Hồi ký của Chim Việt
Tivi Tuần San Úc Châu
Post by Sơn râu 30 Jan 2025

Nghe vẽ nghe ve
Nghe vè đi bối
Trời chưa kịp tối
Núp dựa bóng bần
Coi ghe nào gần
Lấy lá cây che phủ
Chờ cho họ ngủ
Bối lại lấy đồ
Thức dậy mà hò
Xô ra mà chạy
Bớ làng xóm. Bối…bớ làng xóm…Bối
Nếu trên bờ thì nghề đó kêu là ăn trộm hay dân đạo tặc (bần cùng sinh đạo tặc) lại củng có có tên là đạo chích (chó người đạo chích sủa vua Nghiêu) còn dưới sông ăn trộm thì kêu là Bối. Bửu bối là vật quý của thầy tặng cho các trò tu tiên là phép khi hạ san để phòng thân ra phò vua giúp nước, đâu có cho kẻ gian trong giới giang hồ. Vậy mà trong đám thảo khấu sông hồ này lại có tên hoa mỹ như vậy?

Các ghe thương hồ thưở xưa tất cả xuôi ngược đều chèo suốt ngày có khi suốt đêm, mái chèo khuấy nước làm động cơ. Vì vậy mà khi mái chèo được gát lên be ghe, tất cả trong ghe đều mỏi mệt chìm đắm trong giấc ngủ đó là giờ thuận tiện cho đám Bối làm ăn.
Chúng sẽ lén bò qua ghe lấy đồ và vật, nhưng không c1o gì đáng đồng tiền thì họ lấy chèo, bánh lái. Ghe nếu không có hai thứ này thì như bị chết máy giữa đường sẽ làm trễ nải công việc bán buôn sở hụi hàng ngày bị kéo dài ra… rồi sẽ có người bơi xuồng tới họ làm môi giới cho chủ ghe đi chuộc lại vì họ thấy mấy món đồ đó nó trôi giữa sông nên họ vớt lên đem về nơi nào đó!
Khắp vùng Tiền Giang chổ nào củng có Bối, nhưng tiến tăm nhất chỉ có đám Bối Ba Cụm. Sào huyệt đám Bối ba Cụm này nằm trong rạch tên Ba Cụm. Rạch này lối gần ngã ba Giao Hoà đầu con kinh An Hoà phía dưới làng Phú An Hoà trên con sông Cửu Long thuộc tỉnh Mỹ Tho. Nhưng các chi nhánh đặt nhiều nơi từ Vàm Bà Rãi xuống tới cù lao Ngũ Hiệp, cù lao Thới Sơn, cù lao Rồng là vùng trên. Còn vùng phía dưới từ vùng Bình Đại lên Lộc Thuận, Vang Quới, Phú Thuận, Long Phụng vàm Giao Hoà thuộc về tụ điểm Ba Cụm.
Từ đầu con kinh Kỳ Hôn vô ngã ba Ông Văn, kinh Chợ Gạo, Bình Phục Nhất, Bình Phục Nhì tới đầu kinh Nước Mặn và chợ Dinh lại thuộc về tụ điểm ngã ba Ông Văn. (chợ Dinh làng Đồng Sơn quận Cần Giuộc Chợ Lớn). Dân đi Bối có nhiều hình thức để nghi trang: xuồng đi bám vàm, xuồng đi câu tôm cá, xuồng bơi đi chợ…trong đó chỉ có xuồng đi bám vàm là nguy hiểm nhất. Đêm khuya canh vắng, một giọng hò huê tình:
Hò ơ… đèn cầu tàu ngọn xanh ngọn đỏ, đèn chợ Mỹ ngọn tỏ ngọn lu.. anh về học lấy chữ Nhu (Nho).. chín trăng em đợi..hò ơi.. mười thu em củng chờ..
Hò..ơ..Mỹ Tho nước ngọt gió hiền…tàu xuôi Nam Hải ngược miền Nam Vang…thương hồ chiếc dọc chiếc ngang ..tiếng rao lãnh lót..hò..ơ..nhịp nhàng chèo khua, cháo gà, cháo vịt, cà phê, nước ngọt, nhậu lai rai đây.
