Author: plummer25

Đoàn Xuân Thu

Post by Sơn râu 14 Jan 2024

Khi đào thoát khỏi cái chế độ độc tài cộng sản, cũng như bà con, tui mừng hết lớn. Không còn cái cảnh bọn khuyển ưng, Công an Phường, nửa đêm súng ống, xồng xộc vô nhà mình xét hộ khẩu. Rồi dắt mình về đồn nhốt cho muỗi cắn mình chơi. Không còn cái vụ: “Ngày xưa đại tướng cầm quân. Ngày nay đại tướng cầm quần chị em”, nghĩa là chuyện tư riêng của mình, cha con nó hết có dịp chõ mỏ vô để ngu ngốc dạy đời.

Ðặt cả hai chưn vô nước Úc là mình được tự do. Muốn làm gì thì làm. Té ra nghĩ như vậy là trật lất. Nước Úc nầy nó không dám hứng sảng, còng đầu mình giải về đồn nhốt chơi như cộng sản. Nó chơi xỏ mình kiểu khác. Nếu vi phạm luật lệ của nó đặt ra thì nó quánh vô cái túi tiền của mình. “Ðồng tiền liền khúc ruột”, mất tiền đóng phạt đau lắm chớ!

Có người nói: “Sợ đau thì sống cho nó đàng hoàng. Ðừng vi phạm cái gì của Úc đặt ra thì ai phạt được mình?”. Nói vậy chỉ đúng về mặt lý thuyết. Còn thực tế sống đàng hoàng như Bụt cũng bị phạt như thường. Ở Úc gần 30 năm dài, tui chưa hề được gặp một “cao nhân” nào không bị phạt hết ráo.

Vì luật lệ của Úc đặt ra nó thiên la địa võng. Nhiều đến nỗi, đặt ra rồi nó không nhớ là mình đặt ra cái gì và hồi nào.

Không đi bầu cũng phạt. Ði chợ, đi khám bịnh đậu xe quá hai tiếng đồng hồ: phạt. Con nít 6, 7 tuổi chạy chiếc xe đạp ba bánh nhỏ xíu, cũng phải mang nón bảo hiểm. Không đội ba má nó bị phạt. Một đoạn đường chừng 10 cây số, giới hạn tốc độ thay đổi tới ba lần. Ngã tư đèn xanh đèn đỏ nào cũng có máy chụp hình. Lóe sáng một cái, bay hết 200 đô; trừ bằng lái 3 điểm.

Nhà hàng, quán rượu bán phải có giờ giấc. Ăn nhậu, chơi bời phải đúng nơi đúng chỗ. Làm trật: phạt. Nên mới có 9 giờ tối, thành phố chỉ có ma.

Bao bì thuốc lá phải in đơn giản, không màu mè. Giấu kín trong hộc tủ và bán mắc nhứt trên thế giới. Một điếu gần 2 đô Úc. Ai lỡ ghiền mà bỏ thuốc không được, chỉ còn nước mạt. Té ra Úc nó đạo đức giả. Nói là chăm lo sức khỏe của người dân, không nên hút thuốc. Nhưng thực ra làm như vậy để thu thuế cho thật nhiều.

Qua Úc chơi, dân Canada, dân Mỹ nói: các thành phố của Úc vệ sinh quá mức. Xả rác: phạt! Làm riết, làm quá quốc gia này đang trên đà trở thành quốc gia ngu ngốc nhất thế giới như Singapore.

Do đó bà con mình bên Mỹ, bên Canada muốn trở về tuổi thơ thì cứ xin di dân qua Úc mà sống. Vì nước Úc là một “nanny state”, một nhà nước vú em. Vì nó can thiệp quá nhiều, quá sâu vào cách sống của người dân. Chánh quyền đối xử với người dân như một đứa con nít. Hở một cái là phạt!

Rồi hơn hai tháng nay, hai tiểu bang Miền Ðông nước Úc là New South Wales và Victoria mặc dù đang bị phong tỏa nhưng tiền phạt có liên quan đến COVID-19 lên tới hàng chục triệu đô Úc.

Nhưng tất cả chúng có đúng luật hay không? Nhiều người trên khắp New South Wales và Victoria đã không trả tiền phạt vì họ cảm thấy bị chánh quyền đối xử rất bất công. Người dân NSW mới đóng 11% giấy phạt nầy.

Samantha Malnick làm nhà hàng, bị thất nghiệp. Tinh thần khủng hoảng nên việc gặp được người bạn trai của mình, chỗ dựa tinh thần để giúp cô còn bình tĩnh, vượt qua những khó khăn trong thời buổi ôn hoàng dịch lệ này. Nhưng một hôm đang ra bãi biển để tập thể dục thì cả hai bị cảnh sát chặn lại và phạt vì tội không đeo khẩu trang lúc ngồi chung xe.

“500 đô la là một số tiền rất lớn đối với tôi – cô Malnick cho biết – thật là khó hiểu khi mình có thể ôm và hôn bạn trai rồi ở lại qua đêm với nhau; nhưng lại không thể ngồi chung xe với anh ấy mà không đeo khẩu trang”.

“Tôi không chắc liệu họ có mong chúng tôi đeo khẩu trang trong suốt thời gian tôi đến thăm anh ấy tại nhà của ảnh hay không? Nhưng tôi nghĩ điều đó khá nực cười nếu đúng như vậy. Tôi không thể hiểu được”.

Còn Nikeah Dunn và mẹ cũng bị phạt vì không đeo khẩu trang lúc hai người đang ở trong xe. “Mẹ tôi và tôi đeo khẩu trang khi chất đồ. Nhưng khi lên xe, chúng tôi tháo khẩu trang ra. Tôi lái ra khỏi bãi đậu xe, và cảnh sát đã chớp đèn, chặn tôi lại”.

“Bạn và mẹ của bạn bị phạt bao nhiêu?”. “Tổng cộng cả hai chúng tôi là ba nghìn đô”. “Số tiền đó có ý nghĩa như thế nào đối với các bạn?”. “Ðó là một số tiền quá lớn. Ðặc biệt là trong lúc tôi mất việc vì đại dịch COVID”.

“Nếu chúng tôi đi chung Uber hoặc taxi thì chúng tôi phải đeo khẩu trang là đúng! Nhưng đây lại là xe của chính chúng tôi, tôi không hiểu gì cả”. “Tôi cảm thấy ông ta đối xử với chúng tôi không công bằng chút nào. Tôi cảm thấy mình bị hiếp đáp và sau khi ông ấy đuổi tôi đi, tôi bắt đầu khóc. Tôi cảm thấy không thể lái xe được nữa; nên mẹ tôi phải thay tôi lái xe về nhà”.

Cũng lại tiểu bang NSW, James và một người bạn đã bị phạt 1,000 đô la khi đang ăn phở. “Ăn phở mà bị phạt?”. “Trớ trêu thay, vừa ăn xong, tôi đeo khẩu trang lại. Thì ngay lúc đó viên cảnh sát đến. Còn bạn của tôi vẫn còn đang ăn dở.”. “Tôi rất ngạc nhiên. Tôi không nghĩ rằng mình đã làm gì sai. Ðó là một tô phở rất đắt tiền”.

Chuyện tức cười tới té ghế là chánh phủ tiểu bang Victoria vừa cho phép người dân được quyền tháo khẩu trang khi uống rượu ngoài trời (hổng cho tháo thì làm sao mà uống?)

Còn chánh phủ NSW, giảng “moral”: Ưu tiên hàng đầu và quan trọng nhất là đảm bảo sức khỏe và sự an toàn của người dân NSW. Bất kỳ vi phạm lệnh nào theo Ðạo luật Y tế Công cộng 2010 đều là một tội hình sự và sẽ bị phạt nặng.

Kể từ ngày 25 tháng Sáu, NSW đã có 47,375 giấy phạt: từ $1,000, $2,000, $5,000 vì COVID. Tổng cộng lên tới 42.9 triệu đô.

Các quy tắc luôn thay đổi ở NSW đã làm cho mọi người nhầm lẫn. Vì những luật y tế công cộng này đã được sửa đổi hơn 60 lần. Rất khó để tuân thủ những mệnh lệnh phức tạp này. Ngay cả cảnh sát đã cũng không nắm hết. Chính phủ NSW phải dọn dẹp đống lộn xộn này.

Coi nước Úc là một điển hình cực đoan về các cuộc phong tỏa và các hạn chế vì Covid, các nhà bình luận ở Hoa Kỳ cho rằng những luật cấm đoán chặt chẽ vì Covid-19 của Úc giống như một biện pháp bắt người dân phải trả cho tội làm biến thể Delta tràn lan. Các nhà biếm họa vẽ bản đồ nước Úc với dòng chữ: “Nhìn từ ngoài không gian nhà tù lớn nhất thế giới trông như thế nầy”. Thiệt là nhục!

Rồi cuộc biểu tình “Cứu nước Úc”; cờ Úc tung bay trên thành phố New York. Ðám đông tụ tập bên ngoài lãnh sự quán Úc sau khi họ tuần hành qua Manhattan. Dân Mỹ ở New York, “thủ đô của thế giới” biểu tình cứu nước Úc là quá phải. Vì thủ phủ Melbourne, tiểu bang Victoria đã vượt qua thủ đô Buenos Aires của Argentina, nơi người dân bị nhốt lâu nhứt trên thế giới. Nhốt hơn 260 ngày, kể từ khi đại dịch Coronavirus tấn công vào năm ngoái. Melbourne là thành phố ma. Thành phố vắng vẻ, hoang vu nhất thế giới. Khu trung tâm thành phố chỉ là một vùng đất hoang bị vẽ bậy. Nền kinh tế tiểu bang thiệt hại 700 triệu đô la mỗi tuần.

Chánh phủ tiểu bang cứ chống dịch kiểu cà lăm. Mở he hé rồi lại đóng suốt 18 tháng nay. Người dân Melbourne đã ngán tới cần cổ. Họ buồn và mệt mỏi. Họ sợ hãi khi nhìn vào tương lai. Họ bất chấp hiện tại. Cuối tuần nào cũng biểu tình. Cảnh sát rượt đuổi dân như mèo vờn chuột.

Buồn thay cho nước Úc mến yêu dưới quyền cai trị của một nhà nước vú em!

Đoàn Xuân Thu

Post by Sơn râu 14 Jan 2024

Cô Tư Đầm Dơi

Cà Mau, tiếng Khmer, là nước đen. VC vô không khoái đen mà khoái trắng, khoái sang, nên tụi nó sửa tên lại là Minh Hải. Biển sáng mà đời tối thui. Hổng ai xài cái tên mắc dịch, mắc gió nầy nên tụi nó de lại ‘vũ như cẩn’: Cà Mau. Tui thấy Tư Ðầm Dơi quấn khăn rằn bắt chước Trùm Việt Cộng Ba Ðịnh; giờ tui lại thấy ông nhà báo cũng quấn khăn rằn.Xin hỏi khăn rằn dùng để đi tắm lau mình. Ði chụp hình mà tròng chiếc khăn rằn quanh cái cần cổ chi vậy cha nội? Hay ông muốn dùng chiếc khăn rằn để chứng minh tui là ‘Vi Xi’ đó nghe!Hai ông bà nầy, kẻ tung người hứng, áo thụng vái nhau nên ‘đắc danh’ hết biết. Danh tui cũng khoái; vì tui thuộc loại háo danh! Háo danh là phải cà nanh. Tui bèn vạch lá tìm sâu, dùng kính lúp săm soi chữ nầy, chữ nọ, bắt bẻ nọ kia, đá giò lái ổng chơi!

