏ cũng ưa dành
quyền trang trí giăng mắc
chớp nháy tỏ, lu.

Ba có nguyện điều gì
đêm chúa sinh ra đời
kiểu bình an dưới thế?

Con cầu mong chính
quyền bên đó đừng cày
bừa mộ phần ông bà nội
tội nghiệp. chết chỉ một lần.

Nhập gia tuỳ tục
chung đụng người hiền lương
tâm cũng vơi bớt hồ đồ
tôi bắt chước cháu
dại khờ
hoang tưởng
cả tin
phép mầu
thiện tâm
từ bi hỉ xả.

Xin cho người ấy
sớm ra khỏi địa ngục môn
về ôm lấy con thơ
mừng tủi khóc
thôi mút mùa lệ thuỷ?
Ôi Nha Trang phố biển
ngày ấy tôi chồng 10
cây vàng để sát phạt
ván bài cuối: vượt biên
thắng đậm: vô tổ quốc.

Tuyết lạnh xuống đầy
“Maria ơi linh hồn
tôi ớn lạnh!” *
Thiên thần nhỏ có cánh
bị treo cổ
dưới cây thông
cưa ngang thân
dựng góc nhà
hai cha con
vẫn loay hoay
chưa hoàn tất
vụng cảnh bài trí.

(*) thơ Hàn Mặc Tử

Hồ Đình Nghiêm
trước Giáng sinh 2017

Ngoài khơi sóng dồn

sangtao.org

Hồ Đình Nghiêm

Posted 21/06/2017 
Post by6y Sơn râu 25 Mar 2024

Tôi ra đứng ngoài bao lơn. Mặt trời chưa lên, chừng như tôi ngủ chỉ giấc ngắn. Bao giờ đi xa, dù thời khắc hai nơi không sai biệt, chốn đến vẫn dành cho tôi những xáo trộn mà thức cùng nó là điều dễ thấy nhất. Chỗ tôi thuê, một khách sạn khá lớn có năm tầng lầu xây sát bờ biển và từ bao lơn nghe rõ tiếng sóng xô đẩy vào bờ vang vọng mãi một điệp khúc rì rào. Chung tình, bất tận. Lấn át và lẻ loi. Chìm trong đó, thi thoảng vụt hiện tiếng kêu sắc nhọn của đôi ba loài chim biển vừa lướt qua. Năm giờ sáng chim cũng dấu mặt, tôi đứng với một bầu trời chưa thể gọi là rạng đông, với thuỷ triều đang lên cùng gió rít tiếng nhỏ khi thổi qua những vật cản.
Bốn chiếc ghế đặt ngoài bao lơn phòng bên cạnh có hơi run lên làm những tấm áo tắm in nhiều hoa lá phơi ở đó rung động. Bikini nữ giới cùng quần cụt của đàn ông sẽ bay qua tôi nếu gió tăng vận tốc. Mây xám cuối tầm nhìn, chúng luôn thay đổi hình khối khi di chuyển thấp trên mặt biển và chúng xác nhận tin dự báo thời tiết là đúng: Có mưa rào trong ngày. Cái TV đặt ở phòng khách cũng nhốn nháo cho hay, vé số Power Ball toàn nước Mỹ lô độc đắc kỳ này sẽ lên tới 435 triệu. Ban chiều tôi đã bỏ hai chục bạc để thử mua lấy phù du. Biết đâu được! Đó là câu nói của người bạn ở Tampa khi chở tôi đi ngao du sơn thuỷ rồi tấp vào một tiệm tạp hoá. Không rõ giá xăng chênh lệch vùng miền nhưng thấy ngay ra là thuốc lá ở chốn này bán giá rẻ phân nửa so với vùng tôi ở. Marlboro chỉ 5.45 một gói. Vậy mà hắn nói thôi hút vì không đủ tiền mua. Hắn không thích chết sớm, hắn chỉ thích làm triệu phú. Cách hắn vất xuống quầy tờ 100 đô bạc mới để mua lấy may rủi mới sướng con mắt, chẳng tiếc thương y như đó là tờ bạc giả. Một trăm đồng, giúp kẻ độc thân ở bên nhà cầm cự sống còn được bao lâu? May phước là hắn chẳng còn ai thân thích, tất cả đều dạt trôi sang đây và toàn gia, già trẻ lớn bé đều hăm hở tin tới điều diệu kỳ sẽ tới vào thứ bảy này. Người ta biết làm gì với 435 triệu? Mark Zuckerberg cha đẻ ra Facebook tiền nhiều như lá mùa thu mà ăn vận áo quần lùi xùi và chạy chiếc Volkswagen dung dị chắc không phải là gương sáng cho mình? Bỏ tiền ra để xây một cái lâu đài hoành tráng trên cát? Nhức đầu chứ không đùa đâu nhé. Lòng dạ rối như tơ vò. Có thể đứng tim mà chết. Nghe tôi bảo thế, hắn nói: Chuyện nhỏ! Trước tiên là vui vì hoàng thiên hữu nhãn cái đã, mọi thứ khác từ từ tính sau. Nhưng điều cần thanh thoả là ông nên chuyển dịch cái mông cà chớn của ông sang đây.

Ông trời không có mắt. Tôi chưa hề trúng số nhưng cũng tính được một cách thay đổi cảnh quang. Chọn không khí trong lành, bốn mươi năm chưa thấy lại biển để giờ đây phanh ngực đứng hít mùi muối mặn trong gió ẩm từ vịnh Mexico lùa vào. Người bạn đùa, đó là thứ vitamin sea. Cam Florida ngọt, nhiều vitamin C, chuyện đó chẳng mấy hệ trọng bằng cách ngâm thân trong biển cả. Cảm được cát lún dưới chân trần và ngực được sóng luân phiên mát-xa. Bơi đi, dang tay dạng chân vùng vẫy giữa mênh mông cho bõ những ngày cơ cực co ro đi dưới tuyết lạnh. Hê-lô. Chào. Nước ấm quá nhỉ? Phải. Thích không? Thích. Hình như ông ở 302? Đúng vậy. Tôi ở căn 303, xem như láng giềng. Một gã da trắng như thằn lằn, trơn láng như bụng cá mập lân la lại gần. Nước làm cái quần cụt hắn mặc phồng lên tựa một cái phao. Tôi vẫn thấy cái phao bé cỏn con ấy phơi ở lưng ghế nhưng chưa nhìn ra kẻ sở hữu chiếc áo tắm hai mảnh luôn rung động ngoài bao lơn. Chưa thấy qua nhưng vẫn hồ đồ tin là cô ta hẳn còn trẻ, và khi người ta trẻ người ta có một thể hình đáng gọi là bắt mắt. Hắn hỏi tôi có biết chơi bóng chuyền không? Tôi lắc đầu khi nhìn lên bờ cát có người đang cố vẽ ra một hình chữ nhật bao bọc cân phân giữa cái lưới ngăn chia địa phận đã treo sẵn. Ở bãi biển không thể mọc lên sân quần vợt, tôi chỉ biết chơi môn đó và sở trường cú revers. Lộn xộn tao vụt trái cho mà chết. Tôi không mấy cao và những đứa thấp bé thường không có mặt trong đội hình môn volleyball. Thước tấc khiêm nhường thì luôn thiệt thòi, ngay cả đá banh, khi hưởng được quả phạt góc làm sao hắn nhảy lên đội đầu cho bóng lọt vào khung thành đối phương được. Hơi bị lỗ!

Chuông điện thoại réo lên. Tôi chở mụ vợ đi làm rồi ghé khuân ông tìm chốn lao xao. Hắn đã thuộc năm số mật mã để mở cánh cửa từ chỗ đậu xe để vào thang máy. Hắn sẽ chào người dọn vệ sinh di dân thích nói tiếng Tây Ban Nha, người sẵn lòng cho bọn tôi mượn dụng cụ câu cá và ông ta tự hào rằng chưa bao giờ phải nhọc thân đi tới chợ búa mua hải sản. Biển cả nuôi ông qua biết bao mùa và chúng tôi ngó tới ông với ánh mắt thương hại, ông làm gì với số tiền công trả sức lao động? Cần kiệm, tích tiểu thành đại để mai này nó trở thành một đống giấy vụn. Cómo estás? Muy bien. Y tú? Gracias. Que tangas un buen día. Tôi từng nghe lời chào hỏi qua về giữa hai kẻ di dân. Người lao công đưa một ngón cái lên, khá khen cho thằng da vàng nói được tiếng Xì. Bảo hắn da vàng thì hơi bị oan, giờ đây da dẻ hắn đen hơn những kẻ từ Cuba trôi dạt tới Miami. Cùng tiểu bang nhưng Miami được Đại Tây Dương vỗ về trong khi chốn này lại được sóng nước vịnh Mễ Tây Cơ mơn trớn, nhưng độ mặn của muối thì thuỷ chung không sai lệch, phân chất đem ra so sánh với nước mắt người Việt thì chưa biết dung dịch nào đắng chát hơn. Giọt nước mắt của dân Giao Chỉ thì nặng không cách gì cân được. Thất thoát, lăn đổ xuống có thể khiến lòng nghe muối xát, đứt ruột tựa gặp chất cường toan. Con rồng cháu tiên tuồng chưa thực sự biết hân hoan hưởng trọn niềm vui. Chơi vé số có là một cách cá cược, cãi mệnh trời?

Hắn cho xe chạy chậm bên hông quán Starbucks thò đầu nói vào một cột trụ vô tri, tao mua hai cốc cà phê đá mang đi. Hắn bỏ thuốc đã lâu nhưng hút với tôi “cho có bạn”, phì phà. Hãy đến chùa thắp cho vị huynh trưởng một cây nhang. Huynh trưởng từng bảo bọc tôi những ngày còn thơ, ông đi diện H.O, cấp bậc cuối là Trung Tá, chiến y luôn bạc màu gió chướng suốt vùng Một chiến thuật để sang St- Petersburg sống thầm lặng như một kiếm sĩ mất đại đao. Ông không ra biển câu cá, ông vào đồi cao săn lùng hoa và tàn cuộc, ông đành thu bé người trong một cái bình ký gửi khiêm nhường trong gian phòng ám tối của chùa. Chùa chốn đây có trồng phượng vỹ, loài hoa mà hơn bốn mươi năm tôi chưa thấy lại, y hệt thứ màu đỏ mãi đi liền với sân trường, với ve sầu và với những mùa hè đa phần là đỏ lửa. Hoa phượng sum suê nở bông trong sân chùa, chốn tôn nghiêm làm mặt mày nó xem chừng hơi bị buồn, thôi khoe sắc. Lạ một điều, những giống cây lưu niên như nhãn, xoài mang trồng đất này đều sớm ra quả ngọt. Chừng ba bốn năm đã thu nhặt được thành quả. Nhiều, ăn không hết, thừa mứa, vất bỏ trong khi bên chốn tôi ở ngoài chợ hét giá tới cao xanh. Đất lành chim đậu, cây cối đồ rằng cũng xin vác mạng cắm dùi mọc rễ phương này cho ấm thân, cho bá tánh hưởng được hoa thơm quả ngọt, cho trẻ lên ba học bài vỡ lòng: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

Tôi vào đứng nhìn lên một nhân ảnh thật buồn lộng kiếng với những hồi ức chợt vẹt. Tôi thắp nhang, cúi đầu, nhớ mơ hồ câu thơ của Hoài Khanh:

“Mai kia đốm lửa tan rồi
Về trong gió bụi nhớ thời vong lưu”.