Tiếng cô thiếu nữ rao nghe thanh tao, Bối cặp theo ghe thương hồ đậu nghỉ củng không phải chỉ đi bám vàm còn chuyên nghề đấm bóp và xa hơn nửa nếu chịu xong giá cả đôi bên thoả thuận. Khi anh lái buôn tỉnh giấc Vu Sơn người bạn một đêm đâu mất và cả tiền bạc cùng những đồ đạc quý củng mất luôn! Có khi người bạn một đêm vẫn còn nằm bên cạnh mà đồ vẫn bị mất như thường, vì khi mỏi mệt cùng người đẹp trong giấc mộng chung tình chính tay người đẹp đó sẽ lén chuyển đồ vật cho đồng bọn Bối xuống gần ghe hay là bỏ đại những quần áo xuống dưới mặt nước, nước trôi xuống có người chờ đợi vớt lên về xài.
Vì ghe thương hồ nội trong mui là phòng khách, phòng ăn và luôn cả phòng ngủ của chủ ghe. Tất cả bạn trạo phu ban đêm thì ngủ ngoài rồi tự do ai muốn bắt cặp thì bỏ tiền ra bắt cặp. Mỗi xuồng vàm từ hai cô cho tới ba cô, cặp mối xong thì bò qua ghe, vì vậy mà luôn bị thế nội ứng, ngoại hiệp! Thật tụi nó tài tình như có bửu bối? Có lẽ vì vậy mà họ bỏ chữ Bửu chỉ xài một tiếng Bối để đặt tên?

Mấy anh lái buôn hảo ngọt bị mấy em đoạt mất hồ bao đều có một sách khi về tới nhà báo cáo cho vợ con, chuyến này bị Bối xông thuốc mê tụi nó bơi xuồng ngang qua ghe mình nghe tiếng ngủ ngáy đều đều thì tụi nó xông thuốc mê trong ghe không ai hay hết.
Lệ cúng Kỳ Yên làng Thới Thuận ngày 16 tháng 6 âm lịch. Đi coi hát đình tụi tôi ngán nhất ông Từ ngồi gần sân khấu còn lấn qua lấn lại dành chổ làm cho đào kép trên sân khấu hát không được, mà phía dưới khan giả coi củng không được. Vậy mà khi nghe tiếng nói ông Từ tới đó thì tất cả đám nhỏ đều ngồi xuống lặng thinh. Ông cầm cây roi tre dài, áo dài đen đội khăn đống đàng hoàng, hai vạt áo dài cột lại cho gọn, ông đi tuần tra cho nam ra nam nữ ra nữ không cho hai phái đụng gần nhau. Mấy đứa con nít con hương chức hội tề, ông có quyền bổ roi tre trên đầu nếu không chịu ngồi xuống, còn đánh lộn thì ông xách hai tay hai đứa đuổi ra khỏi đình giữ trật tự cho chầu hát.
Ngày mùng 1 đầu tháng, ngày rằm nửa tháng sau khi dứt ba hồi trống nhóm tại công sở Thới Thuận, các hương chức hội tề lần lượt vô công sở nhóm đặng bàn về việc quan, việc làng. Ông Từ củng áo dài khăn đen vô công sở lãnh nhang đèn về đình. Bà Từ mỗi buổi sáng đầu đội cái sàng hai tay bưng hai thúng đựng trầu cau vô chợ bán. Nếp sống trầm lặng của ông bà Từ trái hẳn với nếp sống đua chen của dân ngoài xóm đình này. Làng cất cho ông bà căn nhà nhỏ giữa khoản đất trong đình với làng. Ông bà chết được làng chôn cất và bài vị người tiên vãng sau hậu đình. Như vậy làng này ông bà không có ai là thân nhân hết. Khi về nhà thấy trên lư hương bàn thờ có miếng giấy màu đỏ đó là của ban khánh tiết gởi tới báo tin cho các nhạc sanh và lễ sanh tới kỳ ra tập dượt lễ nhạc ngoài đình.
Ăn cơm chiều xong đám con cháu trong ban du nghệ lần lượt ra đình dưới sự chứng kiến của Hương Lễ, Hương Nhạc, hai bô môn này phải cho hiệp nhất, phải cho ăn rập và nghiêm trang khi tế thần. Sau giờ tập xong các đám tập sanh lễ nhạc lần lượt ra về. Thường thường tôi ở lại trò chuyện với ông Từ:
_Ở đây ông có bà con với ai không ông Từ?
_Tao ở xứ lạ lại đây không có bà con với ai hết.
_Xứ ông ở đâu vậy ông Từ?