Là dân Cà Mau, ông dùng chữ lai Bắc Kỳ hai nút 75 nhiều quá. Không phải tui kỳ thị miền nào nhưng dùng chữ phải cho nó đúng. Chẳng hạn như ông viết về nữ nghệ sĩ cải lương Út Bạch Lan và danh cầm Văn Vĩ như vầy nè: “Hai người mẹ bị bỏ rơi, dắt hai đứa trẻ đi lang thang giữa chợ đời, tình cờ gặp nhau rồi kết nghĩa chị em, sống trong một trạm gác cũ bên hông chợ Bình Tây.” Dân Sài Gòn nói: “Ðem con đi cho: bỏ rơi con. Bị chồng bỏ?! Viết ‘hai người mẹ bị bỏ rơi’ là trật lất!

Rồi: “Mỗi sáng, Út Lùn được các bà chủ sạp sai đi mua thức ăn và được trả công bằng những thứ hàng của sạp như trứng vịt, rau cải, thịt heo, tôm cá… đủ để nuôi sống hai bà mẹ và người anh trai mù lòa. Ban đêm, hai người mẹ ngủ trong lô-cốt, hai anh em ngủ trên sạp hàng.”

Dân Sài Gòn không ai nói: “bà chủ sạp sai đi mua thức ăn” mà nói “sai đi mua đồ ăn”. Nói trứng cút; nhưng không ai nói trứng vịt mà nói hột vịt. Cái hột nó lớn hơn cái trứng nhe. Ði học, làm bài tập không được bị thầy cô cho hai cái ‘trứng vịt’. (Hồi xưa, thang điểm thầy cô cho từ hai cái trứng vịt tới hai mươi). Chữ trứng nó hay lắm. Ðàn bà cũng có; ông cũng có!

Còn ‘Lô cốt’, “blockhaus” gốc tiếng Ðức. Lô cốt được xây dựng kiên cố bằng gạch, đá, bê tông, có lỗ châu mai để lính phòng thủ bắn ra. Lô cốt có nhiều trên quốc lộ 4 thời Tây. Nói ‘lô cốt’ trong chợ Bình Tây thì thú thiệt lần đầu tui mới nghe ông nói. Cái bót gác thì đúng hơn.

Nhà báo khăn rằn

Rồi ông viết: “Khi bài Dạ cổ hoài lang cất lên cùng với tiếng đàn guitar trên hè phố, trời đất như chim sa cá lặn, những kẻ qua đường dừng lại lắng nghe, những đồng tiền xu rơi xuống chiếu”?  “Chim sa cá lặn” là một điển cố bên Tàu để diễn tả sắc đẹp của các mỹ nhân như: Tây Thi, Vương Chiêu Quân, Ðiêu Thuyền và Dương Quý Phi. Tây Thi đẹp đến nỗi ‘trầm ngư’ là cá trông thấy phải chìm sâu dưới nước.  Vương Chiêu Quân đẹp đến nỗi ‘lạc nhạn’ là chim nhạn sa xuống đất. Ðiêu Thuyền đẹp đến nỗi ‘bế nguyệt’ là mặt trăng phải giấu mình. Và Dương Quý Phi đẹp đến nỗi ‘tu hoa’ là khiến hoa phải xấu hổ.

Nhưng hát hay, đờn hay thì tại sao chim phải sa và cá phải lặn? Nghe hát hay, nghe đờn hay thì chim phải bay lại gần, cá phải trồi đầu lên nghe; chớ chim rớt cái bịch xuống đất; cá lặn hết sùi bọt tăm chuồn hết ráo thì hay cái giống gì? Viết khen hay viết chửi đây cha nội?

Muốn diễn tả giọng hát buồn hòa với tiếng đờn tha thiết thì thiết nghĩ ông nên ‘cọp pi (copy) tức cọp dê (copier) Nguyễn Du viết đoạn Hoạn Thư cuồng ghen, bắt Kiều đàn hầu rượu Thúc Sinh với mình: “Bốn dây như khóc như than. Khiến người trên tiệc cũng tan nát lòng” là đúng sách vở nhứt.

Rồi ông viết: “Nghệ sĩ Thành Công nói rằng: “Ðã thành ca sĩ (?) của đài rồi thì phải chọn một nghệ danh chớ không thể gọi là Út Lùn được. Bên đài Quốc Gia có ca sĩ Bạch Huệ, hay là ta đặt tên em là Bạch Lan”.

Sầu nữ Út Bạch Lan

Viết thời nào phải dùng chữ thời đó. Ổng dùng chữ ‘ca sĩ’ cho giới cổ nhạc vào những năm 50 là trật lất. Ca sĩ dành cho người hát tân nhạc. Hát cổ nhạc phải là nghệ sĩ.

Rồi ông còn cho rằng: “Ký giả kịch trường Trần Tấn Quốc đã bình luận về cô như vậy trong một bài viết có nhan đề “Sầu nữ Út Bạch Lan”, rồi thành danh cho đến bây giờ.”

Nói ký giả kịch trường Trần Tấn Quốc là không đúng. Ông Trần Tấn Quốc là tên thiệt của ông chủ báo Tiếng Dội, Ðuốc Nhà Nam để mần ăn và để cúng cơm. Còn khi viết bài, tuỳ thể loại, ông có những bút hiệu khác nhau. Bình luận ông ký Cao Trần Lãnh. (Người họ Trần quê Cao Lãnh”. Phê bình kịch trường ông ký Thanh Tâm. (Ông có lập ra giải Thanh Tâm cho giới cải lương).

Sầu nữ Út Bạch Lan là biệt danh do soạn giả cải lương Kiên Giang Hà Huy Hà đặt. Ông Kiên Giang còn đặt: “Nữ hoàng sân khấu” cho Thanh Nga…

Nữ hoàng sân khấu Thanh Nga…

Rồi ông nhà báo khăn rằn viết là: “Có thể nói, sau thế hệ của nghệ sĩ Phùng Há, thế hệ Út Bạch Lan là những người tiếp tục xây dựng nền móng cho sân khấu cải lương Nam bộ.”.

Nói vậy là không đúng. Thời của nghệ sĩ Út Bạch Lan là nền móng đã xây xong. Nó là thời hoàng kim của sân khấu cải lương Miền Nam. Khi CSBV vô cải lương mới tàn lụi đi.

Tóm lại, theo thiển ý của tui, mặc dù là dân chánh gốc Cà Mau, Cô ba xà bông Trương Văn Bền 72 phần dầu, mà ông lại lấy từ những bài báo của các cây viết ‘Ba Ke hai nút’. Hậu quả tất nhiên là dùng phương ngữ đã sai. Tài liệu lại không chánh xác.

Bút pháp của nhà báo Bake 75 là: Vừa viết vừa tán láo, bốc phét, bợ đỡ quá đáng người nghệ sĩ rồi đem đời tư những thân nhân của người nghệ sĩ để câu độc giả. Tui đọc, thấy chướng tai gai mắt về những dữ liệu nầy nên ngứa miệng chõ mỏ vô bài của ông; chớ tui không dám có ác ý với ông đâu.

Đoàn Xuân Thu

Post by Sơn râu 14 Jan 2023

Tranh Bảo Huân

Nói nào ngay ở nước Úc, theo văn hóa của nó cũng thấy hay hay là không bao giờ phê bình hình dáng của một người khác. Nhứt là chê một người phụ nữ mập ốm cao, lùn. Cặp giò dài miên man hay ngắn ngủn.

Ông bà mình xưa còn có văn hóa hơn Úc nữa kìa. Không những không chê, đứa nào chê là vô duyên, mà còn biện hộ nữa. Bằng cớ là: ca dao quê mình có câu: “Hát vài câu giải sầu con đom đóm. Cảm thương người ôm ốm mà cao!”.  Theo luật bù trừ, em lỡ tròn như cái hột mít biết lăn, nhưng nói chuyện có duyên dùng thì phải kiếm cho được anh chàng nào cao như cây tre miễu, hay hươu cao cổ. Chi vậy? Vói sao tới? Hổng lẽ lấy sào mà quơ? Chẳng qua là để lúc có con, bù qua sớt lại, thằng cu hay cái hĩm, con mình sẽ có chiều cao kha khá hơn mình, vì được ‘ké’ theo chiều cao của Tía nó!

Anh nào thấp kiếm được mấy em chân dài tới nách cũng không khó lắm đâu nếu quý anh mình có thiệt nhiều tiền, cỡ vài triệu đô la Mỹ thôi. Chớ nghèo sặc gạch và lè tè như tui thì đừng có mơ mộng hão huyền. Nên chỉ biết chống chế: “Em đừng thấy anh nhỏ mà rầu. Chớ con ong bầu kia bao lớn nó đâm bầu, bầu thui!”

Vốn chỉ thước mốt hè, nhưng tui lại khoái chơi với mấy thằng cao ráo! Cái lợi trước mắt là đi chốn đông người, Má tui không bao giờ sợ không thấy con mình ở đâu. Má sợ tui bị lạc hay bị xe bắt chó bắt thằng con cưng của Má đi rồi! Má cứ nhìn vô đám đông, thấy được cái bản mặt chần vần của thằng Bảy Cao, bạn của tui là êm ru như cái lu…Vì nhìn thấy nó, là Má sẽ kiếm được tui; vì tui luôn tò tò đi sau đít nó. Thằng bạn cao nhòng của tui là ngọn hải đăng của má tui theo để kiếm tui!

Chỉ có điều hơi bất tiện mỗi lần nói chuyện là nó phải cúi xuống: “Tèo! Mầy nói cái gì tao nghe không rõ?”

“Ê! Cao như cây tre miễu; ai biểu cây tre tàn, tre bao nhiêu mắt, anh thương nàng bấy nhiêu. Vậy ngoài cái vụ đắt mèo, còn cái gì khác hay hơn nữa không hả Bảy Cao?” “Má tao không cần tốn tiền mua thang. Muốn lấy cái gì cất trên đầu tủ, cứ việc biểu tao lấy là xong ngay.”

“Cao thì khoái thật nhưng tao lại sợ và ghét cái nhà nào có cái quạt gắn trên trần nhà như nhà của mầy, người bạn bé bé của tui ơi!” Nghe vậy hơi chạm tự ái, tui chọc quê lại: “Tao thấp, tao không sợ bị cánh quạt máy trên trần nhà phang trúng. Tao chui vô xe hổng bao giờ bị u đầu một cục như mầy!”

Sau nầy qua Úc, bà con cô bác nào hay có chụp hình toàn thể tam đại đồng đường, để làm kỷ niệm và để bắn lên ‘facebook’ là thằng cháu ‘đít teo’ của tui, hình từ trái qua, mới ra nha sĩ! Ai muốn nhổ răng không đau, (răng không đau mới nhổ), nó bớt cho 50%. Bởi bà cô, bà dì có quen thân, có chơi đánh bài tứ sắc với bà nội nó. Ông, bà nội đứng trước; ba, má đứng sau. Và hàng cuối cùng mới là đám cháu nội, ngoại sanh đẻ ngay tại cái nước Úc nầy đây. Sở dĩ sắp xếp như vậy vì theo truyền thống gia đình người Việt mình, kính lão đắc thọ. Phần sắp nhỏ càng nhỏ lại càng cao. Phải sắp sau, nếu sắp trước, hình chỉ có sắp nhỏ; còn sắp già bị che mất tiêu, ai mà thấy cho được cà?