Thượng cấp của huynh trưởng là ông tư lệnh đáng quý đã về với gió bụi, hồn lưu vong gửi trên đỉnh đèo Hải Vân tan nát mây bay. Trung Tá thuộc hạ quan niệm giản dị, chết là hết, vùi dập chốn nào cũng vậy và chắc ông chẳng thèm ngó tôi vừa vượt ngàn trùng đến cúi đầu tưởng niệm ông. Người còn giữ đầu đạn AK-47 cắm vào mông sau khi xuyên phá những vật cản phía sau chiếc Jeep A2. Bác sĩ ở quân y viện Duy Tân bảo, giữ làm kỷ niệm chứ lấy ra làm gì, nó vô hại. Một ngày kia da thịt sẽ tự động đẩy nó lòi ra. Viên đạn thù vẫn “ấm đít” khi ông đi vào lò thiêu, lửa nung đốt cháy tất tần tật thành tro than sá gì kỷ niệm! Làm chủ 435 triệu tiền US, mang ra chơi xì phé gặp thùng pha sảnh, suốt và đồng hoa thì cũng xuôi tay với địch thủ thần chết. Khi gặp mặt nó chia bài thì chỉ biết duy một nước: Cung kính không bằng phụng mạng. Thua ai thì oán hận chứ bó tay trước gã cầm lưỡi hái thì ô kê. Trăn trối làm gì cho nhọc sức, ba mươi sáu kế ra đi thanh thản là thượng sách.

Ra khỏi chùa trời mưa lai rai. Nói tội trời chứ có nhiều ngôi chùa là nơi phát sanh hỷ tín để thiện nam tín nữ có cặp nên duyên vợ chồng. Muốn nhận ơn mưa móc tiên quyết là kẻ ấy phải mang âm mưu đi tìm một nửa, nhặt cánh hoa rụng trước sân chùa thì phải khéo tu. Ngày nay chẳng ai còn nhớ chuyện tình Lan và Điệp. Tôi sẽ trú thân trong chùa dài lâu chừng nào tôi bị diêm vương điểm danh, hô to: Mày vừa trúng lô độc đắc! Tìm một tấm ảnh mặt nghiêm và buồn dựng đặt cho vàng vọt cùng khói nhang. Nhúm tro ai bỏ chùa này, A di đà Phật từ rày chôn tên. Còn những ai mình nên ghé thăm? Tôi hỏi. Hắn lái xe vun vút giữa mưa cuồng mù lối, thăm kẻ thác rồi thì dễ chứ tim người còn đập thì phải hỏi xem họ có quỡn không đặng ôn nhớ chuyện xưa. Đợi dò xong tấm vé số mới tính được, áo gấm về làng khác hẳn với thằng xơ xác mới vượt biên qua. Ô-kê, không phải thõng tay vào chợ là phương ngôn sáng giá của mọi thời đại. Ngay cả anh em cùng cha sinh mẹ đẻ cũng khi rẻ nhau, tham phú phụ bần. Hắn kể ra một vài gia cảnh ngược ngạo đến khó tin trong cộng đồng người Việt rồi kết thúc bằng dấu chấm than: Mỗi gia đình đều chứa một bi kịch. Học thức bi kịch kiểu học thức. Vô học bi kịch kiểu vô học. Thảy ngậm đắng nuốt cay. Tôi đùa, hài kịch là gì? Là tôi trúng số mà phải nhờ ông đi lãnh tiền. Bu sịt, mày bên xứ lạnh sao vác xác qua nhận đô la chúng tao? Giấy đăng ký thường trú đâu? Sổ hộ khẩu đâu? Giấy chứng minh nhân dân đâu? Phải công dân xứ cờ huê và dứt khoát phải ở tiểu bang ngập đầy nắng này mới mơ tưởng ôm được tiền trên trời rớt xuống, you know? Đâu phải 435 triệu tiền ông Hồ vàng mã? Đun mỏi tay không sôi được ấm nước!

Trời ửng nắng khi hắn chở tôi về lại khách sạn, hắn đã tính giờ sát nút để kịp đi đón mụ vợ tan tầm ở hãng sản xuất phụ kiện điện tử dành cho quân đội. Khi lao động bả mặc bộ áo quần bảo hộ trông như một nữ phi hành gia thực tập chuyến bay vào vũ trụ. Ở đây có Cap Kennedy vẫn thường dựng sẵn giàn phóng với tên lửa các thứ. Vợ chồng hắn khắng khít thuận thảo, một cặp đôi hoàn hảo tựa bệ phóng giao duyên cùng phi thuyền và điều đáng ngợi ca là chưa bao giờ bị lửa phỏng thân làm cuộc xúi dục tách rời nhau ra. Bu như sam, từ chối những cuộc đi xa mạo hiểm. Khám phá những vùng miền xa lạ làm gì cho sập giàn, cho thiêu huỷ hạnh phúc. Châm ngôn của vợ chồng hắn rất giản dị, không đứng núi này trông núi nọ. Nếu tôi là thành viên của đội ngũ NASA tôi sẽ xem vợ chồng hắn như một thứ điều lệ ngoại hạng để học lấy.

Gã đảm trách phần việc thu dọn vệ sinh trong khách sạn đang đứng hoa tay múa chân với một người đàn ông tóc xám, mặt khắc khổ. Bãi biển trông thưa người và thay vì bơi lội nghịch đùa với sóng nước, những kẻ đi nghỉ hè tụm năm tụm ba ở bãi đậu xe hoặc đứng lố nhố ngoài các bao lơn xớn xác ngó xuống vuông cát từng bị nhiều bàn chân dẫm lên, loạn dấu. Người đàn ông dáng cao gầy từ bỏ nhân viên vệ sinh để tiến gần bên tôi. Một con cò khác thường với đôi mắt tinh ranh của loài chim bói cá. Bạn thuê ngụ ở khách sạn này? Giọng trầm đục khó nghe, vả lại tôi cũng chẳng mấy giỏi tiếng Anh, tôi ở nước láng giềng, phía trên cao và chỗ tôi ở họ luôn sử dụng tiếng Pháp. Tôi nói yes. Bạn đến đây đã lâu chưa? Ý tôi muốn hỏi bạn ngụ trong khách sạn từ hôm nào? Có thể do kinh nghiệm của một người quen tra hỏi, lần này ông nói chậm rãi cốt cho tôi dễ thông hiểu. Tôi ở đã được bốn ngày. Chỉ tay về chỗ đứng của gã làm vệ sinh, ông mặc bộ đồ đen tiếp tục hỏi: Theo như ông Lucas cho biết, có phải bạn thuê phòng 302? Đúng vậy. Tôi làm cảnh sát ở khu vực hai thuộc địa hạt St- Petersburg. Ông ta tự giới thiệu khi lấy trong túi áo ra cuốn sổ tay. Bạn có quen biết, có chuyện trò với những người thuê ở căn 303 không? Tôi cố nhớ lại khuôn mặt thằng đàn ông tắm biển đứng gần. Tôi chẳng biết họ, tôi nói, chỉ một lần gặp anh thanh niên hỏi tôi có thích chơi bóng chuyền không, anh ta bảo là thuê ở phòng 303. Chỉ có vậy. Rồi bạn có tham gia trò chơi ấy không? Không, tôi từ chối vì tôi chẳng hứng thú môn đó, thêm nữa tôi cả thẹn trước đám đông xa lạ. Ngoài anh chàng đó ra bạn biết thêm những ai? Không biết ai khác, một vài lần tôi nghe tiếng cười đùa từ bên đó vẳng qua, tôi nghĩ là một hai phụ nữ cùng ăn ngủ sinh hoạt chung với anh ta. Cám ơn bạn. Người đàn ông mặt mang nhiều nếp nhăn bắt tay tôi. Bạn người Việt phải không? Bố tôi từng tham chiến ở ‘Nam, người đồng minh thuỷ quân lục chiến đóng ở Đà Nẵng hơn hai năm. Tôi muốn ồ lên, khoe rằng tuổi thơ tôi sinh sống ở thành phố biển ấy. Tôi ngó vào nét khắc khổ chừng bao phủ người ông, rụt rè hỏi: Tôi có thể biết chuyện gì đã xẩy ra? Ờ, một cô gái chết hơi bất thường. Cô ấy thuê ở 303. Ông quay lưng, đi nhanh ra bờ biển, nơi có tổ đặc nhiệm khom lưng cúi mặt xuống cát tìm bới những vật họ nghĩ là chứng tích bị phi tang. Bộ áo tắm hai mảnh bé tẻo teo với sắc màu phát quang phơi trên ghế lại hiện ra trong trí tôi. Có phải cô diện lấy nó trước khi hồn lìa khỏi xác?

Không biết có nên trở lên phòng giờ này? Tần ngần không lâu thì gã Lucas đến bên. Bộ áo quần liền nhau màu xanh đậm, sau túi lòi cái vuông khăn trắng nhét cẩu thả và túi kia là cặp găng cao su màu vàng chanh. Hoang mang còn đọng trên gương mặt luôn rám nắng biển. Hola, kể cho tôi nghe đi. Gã kéo tôi ra đứng dưới bóng im một loài cây tựa như dừa, mập lùn nhưng không ra trái. Mát vì nắng chẳng rọi vào và vì gió có lúc nghe vi vu. Cả hai thắp thuốc hút, tôi nghe Lucas kể: Bạn biết đó, giờ làm việc của tôi bắt đầu từ bảy rưỡi. Trước đó hơn tiếng tôi còn cắm chân vào biển để câu cá. Ở đây luôn có chiếc xe đi làm sạch bờ bãi và người lái xe đã phát hiện một thi thể. Hắn gọi cảnh sát, tôi thu dọn đồ nghề để đứng đây sớm hơn thường nhật. Nạn nhân mặc bikini nhưng không phải chết đuối, người ta nghi kẻ thủ ác muốn tạo hiện trường giả. Giết khoảng một giờ sáng rồi đợi khi vắng lặng ôm xác ra quăng ngoài này. Những khách thuê trong khách sạn không được phép đi xa khi mà cảnh sát chưa kết thúc cuộc điều tra.

Tôi thuật chuyện cho người bạn nghe. Hắn đang ở trong chợ Á Đông phụ vợ mua các thứ để chuẩn bị lao vào bếp nấu cho “bạn hiền” ăn. Trước 75 hắn làm trong ban 2, được qua nhiều khoá thụ huấn để sau cùng chuyển về công tác ở văn phòng đặc vụ tình báo. Không FBI thì cũng CIA, hắn hay đùa thế. Khi nghe tôi kể trong điện thoại, hắn nói: Có thể là bang Florida đã trúng lô độc đắc 435 triệu. Có thể tân triệu phú là những đứa thuê ở phòng 303. Hãy bắt lấy thằng thanh niên ấy ngay. Vì tình và vì tiền, một án mạng rất chi là cổ điển. Tin tao đi, và như thế bọn mình vẫn trường kỳ nuôi hy vọng, mơ về ngày mai huy hoàng đổi lốt làm đại gia.