_Củng ở chung một quận An Hoà trên kia.
_Trên kia là trên nào vậy ông Từ?
_Thằng này thiệt tò mò, tao ở trên Ba Cụm.
_Phải ở chổ đó họ kêu là Bối Ba Cụm không ông Từ?
_Thì vậy chớ sao mày?
_Cái đó là cái gì mà họ kêu là Bối Ba Cụm?
_Bối là ban đêm đi ăn cắp đồ dưới ghe, củng như ăn trộm ăn cắp đồ trên bờ vậy.
_Sao không kêu ăn trộm cho dễ hiểu mà bày đặt kêu Bối?
_Thằng này hỏi riết làm tao không biết đường mà trả lời, ông cười.
_Hồi ở trên ông có đi Bối không ông Từ?
_Có chớ sao không mày, tao là dân chuyên môn mà.
_Dân chuyên môn mà sao ông lại xuống đây làm ông Từ đốt nhang cho thần?
_Thôi để bữa nào rãnh tao nói cho mày nghe, bây giờ khuya rồi.
Rồi một đêm, một già một trẻ dưới ngọn đèn leo lét, ông Từ mới bắt đầu tâm sự với tôi. Ông kể lại một thời lừng danh tại tổng hành dinh của bọn thảo khấu sông hồ Ba Cụm. Năm đó tao đi bán bí rợ trên Cầu Ông Lãnh khi buôn bán xong chờ chủ vựa trả tiền, mấy đứa bạn thì đi coi Sở thú, đứa thì vô coi Chợ Lớn Mới Bình Tây. Tao củng thả lần ra chợ Thầy Gòn coi họ buôn bán. Tao đi dài theo con đường gì đó bỗng có người trong nhà hàng ra mời tao vô nhà hàng uống cà phê chơi. Thầy đó bận đồ tây mà lạ hoắc, tao không biết là ai, nhưng tao cũng vô nhà hàng theo thầy đó. Trong nhà hàng củng có hai thầy bận đồ tây bắt tay tao và mời tao ngồi.

_Anh còn nhớ tôi không?
_Tao hết hồn tưởng đâu là gặp lính kín.
_Dạ tôi không nhớ gặp thầy ở đâu và hồi nào.
_Năm ngoái tôi gặp anh trong ngã ba Ông Văn chợ Gạo, ghe tôi đậu ngủ tại Binh Phục Nhì bị đám đệ tử anh lấy mất bánh lái, tôi đi chuộc lại đó.
_Xin lỗi, vì nhiều người quá nên tôi không nhớ hết.
_Khi ghe anh lên bán bí rợ thì đám em út của tôi ở Cầu Muối có cho hay tụi tôi đợi cho anh buôn bán xong mới đón anh làm quen và mời anh lại nhà tụi tôi chơi và bàn nhiều công chuyện làm ăn với anh.
Ai củng bận đồ tây chỉ có mình tao bận đồ bà ba xập xệ, ngôi chung trên xe chạy vòng vo tam quốc. Họ chỉ chổ này họ chỉ chổ kia tao đâu có nhớ cho hết vì mình ở dưới nhà quê lên Thầy Gòn. Xe tới nhà họ thì có mấy người đàn bà chạy ra mừng, nhà họ coi sang trọng lắm, đem rượu tây ra uống nói chuyện chơi. Khởi đầu họ nói, trên này tụi tôi danh tiếng là Bối Ba Cụm nên phục tài mấy đệ tử của anh, vậy bây giờ anh đừng sợ và nghi ngờ gì hết nhé. Tụi tôi đây củng đồng nghiệp với anh. Tao nghe họ nói tao hết hồn, mình nghèo mới đi ăn trộm, còn họ sao giàu như vậy mà củng đi ăn trộm như mình? Họ mời tao vô phòng kín cho thấy nào là mặt nạ, dao găm, củ chì thung lại có súng nửa. Như vậy là chánh ăn cướp chớ đâu phải là Bối như tao. Bây giờ họ mới nói thiệt với tao, họ muốn cùng tao hiệp lại làm ăn một chuyến lớn, kết quả còn hơn tao đi Bối ba năm. Nếu như tao bằng lòng thì họ thảo luôn kế hoạch tại đây, còn như dụ dự thì họ đưa tao về ghe dưới Cầu Ông Lãnh.


