Sắp nhỏ sau nầy cao lớn vì có đủ thịt để ăn, có đủ sữa để uống. Thế giới, nam cao trung bình 177 cm. Nước Úc, nam cao tới 180cm. Trong khi, Việt Nam mình, nam cao chỉ 164 cm. Các nước láng giềng vòng vòng ai cũng cao hơn dân Việt ít nhứt là 3cm. Ngay cả đàn ông nước Lào, cao trung bình 170 cm, hơn người Việt đến 6cm. Muốn cao, cái ăn là cái quan trọng nhứt, như có phân phướng thì mới có cây cao bóng cả! Dân bị lùn do bị đói. Ðừng có đổ thừa là do hậu quả của chiến tranh để lại nhe mấy cha nội! 47 năm rồi mà cứ đổ thừa hoài hè!

Nhựt Bổn hồi năm 45, lúc xâm chiếm nước ta, sĩ quan Nhựt đeo cây kiếm bên hông cho oai, đi là phải vén kiếm lên, kẻo quét đất! Tụi phát xít Nhựt dẫu hung hăng nhưng còn lùn hơn dân Việt mình thuở đó. Sau khi thất trận, kinh tế Nhựt tanh bành ráo trọi! Vậy mà chỉ trong vòng có 40 năm, dân Nhựt đã cao lên 10cm, đạt mức 172cm với nam và 158cm với nữ, Nhựt chỉ thua thế giới có 5 cm. So với Việt Nam, đàn ông Nhựt cao hơn 8.3cm; đàn bà Nhựt cao hơn 4cm).

Từ “Nhựt lùn”, những năm 50 của thế kỷ trước, giờ hầu như đã biến mất. Sao kỳ vậy? Ðâu có gì kỳ! Vì chánh phủ Nhựt thương dân, lo cho dân; chớ không cướp bóc của dân! Dân Việt mình thì bị bọn quan chức tham nhũng đè đầu cưỡi cổ, bị bốc lủm (còn hơn là bóc lột), phải ăn cơm với nước mắm kho quẹt đều chi, con nít thay vì bú sữa sẽ được bú nước cơm. Thì cao lớn làm sao cho nổi chớ?!

Sau 75, CSBV ‘vào, vơ, vét, vọt’ qua Mỹ. Trong khi  dân nghèo đói xanh râu. Hãy nhìn vào những cái mặt ‘mẹt’ của các quan chức trong những chế độ độc tài CS để thấy điều tương phản. Mặt bọn chúng phúng phính toàn những mỡ, cằm nọng như heo. Cả bầy heo nầy đang bị nhốt vô chuồng vì bọn chúng lợi dụng đại dịch COVID-19 mà ăn tạp!

doanxuanthu

Hồ Đình Nghiêm

Post by Sơn râu 13 Jan 2024

Chưa tới trưa mà nắng thiệt dữ. Nắng ghìm cây cối gục đầu chết trân. Sắc lửa trải thảm trên con đường nhựa, hừng hực lung linh bốc hơi quáng gà. Không ngóng ra ngoài thì thôi, ngó xong quay đầu vô con mắt như có phủ tấm màn đen, đồ vật trong quán biết trò trốn tìm, chạy nhảy giây lát mới chịu đứng yên chường rõ mặt. Hơn cả nhức mắt, nắng muốn nổ con ngươi.

Ông Chu than trời oán đất nãy giờ mà chẳng nghe Mạnh góp lời hưởng ứng, buồn tình dẹp mấy cái ly dơ mang đi rửa. Điệu bộ hằn học như thể giận ai, những cái ly thủy tinh kêu rít rát khi bị kỳ cọ. Con chó thủy chung vẫn nằm xuội lơ ở ngạch cửa, le lưỡi, mắt lim dim, bụng dạ thoi thóp theo nhịp thở.

– Trăm lần như một, nhờ có chút xíu mà đi đã ác ôn chưa! Có thấy con yêu tinh la cà ở mấy cửa hàng không?

Mạnh ngáp rộng miệng:

– Không.

– Con ni chắc đến tuổi rượng rồi. Biểu đi mua đường từ sáng mà giờ này vẫn mất đất biệt dạng.

Thau nước dơ được mang ra, sóng sánh. Đứng trước cửa, ông Chu khom mình dùng sức tạt hắt ra sân. Nước dội xuống đất, tưởng nghe được tiếng xèo đáp trả. Con chó kê mõm trên chân, vẫy đuôi ít cái.

– Thấy đàn ông trai tráng là con mắt sáng trưng lên. Đồ dịch vật. Bị thằng nào dụ mất rồi à?

Mạnh nhìn con ruồi bò loanh quanh trên bàn. Ly trà đá đổ mồ hôi làm tích tụ một vòng tròn đọng nước bên dưới. Mạnh nhúng ướt ngón tay vẽ bậy bạ lên mặt gỗ, những chữ đê em mờ đê em mờ chóng khô.

– Dầu gì thì nó cũng con ông. Rầy la kiểu đó, nghe được nó cũng nản về nhà.

– Nói nghe hay, chính vì con nên mới chửi mắng, chứ vợ hoặc mẹ thì cho tiền cũng không dám. Bộ ngu sao?

Ông Chu quăng cái thau nhựa vô góc quán, nó lăn từ tốn rồi nằm xuống ở góc như tuân thủ ý muốn chủ nhân.

– Làm thêm cái chi không?

– Khỏi, hết tiền rồi.

– Cho ký sổ đó.

– Không.

– Bữa ni ăn cái giải gì mà sật sừ như mất hồn.

– Ai? Tui hả? Có gì đâu. Trời nóng quá mà, không thấy sao?

– Ừ. Trời nóng. Mà tui cũng nóng ruột nóng gan. Cái con ni…

– Lan nó lớn rồi, nhỏ nhít gì mà lo toan.

– Phải. Nó lớn tồng ngồng, hủ mắm treo đầu giàn, quả bom nổ chậm, lo trắng con mắt chớ giỡn chơi sao!

Có tiếng động cơ khuất tất bên kia đồi gửi về. Một chiếc xe mang tiếng nổ nặng nhọc làm run rẩy những cành lá. Hai con chim sẻ từ cây trứng cá ít bóng dâm sà xuống sân ngó dáo dác. Chiêm chiếp bay đi khi ông Chu vắt chiếc khăn ướt ở vai trần ra đứng ngóng. Máy nổ lạch bạch, khói xanh đen từ xa đến gần.

– Ủa, xe lam từ chợ đã lên rồi à? Mới đó mà tiêu nửa ngày. Ôi chao, buôn với bán! Ế với ẩm. Con với cái. Trời với đất…

Quả nhiên là xe lam, nó bò chậm rãi như tốc độ là thứ nó chưa hề biết qua. Nó ho sặc máu để tới được sân đất, rung rung bộ dạng nhỏ thó để cho thằng lơ cầm cục gạch chêm sau bánh xe. Điệu bộ thuần thục nhuần nhuyễn y như nhà ảo thuật nhanh tay cất dấu một cục vàng ở chỗ khuất lấp. Xe yên vị nhưng máy vẫn nổ, cà xịch cà tang. Hai ba người đi xuống vặn vẹo tấm lưng mồ hôi làm ướt nhàu áo xống. Có mụ đàn bà đội nắng quàng xiên vào quán ông Chu:

– Nước đá bữa ni hiếm như vàng. Tui chặt cho ông một phần tư cây thôi.

– Thì tui cũng tính nói với chị hệt thế. Một phần tư cây e tiêu thụ cũng phải tới ngày mai.

– Mà giá cả thì có thay đổi chút chút đó nghe.

– Cái chi?

– Tui không ép. Một là một hai là hai. Còn dọt cho lẹ kẻo nó chảy mòn đi. Bán ba cái thứ này thiệt y như ngồi trên lửa. Tiền bạc mà chảy nước thì xót ruột xót gan.

Ông Chu lôi từ đâu ra một cây đại đao, lăm lăm ở tay cầm ngó bắt gớm. Một con dao bất bình thường, dùng chỉ để chặt nước đá. Thô kệch, dày nặng, đen đúa, lởm chởm những răng nhọn rỉ sét.

– Khẩn trương dữ không? Nghe tiền bạc chảy nước nên Ba tui lo.

Một đứa con gái từ ngoài bước vô. Mặt đỏ ké, mồ hôi bện ướt những sợi tóc mai.

– Không đi luôn cho tao nhờ…

Cây dao vung vẫy theo câu nói. Mặt đứa con gái tỉnh khô, như quen rồi. Mắt nhìn mụ đàn bà đi giao hàng đang hả miệng, xong dừng trên mặt Mạnh.

– Ba đừng có làm quá, có ngày tui cũng đi luôn mà không đợi ba đuổi.

– Mồ tổ mi. Vậy chứ đường đâu?

– Ba ra cửa hàng mà hỏi. Sắp hàng chầu chực bắt oải cuối cùng nói gọn bân: hết rồi. Thiệt là mất thì giờ vô lối!

Bà bán nước đá theo dõi, chen giọng vô:

– Cần đường hả? Lấy không? Sẵn tui mang vô một thể.

Ông Chu không nói. Ông nhìn con ông mà như mụ chủ chứa quan sát đứa con gái cùng đường ngày đầu lạc loài tới Bạch Mi sơn trang. Mắt hết đặt để vào ngực lại lộn xuống dòm eo trông mông. Đôi mắt chẳng khác mấy lưỡi dao răng cưa ông cầm.

– Mi có đi tìm gặp thằng Sáu bên hợp tác xã không?

– Chi vậy?

– Để lợi dụng nhờ vã hắn chứ chi. Lớn đầu mà ngu!

– Ba mới là người thiếu suy nghĩ. Bộ muốn dẹp tiệm sớm hay sao? Nay quan hệ thằng công an mai rù quến thằng hợp tác xã. Nhờ vã mà được à? Phải hợp đồng trao đổi linh tinh.