Bạn tôi đoán đúng mọi thứ, cái mà hắn nói sai là người ẳm 435 triệu ở bang California. Tên ngụ ở phòng 303 toa rập với bạn gái để giết tình nhân lỡ mang thai ba tháng. Người mẹ trẻ bất hạnh cũng trúng 6 số nhưng là loại vé số khác, lô độc đắc chỉ có nửa triệu. Người ta biết làm gì với 500 ngàn? Trước tiên hãy cướp của giết người đã, lọt thì ăn không lọt thì đền. Tình người có khi dã man hơn thú vật. Tôi nhớ con chó tôi nuôi, tôi hứa là đi chơi chỉ một tuần khi nhờ người bạn bên ấy chăm sóc hộ con Lu. Ở cửa hàng Duty free tôi đã mua sẵn cho nó chiếc áo nhỏ nhắn có vẽ bản đồ toàn bang Florida để lưu niệm. Hẳn nó đang quay quắt nhớ trông tôi từng đêm thiếu vắng tiếng huýt gió như lời tâm sự chỉ nó thấu hiểu. Cả hai từng đi dạo ngoài công viên, tin cậy lẫn nhau tới độ chẳng cần một sợi dây vướng víu. Con Lu mang đầy lòng hy sinh, nếu cô gái vận hên trúng số nửa triệu nuôi được nó, Lu sẽ đem thân ra bảo vệ để không một ai có thể hãm hại cô.

Hai vợ chồng người bạn đón tôi về ở chung nhà họ ngày cuối, đãi ăn một bữa thịnh soạn. Nhà ở xa biển, đêm hết nghe tiếng sóng thì thầm tuy vậy giữa khuya thính giác tôi thu nhận chuỗi âm thanh gần như một van lơn tức tưởi. Mơ hồ lời cầu xin thê thiết của kẻ biết mình sắp chết. Tôi là một thuyền nhân, biển với tôi, trước sau là một ám ảnh, nơi chôn vùi bao linh hồn lạc lối. Người ta từng chết cho tự do và đã có trường hợp chết vì tình và tiền. Người bạn từng cười ngất khi nghe tôi muốn về khách sạn, ra bãi vắng thắp cho “người dưng” ba cây nhang trong khi cô vợ nhỏ nhẹ: Cũng là việc đáng làm! Tui sẽ ra vườn ngắt theo một chùm bông trắng. Bạn tôi cười, mày nhớ lâm râm khẩn cầu cô ấy phù hộ xin cho một lần được trúng số.

Hồ Đình Nghiêm

Mưa đổ phố lạ

sangtao.org

Hồ Đình Nghiêm

Posted 02/08/2018  

Hồ Đình Nghiêm
dinhcuong

Mùa hè, chính xác là chỉ đôi ba tuần nằm trong tháng 7, người ta có quyền mơ tới những cuộc đi xa, thử nhìn nhận cái chẳng quen mắt ở một môi trường khác, thử tiếp cận một sinh hoạt có thể chẳng giống với sự đơn điệu mà mình lỡ ăn dầm ở dề suốt tháng ngày qua. Người xưa truyền đạt: Đi một ngày đàng học một sàng khôn. Và email Thị viết: Loay hoay chốn cũ mãi mà không nản sao? Chẳng oán hận thì em cảm ơn, nhưng có cơ hội ngồi bên nhau, điều ấy anh không hề nghĩ tới sao? Quyết định rồi cho em tên hãng hàng không, số chuyến bay cũng như ngày giờ, em sẽ đích thân ra phi trường đón anh về nhà.
Mùa hè là mùa của đổi dời, thuê xe thùng, chất đồ vào rồi lái về một địa chỉ mới. Văn từng bỏ công đi dòm ngó những cái apt. Tự săm soi, tự sàng lọc và tự di dời thay đổi cảnh sống. Đến một lúc, ghét xáo trộn, lại nữa cơ thể nghe hao mòn nên đành trụ duy một chỗ. Nơi đó đã sống với, đã hít thở, đã vào ra những bốn năm nay. Văn nhớ, đơn giản vì Thị đã rời đi cũng chừng đó mùa lá rụng. Hợp địa hình thì nên bảo là bốn mùa tuyết đổ, cho khớp với trùng trùng giá băng chợt vây khốn Văn lại. Bốn mùa tuyết đổ đủ để biến một chiếc xe đang sung máy nổ trở thành ho hen hư cái này hỏng cái kia. Đun vào garage tu bổ trong khi phận người thì chạy u vào nhà thương, không dính bệnh này thì vương bệnh khác. Đúng quy trình thì sanh, lão, bệnh, tử; nhưng đời cực đoan vẫn bày ra thứ diễn biến sai qui trình. Có đứa bỏ băng, quá độ chữ lão, thanh niên trai tráng không dưng mang bệnh rề rề, và tử. Hãy mang câu nói của một ông Tây nào đó, đã quên tên, để chứng minh: “Chăm hút thuốc, tuổi thọ bạn bị khấu trừ là 20 năm, ghiền uống rượu thì 30 năm đường đi đụng phải cul-de-sac; nhưng bạn sẽ chết từng ngày khi bị tình phụ”.

Giải thích vậy nghe chẳng mấy thuyết phục. Bởi có những thứ bệnh tật mà chúng sinh đã lỡ lờn thuốc, bó tay. Chúng sinh vô cảm dửng dưng khi một sớm mai thức dậy nghe tuyên xử. Gầm đầu mà tự thán: Ta sống đây cũng như chết rồi vậy! Lại có những tai nạn mà thuật ngữ của bói toán kêu bằng “bị sao quả Tạ chiếu”. Thất điên bát đảo, hú ba hồn chín vía cũng không thấy trở lui, giận lẫy cuộc đời bèn xa lánh cái đồng hồ báo thức. Trâu có ra đồng cày bừa chăm chỉ thì mặc xác chúng, phần ta chẳng bao giờ nghiệm ra lao động là vinh quang. Hậu vận là người ngợm ấy đâm thong dong, nhàn cư vi bất thiện. Một năm đủ ba trăm sáu mươi lăm ngày là nghỉ hè suốt. Ai lên chương trình, dự thảo kế hoạch cho cuộc đi xa ngắn ngày thì đích thị đứa ấy mãi bị lu bu công chuyện. Văn khác, Văn là đại gia mạnh tay ném thời gian qua cửa sổ, hào phóng việc tiêu pha đêm ngày tuần tháng năm. Rảnh rỗi sinh nông nổi, Văn mua cái vé máy bay lẻ, khứ hồi thì hạ hồi phân giải vì tuỳ thuộc tình hình ở chốn ấy, hoá thân làm con chuồn chuồn vui thì đậu mà buồn thì bay. Vì sao lại chuồn chuồn mà không là động vật có cánh khác? Bởi vì nghe đồn những ai muốn bơi qua sông rộng thảy nhờ nó cắn nhột nhạt vào lỗ rốn cả. Văn buồn miệng đơm mộng được cắn một lần. Đâu cũng được, không cứ là lỗ rốn.

Tiếng là dùng máy bay (có cánh) với vận tốc 760 km một giờ, hành khách Văn phải chịu ê đít mất nửa ngày trời. Xuống tới, đeo ba lô (ra đi phải mang theo, quần áo cứ thế chêm vô) đi quàng xiên theo lối chỉ bày lắc léo trơn láng chỉ độc nhất có trong phi cảng và định luật nhà Phật hiện hữu: Có sinh thì phải có diệt. Mọi vây khốn đều có lối thoát. Cửa gương đục mờ có phận sự nhằm cách ly hai cảnh giới riêng biệt tự động mở ra. Mất ba mươi giây, mắt Văn nhìn nhận ngay bóng dáng người cũ đứng đó, tuy xa mà gần tuy gần lại xa. Một thực thể đầy sương khói. Lại sực nhớ lời một ông Tây bà Đầm nào đó từng lộng ngôn: “Yêu một người mà kẻ đó phụ mình cũng giống như ra phi trường để đợi chiếc tàu thuỷ cập bến”.

Thị đợi mất hai giờ, nhìn lên màn hình thấy chuyến bay anh bị delay. Anh khoẻ không? Ờ, bị say sóng như kiểu ngồi trên ghe vượt biển ngày nào. Trời! Máy bay giờ này êm re, sao mọc ra sự liên tưởng kỳ khôi thế? Ừ, kỳ khôi thật! Lẩn thẩn nữa chứ. Dù gì thì ngồi trên ghe mình chêm trong ruột tượng những 5 lượng vàng, đi máy bay giờ này trong túi lỏng le có mấy cái 25 xu mà qua máy rà nó kêu cho định tai nhức óc! Chán thật. Thị nhìn những sợi bạc rối lạc đường ngôi trên đầu tóc lưa thưa: Nhưng mà lận xấp tiền giấy êm thắm trong ví thì có sao đâu? Văn dịch chân lại gần để nghe rõ lời giữa chốn lao xao, than thở: Trước khi hạ cánh chúng phát tờ giấy biểu khai rõ hiện kim mình thủ. Chỉ có hai trăm bạc lận lưng mà rắc rối quá xá quà xa!

Thị quan sát cách ăn vận của đứa rớt mồng tơi. Thiệt là biết giỡn chơi. Mà hổng chừng lão thành thật cũng nên, hết ai lại đi dối gạt mình cơ chứ. Anh đang ăn hưu non à? Ừa, cho khoẻ thân. Trước, muốn đi thăm thú phải tính toan đủ chuyện, bi chừ thì phẻ re hô đâu chạy đó. Nghe Thị hô là anh chạy tới liền thấy không. Đời nào phải là bể khổ. Tây tà nó ôm nhau hôn lúc đoàn viên sum họp, mình đứng trơ như phổng đá có kỳ không anh, để em ôm một phát nhen. Nói xong, Thị ôm thiệt, còn “tranh thủ” hôn một miếng. Tại sao người mình lại ái ngại, đè nén một biểu tỏ tình cảm? Ôm ấp thấy dị òm mà hôn hít thì kêu bậy bạ? Và đứa ngoại cuộc ngang qua liền ngứa miệng: Trước khi chia ly, anh chị mần thế để gỡ gạc lần cuối! May mà thằng rách việc ấy không thêm: Cho lại vốn! Người mình trước sau vẫn là người mình, thấm nhuần nhân nghĩa lễ trí tín Khổng Mạnh với bài công dân giáo dục cấp vỡ lòng. Nhồi sọ đến đứt đuôi con nòng nọc. Chôn cho kỹ, đè cho sâu, dìm chết ẩn ức để sửa giọng mà vịnh Kiều: Lòng trong như đã mặt ngoài còn e. E cũng phải, nhỏ nhít không nói gì, đằng này sắp run rẩy vào sinh hoạt với hội rồng vàng mà mặt trân mày tráo ưa bu như sam thì coi sao đặng. Một miếng gọi là, một miếng cho có rồi buông tha, xong phần nghi lễ nhập gia tuỳ tục. Chốn cộng cộng đành vậy mà hổng rõ chốn màn che trướng rủ thì có tường hoa ong bướm đi về mặc ai?

Trước mắt là tha anh về góc phố kéo ghế kiếm cái gì bỏ bụng. Lên máy bay chúng nào có cho anh ăn thức gì, đúng hôn? Thị nói, xẳng xái làm hướng đạo y như thổ địa quá quen thuộc đường đi nước bước. Bao năm rồi hình như Thị vẫn ăn gian, vẫn thắng ván bài mà thần thời gian khổ công xóc xáo, chia phần. Cứ xì-lát, cứ thùng pha sảnh, cứ đồng hoa, cứ suốt miết. Đứng yên cho bọn Tây đoán tuổi thì chúng phải lắp bắp một hồi mới ném được hòn sỏi dò đường: Ma-đàm chừng bốn bó là nhiều, bỏ lỗi nếu moả đoán sai. Sẽ sai trật dữ thần nếu nó thấy ma-đàm ấy ngồi trước tay lái điều khiển xe từ parking chạy xông xáo nhập vào xa lộ chẳng cần nháy đèn, cứ mạnh dạn đường trường xa con chó nó tha con mèo. Thường thì 30 tuổi năng động, phản ứng nhanh, người ta mới thủ đắc được tay lái lụa cỡ đó, nôm na là hơi bị cao bồi, chút ba trợn, chả ngán thằng Tây nào cả. Xe chạy êm re, đúng với bảng đề đừng vượt quá 100 cây số giờ cắm bên con lộ vùn vụt mây trôi. 99 thôi, ô kê quá đi chớ! Văn sửa lại dây an toàn, ngồi trên máy bay thì có khi được tháo ra chứ trong lòng xe đang đằng vân giá vũ này chẳng một ai được phép lơ là “cởi trói”. Máy bay đã an toàn hạ cánh thì cũng hy vọng chiếc xe do Thị điều khiển sẽ thông suốt qua được bến mê. Mà giả như có gặp tai nạn, hai đứa đi trình diện Diêm vương cùng lần thì đỡ cô quạnh, nhỉ? Cho có anh có em, cho có phúc cùng mang có hoạ cùng gánh, nhỉ? Nghĩ tới đó, Văn nghe có điều gì chợt trỗi trong tâm, nhói đau.

Mình đi ăn phở nhé. Quán này có lắm đồng hương ca ngợi là nước dùng trong, thời xong không khát nước vì húp phải lắm vị nêm, mì chính bột ngọt các thứ bí kíp gia truyền khác. Thời đó có 6 đô một bát giờ thì đã 12 đồng không khoan nhượng. Văn mần thinh ngó ra ngoài, từ mênh mông trơ trọi tự dưng hiện mọc phố phường sát cánh chen chúc, xanh xanh đỏ đỏ trẻ nhỏ cũng ưa, đầu hiện lên chút lợn cợn: Thời đó, tụi mình ngồi ăn cùng bàn cùng mâm là thời nào? Em còn lưu giữ một cột mốc rõ ràng hay mơ hồ hồi nẵm lận, ba đời vương hoặc đời tám hoánh. Xưa rồi diễm.

Xe đun vô một chỗ trống hẹp té, điệu nghệ không bút mực nào tả xiết, nhuyễn nhừ. Trông lên, thấy ngay thương hiệu phở vẽ hình mặt con bò nhăn răng ra cười, trông duyên dáng lạ! Công ty sản xuất phô mai La Vache Qui Rit của thằng thực dân Pháp thấy thế ắt lòng luống những ngậm ngùi. Kệ đi mà, chín bỏ làm mười đi mà, xem như bọn tớ quảng cáo không công cho đằng ấy rồi, còn đòi hỏi gì thêm? Rõ là rách việc! Vừa mở cửa xe đã nghe dậy mùi nồng quốc hồn quốc tuý vấn vương trong gió chướng nằm ngoài biên ải. Biên ải này sử dụng tiếng Pháp tiếng Anh nhưng vẫn có đặc khu nói toàn tiếng Việt. Vào quán phở mà xổ ra ngoại ngữ thì còn nước nôi gì, nó mang ra tô bún gầm mặt vào mà khen ngon ư? Nỡ lòng nào anh Hai! Hay là bỏ đi Tám? Sức mấy mà buồn!

Có cô em mình hạc xương mai đi tới đón đầu, mời hai bác vào trong nầy ạ. Cô gái nói giọng Bắc cầy thống nhất 12 nút này chắc cao thủ môn phái Yoga hoặc vận động viên chạy việt dã nghiệp dư, sao cô mãi xơi phở mà thể hình cô gầy ốn như thiếu ăn? Hoá ra phở cũng “đẳng cấp” thật đó, chứ bắt cô trường kỳ nhá bột mì thử coi, thân thể sẽ phì nhiêu ngay tắp lự. Thời xưa toàn thể đội ngũ bộ đội gái đều nung núc thịt da cả, giá mà được vào hàng quán quốc doanh ăn phở không người lái lúc ấy mới trông rõ ba vòng định vị đâu ra đó.

Hai bác dùng gì ạ? Bác gái Thị chẳng cần mó tay vào tấm thực đơn bọc plastic trơn như thoa mỡ, nhắm mắt cũng có ngay đáp số: Hai cái tái chín lớn. Rất quyền thế, làm như từng hiểu sở thích của bác trai. Chớ lộn xộn, cho gì ăn nấy, cự cãi là ta cho ăn phở quát đấy! Chỗ hai bác ngồi có treo cái màn hình TV to khủng. Màu mè loang loáng phát hình chương trình nhạc nhiếc rậm rật với mấy cô ca sĩ bẹo hình bẹo dạng ăn vận y phục hơi bị thiếu vải, ngồn ngộn vô tư bày hàng. Bác Văn lạc hậu nghe bác Thị đương đại cho hay: Công ty mần ra băng đĩa dvd này đang bị khán thính giả tẩy chay, bị chúng nhận tiền của bọn Việt Cộng, bày ra trò đố vui có thưởng rất mực coi thường cộng đồng lưu vong. Ăn nói bổ bã vô duyên chưa tính hài kịch thì hạ cấp, luôn diễu bằng cách nhái giọng chửi cha không bằng pha tiếng. Văn đưa cảm nghĩ, lỗi lầm lớn là do người đón nhận một phần. Ai cũng khinh thị thì chúng đâu có điệu võ dương oai. Ở trong nước cũng thế, cũng vì người dân ngu quá lợn cho nên quân ấy mới làm quan. Thị lau đũa: Hình như bọn này nắm rõ điểm yếu, biết người ta buồn khi xa xứ, cần có thứ để giải trí nên tha hồ lộng giả thành chân. Văn lau muỗng: Suốt đời anh nào coi ba cái thứ tạp lục kiểu đó, mà nói thật nghe, sao mỗi khi tình cờ nghe qua nhạc Việt, tự dưng lòng ảo não nhụt chí rầu rỉ râu ria ra rậm rạp. Lý ra quán phở muốn cho khách ăn ngon miệng thì nên dẹp bỏ cái TV phát hình kia đi.

Xì xà xì xụp hít hà toát mồ hôi một chốc cũng xong, súc miệng bằng trà hoa nhài không ngâm tẩm hoá chất độc hại của Trung quốc, thấy cành hông Thị mới bước tới quầy trả tiền. Cô phục vụ ra dọn bàn, bê bát đi: Bác dùng được không ạ? Văn thật bụng: Không, ăn cho qua bữa, có thể vì đi đường xa nên người còn choáng váng. Cái cô ca sĩ kia đang gào bản gì thế cháu? Thay vì trả lời, mình hạc xương mai hợp xướng: Anh còn nợ em chim về núi nhạn trời mờ mưa đêm nụ hôn vội vàng cuộc tình đã lỡ anh còn nợ em…

Thị trở lại: Vừa trao đổi gì với nó thế? Ờ, nghe nó giảng giải về chuyện nợ nần thôi mà, những ơn đền oán trả, hận kẻ bạc tình, thù này phải trả… toàn những thứ có thể xăm vào da thịt để không thể quên. Thị trao cho Văn cây tăm tre: Tính mượn gió bẻ măng hở? Nói bóng nói gió hở? Anh nói đúng, trước không có nghe nhạc ăn tô phở vào nó ngon miệng hơn. Em còn nợ anh những gì? Ưa tính tiền lời không? Giờ thì mình về nhà đặng cho anh tắm táp trôi đi bụi đường, hôm qua em lo xa đã giặt giũ tinh tươm đổi thay toàn bộ chăn màn gần như cáu chỉ. Văn nhai cây tăm tre: Vậy còn ổng? Ờ, bị tang gia bối rối, ổng xách va ly về quê lo chôn cất mẹ già. Không đi thì thôi, hễ về bển thì chí ít phải mất tháng trời lận. Sao lại cả tin để thả hổ tự do về rừng? Không phải anh lạm bàn chứ mười bà hết chục đều ra công kềm kẹp bên lưng khi chồng lạc bước vào nơi hung hiểm gỉa mù sa mưa nọ, cẩn tắc vô lo. Thị ho khan: Ủa, ổng ra đi cũng tin tưởng giao nhà trống cho em ở đây vậy, nếu không thì tụi mình đâu có cơ hội ngó mặt nhau như giờ này. Ông ăn chả thì bà cũng liệu đường mà xơi nem chớ, tội gì? Thị à, sao em không về chơi một chuyến cho biết? Chơi sao đành, nhìn người ta cực khổ quá chừng quá đỗi chẳng lẽ mình giả câm giả điếc, hở anh! Ui, lời em nói thiệt hợp bụng anh. Mình hơn họ ở chỗ mình chưa mất đi sự vô cảm. Nhưng mà cho anh hỏi nhỏ, in tuồng em là người tham phú phụ bần? Có lê quên lựu có trăng quên đèn. Thị ngậm hột thị trong miệng, hết đạp thắng lại gầm rú ga, giận Văn bèn hành tội chiếc xe cho bỏ ghét.

Hai kẻ nhạy cảm vừa dừng xe nơi vuông xi-măng trước cửa nhà thì phát hiện một bóng hồng thấp thoáng đứng bên bụi bông coi mòi thiếu nước khô hạn không ai rảnh tay để tưới. Người đó xem chừng đang sốt ruột trông trước ngó sau, tay vẫn nắm chặt cái quai va-ly hơi bị lớn có bốn bánh xe nhỏ muốn bỏ chạy theo độ dốc xuôi đổ của địa hình. Mèn ơi, tui đợi chị như chờ má đi chợ dậy đó. Vừa nói mặt hoa da phấn vừa nhìn chăm vào người Văn. Thị la lớn, biểu lộ sự ngạc nhiên cùng cực: Ủa Ngọc, khi không cái ngọn gió nào mang em tới đây? Gió máy gì. Ảnh đi không an lòng, biểu em tới ngụ nhà chị cho đỡ đơn côi. Đang nghỉ hè mà chị, đang quỡn nên vui vẻ nghe theo lời ảnh “cho có chị có em”. Anh này là?

Đàn ông thích ăn phở thì không nói mà làm gì, hoặc nói mấy cũng không vừa nhưng Thị vừa ăn phở tái chín tô lớn xong lại mắc nghẹn như kiểu nuốt hổng xuống. Ờ anh này là… là hồi đó… là người xưa của chị. Ồ, vậy là khớp với câu tình cũ không rũ cũng đến. Không ai nhúc nhích, chẳng ai nghĩ tới việc phải vào nhà cất hành lý để cởi đồ tắm một phát cho mát, hạ nhiệt. Cứ đầu đội trời chân đạp đất mà tìm đường binh, trong ba mươi sáu kế, bỏ trốn là hạ sách. Mây thôi bay, mây dồn cục xám xịt khiến bầu trời trở nên nhỏ bé hạn hẹp, tối hù. Hình như trời chuyển giông, trời tức mưa? Đúng quá chứ còn gì nữa, nóng hầm oi bức cả tuần rồi, phải dội nước xuống cho mát trời ông địa.