Mạnh đứng lên. Chiếc xe lam vẫn còn phun khói giữa sân. Tiếng máy nổ của xe đò thì hẳn phải rống to hơn bộn lần. Chưa có chiếc xe đò mang thằng Tân đến như giao hẹn. Con đường quốc lộ vắt ngang ngoài kia vẫn nằm thin thít dưới nắng chảy nhựa đường. Mạnh đi băng qua lối mòn uốn lượn giữa đồi cỏ tranh mọc cao ngang người. Cỏ sắc cạnh cọ quẹt làm ngứa da thịt và nó trả thiệt hại ấy bằng chút mát mẻ mà nó biết thu dấu trong lau lách. Nó xua đuổi nhiệt lượng đi bằng tất cả những sương đêm mà nó đã ra công tích tụ. Đám cỏ phồn thịnh sum suê này, một đêm trăng, Mạnh từng đứng co mình để làm thứ công việc khó chịu nhất: canh giữ sự an toàn cho Tân và Lan thổ lộ chuyện bí mật. Mạnh xao lãng ít nhiều trong nhiệm vụ được giao phó nhưng may mắn là chẳng có ai phát hiện. Cỏ tranh nó chỉ làm rách da tùy vô từng hạng người, tùy hoàn cảnh. Đôi nam nữ mình trần vật nhau lăn lộn chẳng nghe đứa nào than về nỗi xót xa bầm dập ấy. Da Lan nuột nà dưới ánh trăng. Đầu thằng Tân chởm đen như một con nhím linh động bò khắp người Lan. Những ngón tay Lan bấu vào hai tai, chủ động kéo đầu Tân lôi đi và đặt để những nơi nào Lan muốn. Hai chân Lan mở rộng rồi xoắn lại khóa thân đứa nằm trên đang đổ mồ hôi sôi nước mắt phun tinh dịch. Hắn cất cao đầu, rất mau, con nhím tái hiện vẻ cộc cằn: Địt mẹ, nãy giờ mày dòm lén tụi tao hả? Sau đám cỏ, Lan đang ngồi đái. Mạnh nghe tia nước vụt bắn xối xả, tưởng tượng một đám bọt đang sôi lên và hình dung khuôn mặt đỏ ké của lão Chu: Con đĩ ngựa, vác cái bụng bầu mà đi cho khuất mắt tao…

– Anh Mạnh… Anh Mạnh…

Mạnh ngoái đầu:

– Không sợ bị ông già bằm hay sao mà còn bỏ đi?

– Lan nói để thử nhờ anh Sáu mua đường giúp là ổng cho đi ngay.

Cả hai đi như chạy xuống triền cỏ đổ nghiêng ra quốc lộ. Lan reo lên ở những lần suýt trượt ngã, quơ tay bấu víu thân áo Mạnh.

– Vẫn chưa gặp anh Tân sao?

Mạnh không trả lời, tìm tay Lan đan ngón:

– Ông già có vẻ chịu thằng Sáu?

– Ổng nói thằng đó nghề nghiệp vững chắc, gia đình cách mạng, ổng ưa có một thằng rể như vậy.

– Lan tính sao?

– Lan thấy mình như con chim chưa mọc lông, tù túng quá. Lan ưa bay xa, ưa rời bỏ chỗ heo hút này. Anh Tân có gieo sự tin tưởng vào anh không?

– Dĩ nhiên. Ngoài Tân ra tôi đâu còn gì khác để hy vọng!

Những cánh hoa dại mọc lưa thưa dưới chân đồi. Những bánh cứt trâu khô cứng và những lon sắt rỉ sét méo mó nằm lăn lóc bên đường. Mạnh ngồi trên một trụ cột xi-măng sức mẻ cắm đầy dấu đạn. Cột sơn trắng đỏ, khắc nông ám hiệu 78 km. Chỉ ngần ấy cây số mà thành phố khuất lấp bên kia núi trông xa diệu vợi, tách bạch hẳn như một thế giới khác. Giờ này dóng cổ lên ngó, chỉ có nắng chỉ có mây và chút gió từ hướng biển thổi vào, mặn đắng. Chẳng có vệt màu nhấp nháy phản quang của khối sắt di chuyển, ngay cả tiếng động sật sừ vẳng lại từ lòng vòng chân đèo cũng chẳng nghe ra.

– Giả như bữa nay không gặp anh Tân thì sao anh?

– Thì đành phải ngậm đắng nuốt cay như hai bữa trước.

– Chắc là anh Tân gặp sự cố không may rồi.

– Thì ít ra nó nhờ ai nhắn gửi tới mình một lời để khỏi chờ đợi. Ngày nào cũng ra ngồi chờ có khi mà hoá đá.

– Hoá được à? Phải khắc phục chớ.

– Nó hứa hẹn gì với Lan không?

– Nói sẽ giải phóng Lan ra khỏi chốn đèo heo hút gió. Biểu Lan làm con buôn rày đây mai đó để khấm khá cuộc đời.

– Tôi bắt đầu nản rồi. Nó cũng nói với tôi hệt một luận điệu như vậy.

– Anh Mạnh, can đảm lên, phải nên thử thời vận một chuyến.

– Khi xưa những người nuôi mộng bình thiên hạ họ đi thỉnh quân sư ở trong núi cũng chỉ ba lần chứ mấy. Quá tam ba bận, Lan biết không?

– Khi xưa khác, giờ này khác. Anh đi mánh mung chớ đâu phải đi rước quân sư.

– Ừ mánh khác, quân sư khác.

Mạnh cúi đầu, giọng nhỏ tựa chẳng thốt nên lời. Lan cởi chiếc nón lá, gầm mặt sửa lại đoạn lụa làm quai cho thẳng thớm.

– Anh đừng làm Lan phải lo âu theo.

– Tôi có dọa dẫm chi tới Lan đâu nào.

– Anh quen anh Tân đã lâu chưa?

– Bạn học cũ. Sau bảy lăm hắn lặn đi đâu mất tiêu. Chú hắn có chiếc xe đò… cái ấy thì Lan biết rồi.

– Có thân nhau lắm không?

– Không thân. Lớp học đông vô kể, tính hắn lấc cấc. Hạp thì chẳng hạp nổi, thời đó…

– Tân lại nói với Lan kiểu khác. Hai người tình thâm như thủ túc, cùng yêu một người con gái, sau rốt anh Tân nhường người đó cho anh và anh mang ơn vì hành động cao thượng của anh Tân.

– Cũng gần giống với tiểu thuyết đó chớ. Cuốn truyện của Lan thì sao?

– Cái gì?

– Chuyện của Tân với Lan đó.

– Cả năm rồi. Chuyến xe đò của anh Tân cứ cách hai ba ngày lại tạt vô. Cơm sườn trà đá cà phê. Anh năng động, vui tính, ưa pha trò đùa giỡn và Lan… và…

Lan đội chiếc nón lại. Vành nón không còn lành lặn nhưng nó che khuất một gương mặt đang khóc thầm.

*

– Đù má mày. Việc gì mà tao phải tìm cách trốn tránh chớ?

Mạnh đưa mặt ra cho Tân xả óa. Hắn có quyền chửi nếu hắn còn giữ lời hứa. Một đứa bạn học cũ, một thằng lơ xe đò, hai thứ ấy chắc hẳn có sai biệt. Hắn đang biến tướng, mặt lem luốt bụi đường. Cau có phun sủa khạc nhổ e là cách để phủi bụi, để lấy lại thần sắc.

– Phải xâm mình thôi. Tao không cách chi kiếm cho mày tờ giấy phép đi đường.

Tân nhổ cục đờm xuống đất, quánh đặc một đốm vàng. Hắn có vẻ khát nước, sao không chạy vào quán ông Chu nốc một ly cối trà đá cho khoái người nhỉ? Da mặt hắn vằn vện như lính đang ngụy trang. Không, phải nói là một anh hùng lao động của cái cửa hàng chất đốt nào đó đang trong chiến dịch thi đua sản xuất vượt chỉ tiêu.

– Xâm kiểu nào đây?

– Mày nằm yên trên trần xe, phiá dưới này có động tĩnh gì hãy để tao tùy cơ ứng biến.

Mạnh nghe tiếng gà vịt la quang quát chộn rộn trên đầu chỗ đứng. Những giỏ cần xé mập ú lấn ra bên ngoài dễ giáng họa xuống cho mấy tên mộng du đi mất hồn bên hông xe. Tổ cha mày. Xâm mình kiểu gì kỳ lạ thế? Nói là cùi không sợ hủi thì nghe lọt lỗ tai hơn.

– Lạnh cẳng rồi hả? Quyết định đi, xe chạy liền bây giờ đó.

– Kể cũng lạnh cẳng thiệt. Mày có tấm bạt nào để tao đắp vào người không?

– Điên hả? Trời nóng thế này bộ muốn tự thiêu sao?

Tân dùng chân đá đá vào mấy cái vỏ xe đã mòn nhẵn gai. Hắn nói thầm thì điều gì tuồng đang đọc kinh. A di đà Phật. Mạnh lẩm nhẩm bốn chữ đó trong miệng. Tân thắp điếu thuốc, khoan khoái thở khói:

– Tùy mày. Như kiểu đánh ván bài xì-phé, đặt cược may rủi vào đỏ đen. Đừng hối hận, chớ nghĩ quàng. Suốt đời, cái tao vẫn sợ là bị nghi oan. Tức đến hộc máu mà chết.

Mạnh cười. Mai sau con Lan thình bụng cóc cũng không ai ngờ tới mày đâu. Mày đi một lèo “tới luôn bác tài”. Con Lan không thổ huyết thì thôi, mày có tư cách gì để hộc máu?

Ông chú của Tân gọi nó lại đằng mũi xe dặn dò nhỏ to. Tân trở lui và hai tay vặn vẹo tờ nhật báo. Gói trong đó là một bó hương. Mạnh nghe có tiếng eo éo của người đàn bà chỏ mỏ ra khung cửa xe:

– Thì đó, phải có tuồng có tích chớ. Chắc là chỉ có nước chán sống thôi, ai đời mà cắm đầu chạy u ra giữa đường để cho xe nó tông một cái độp. Nằm vật vã giật mình giật mẫy chi ít cái thì hồn lià khỏi xác. Ôi chao, nhắc lại mà da bắt nổi hột, nghe mấy anh lơ xe nói cô gái đó linh hơn một cái miễu… Thì bởi vậy, thắp một bó hương cho người ta là việc cần kíp của những người lấy đường dài làm bạn quanh năm bôn ba xuôi ngược.

Tân ngoắc tay biểu Mạnh bước theo phụ việc. Hắn đi xuống bờ mương khô hạn có những gò đất thấp cao như mộ hài nhi. Hắn đốt cháy tờ báo rồi dí cả bó hương vào đốm lửa bùng lớn. Khói hương xám xanh ẻo lả cuốn quanh thân hắn, mùi hương dằn vặt cà một không gian quạnh quẽ. Tân chia bó hương làm hai.

– Mày có tâm nguyện gì thì sẵn dịp cầu xin luôn.

Một con quạ bay tới đậu trên giây điện kêu ca vô cớ. Trong tất cả loài chim, có lẽ giọng của quạ khó nghe hơn cả, nó bắn ra thứ âm thanh rất khó chịu, chứa đầy bất an. Nó đen đúa và to lớn một cách dị thường, gần bằng một chú bồ câu hiền lành, thủng thẳng.

– Đi xa hơn một chút, cắm rãi rác một ít ở đằng kia.

– Cũng vậy thôi Tân à. Tao linh cảm có chuyện không hay.

– Mày chúa lộn xộn. Vậy thì hãy đợi chuyến sau, tao còn qua lại dài dài trên đường này.

– Khi tao cắm hương xuống đất, tao thấy mặt con Lan đầy cả máu, nó cười với tao và nói cám ơn.

– Đừng có tào lao đặt điều nhảm nhí.

– Mày hứa hẹn thề nguyền đủ điều sao không tìm cách vớt nó theo?

– Ôi dào, thằng này thật đa sự. Đa sự chỉ vì một đứa con gái. Nhiều kẻ có uy quyền chuyên môn hứa cuội thì đã chết con ma nào đâu? Đừng có cà chớn tao vất lại dọc đường cho biết thân.