Không ấy thì chị chở tui đi kiếm cái motel cho êm chuyện, đời tui ghét nhất là bị ai vu oan giá hoạ làm con kỳ đà cản mũi hoặc thọc gậy bánh xe. Hai người ly dị cũng đã hơn bốn năm rồi còn gì! Mặt Thị đổi sắc: Tầm bậy, nếu cả ba dồn chung trong một mái nhà để qua đêm mà nghĩ là bất tiện thì người đi ngủ motel phải cho đàn ông xí phần, chớ ai lại xúi một mình nàng lọ mọ giữa đêm thâu thì từ chết tới bị thương đếm sao xuể!

Xâu chìa khoá trên tay Thị có không dưới chục cái to nhỏ ngắn dài chẳng đồng nhất. Hai cái đâm vào ổ khoá bắt nơi cánh cửa để “người đẹp đường đột” kéo hành lý vô. Không lâu đâu, chị sẽ chạy về liền. Có đói bụng thì chị ghé mua cho cưng bát nhở nhé. Ô kê, được thế thì quá tốt. Nhưng mà trước khi bỏ đi, kêu người cũ lại tụi mình chụp chung tấm ảnh. Í, hổng đặng đâu, xấu hoắc mà tự sướng làm gì, chưa kể là chụp ba người thì xui tận mạng.

Đơn giản không ưa, ưa rắc rối, chỉ một hai cái chìa thì có phải mau lẹ hơn không? Lúng túng vụng về trong lựa chọn một chùm nặng nề cả nửa giờ mới đề được máy nổ để thồ “người cũ” ra khỏi hiện trường. May mà trời quang mây tạnh, may mà thanh thiên bạch nhật, chứ con nhỏ xí xọn ấy mà gõ cửa vào canh khuya tối mắt tắt đèn thì rõ là hết đường chối cãi cháy nhà ra mặt chuột. Gia cư thì tự thuở nào cũng mong manh chẳng kiên cố bằng motel đìu hiu hoặc khách sạn vắng vẻ. Vào chốn khuất lấp ấy xong có làm tình làm tội cỡ nào đi chăng nữa thì bất quá đứa ngụ phòng sát vách sẽ đưa tay đấm tường “xin vui lòng vặn nhỏ âm thanh vừa đủ nghe để khỏi làm phiền lòng hàng xóm”.

Thị tìm ra một cái motel, thay vì nằm gần quán phở thì nó ở cạnh tiệm bán pizza, mùi sốt cà chua bay ngậy một khung trời. Anh có tin tử vi không? Coi bộ hôm nay anh xuất hành chẳng vào giờ hoàng đạo. Để em vào thuê phòng cho, anh cứ cất hai trăm trong túi mà phòng hoạn nạn. Thị nắm tay Văn: Anh thích đi tàu nhanh không? Là sao? Đi máy bay mà long thể còn bất an nữa là. Cha này kỳ cục quá, có nhiêu đó mà chẳng ngộ ra? Có ưa hối hả mần chuyện yêu thương không, mặt thấy ghét!

Khi hai con nhạn la đà lạc bầy vừa biến thành uyên ương liền cánh, bước ra khỏi xe, trời mưa cho một trộ rõ to. Sấm chớp đì đùng liên hồi kỳ trận. Ướt như chuột lột. Hoang mang không cách gì tả xiết. Không cứ là tức giông, cái gì mà bị đè nén quá lâu thì khi có cơ hội giải toả, nó khóc mù trời, khóc trong và cả ngoài biên ải. Thật đáng giận! Há lẽ khóc chỉ đêm nay rồi mai gạt lệ thua buồn quy cố hương? Bực cả mình!

Hồ Đình Nghiêm

Nhà tù hình chữ S

Huy Văn Trương

Posted on April 21/ 2019, by Lê Thy

Post by Sơn râu 24 Mar 2024

Hình minh họa

Đêm đầu tiên sau khi ra khỏi tù, tôi đi lang thang ở bến xe đò Phan Rang, đi để hít thở bầu không khí tự do, hết rồi chuyện phải ngồi họp tổ nghe đọc kiểm điểm, không cần phải đi ngủ sớm lấy sức mai còn đi làm lao động, muốn làm gì cũng được, muốn đi đâu cũng xong. Hôm qua còn ở trong tù, hôm nay đã thong dong ở bên ngoài, tự do đến với mình quá bất ngờ, khiến tôi cứ ngỡ là mình đang sống trong mơ, đi mà cứ tưởng như chân không chạm đất. Loanh quanh một hồi, tôi đưa mắt nhìn quanh rồi dừng lại nơi cái vỉa hè rộng khoảng một thước, bên hông một căn nhà. Đây đúng là một chỗ ngủ lý tưởng, quá sức rộng rãi, sạch sẽ, đối với một tù nhân vốn ăn chay nằm đất đã quen. Không một chút chần chừ, tôi quăng hai cái bao xuống đất làm gối, nằm gác chân lên cẳng, thong thả ngắm bầu trời Phan Rang đang từ từ tối dần.

Lơ tơ mơ một lúc, tôi cũng chìm vào giấc ngủ lúc nào không biết. Giữa khuya trong bầu không khí im vắng của bến xe, tôi chợt giật mình tỉnh giấc, một nửa mảnh trăng vàng lấp ló sau mái hiên nhà, chiếu ánh sáng vàng nhạt vào chỗ tôi nằm. Tiếng của một con muỗi đói kêu vo ve bên tai, khiến tôi nhớ đến cái đêm tôi và Cúc ngủ ở bậc cấp của một căn nhà, nơi bến xe Pétrus Ký ở Sài Gòn. Đêm nay cũng ăn bờ ngủ bụi, nhưng cái khác biệt là tôi ngủ một mình, không phải thức quạt muỗi cho vợ. Một cơn gió đêm mang theo chút hơi lạnh khiến tôi rùng mình, rồi vội vàng lôi cái mền ra khỏi bao cát đắp qua người, chụp cái mùng lên đầu, tiếp tục giấc ngủ dở dang.

Buổi sáng, tôi thức dậy khi trời đã sáng tỏ, không có tiếng kẻng ma quái đàn áp cái lỗ tai của mình, không cần phải nhai vội miếng bột mì luộc rồi đi lao động. Tôi nằm phè cánh nhạn, nhìn mây trôi lờ lửng mà cảm thấy đã đời quá chừng. Cho đến khi có vài chiếc xe đò chạy vào bến, lúc bấy giờ tôi mới chịu cuốn mùng mền, nhét vào hai cái bao cát khoát lên vai rồi đi về phía cầu tiêu công cộng của bến xe. Mở vòi nước, đưa tay hứng lấy một vốc rửa mặt, sau khi đã giải quyết mọi vấn đề vệ sinh, tôi trở lại cái băng ghế gỗ hôm qua, mò trong bao cát lấy ra cái bánh ú. Tôi tà tà thưởng thức buổi ăn sáng, mắt ngắm nhìn sinh hoạt nhộn nhịp của bến xe, cuộc sống người dân sau hơn một năm giải phóng chừng như chậm hơn xưa nhiều. Mặt trời lên khá cao, chiếc xe đò cà tàng chở tôi lên Đà Lạt mới bắt đầu rời bến. Tiếng máy xe gầm gừ như nghẹt thở, phun ra từng cụm khói đen ngòm, xe chạy một cách mệt nhọc trên con đường lỗ chỗ ổ gà. Đến đèo Ngoạn Mục, lúc này chiếc xe không chạy nữa mà là bò, nó bò chậm đến độ một ông già ngồi trong xe hỏi anh tài xế.

-Có cần tụi tôi xuống đẩy phụ không?

Anh tài xế quay nhìn hành khách ngồi trong xe với nụ cười méo xệch. Anh ta nói.

-Bà con thông cảm, bọn Ngụy chạy đi, tụi nó bỏ xe lại nhưng quên để lại phụ tùng thay thế. Xe hư chúng tôi phải khắc phục, nhặt nhạnh chắp vá, lượm chỗ này đắp chỗ khác, xe còn chạy được là may lắm rồi, vài tháng nữa chắc là phải đi bộ thôi.

Hình minh họa

Ba giờ chiều xe đến Đà Lạt, cập bến nơi cây xăng gần ấp Ánh Sáng, tôi khoát hai cái bao cát lên vai, bước vội về nhà. Khi ngang qua khu Hòa Bình, tôi chợt thấy cái vắng vẻ, buồn thảm của Đà Lạt. Thành phố nơi tôi ở mới có hơn một năm mà nó đã già đi thấy rõ, hầu hết những tiệm buôn chung quanh khu Hòa Bình đều đóng cửa, một vài chiếc xe hơi, dăm ba chiếc xe gắn máy di chuyển trên đường phố, lác đác vài người dân áo quần lam lũ, họ đi trong im lặng như những bóng ma. Hóa ra cuộc sống của người dân Đà Lạt, sau hơn một năm giải phóng nếu đem so sánh với tù cải tạo, có khá hơn thì cũng một chín, một mười mà thôi. Tôi men theo hè phố, đi xuống hết con dốc Minh Mạng, tên mới là Trương Công Định, căn nhà của ba tôi đã hiện ra. Đứng trước nhà, định đưa tay gõ cửa, tôi hơi ngạc nhiên khi thấy cửa hé mở, không có khóa. Vì muốn tạo một chút vui mừng bất ngờ cho mọi người nhất là Cúc, tôi đẩy cửa bước vào. Người đầu tiên tôi gặp là chị Hai, ngồi bên một cái nia với mớ gạo trải đều ở bên trên, tôi không biết chị đang nhặt thóc hay sạn. Chị Hai ngẩn mặt, mở to mắt nhìn chằm chặp lấy tôi, rồi hỏi với giọng lạnh lùng.

-Ông tìm ai?

Tôi nói.

-Chị Hai quên tôi rồi sao? Tôi là Quân, chồng của Cúc.

Sau một thoáng sửng sờ, chị kêu to.

-Cô ơi….cô.

Tiếng nói của Cúc vọng lên từ nhà bếp.

-Chị làm gì mà la như cháy nhà vậy.

Cùng lúc ấy Cúc xuất hiện nơi cánh cửa ngăn nhà bếp với phòng khách, tay bưng một cái dĩa. Cúc nhìn tôi với ánh mắt xa lạ rồi nói với chị Hai.

-Chị xúc cho ông ấy chén gạo, nhớ cho ông ta thêm mấy đồng bạc lẻ nữa.

Quá ngạc nhiên vì thái độ kỳ lạ của vợ, chưa kịp tìm hiểu tại sao, tôi đã nghe tiếng vỡ tan tành của cái dĩa khi chạm nền nhà, âm thanh của nó vang vọng khắp căn phòng. Cùng lúc ấy Cúc chạy nhanh đến ôm lấy tôi.

-Anh phải không? Thoạt nhìn em cứ tưởng là người… người..

Tôi tiếp lời vợ.

-Ăn xin phải không?

Cúc gật đầu, vòng tay từ từ xiết chặt lấy tôi, trong khi nước mắt của nàng đã bắt đầu tuôn tràn, Cúc khóc ngon lành, khóc say sưa. Tiếng khóc nức nở nghẹn ngào của Cúc mỗi lúc một lớn hơn, làm tôi nhớ lại chuyện năm xưa. Hồi đó tại căn nhà có hai cây vú sữa ở đường Nguyễn Minh Chiếu Sài Gòn, Dung đã ôm tôi khóc ngon lành khi nói đến cái chết của Biên. Một cảm giác sợ hãi, lạnh buốt, chạy dọc theo sống lưng, rồi lan tỏa khắp thân mình, tôi hỏi Cúc, giọng nói không được bình tỉnh cho lắm.

-Ba hay má mất rồi phải không?

Cúc lắc đầu, cái lắc đầu khiến tôi sợ hơn nên vội hỏi.

-Hay là, con của mình đã chết rồi?

Cúc lại tiếp tục lắc đầu.

-Anh đừng có nói bậy.

Lo âu, sợ hãi đã bớt đi nhiều tôi mừng thầm trong bụng, hỏi tiếp.

-Còn thằng Tý với con Quyên?

Cúc khóc nhỏ lại.

-Tụi nó đi họp đoàn thể gì đó, chưa về.

Hình minh họa

Đến đây tôi đã hoàn toàn yên tâm. Đưa tay nâng cằm của Cúc lên, nói nhỏ.

-Anh về, lẽ ra em phải mừng, tại sao lại khóc? Em làm anh sợ mất hồn.

Cúc nói với tôi, giọng đầy nước mắt.

-Tội nghiệp cho anh quá chừng, nhìn anh tiều tụy, bệ rạc, giống hệt như mấy người vô gia cư thường hay lang thang ngoài chợ. Bất ngờ thấy chồng mình thân tàn ma dại như vậy, không khóc sao được. Ở trong đó khổ lắm phải không anh?

Tôi đùa với Cúc.

-Cũng không khổ lắm đâu, sức người có thể chịu được.

-Đói lắm phải không?

Tôi trả lời.

-Cũng có đói, nhưng mà sức người có thể chịu được.

Cúc vùng vằng, trong khi nước mắt vẫn lưng tròng.

-Anh nói chuyện cứ như là đùa giỡn, nếu không khổ cực, không đói khát, tại sao anh ốm đi nhiều như vậy, lại nữa quần áo lành lặn đâu hết rồi mà anh ăn bận cứ như…như..

Tôi nói.

-Ăn mày phải không? Anh giống ai thì em cứ nói, đừng có ngại. Em biết không, gần ba tháng rồi anh chỉ có một bộ đồ duy nhất mặc trên người. Mỗi tuần một lần khi đi tắm ở Sông Lũy, anh giặt quần áo xong vắt cho khô rồi bận lại, giặt riết bộ đồ mòn đi, mõng dánh như tờ giấy quyến, chạm mạnh tay nó có thể rách toạc ra lúc nào không biết.

Cúc nhìn xuống chân của tôi rồi hỏi.

-Anh mang cái gì vậy? Trông giống như cục gạch.

Tôi khoe với Cúc.

-Đây là đôi guốc gỗ do anh tự đóng lấy đó em, nó bền hết biết, anh mang cả mấy tháng rồi mà chưa hư.

Cúc lại hỏi tôi.

-Kỳ thăm nuôi em có đem khá nhiều thực phẩm cũng như tiền bạc cho anh, chừng đó không đủ để anh dùng hay sao? Còn quần áo của anh đâu hết rồi, tại sao anh chỉ còn một bộ đồ bận trên người?

Tôi vuốt tóc vợ rồi nói.

-Khi nào rảnh rỗi, có nhiều thì giờ anh sẽ kể cho em nghe chuyện ở trong tù. Bây giờ anh đói lắm rồi, nhà còn cơm nguội không? Cho anh một chén rưỡi.

Cúc thắc mắc hỏi tôi.

-Tại sao phải một chén rưỡi?

-Đó là tiêu chuẩn một bữa ăn cho tù cải tạo, anh ăn như vậy cả năm rồi nên quen miệng mà nói vậy thôi.

Hình minh họa

Dứt lời, tôi cười đùa với Cúc.

-Nếu nhà có dư cơm thì cho anh hai chén cũng được.

Cúc nói.

-Nhà hết cơm nguội rồi, anh đợi chị Hai nấu cơm nóng cho anh ăn, được không? Chỉ đợi một chút thôi mà cưng.

Tôi than với Cúc.

-Chiều hôm qua, anh ăn một cái bánh ú nhỏ hơn cái nắm tay, sáng nay cũng ăn một cái bánh ú nữa, rồi nhịn đói đến bây giờ. Em coi trong nhà có củ khoai hay trái bắp nào không, anh phải ăn liền lập tức mới được. Nếu không có gì bỏ bụng, anh sẽ bị xỉu vì đói.

Thấy tôi đòi ăn mà như sắp chết đến nơi, Cúc nói với chị Hai.

-Chị chạy qua tiệm ăn trước nhà, mua cho cậu tô mì hoành thánh.

Nghe Cúc nói, tôi ngạc nhiên thực sự, bèn hỏi Cúc.

-Xã Hội Chủ Nghĩa cả năm rồi, tiệm ăn còn được buôn bán hay sao? Gạo đâu mà nấu cơm? Ai có tiền mà ăn?

Cúc giải thích.

-Gạo chợ đen, mì chợ đen, thịt chợ đen, thứ gì cũng chợ đen, chủ tiệm ăn chỉ muốn bán cầm chừng, sống tạm qua ngày. Chờ đợi coi tình hình biến chuyển như thế nào.

Nói đến đây Cúc chợt nhăn mặt, đưa tay lên giả bộ như bịt mũi.

-Em nói anh đừng có giận, áo quần của anh bốc mùi hôi quá sức. Trong khi chờ đợi mì, anh đi tắm rồi thay quần áo sạch sẽ. Sau đó mình lên lầu thăm con.

-Đi liền, anh muốn gặp con ngay bây giờ. Em biết không suốt thời gian ở trong tù, lúc nào anh cũng mơ ước được thấy mặt con, chỉ mong được ôm nó vào lòng. Mà nè con mình là trai hay gái.

-Con gái, nhưng anh phải đi tắm trước đã.

Nói xong Cúc nhìn tôi, hỏi tiếp.

-Anh mang cái gì trong hai cái bao cát vậy?

-Một cái mùng và một cái mền.

-Có gì quan trọng trong bao cát không?

-Không, chỉ có tờ giấy phóng thích của Tổng trại 8 tù binh là quan trọng, cái bằng tốt nghiệp này anh cất rất kỹ trong túi quần.

Cúc nói với tôi.

-Như vậy thì dễ dàng rồi, quần áo, guốc dép, mùng mền của anh, tất cả em sẽ dồn vô một cái bao rồi đem đi đốt.

Tôi than thở với Cúc.

-Phí của trời, biết vậy mấy hôm trước anh chịu hy sinh cho muỗi chích một hai đêm, đem mùng mền này cho bạn tù của anh. Trong đó thiếu thốn đủ mọi thứ, vớ được cái mền chắc họ mừng lắm.

Hình minh họa

Cúc giục tôi.

-Anh đi tắm đi, tắm xong xuống ăn mì là vừa.

Sau khi trút bỏ bụi tù, tôi ngồi vào bàn ăn.

Cúc đến ngồi đối diện với tôi, tay bồng con, chăm chú nhìn tôi ăn mì.

-Anh à, chỉ nên ăn một tô mì thôi, nếu anh ăn nhiều quá, bao tử chưa quen với thịt mỡ, có thể bị trúng thực.

Tôi gật đầu đồng ý rồi nói sang chuyện khác.

-Anh muốn bồng con một chút, sau đó mới ăn mì.

Tôi đọc được cái vui sướng trong đôi mắt của Cúc.

-Ăn cho xong rồi anh muốn bồng con bao lâu cũng được.

Tôi vừa chậm rãi thưởng thức tô mì, vừa nghe vợ nói về chuyện tôi sẽ phải làm gì trong những ngày sắp tới.

-Ngày mai em sẽ dẫn anh qua gặp tổ trưởng dân phố, tổ phó và tổ phó an ninh, cả ba người này đều là đàn bà. Anh có biết không, bà tổ trưởng trước ngày giải phóng là nội trợ, bà tổ phó là thợ may, bà tổ phó an ninh bán cá. Nhiệm vụ của ba bà là lo tất cả mọi chuyện trong tổ dân phố của mình, trông coi chừng ba chục gia đình. Họ thay mặt cho nhà nước, truyền lệnh xuống cho dân như họp hội hàng tuần, đốc thúc dân đi làm thủy lợi, làm lao động Xã Hội Chủ Nghĩa, vận động dân đi vùng kinh tế mới. Phụ tá của ba bà có một ông thư ký của tổ, đặc biệt ông thư ký của tổ mình trước năm 75, có bằng Cao học làm phụ khảo ở trên Viện đại học Đà Lạt.

Nói đến đây Cúc cười.

-Đất nước ta đang xây dựng Xã Hội Chủ Nghĩa, bằng Cao học của Ngụy không có giá trị, họ cho ông ta làm thư ký như một đặc ân, vì làm thư ký tổ dân phố sẽ được miễn công tác xã hội.

Tôi hỏi Cúc.

-Ông thư ký của tổ mình tên là Tú, phải không?

-Sao anh biết

-Tốt nghiệp Cao học rồi ở lại làm phụ khảo, trên Viện chỉ có một người, thằng đó học trung học với anh. Đậu tú tài hai, nó tiếp tục lên đại học vì được hoãn dịch với lý do gia cảnh. Sau sáu năm dùi mài kinh sử, hè năm 1973 nó xong Cao học, rồi ở lại Viện đại học làm phụ khảo.

Cúc nghe tôi nói xong, mới tiếp tục câu chuyện.

-Gia đình mình cũng như tất cả mọi người trong tổ, đều phải chịu sự giám sát chặt chẽ của bốn người đó.

Nói xong Cúc hấp tấp.

-Quên đi chớ, còn ông công an khu vực nữa, như vậy là năm người tất cả.

Tôi lấy tờ giấy phóng thích của Tổng trại 8 tù binh, để lên bàn rồi nói với Cúc.

-Câu chót trong tờ giấy này có ghi, anh sẽ bị quản chế , bị giám sát tại địa phương trong thời hạn là một năm. Sau đó có được giải chế hay không còn tùy nhiều điều kiện.

Cúc trấn an tôi.

-Anh đừng có lo, tổ trưởng, tổ phó, tổ phó an ninh, em lo lót hết rồi. Lễ lạc, Tết nhất, em đều kín đáo quà cáp, biếu xén riêng cho họ. Ba người đều vui vẻ nhận quà. Và với gia đình mình, họ làm việc với một mắt nhắm, một mắt mở. Riêng ông thư ký thì giả câm, giả điếc, cố gắng tìm đường sống trong chỗ chết. Ông này mình khỏi cần lo, vì ông ta là thiên lôi trời sai đâu đánh đó. Chỉ còn gã công an khu vực mới chuyển đến là em chưa biếu xén gì cho hắn. Lúc nãy em đã dặn chị Hai mua vài cây thuốc lá rồi, thuốc Mỹ thì không còn, nên phải mua thuốc Sài Gòn Giải phóng, đây là thuốc lá đắt tiền nhất, để sẵn đó. Khi gã công an khu vực đến dò xét nhà mình, với lý do là thăm hỏi bà con, anh hãy kín đáo đưa cho hắn một cây thuốc lá. Chỉ lần đầu tiên ra mắt hắn thôi, những lần sau cho hắn một, hai gói là được rồi.