– Con Lan nó tin tưởng vào mày dữ lắm. Một điều anh Tân hai điều anh Tân. Mai đây nó vác cái bụng bự chỉ đợi chiếc xe đò này chạy ngang là húc đầu vô thì…

– Địt mẹ mày, đồ ăn mắm ăn muối, đồ ăn cháo đá bát. Trù ẻo tới sinh kế người ta hả? Biết là của đứa nào chớ? Thằng Sáu hợp tác xã này. Thằng Mười công an này. Chưa kể đôi khi có bàn tay mày nhúng vô. Mày ngủ với nó rồi chứ gì?

Mạnh cúi đầu. Có đêm ông Chu bận đi họp chuyện cải tổ thương nghiệp làm ăn cá thể tập thể gì đó. Mạnh ghé quán tính mua chịu ít điếu thuốc lẻ. Lan đang tắm, nghe giọng Mạnh, ra mở cửa. Đầu tóc ướt mùi chanh và vùng thịt để trần nổi da gà tiết ra thứ nước mặn ngọt kích thích…

– Ngó cái mặt kià. Nói trúng tim đen rồi phải không? Thôi, chạy ra xe lẹ đi. Từ đây vô tuốt trong kia có cả vạn cái quán cơm, rồi mày sẽ thấy em nào em nấy ăn đứt con Lan, thơm như sầu riêng ngọt như măng cụt láng như vú sữa lởm chởm như chôm chôm và rít tay như múi mít.

Chiếc xe đề máy một hồi cứ không nổ. Khục khặc như ông già hết xí quách. Nắp ca-bô được mở lên, như miệng con cá mập chực nuốt thằng Tân đang bẻ cong người chúi đầu máy mó cái gì đó.

– Bà con cô bác chịu khó xuống xe mỗi người đẩy giúp cho một tay.

Hai ba gã đàn ông vặn vẹo chui người ra khỏi cửa hẹp bên hông xe nhảy xuống đất kêu lịch địch. Tất cả đều gồng mình dồn sức theo tiếng hò dô ta của thằng Tân luôn hô hoán.

– Anh Mạnh… Anh Mạnh…

– Mày nghe gì không Tân? Có ai vừa gọi tên tao.

– Nghe con qủy! Rán đẩy đi.

Mạnh ngó con đường, vắng tẻ, thênh thang. Phiá sau gò đất, những chân hương cắm tua tủa ở đó đã thôi cháy, tắt ngúm. Chiếc xe kềnh càng như có bàn tay vô hình nào chận lại làm mất trớn trì giật một cái. Tiếng máy hú lên, uất nghẹn. Khói đen phun từng cụm quánh đặc. Mọi người hớn hở trèo vào lại trong xe, chộn rộn.

– Tới luôn.

Bên triền đồi có bóng người lao xuống, cuống quýt như một hành khách chột dạ bị bỏ quên thôi ỉa đái. Muộn trễ rồi. Nếu biết môn khinh công chưa chắc kẻ chậm lụt kia đã chạy đuổi kịp. Mạnh quay đầu ngó thấy con dao chặt nước đá múa may loạn xạ.

– Ông Chu… Mạnh bật ra tiếng kêu.

Ông mặc bộ bà ba màu ngà nhăn nhúm, xộc xệch. Chân đất lượng sức chẳng so bì với xe cộ nên dồn sức để hét lên một tiếng lớn, tức tối. Mặt đỏ tiá tai vung tay lấy đà để ném cái vật đang cầm đó ra, cây dao chặt nước đá bay lưng chừng rồi rơi xuống đường, xẹt lửa. Bộ đồ ông mặc gieo cho người nhìn một cảm nhận: Ông là chiếc áo tang vừa đoạn lìa, bỏ cuộc, sớm rời khỏi xe; xe mang quan tài ngon trớn chạy về miền an nghỉ cuối cùng.

Hồ Đình Nghiêm

http://www.art2all.net

Hồ Đình Nghiêm

Post by Sơn râu 13 Jan 2024

* Anh em như thủ túc, vợ chồng như y phục. (Ngạn ngữ Trung-hoa).

1.

Ở trang bià hồ sơ nhập viện, người ta ghi chú: Ty, Le Van. 48 tuổi. Phái tính: Nam. Gia cảnh: Độc thân. Địa chỉ nơi cư trú. Số điện thoại nhà và ở sở làm…

Rất nhiều tờ giấy kẹp bên trong: Giấy giới thiệu của các bác sĩ. Giấy chứng thực của trung tâm chuyên khoa phổi. Quang tuyến X. Hình chụp từ CT scan. Kết quả của hai lần thử nghiệm sự hô hấp. Mẫu máu, nước tiểu. Những xét đoán mơ hồ về căn bệnh ung thư… Tóm tắt, hồ sơ ấy có bề dày bằng bản thảo một cuốn tiểu thuyết khoảng hai trăm trang với những diễn tiến đầy rắc rối xảy ra giữa mười nhân vật: Bốn bác sĩ, năm y tá và một bệnh nhân.

– Bệnh nhân Le van Ty.

Một giọng nói cất lên, hơi lấn cấn khi đọc xong ba chữ ghi trên góc trang bià. Hành lang sáng đèn, nền gạch hoa trơn bóng như đang hứng phải nước mưa. Có thể nó làm cho âm thanh được đẩy đi xa. Có thể nó ngầm bảo, ở bệnh viện sự sạch sẽ là điều chính yếu. Máy lạnh không mở, nhưng giá rét từ đâu luôn lãng vãng, thầm lặng thổi qua.

Người đàn ông đứng lên từ hàng ghế đợi. Ba bệnh nhân khác hiếu kì ngó. Rồi họ sẽ được gọi tên. May mắn điểm danh hay thần chết chỉ mặt thì chẳng tài nào đoán được, mặc dù trước đó bác sĩ phẩu thuật đã đưa ra lời bình: “Mức độ nguy hiểm cho việc mổ xẻ khâu may chỉ leo lên tới lằn vạch 37 phần trăm thôi, chớ quan hoài”. Niềm tin vào y khoa hiện đại là thứ mà mọi người phải luôn thủ đắc trong tâm tưởng. Sợ hãi là điều phi lý! Vậy thì 63% còn lại có giúp người ta ngồi yên trên đò? Thuận buồm xuôi gió tới được bến bờ xa xăm? Cái bến bờ hằng xảy ra những hoạt cảnh chẳng lấy gì làm lí thú nhưng ai cũng thiết tha mong muốn đừng vội bỏ cuộc. Miếng cơm manh áo, tình thương yêu và sự bội phản. Từ một người có gia đình bỗng chốc thấy mình trơ trọi giữa xứ lạ. Họ phải học hỏi lại từ đầu những điều ấu trĩ nhất với cuốn cẩm nang: Phải cố gắng để không chết hai lần!

Y tá là người đàn bà có hơi đẩy đà. Bảng tên cài trước ngực lớn, nhô ra hàng chữ: Maria. Bệnh nhân Tỷ đọc thầm: “linh hồn con ớn lạnh!”

– Anh vào phòng kia tắm rửa với thứ dung dịch đựng trong lọ này rồi mặc vào người chiếc áo cột giây này. Trong phòng tắm có máng sẵn cái bao để đựng áo quần anh cởi ra. Họ sẽ chuyển nó lên phòng anh sau. Có hiểu tôi nói không?

– Hiểu.

– Cởi tất cả. Cởi tuốt luốt. Trần như nhộng. Chỉ cho phép mang đôi vớ thôi. OK?

– OK.

– Đưa tay đây.

Maria tròng vào cổ tay Tỷ một vòng nhựa, họ tên và những con số lòng thòng in đầy đủ trên đó, và có lẽ  nó sẽ bám theo Tỷ trên suốt những chặng đường phiêu dạt trong cái bệnh viện mênh mông này. Nó là tấm căn cước tạm thời, chứng thực sự hiện hữu của bệnh nhân Tỷ, chẳng có được sự lựa chọn nào khác.

Phòng tắm hơi nhỏ, cửa khép hờ với ngọn đèn vàng chôn sâu trong tường. Lỗ thoát nước dưới chân và nước còn lai láng chưa kịp bốc hơi. Như thế có nghĩa là một con bệnh nào đó mới vừa rời khỏi chỗ này, ra đi chưa được lâu. Hắn có thổi sáo mồm khi đứng dưới vòi sen không? Chắc chắn không. Đầu óc hắn lưu trữ hình ảnh người thân nào trong gia đình phút giây đó? Điều gì mang tới sức mạnh cho hắn? Bệnh nhân là đàn ông hay đàn bà? Tóc vàng, nâu, đen? Hay muối tiêu tựa Tỷ?

Mất năm phút cho việc tắm táp lẫn thay đổi xiêm y. Tỷ bước ra với chiếc áo kì cục luộm thuộm chẳng che kín lưng. Tựa như tấm khăn choàng mà người thợ hớt tóc thường phủ lên thân chủ trước khi động kéo động tông-đơ: Sao, chơi kiểu gì đây? Trọc, ba phân, hay nuôi dài chỉ tỉa mỏng?

Maria dòm, tỏ vẻ hài lòng.

– Ngồi đó đợi chút, người ta sẽ mang giường tới đẩy anh đi.

Tỷ ngó lên cái thánh giá màu nâu máng trên tường, cố nhìn ra khuôn mặt kẻ chịu đọa đày nhưng mơ hồ một hình khối đọng vào mắt. Tại sao ông ta bị đóng đinh vào thập tự? Tỷ không biết. Tại sao người ta cầm nó trong tay và ma quỉ sợ hãi che mặt khi bị dí cái hình tượng ấy lại gần? Tỷ nào hay. Nó là thứ bùa chú, ít ra gieo được niềm tín cẩn vào tâm hồn những kẻ ngoan đạo. Rồi con sẽ hưởng được phước lành từ ơn Chúa. Amen!

Bệnh nhân Tỷ thuộc tuýp hắc bạch giang hồ, phường ngoại đạo. Gia đình ở cố quận thờ cúng ông bà, mỗi năm làm dăm ba cái giỗ tưởng nhớ người khuất mặt. Và đó là dăm ba lần được ăn ngon khi nhang đèn vừa ngúm tàn nguội lạnh. Khung ảnh đen trắng ố vàng nước thuốc đứng chen vai trên bàn thờ nhìn xuống đám con cháu chen chúc tất bật xuýt xoa. Tỷ nhớ dường như ông bà cha mẹ khi khuất núi đều nhẹ gánh hành trang, họ ra đi không phải vì chứng bệnh ung thư. Họ có tuổi thọ khá cao và những người tới phúng điếu đều nói hệt nhau một câu: “Thôi, vậy là êm đẹp rồi! Giã từ cuộc đời này mà tựa như ngủ quên một giấc chẳng thèm mở mắt gượng dậy. Êm thắm không bút mực nào tả xiết! Tịch lặng như hoa rụng trong vườn khuya”.