Hình minh họa

Bị ám ảnh trong tù, tôi lo lắng hỏi Cúc.

-Nếu hắn không nhận, lại bắt bỏ tù anh thì sao?

Cúc trấn an tôi.

-Anh như con chim bị tên, mới thấy cành cây cong đã sợ rồi. Trước mặt mọi người, gã công an nào cũng cố chứng tỏ mình là người đứng đắn, trong sạch, sống đạo đức theo gương Bác Hồ, nhưng sau lưng, bác cháu nhà nó hút thuốc lá ngoại quốc, ăn tạp như heo.

Thấy tôi đã ăn xong, Cúc đứng lên đưa con cho tôi bồng, rồi nói.

-Mọi chuyện ứng xử, khi phải sống trong một tổ dân phố dưới chế độ cai trị của Cộng sản, anh đã hiểu sơ qua rồi. Giờ thì anh thoải mái chơi với con, em phụ chị Hai nấu cơm.

Tôi ghẹo Cúc.

-Con gái rượu của ông trùm nhà cửa Sài Gòn mà cũng biết nấu ăn sao? Anh tưởng em chỉ biết nấu chút xôi hay chén cháo thôi.

-Anh đừng có coi thường em, mỗi lần từ Đà Lạt về Sài Gòn thăm nhà, ba chỉ thích em nấu cơm cho ổng ăn thôi.

Buổi tối cả nhà ăn cơm tối trên lầu hai. Nhìn cha mẹ, vợ con cùng hai đứa em xum họp đầy đủ quanh bàn ăn, thừa lúc mọi người đều ăn uống ngon lành, cười nói huyên thuyên, tôi hỏi Cúc.

-Tại sao mình không ăn cơm ở nhà bếp mà phải dọn lên lầu.

Cúc từ tốn nói cho tôi nghe.

-Sau khi anh đi tù cải tạo, ở Đà Lạt, nhà của dân ban ngày không được khóa cửa vì tổ trưởng, tổ phó và công an khu vực, có thể ghé thăm bất cứ lúc nào mà không cần phải gõ cửa. Họ thản nhiên mở nắp nồi cơm, coi mình có ăn độn hay không, dở nắp nồi khác xem ăn thịt hay cá, nhiều hay ít. Gặp hôm nhà nào ăn cơm không độn, sẽ được tổ trưởng khen “Hôm nay nhà mình chắc có cúng giỗ hay sao mà nấu toàn cơm trắng thế này”. Chủ nhà nghe lời khen, sẽ tự biết đó là một lời cảnh cáo của tổ trưởng “Tôi biết rồi đó, liệu mà giữ hồn”.

Hôm nay nhà mình có đủ thịt gà, thịt heo, tôm cá, nên em phải dọn lên đây để tránh họ dòm ngó.

Tôi nói.

-Mình quen với họ mà.

Cúc nhắc tôi.

-Em nói đối với nhà mình, họ nhắm một mắt, mở một mắt, nhưng phần mình cũng phải kín đáo một chút, đừng lộ liễu quá khiến họ khó làm việc.

Ba tôi khen Cúc.

Hình minh họa

-Vợ con nó nói đúng đó, mình phải cẩn thận thì tốt hơn.

Má tôi là người vui nhất trong nhà, bà nói.

-Từ lúc con đi học tập, ngày nào má cũng đọc kinh, cầu xin Trời Phật phù hộ cho con mau được trở về. Hôm nay lời cầu xin của má đã ứng nghiệm, sáng mai má sẽ mua nhang đèn, hoa quả, xuống chùa Sư Nữ cúng tạ ơn. Con có muốn đi với má không?

Tôi phải giải thích cho bà hiểu.

-Con đang bị quản chế, đi đâu dù xa hay gần đều phải xin phép tổ trưởng và công an khu vực. Hơn nữa, ngày mai con phải lên trình diện công an khu vực, làm mọi thủ tục của một tù cải tạo bị quản chế.

Thằng Tý với con Quyên, ngồi dựa ngửa ra ghế than trời.

-No quá chị ơi, ước gì ngày nào cũng được ăn như vậy.

Bữa cơm đoàn tụ chấm dứt trong bầu không khí vui tươi, thoải mái. Tôi thấy được sự sung sướng hiện lên rõ rệt trên nét mặt của tất cả mọi người trong gia đình. Từ đầu bữa ăn cho đến giờ chị Hai chỉ im lặng ăn cơm, bất ngờ chị nhìn tôi rồi hỏi.

-Ngày mai cậu muốn ăn gì? Nói trước để tôi còn lo đi chợ.

Tôi cố tình đùa với chị.

-Không cần gì đâu, ở trong tù tôi ăn cơm với muối quen rồi, chị cho tôi một chén rưỡi cơm nguội là đủ rồi.

Chị Hai cười vui vẻ.

-Cơm thì chừng đó thôi nhưng phải có thêm con gà quay nữa phải không?

Cúc tiếp lời chị Hai.

-Chị nhớ mua hai con gà thì mới đủ cho cả nhà ăn.

Cơm nước xong xuôi, mọi người đều trở về phòng riêng của mình, tôi và Cúc bồng con đi lên lầu ba, đến chân cầu thang tôi nói với Cúc.

-Để anh cõng em lên lầu.

Cúc cảnh báo tôi.

-Nói nhỏ một chút, ba má la cho coi. Bây giờ anh bồng con giùm, em phải đi pha sữa cho nó, sau đó còn phải qua nhà bà tổ trưởng, khai báo chuyện anh mới được Cách mạng khoan hồng cho về đoàn tụ với gia đình. Nếu không khai báo, tối nay công an khu vực xét nhà, thấy anh cư ngụ bất hợp pháp, họ lại bắt anh bỏ tù nữa bây giờ.

Tôi bồng con đi lên lầu, chân bước mà bên tai vẫn còn nghe văng vẳng tiếng nói của ông Thiếu tá trưởng trại cải tạo. “Về trình diện địa phương, họ nói gì kệ họ, chớ có cãi lại, nó sẽ bỏ tù các anh đó.”

Nghề cửu vạn thời @ qua ống kính nhiếp ảnh Pháp

baotreonline.com

Francis Assisi Lê Đình Bảng

Post by May 12th, 2023

Ai cũng thừa biết. Thượng Hải là một trong 4 thành phố lớn nhất về dân số (26.6 triệu người), một đô thị công nghiệp sầm uất, ồn ào đang vươn vai lớn mạnh và đã trở thành niềm tự hào tầm cỡ của Trung Quốc. Nhưng thật lạ kỳ. Nó lại được tiếng là rất gọn ghẽ nề nếp, tươm tất, kể cả suốt những năm tháng ròng rã, nhiễu nhương, đình đốn vì đại dịch Covid vừa qua; không như phần đông các thành phố tiếng tăm khác của thế giới đã ra… bầy hầy, hỗn tạp. Thượng Hải vẫn phong quang, sạch sẽ như cái thời huy hoàng 1927 của Bến Thượng Hải, trong con mắt tâm phục khẩu phục của giao thương quốc tế. Lý do, vì mọi thứ (kể cả rác rưởi, hư cũ, vứt bỏ) tung hê bừa phứa ra đường, ra phố đều đã được một đội ngũ những người nhập cư đông như quân Nguyên ra sức, lượm nhặt hết, thu gom hết, để tái chế, dùng lại, không phí phạm cái gì. Của vào nhà khó, ai còn lạ gì, như gió vào nhà trống mà lị. Đã không mất của, lại được thêm người.

Francis Assisi
Lê Đình Bảng

Ở đây và lúc này, tôi chỉ muốn nói tới trường hợp đặc biệt của một nhân vật người Pháp, nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp Alain Delorme cùng vợ con anh.

Những hình ảnh ngồn ngộn, nhếch nhác, lô xô, bát nháo, rối rắm như canh hẹ của Thượng Hải, cứ tưởng như địa ngục, ấy thế mà, lại biến nên chất liệu,  hình thành một thế giới thật phong phú, đa chiều trong nghệ thuật đặc trưng của nhà nhiếp ảnh có đầu óc hiện sinh Alain Delorme, người Pháp.

Nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp Alain Delorme cùng vợ con.

Theo Anh, ấn tượng lần đầu tiên về Thượng Hải chẳng phải ở những toà nhà chọc trời, những phố buôn, những ngân hàng chứng khoán, những khu chế xuất hiện đại. Chúng chỉ có giá trị là những khối vật chất bằng bê tông sắt thép nặng trịch, vô hồn. Phải gợi lên xôn xao cảm xúc, nồng nàn hơi thở của sự sống, của tình yêu. Do đó, cái ấn tượng chính là ở đội quân khổng lồ, không mệt mỏi của những người thồ hàng – những shippers/ dân cửu vạn – tạm so sánh đại loại, như một đàn kiến cần cù  đang đi lại dập dìu ngày đêm, qua các ngả đường giăng mắc của thành phố. Họ đi, họ gò lưng, họ gồng mình trên những cái xe thô sơ, cũ kỹ, già nua và những chồng đống những hàng họ kềnh càng xếp lớp trên đấy. Thật khó tin. Chính họ mới là đề tài và nguồn cảm hứng để Anh bấm máy và gửi gắm vào đấy góc nhìn của anh về “một hiện thực xã hội Trung Quốc ngày nay”. Ðồng thời, qua cái format chung này, hiện lên “một giai cấp mới, có tên là những người nhập cư đã và đang phải đánh vật với sức nặng của những kiện hàng vượt xa cái trọng lượng của họ và số phận của họ trong xã hội của xứ sở con Trời!”

Và phải chăng, nhà nhiếp ảnh này cũng muốn gửi đến người xem một thông điệp: một mặt, vừa có ý nghĩa về sự giàu có mà những người nhập cư đang phải gò lưng gánh vác trên đôi vai; mặt khác, cũng vừa tạo nên một sự tương phản đáng kinh ngạc với số phận khốn khổ của chính họ? Ðâu là thực tế? Hạnh phúc bền vững hay mong manh, trôi nổi của những người nhập cư cõng trên lưng mình cả một ngọn núi nặng nghìn cân những rác rưởi, khói bụi, chen chúc, pha trộn chút hãnh tiến trong vô cảm, mịt mù?

Ðể có cái album hình ảnh hiếm hoi, nhức nhối và lạ mắt này, Alain đã phải bỏ ra 6 tuần lễ đạp xe lòng vòng, 6 giờ mỗi ngày quanh Thượng Hải để khám phá, chọn lựa, thu vào ống kính hết thảy những người vận chuyển đẳng cấp nhất, gan lì nhất và cừ khôi nhất. Anh không tiếc lời, gọi họ là “những siêu anh hùng, những supermen, những chàng Atlas của thần thoại Hy Lạp, vì tỏ rõ sức mạnh cử đỉnh bạt sơn, nâng đỡ được cả một bầu trời!”.

Lần lượt, qua từng tấm ảnh chụp, Alain Delorme trình bày suy nghĩ không mấy lạc quan của Anh về một đất nước Trung Quốc trong hiện tại với số dân kỷ lục 1.4 tỷ người.