Một chiếc giường có bốn bánh xe xuất hiện ở cửa thang máy. Người đẩy giường to lớn, mặc bộ đồ trắng mang giày thể thao Nike cũng màu trắng. Người và giường êm ả thoảng qua như một cơn gió. Ông ta chào bà Maria, nhận xấp giấy tờ kẹp ở bảng gỗ rồi gọi tên Tỷ. Nắng ở ô cửa gương đã giảm bớt sắc lửa. Lá xanh lao xao bên ngoài và Tỷ leo lên giường nằm ôm ấp xấp hồ sơ vừa đặt để trên bụng. Những bóng đèn néon bắt trên trần lùi dần. Tỷ nhắm mắt, cảm giác như ngồi co quắp trên ghe vượt biên ở một đêm nhiều sóng bạc đầu ngoài cửa biển. Sự may mắn của đêm ấy xảy ra đã quá lâu. Lâu đến độ quên mất hình khối của niềm sợ hãi khi đó mỗi lúc muốn hồi tưởng lại. Chòng chành, nghe từng tràng AK47 bắn vãi theo, léo nhéo lời nguyền rủa độc ác. Say sóng, nôn mữa, biến thành một con cá ương. Chỉ có bấy nhiêu là còn lưu giữ vào tiềm thức. Trí nhớ tựa tấm màn nhăn nhàu khép lại, buồn bã với bản án: Những kẻ phản bội tổ quốc!

2.

Màn đêm. Yên lặng. Khung cảnh đã khác trước. Tỷ mở mắt, những gì thu nhận vào nhãn quang đánh động lên não bộ, buộc phải đặt ra câu hỏi: Sự sống, cái chết. Cảnh giới này hoang đường hay hiện thực? Mù mờ, có thể cái miếng nhựa ụp vào miệng mũi truyền dưỡng khí làm hơi nước biến thành một màn sương mỏng vây quanh mặt Tỷ. Những con số xanh đỏ nhảy cách khoảng trên máy đo tim phổi, giây nhợ tiếp nối vào cơ thể đâm thốc tới động mạch tĩnh mạch. Toàn thân không có trọng lượng, tựa nó đã trải ra trên mặt nệm, chìm sâu. Tỷ nhớ lại những bóng đèn vàng bắt nhô ra trước mỗi phòng mổ. Đèn thắp sáng, có nghĩa là đang bận. Tỷ nằm chờ ngoài hành lang, đợi một bóng điện tắt. Y công sẽ mang đồ lỉnh kỉnh vào làm sạch gian phòng ấy trong khi có người tới xem xét lần cuối tập hồ sơ bệnh lý đặt trên bụng Tỷ. Họ ngó vào mặt Tỷ: Mày nói tiếng Pháp hay tiếng Anh? Có đeo răng giả không? Có chiếc răng nào đang lung lay? Rồi không đợi câu trả lời, người ấy tiếp: Mặt xanh dờn thế? Đang sợ té đái phải không? Này, tin moa đi. Ở đây mỗi ngày có khoảng mười lăm ca phẩu thuật và tất cả đều OK. Ông ta đưa bàn tay ra, giả làm con dao đi một đường trên ngực Tỷ: Sẽ như vậy đó, dài khoảng hai mươi lăm phân, họ sẽ lấy cái vật dư thừa nằm trước lá phổi mày. Thắc mắc làm chi cho ốm người!

Lòng Tỷ chẳng gợn niềm lo ngại nào cả. Đáp trả lại bằng nụ cười rộng miệng. Nụ cười mà những chuyên gia đã mất công khảo sát là muốn tươi tỉnh yêu đời như vậy con người phải huy động tới gần một trăm cơ bắp chằng chéo nơi mặt mày. Đời còn dài, cười được phút nào hay phút đó, dẫu có khi tai nghe trách cứ: Cười gì vô duyên vậy?  Cười hở mười cái răng!

3. 

Trời ơi! Oh, my God! Đã xảy ra cớ sự gì?

Đường đột. Tỷ cũng nén một tiếng hô hoán. Sylvie đứng dưới chân giường, như một người của quá vãng bỗng hiện ra, ma đưa lối qủi dẫn đường. Cả hai nhìn nhau, săm soi. Giường có nếp gấp ở giữa, nên Tỷ nằm mà tựa như đang ngồi, chông chênh, lấn cấn, ngượng ngùng. Khoảng cách của hai đứa là cái miếng gỗ bắt cứng vào giường làm mâm đựng thức ăn. Khay nhựa đặt để lên đó. Một hộp sữa loãng 2%. Một hộp nước cam. Khoai tây nghiền, miếng cá hấp, vài cọng đậu đũa luộc chín. Từ một người đứng máy sắp trang cắt xén sách trong nhà in Sylvie giờ này là kẻ mặc đồng phục bệnh viện và cô con gái hai mươi ba tuổi ngồn ngộn sức sống kia vừa mang thức ăn tới cho Tỷ. Chẳng có gì để nói. Phút giây ấy người ta bận hồi tưởng, người ta tự truy cứu lấy những đổi thay và chẳng tài nào họ bới tìm được một đáp số. Phải hỏi lấy nhau thôi, sau khi ngỡ ngàng đã rón rén rời đi. Mái tóc vàng cắt ngắn di chuyển lại gần, những nốt tàn nhan, cánh mũi thon cao, đôi môi hồng có hơi khô:

– Vẫn làm chỗ ấy?

– Vẫn.

– Sao vậy?

– Một hôm thức giấc thấy đau ở ngực. Đi rọi hình thấy ở lòng mình có đeo thêm một trái tim.

– Đừng đùa.

– Ừ. Một cục gì đấy lớn hơn trái chanh. Vậy đó, và họ quyết định lấy nó ra. Bác sĩ án chừng nó nằm trong ấy đã ba bốn năm, tăng trưởng khá nhanh, lấy sớm chừng nào tốt chừng ấy. Còn bạn?

– Boy friend làm y tá ở đây, nó kiếm giúp mình một việc làm ở khu nhà bếp. Tất cả đều tạm bợ. Bạn hiểu không? Tất cả đều chẳng mấy vui.

– Bao lâu rồi?

– Hơn ba tháng. Đi giao thức ăn và thường trực giáp mặt với bệnh nhân. Cuộc đời luôn buồn tẻ. Đúng vậy không?

– I don’t know. Có lẽ phải mang thương tích mới nhận thấy cuộc đời có đôi lúc đáng để sống thở, thụ hưởng.

– Vậy sao? Chưa bao giờ mình dám đặt chân vào khu tâm thần. Một bức tranh màu xám có khi còn nhìn ra vẻ đẹp. Mà thôi, mình phải đi đây. Bạn cần gì xin cứ nói.

– Cám ơn Sylvie.

– Ở khay chứa thức ăn có cây bút chì cùng tờ giấy in sẵn những món ăn. Bạn lựa chọn menu cho ngày mai bằng cách đánh dấu vào mỗi ô. Mai gặp. Take care yourself.

Tỷ muốn bắt tay nhưng khoảng cách chẳng mấy gần. Với người ra không chắc đã được. Vết thương còn nhức buốt. Tựa hồ một lưỡi kiếm đâm vào, chưa rút ra.

– Bai. Ngày mai.

Tỷ nói. Tỷ từng thốt ra những chữ ấy và có khi nó chẳng như ý. Một mai nào đó, Sylvie đã không trở lại. Những ngày tháng cũ, Sylvie đi và cô chẳng ngờ đã để lại ở Tỷ một sự hụt hẫng khó giải thích. Cái khoảng trống mà Tỷ tìm mọi cách cố lấp đầy, nguôi ngoai. Không phải dễ. Tỷ ngờ vực: Đó có phải là tình yêu?

Một bà y tá bước vào, tay cầm bốn năm ly giấy nhỏ đựng thuốc. Những viên thuốc hình dạng không đồng đều, màu sắc khác biệt. Thuốc chống nhiễm trùng, thuốc giảm đau, thuốc hồi phục sức khỏe, thuốc chống táo bón… Bà chờ Tỷ uống hết mới quay lưng rời đi. Một ngày cái việc uống thuốc kia sẽ tái diễn đến ba bốn bận, kể cả canh khuya. Họ nhẹ nhàng đánh thức Tỷ dậy, lấy gối kê lưng thận trọng dìu Tỷ ngồi lên, soi đèn pin, vỗ về như hình ảnh một người mẹ chăm sóc con thơ. Có người còn vạch chiếc áo ra để thăm dò đường kim mũi chỉ may chằng lên vết cắt. Họ ngó xuống dương vật Tỷ, đưa tay rờ thử cái ống gắn vào đấy có bị sút rời không. Tỷ cũng nhìn, cái ống cao su dẫn tới cuối đường là một bình nhựa chứa thứ dung dịch màu xanh pha trộn nước tiểu, lợn cợn máu chảy ngóc ngách qua từng tầng có vạch ngấc đánh số bên ngoài. Nó móc bên thành giường và đi đâu con bệnh phải xách nó theo, lủng lẳng, vật bất ly thân.

– Tốt đẹp cả. Bà y tá thầm thì. Tỷ cho đó là lời trấn an chẳng đúng lúc. Bởi cái bộ phận tiểu tiện của con cháu Adam kia đã biến dạng một cách kỳ cục, đầy thảm hại. Nó hệt cái vòi của chú voi con thu bé đến hết cỡ, mốc thếch và nhăn nhàu. Nó sẽ làm trò cười cho những cô sinh viên y khoa đi thực tập. Và đương nhiên, trong đầu óc mấy em sẽ mọc lên ý nghĩ: Bất hạnh thay nếu chúng ta lấy chồng gặp phải một ông anh “nhược tiểu” kiểu ấy!

Sylvie đã nhìn thấy nó. Nhưng cái động từ ngắm nhìn kia chia ở thì quá khứ, lúc chưa hoạn nạn thân bại danh liệt. Bấy giờ nó râu hùm mày én lưng hai tấc rộng thân mười thước cao. Nó đường bệ, hữu dõng, đích thực là chiếc cày sẵn sàng khai mở những vùng đất hoang để gieo mầm sống xuống. Sylvie biểu nó phải mặc áo và cuối cùng là lưng Tỷ có rất nhiều vết xước hằn in. Cuộc tình diễn ra không lâu, có vẻ tạm bợ. Nhớ về nó là nhớ tới một mặt nệm xộc xệch chăn chiếu, da Sylvie trắng muốt trong bóng mờ và cả hai nằm mơ màng với thứ trạng thái bải hoải một cách dễ chịu. Bye, ngày mai nhé. See you. Và một mai đã không trở lại. Những lúc làm tình quyết liệt, chú tâm, những thứ ấy chẳng khiến người ta đâm quyến luyến nhau sao? Quên biến một cách dễ dàng quá, như kì cọ rửa sạch một vết nhơ vừa bám trên da thịt. Tỷ không hiểu được, nằm mộng cũng chẳng ngờ.

4.

Mặt sau tờ giấy lựa chọn món ăn, Tỷ viết đầy đủ một cái địa chỉ. Tờ giấy vốn nhỏ, lớn gấp đôi bao thuốc lá, nên muốn chú thích thêm nó không còn chỗ để rườm lời. Nó tựa một tờ điện tín ngày xa xưa, thông thường lời nhắn nhủ in trên đó sẽ rất cô đọng. Ví dụ: “Con cần tiền. Gửi gấp cho 5000”. Hoặc: “Mai con về. Chuyến bay AC 1234. Đến lúc 5 giờ”. Hay: “Anh luôn nhớ em. Anh yêu em”.

Sylvie cầm tờ giấy, cô xếp đôi:

– Tôi còn giữ tấm ảnh chụp hai đứa mình đứng trước metro Atwater. Tôi sẽ cho họ xem.

– Em gái tôi rất hiếu khách. Nó học sư phạm ban Anh văn. Nó sẽ mừng vui khi gặp Sylvie, tôi nghĩ thế. Nó sẽ giúp bạn những thứ bạn cần. Đừng ngần ngại.

– Bao giờ xuất viện?

– Ngày mai, có lẽ vậy. Sáng sớm hôm nay bác sĩ đã làm cuộc trắc nghiệm, tôi đi bộ lên xuống xầu thang, vững chải, đạt yêu cầu. Chẳng có gì phàn nàn.

– Hy vọng mọi chuyện đều tốt đẹp.

Sylvie đưa tay sờ soạn vào ngực Tỷ. Ở đó người ta dùng những cái móc bằng kim loại để níu kéo vết mổ cho thực kín miệng. Chính những cái chân rết ấy làm da thịt hai bên phải chịu bầm tím, thoạt trông cứ ngỡ là ở ngực có bắt cái zipper, tiện cho việc đóng mở nhìn ngó vào bên trong. Một cái fermeture lạ đời chẳng sợ “đụng hàng”. Mười ngày sau, y tá sẽ dùng thứ kềm đặc biệt tháo gỡ từng cái ra, chùi thuốc khử trùng rồi cắt đi những gút thắt của sợi chỉ đen đâm tua tủa như râu loài chuột cống.

– Có nên báo cho người nhà bạn biết tình trạng này không?

– Chẳng ích gì. Bên đó con người luôn quần quật với những lo toan, đừng bắt họ phải chất thêm gánh nặng. Sylvie cho họ xem tấm ảnh. Đấy, nó vẫn tươi cười như thế, chẳng mảy may hư hao. Đi bao lâu?

– Hai tuần. Nhưng ở Viet-nam chỉ sáu ngày thôi.

Tỷ nhìn Sylvie. Da dẻ trắng ngần kia sẽ rám nắng miền nhiệt đới. Cô mặc áo thun, quần cụt, chân mang dép và rồi cô sẽ có được một tên gọi: Tây ba-lô. Thế nào đứa em Tỷ cũng dắt cô đi ăn bánh khoái, lên Kim-long thưởng thức món bánh ướt thịt nướng, xuống Gia-hội ăn bánh bột lọc bánh nậm mụ Đỏ. Và để giữ lời hứa, cô sẽ vô Thành-nội, đứng trước ngôi trường cũ của Tỷ để chụp hình. Ngôi trường như mộ huyệt, chôn dùm Tỷ biết bao kỉ niệm êm đềm. Có hồi sinh, hoán đổi được tiền kiếp cũng chẳng tài nào tìm lại nguyên vẹn cảnh sống đẹp đẽ kia. Tỷ tin chắc thế. Mỗi người chỉ có cho riêng mình một gian đoạn đáng sống, và đa phần đó là những ngày của quá khứ xa xăm, tuổi thơ ngây.

– Đủ sức để xuống cafeteria không?

– Sao không? Mình từng lội bộ xuống mua cà phê và journal. Đi lâng lâng như cỡi mây, thú vị lắm.

– Tốt. Tôi mời bạn, như một lời giã từ.

– Đợi tôi thay áo quần. Không lâu đâu.

Sylvie kéo màn vây bọc che lấy chiếc giường. Trong cái túi nylon có đánh số chứa đựng áo quần của bệnh nhân Tỷ, vô tình người ta đã đánh rơi đâu mất chiếc quần lót. Xóc xáo hoài chẳng thấy, cứ mãi loay hoay tìm. Sylvie nhìn cái vật thể bèo nhèo xấu xí của Tỷ. Nó chưa thực sự bình phục, họ giật cái vòi cao su rồi mang cái bình nhựa kì cục ấy đi đã bao lâu? Sao dung nhan cái vật nọ ngó tội nghiệp, có vẻ như bị tấy sưng bỏng rát? Sylvie mặc váy, một chiếc jupe không mấy bó và thật dễ cho cô khi cởi tuột nội y.

– Mặc tạm cái này đi.

Quần lót CK for her, bằng cotton màu xanh da trời. Chẳng có gì dị biệt. Và nó sạch, chắc thế, qua sự tự tin của Sylvie khi cô đưa nó tới tay Tỷ. Tròng vào chân với bàn tay giúp đỡ của khổ chủ. Vừa vặn, ấm áp dù phút đầu cảm thấy chút rợn cảm mọc vội lên da thịt. Tỷ ôm lấy Sylvie, lâu lắm rồi, nhưng Tỷ còn hít được, còn nhận ra thứ hương mùi rất đỗi trung thành từ cơ thể Sylvie. Bệnh viện nghiêm cấm nhân viên làm việc trong đó xức nước hoa, sợ gây dị ứng cho bệnh nhân. Nội quy ấy rất đáng hoan nghênh, cho nên Tỷ ngây ngất mùi da thịt của Sylvie. Nguyên chất, thực thụ, chẳng giả dối lừa gạt bằng mỹ phẩm.

– Tôi đổi ý định.

– Về chuyện gì?

– Tôi muốn đứng lặng như thế này thay vì đi uống cà phê.

– Tùy bạn. Nhưng người ta sẽ kéo màn ra, y tá sẽ mang thuốc vào và chúng ta sẽ thôi không còn được ôm nhau.

Quần jean Tỷ mặc là loại cài nút đồng, những năm khuy. Muốn gài kín Sylvie phải tốn khoảng hai phút và Tỷ đã tiêu khoảng thời gian ngắn kia bằng tất cả sự bồi hồi. Đứng chết trân, mường tượng tới những điều nhảm nhí.

Kéo màn ra, bệnh nhân nằm cạnh giường ngó Tỷ bằng đôi mắt đong đầy sự ganh tị. Thảng hoặc Tỷ thấy vợ ông ta vào thăm, vỗ về ông, đút thức ăn, rót nước, lau mặt, chải tóc, rồi một đôi khi cao hứng bà leo lên giường nằm “kể chuyện đời xưa”. Ông ta thuộc loại đẻ bọc điều, nhưng Tỷ hiểu niềm ganh tị kia phát sinh từ một cuộc so sánh: Ta đã già mất rồi, chẳng cơm cháo gì. Còn hắn? Ờ, với số tuổi đó ngày xưa ta chơi bời chết bỏ bể bỏ!

– Sau kỳ nghỉ hè, bạn còn trở lại làm việc ở đây không?

– Có thể. Chẳng ai biết chuyện ngày mai cả.

– Mỗi ba tháng tôi phải đến tái khám. Mong gặp lại bạn ở những lần ấy.

Sylvie im lặng, cô nắm tay Tỷ dẫn ra hành lang. Một người đàn bà bước đi khi chẳng mặc quần lót. Họ khó chịu hay dễ chịu với cái trống trải nhột nhạt?

– Thích gì ở Viet-nam? Tôi mua mang qua…

– Chẳng thích gì cả.

– Bao lâu rồi? Bạn có về thăm lại lần nào chưa?

– Gần ba mươi năm. Tôi không về. Có quá nhiều thay đổi và kì cục một điều là tôi ghét nhìn những đổi thay.

Cafeteria đông người, chật kín, lố nhố. Tỷ cũng ghét chuyện sắp hàng rồng rắn, chỉ để mua một cốc cà phê.

– Vậy thì thôi, tôi đi. Có thể mai sẽ vào thăm.

Môi Sylvie có hơi khô, như người tập thể hình ở gym đã lâu, như chạy bộ đường trường, như đang gặp vấn nạn lòng dạ rối bời. Muốn nó ướt, cũng dễ. Tỷ đặt môi hôn lên đó. Không lâu, Sylvie cúi đầu:

– Tôi không muốn James nhìn thấy. Anh ta làm việc ở quanh đây.

Ngoài sân chói nắng. Màu tóc vàng của Sylvie phản quang, hoa mắt. Tỷ ôm ngực, nếu cơ thể mọc thêm một trái tim, có lẽ Tỷ sẽ kháng cự đến hơi thở cuối cùng để bảo vệ nó. Sẽ không vào bệnh viện, sẽ không phẫu thuật cắt bỏ, sẽ đau đớn ôm giữ lấy nó, dẫu nó chứa đựng toàn những mối tình dở dang.

 Hồ Đình Nghiêm

quanvan.net

Hồ Đình Nghiêm

Post 28 Apr 2022

Post by Sơn râu 13 Jan 2024

1.
Tiếng người chộn rộn. Gà vịt kêu vang rân. Máy nổ hậm hực, chiếc xe đò đứng bên ruộng vắng mãi lắc lư. Trời rất nắng và khói từ ống bô chổng ngược cứ phun từng chặp một cơn suyễn, ho ra khói đen hôi xăng dầu. Gió từ vuông đất xanh cỏ đi lên, mơn man để làm rõ mùi dầu Nhị thiên đường. Con bé ngồi sát ô cửa tóc rối gục đầu che gương mặt hệt tàu lá chuối, nó luôn để lại ám hiệu trên suốt chặng quốc lộ Một chẳng thể chạy suốt, nó ăn thứ gì mà khi nôn oẹ toàn cả đắng cay và chua lét le. Con đổi chỗ cho Dì chứ mày ngồi đó không chừng mà trúng gió rồi đổ đau.

Những giỏ cần xé bị quăng xuống đất, đôi ba kiện hàng được ném lên trần xe. Không lâu có tiếng quát từ trển vọng xuống: Chiếc xe Honda này là của ai? Một người đàn ông bật người ra khỏi chỗ ngồi: Dạ của tui. Ông đứng lên, khó nhọc trườn thân ra tới cửa lên xuống. Có gã thanh niên mặc bộ áo quần màu vàng đón đầu: Cho xem giấy đi đường. Vuông giấy gấp làm tư trải rộng thành hình chữ nhật, hai ba con mộc đỏ có hình ngôi sao khằn đóng bảo chứng cho hàng chữ cuối: Yêu cầu mọi cơ quan dành sự dễ dãi cho đương sự khi đi công tác. Thế giấy chủ quyền chiếc xe, giấy phép được mang ra khỏi địa phương? Người đàn ông gãi đầu, mặt luôn thay đổi độ sáng tối. Da mặt xanh tái khi chiếc xe Honda từ trên mui được đưa xuống bằng sợi dây thừng. Nó là tài sản và khi mang tài sản đi xa cần phải có giấy chứng minh cho phép di dời. Cơ quan chúng tôi nằm sau luỹ tre kia, ông kiếm ra tờ giấy rồi chạy tới đó thu nhận lại chiếc xe. Đứa con gái trước khi đổi chỗ ngồi cho bà Dì còn thò đầu ra cửa mửa xuống đất một bãi nhờn lỏng bỏng đôi ba hột cơm. Thấy chưa, nói có nghe đâu, lột áo ra cho Dì xức chút dầu cho ấm ngực.

Người đàn ông như tỉnh thức, như câu nói của bà Dì kia là một mật khẩu, ông moi từ túi quần ra xấp bạc để dúi vào tay gã công an. Cái gì đây? Ồ, cứ an tâm, tôi hứa sẽ bảo quản chiếc xe ấy, chả mất mác đi đâu mà sợ. Từ đây vào trong ấy có khoảng 12 cái trạm gát, tôi không giữ hộ bác chiếc xe này thì thằng khác cũng kiếm cớ sang đoạt nó. Tin tôi đi, chả mấy ai tử tế bằng tôi đâu. Đi đường mạnh giỏi.