Ðược biết, những tấm ảnh này đều do chính nhiếp ảnh gia lựa chọn từ hơn 6000 tấm đã chụp. Tuy nhiên, anh đã dùng một vài kỹ thuật photoshop để truyền tải cảm nhận  của mình về một góc nhỏ đời sống đổ mồ hôi sôi nước mắt rất đỗi cơ cực của xã hội Trung Quốc. Họ có đủ sức nhẫn nhục để chịu đựng mãi và để vượt qua cái sức tì đè này chăng?

Ngày xưa, khi đời sống người mình còn dừng lại ở mức độ thủ công, nông nghiệp thì chuyện đi lại, vận chuyển hàng hoá còn thô sơ, nhẹ nhàng lắm. Những người làm công việc nặng nhọc này được xã hội gọi là Cửu Vạn. Cái tên chẳng tốt đẹp gì ấy, quả tình là mang đậm hơi hướm của  cánh chơi bài bạc “Tổ Tôm” đặt cho họ. Nôm na, hiểu một cách đơn thuần, chỉ là những anh phu khuân vác bằng sức người. Trông bề ngoài, có dáng vẻ hùng hục, vạm vỡ thế đấy, nhưng xuất thân vẫn là từ  cái gốc cùng đinh, chém to, kho mặn, vai u thịt bắp mồ hôi dầu. Ngày nay, thời của văn minh cơ khí, của tốc độ, của khoan cắt đục bê tông và container, đầu kéo, của bến cảng, cần cẩu, kho bãi… Cửu Vạn đã có một khai sinh hộ tịch mới – bốc xếp – với đồ nghề mới, vũ khí mới… Nhưng mới hay cũ thì cũng chẳng khiến cho người ta khỏi liên tưởng đến hình ảnh nhân vật Vọi, “anh chàng chài lưới đẹp trai ở bãi biển Ðồ Sơn” trong tiểu thuyết Trống Mái – nhà xuất bản Ðời Nay, Hà Nội, 1941 – của nhà văn Khái Hưng (1896-1947). Một thoáng hiện rất chập chờn trong ký ức vào một ngày đẹp trời nào đó của Hiền?

FALĐB

Búp bê

petruskyaus.net

thơ đoàn xuân thu

Post by Sơn râu 24 Mar 2024

Từ mặt trận anh về,

anh ghé qua thành phố,

anh mua con búp bê

biết cười và biết khóc.

Con búp bê cùng em

hai đứa chơi nhà chòi

em cho búp bê ăn

em dỗ búp bê ngủ

em chọc búp bê cười

hai đứa em cùng vui.

Anh trở về binh lửa

búp bê nó nhớ anh

nó không cười, cười nữa

nó khóc, em dỗ dành.

Tàn trận đánh, anh về

trong hòm gỗ sơn xanh.

Tiễn anh, búp bê khóc

dàn lính bắt súng, chào

tiếng kèn buồn, vĩnh biệt

nước mắt đẫm má em

mộ phần ai ném đất

vùi sâu anh của em.

Búp bê đòi theo anh

bên kia khoảng trời xanh

không còn bom đạn nổ

không còn người giết người

búp bê làm anh vui

em chắc anh sẽ cười.

Ngủ ngon nhá anh hai!

 đoàn xuân thu

Vạch lá tìm sâu!

baotreonline.com

Đoàn Xuân Thu

August 24th, 2023

Post by Sơn râu 24 Mar 2024

Miền Tây có nơi ruộng chỉ dùng cù nèo gom cỏ lại, dùng phảng phát cho sạch rồi cấy mạ, khỏi cày bừa mất công.

Anh bạn văn bút hiệu Cù Nèo là nhà phê bình không bằng cấp gì ráo, tự ên gom cỏ trong báo chí truyền thông CS. Anh Cù Nèo may mắn có duy nhứt một độc giả là tui trên bàn nhậu. Tui uống bia ảnh mua; gắp mồi của vợ ảnh. Bù lại tui cho anh Cù Nèo gom cỏ dại nhét đầy hai lỗ tai tui toàn là những chuyện tào lao.

Ðầu tuần, anh Cù Nèo email cho tui đọc trước; rồi cuối tuần, ảnh kêu tui tới nhậu để nghe ảnh bình luận một bài báo quốc doanh có cái tựa dài như cọng rau muống: “Buổi ra mắt sách ‘Ði và ghi nhớ’ và ‘Nhà văn Sơn Nam – Những góc đời riêng lạ’ vừa ra mắt ở TP.HCM nhằm tưởng nhớ 15 năm ngày mất của ông.”

Nhà biên khảo Nguyễn Hiến Lê cho biết: “Tục lệ của mình không coi trọng sinh nhựt (theo dương lịch). Coi trọng ngày đám giỗ (theo âm lịch)”. Như vậy Ông Sơn Nam từ trần vào hồi 13 giờ, ngày 13 tháng 8 năm 2008. Âm lịch là 13 tháng 7 năm 2008 thì ngày giỗ năm nay của ông Sơn Nam là Thứ Hai, ngày 28 tháng 8 năm 2023 chưa tới. Nhưng bọn bồi bút quốc doanh áo thụng vái nhau, thấy sang bắt quàng làm họ, xưng là bạn bè thân hữu với ông Sơn Nam để sớm chường cái mặt mẹt của mình ra để quảng cáo bán sách!

Nói nào ngay xưng bạn văn (không kể tuổi) thì còn chấp nhận được? Chớ so với ông Sơn Nam, bọn chúng chỉ là ‘con nít ke’; thì bạn bè thân hữu cái gì? (Ðã bạn bè mà còn thân hữu nữa chớ? Dư chữ, ý cà lăm!)

Tay nầy nói: “Với tôi, Sơn Nam không chỉ là nhà văn, ông còn là nhà văn hóa…” (?!) “Bộ nhà văn không phải là nhà văn hóa hay sao?

Tay kia lại nói: “Nhà văn Sơn Nam có khả năng quan sát tinh tế và tích lũy kiến thức tốt.”

“Cái quái gì cũng ‘tốt’ hết? Sao không nói là uyên bác?”

Phàm là ký giả, bán chữ mà ăn, thì phải tối thiểu có tay nghề, có kiến thức vững vàng về văn phạm. Viết câu đơn hay câu phức? Một câu phức có bao nhiêu mệnh đề? Mỗi mệnh đề ai làm chủ từ, động từ, túc từ? Rồi liên từ nào để kết nối các mệnh đề ra sao?

Chủ từ là: Sách ‘Ði và ghi nhớ’ và ‘Nhà văn Sơn Nam – Những góc đời riêng lạ’.  Ðộng từ là: “ra mắt” thể thụ động. Trạng từ chỉ nơi chốn ở TP.HCM. Trạng từ chỉ nguyên do “15 năm ngày mất của ông” Câu cú rối rắm dài ngoằng như dây rút quần, thiết nghĩ ông nên viết lại là: “Hai cuốn sách ‘Ði và ghi nhớ’ và ‘Nhà văn Sơn Nam – Những góc đời riêng lạ’ vừa được ra mắt ở TP.HCM nhân 15 năm ngày mất của Sơn Nam” thì dễ cho tui hiểu hơn không? Vì tui vốn ngu lắm đó!

Rồi dân Miền Tây nói: ‘ăn cơm chực’ hoặc ‘ăn chực cơm’. Không ai nói ‘ăn cơm ké’ bao giờ? Ké là phải hùn phần của mình vô. Như ké tiền của mình vào một tụ bài nào đó đang hên.

Rồi “chuyến công tác điền dã” là cái giống gì?

Là nhà báo tự do, Úc gọi là ‘a freelance journalist’, ông Sơn Nam không làm việc cho một tổ chức thông tin nào. Ông viết bút ký, biên khảo về văn hóa phong tục thuở khẩn hoang Miền Nam rồi gửi cho giới truyền thông hoặc bạn bè xuất bản. Ổng đâu có phải làm ‘công chức’ đâu mà đi ‘công tác’?

Rồi ‘điền dã’? Theo từ điển, điền dã là đồng nội, nông thôn. Như: từ quan về sống nơi điền dã, vùng xa phố thị. Về quê, về ruộng, về vườn sao không xài mà xài chữ ‘điền dã’; từ Hán Việt xưa chi cho nó rối rắm? Quen cái thói khoe chữ trật lất hoài hè?

Rồi trong bài báo có đoạn: “Nổi bật là kỷ niệm thơ ấu của bà Hằng khi được cha cõng đi xay lúa, giã gạo và cùng ông ăn cơm ké trong xóm ?!). Những kỷ niệm của bà Ðào Thúy Hằng với ba mình là chuyện thiệt, bà kể cho độc giả nghe thì bả đâu có sáng tác ra mà gọi là “truyện ngắn”?

Bà Ðào Thúy Hằng gọi ông Sơn Nam là ba; ông ký giả nầy không thể thay “ba” bằng “cha” (theo tiếng Bắc) cho được?!

Phàm chuyên nghiệp, nhà báo Úc đi làm phóng sự là phải ghi âm. Về sắp xếp, có trích thì phải ngay chóc lời của người trả lời phỏng vấn. Ðâu viết ‘lung tung xèng’ theo ý mình như ông nội ký giả CS nầy được nè!

Bên Houston, Texas, Hoa Kỳ, nghe tui thuật lại lời bình luận của anh Cù Nèo, nhà văn Trần Bang Thạch có vẻ tán đồng và nhân tiện hỏi tui: “Lạ một cái con gái ông Sơn Nam sao lại họ Ðào?”

Họ Ðào là họ của Má. Tui rành chỗ nầy vì là bạn văn với ba tui, năm 1957, ông Sơn Nam dắt vợ và hai con về ở sát cạnh nhà tui. Tui với Ðào Thúy Hằng (tên ở nhà là Mỹ Linh) bằng tuổi và biết nhau từ thời thơ ấu cho tới bây giờ. Coi như tui rành ba câu trong sáu câu vọng cổ đi.

Nhà của bà Ðào Thị Phán, vợ ông Sơn Nam, xưa thuộc Ngã ba Ðạo Ngạn (một ấp) làng Ðạo Thạnh, ngang Chủng viện Chân Phước Liêm. Rồi mấy ‘ông cha’ cho Mỹ mướn nên bà con mình gọi nó là: “Thành Mỹ”. Lúc CS vào, cái Thành Mỹ nầy bị sung công làm Trường Văn Hóa 2 thuộc Bộ Công An. số 55, đường Ấp Bắc, Phường 5, thành phố Mỹ Tho dạy bổ túc văn hóa cho công an từ cấp thiếu uý trở lên nhưng học chưa hết tiểu học.

Ðường Nguyễn Tri Phương, sau VC kêu ông Nguyễn Tri Phương đi chỗ khác chơi; để chúng đặt lại tên đường là Ấp Bắc.

Năm 1970, tại địa điểm nầy, chánh quyền VNCH cho dựng cái Cổng Thị Xã trước khi vào nội ô Mỹ Tho?

Kết luận: Một bài báo không nhiều thông tin, chữ dùng lôm côm, câu nào cũng nổ ‘ì đùng’ như VC pháo kích chứng tỏ ông Ba Ke hai nút nầy đúng là dân tuyên huấn CS chuyên nghề khoác lác.

Thủ tướng CS Phạm Văn Ðồng của bọn chúng từng la làng chói lói là: “Hãy giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt”. Hành văn ẩu xị như ký giả CS nầy thì trong sáng cái giống gì hè?

ĐXT