Chiếc xe đò già nua vừa thay con heo dầu đâu tháng trước húng hắng lạch bạch hát tiếp bài ca “đường trường xa con chó nó tha con mèo”. Quê hương vừa thống nhất xuôi ngược hai miền với rất nhiều thương tật, oan hồn lãng vãng giữa trưa đứng bóng lọng chừng đi với Phật mặc áo giấy đi với ma mặc áo cà sa. Động vật thưa vắng suốt liên tỉnh lộ và chim chóc tuồng cũng nhác về chao cánh trên vuông trời ảm đạm có cờ đỏ bay ngập lối hân hoan một cảnh giới rất gần cổng địa ngục. Thôi chết, dầu Nhị thiên đường lóng rày coi mòi như giả mạo, sao xức cạn chai mà người mi cứ lặt lè như cọng bún thiu. Khổ thân! Hay gió máy giờ đây cũng hung hiểm, lơ ngơ đưa đầu trần dễ dính chấu đoàn viên cùng ông bà cha mẹ từng sống khôn thác thiêng một cuộc bể dâu nào.

2.
Chiếc xe đò êm ru tấp vô khoảng sân xi-măng có kẻ từng đường sơn vàng. Người tài xế nói hai thứ tiếng Pháp-Anh: Đã tới biên giới, yêu cầu quý vị xuống xe trình giấy tờ cho nhân viên cửa khẩu. Người đàn ông sắp hàng không mấy lâu thì tới phiên. Sau bệ chắn có người mặc sắc phục, lá cờ Mỹ may một bên tay áo: Ông Ngu you uên tính đi đâu đây? Nguyễn Văn Tình đáp, tiếng Anh không chuẩn cũng chẳng cần chỉnh: Tui đi New York. Nguyễn cầm thêm ở tay, cho chắc ăn, một cái thiệp cưới màu đỏ in loè loẹt những chim phượng những rồng vàng những song hỷ những họ hàng đôi bên đuề huề một sánh đôi trăm năm đầu bạc răng long. Qua bển làm gì thế? Sorry… ờ tui đi ăn đám cưới con cháu. You know, nó mới lấy chồng. Tính ở lại lâu mau? Dạ, đâu chừng năm bữa, một tuần là cao tay. Có mang theo những thứ tựa như rượu, thuốc lá, trái cây nói chung là thực phẩm? Hổng có đâu, tui chủ trương đi mạng không là kế sách vẹn toàn, kinh nghiệm quá mà! Lôi thôi nhỉ! Chúc vui vẻ toàn gia, tiệc cưới suông sẻ. Người kế tiếp.

Nguyễn Văn Tình đón lấy giấy tờ tuỳ thân, tiếng Tây tiếng u chẳng ghi chú “yêu cầu mọi cơ quan liên hệ dành sự dễ dãi cho đương sự”. Chịu chơi hết biết, sao nó chẳng hoạnh hoẹ làm khó để bắt mình chùng vụng đút lót một cái phong bì. Tổ cha cái bọn tư bản dẫy chết, hèn chi mà chịu cởi giáp quy hàng lực lượng nhân dân Việt Nam anh hùng oanh liệt trong hai trận đánh thần thánh sạch bóng quân xâm lược. Rách cái lai quần vẫn say máu đánh đấm và người vượt biển từ chết tới bị thương không tài nào đếm xuể.

New York là thành phố không biết chuyện ngủ, rậm rật suốt. Hoặc nó ký hợp đồng kiểu như Cuba ngủ thì Cucon thức để canh giữ cho hoà bình nhân loại, máu đến thế thì thôi! Điện thoại di động bật mở, Nguyễn Văn Tình đứng giữa gió lộng ngập mặt mùi phồn hoa đô hội hét tướng vô cái iPhone: Tui vừa xuống tới bến xe, sao dòm quanh quất chả có con ma nào bỏ công ra đón, đời thằng Tình này vẫn chúa ghét cảnh vất con bỏ chợ. Anh đừng nóng, New York chớ có phải Sè-gòn quận 10 ra quận 1. Nó mênh mông chi xứ nên buộc lòng nó phải chạy quàng xiên, thằng cu Tommy lái xe rất xịn, hổng chừng anh vừa dập máy là xe nó rà sát bên hông. Có sôi ruột thì đốt thắp điếu thuốc mà ngó khói huyền bay lên cây. Sao rồi, mọi chuyện đã đâu vào đó? Nói dậy mà hổng phải dậy, lu bu như du kích quân mà việc đâu cứ bầy hầy ra đó, nội cái chuyện may chiếc áo đẳng cấp cũng phải mang đi sửa những ba bốn dạo mới chịu ôm bó thân mình, khổ thế. Chưa kể thực đơn nhà hàng, cứ thêm bớt thay đổi xoành xoạch vì có mấy mống dứt khoát phải đòi thức ăn chay mới chịu nhá, khổ thế! Anh nhìn em chắc hổng ra, dạo này hư người trông ốm o như con mực ống. Này, nghe anh tâm sự đây này, anh tính lì xì đôi uyên ương 50 đô mà sợ chúng chửi, mất linh; không ấy em cho anh mượn chút chút để bỏ thêm vô để khỏi mất mặt bầu cua. Đời người có một lần sang ngang, nói em nghe, anh sang biên giới kỳ này cũng phải chịu mẻ đi một nạm tiền. Khó khăn này ai chịu hiểu cho! Được rồi, ngày xưa bọn em mang ơn anh cũng đã bộn bề, mấy lượng vàng ngồi trên ghe hình như cũng chưa chịu thanh thoả. Anh hy sinh nhiều thứ quá, căn nhà bị đoạt, vườn tược bị soán, thậm chí chiếc Honda bỏ trên mui xe đò cũng bị chúng lấy. Haizz, nghe như chuyện dài nhân dân tự vệ.

Tommy tới, để tóc kiểu kỳ lạ tránh đụng hàng. Mặc bộ vest cũng rắc rối y như mấy danh ca hải ngoại lùng tùng xèng. Được cái hắn biết nói tiếng Việt, chút chút kiểu thịt ba rọi, nghe rất đã cái lỗ tai, sướng vãi. Du đợi lâu hôn? Mi đi đường mòn, lúc lai đường chim bai. Very nhanh. Lên xe đi, trói dây lại. Có hân-ry thì cứ nói, hot dog chốn đây rất là gút. Nguyễn Văn Tình dóng cả hai tai lên, mẹ rượt, thằng này mưu toan về bển kiếm em chân dài làm vợ e sẽ gặp sự cố, chúng nó quỵt cho trắng máu rồi tha hồ mà phất du fuck me. Tiếng là người Diệt với nhau mà xem chừng như ngôn ngữ bất đồng, để đối tượng thông hiểu nắm bắt ý tứ không chừng phải thượng cẳng chân hạ cánh tay, khổ thế! Tuổi già có nhiều cái bất lợi, hết thông minh hết lanh lợi, chẳng mấy duyên với ngôn ngữ lạ, mắt mờ chả mấy ưa ngắm cảnh phố phường, răng giả chả ưa nhá hot dog và tấm thân vừa nuốt đường dài vượt biên trên 14 tiếng nghe chừng đã long bù lon rêm mình mỏi chắc. Ai kia có hỏi: Mày có ô-kê? Thì cũng giả bộ lên gân như gà đen sắp đá. Khoẻ chán, nhằm nhò chi ba cái lẻ tẻ, tớ đi đái chưa hề bị ướt chân dù chẳng thèm vin vô viagra trợ lực. Văn năng ôn võ năng luyện, nói thật nghe, tớ vắng đàn bà đã lâu mà kim đồng hồ chưa có vấn đề. Hổng tin hả, dắt tớ về bển một chuyến xem, tớ quậy cho tiệm hớt tóc Thanh Nữ phải la bai bải. Giá càng bèo mình càng sung, ấy là đạo lý vậy!

Tiệc cưới xôm tụ, nói theo ngôn ngữ đương đại là rất hoành tráng, người nước lạ thấy e phải bức xúc, miệng há ra, môi hở răng lạnh. Nguyễn Văn Tình cũng không tránh khỏi lòng dạ hoang mang khi chân bước lên cái tapis màu đỏ trải từ thềm dẫn sâu vào nhà hàng. Có mời dàn sao Hồ Ly Vọng không, sao thấy quen như sắp trao giải oscar tới nơi. Bà con vô ra xiêm áo lụa là xẻo trên hở dưới mặt hoa da phấn. Và nhân vật chính, con bé tí tẹo như cây kẹo ngày nào dắt đi vượt biển, ngồi trên xe đò cứ ba chừng bảy đổi là nôn oẹ tưng bừng dầu khuynh diệp nhị thiên đường cho chí cù là hiệu con cọp cũng gạt lệ thua buồn chào thua gió máy. Sang tới đảo thì người nó nhỉnh hơn, từ cây kẹo quá độ thành cà rem cây ba vòng trên cơ thể đều cùng một số đo, hổng có nơi nào chịu lấn đất dành dân cả; suông đuột ngó dễ mũi lòng. Mấy mươi năm nước chảy qua cầu bèo dạt hoa trôi bây chừ thì nó phổng phao điện nước thừa mứa chớ đừng nói đầy đủ. Chồng nó là ai, cái thằng nào khéo tu đến vậy. Muốn đưa nó dìa dinh thì dứt khoát phải tốn cả nạm tiền. Chẳng phải sao, nó chơi cha thiên hạ bằng cái phô trương rất mực đình đám bữa tiệc này. Nguyễn Văn Tình được xếp ngồi vào bàn nhân vật quan trọng, kề cận với bà Dì cô dâu. Bàn tròn mười ghế trải khăn chưng bông y như có trong phiên họp hiệp định ngưng bắn ký kết giữa 4 phe. Hai ông bà mặt lạ hoắc lạ huơ đưa tay ra bắt, tự giới thiệu phía đàng trai, phát âm giọng nặng phía bên kia cầu Hiền Lương, áng chừng người Vinh, Nghệ An, Quảng Bình xa xôi cỡ đó. Nguyễn Văn Tình tự hào là kẻ đi nhiều, lê la trên khắp bốn vùng chiến thuật từ vĩ tuyến 17 cho tuốt mũi Cà Mau, nhưng tình ngay cảnh sắc bên cầu biên giới nó tròn méo cỡ nào thì Tình bù trất. Chưa thấy qua nhưng đã là dân miền Nam thì hẳn cũng mường tượng ra nó thê lương xám xịt nào khác gì Bắc Hàn mí lị Đông Đức. Lạ cái là hai ông bà phía đàng trai này ngó béo tốt phương phi đỏ da thắm thịt như kiểu quen ngồi mát ăn bát vàng, chớ có hàm hồ nói họ là giai cấp bần cố nông từng chôn sống bọn cường hào địa chủ. Họ vừa mới bay từ phi trường Nội Bài sang tới, dùng hãng hàng không Air France chơi một lèo chỉ quá cảnh ở LA. Tư trang vàng bạc mấy hột lanh lợi đeo kín người trông xuống Nguyễn Văn Tình với ánh mắt ba phần khi dễ bảy phần hổng có kí lô nào ráo trọi. Đại gia mà ngó ô-xin cũng ngần ấy sóng mắt khinh miệt. Ngó là ngó vậy thôi chứ đọng vào con ngươi là chuyện bất khả. Nguyễn Văn Tình thoáng có chút tủi thân, một thằng tư bản mại sản ngày nào bị đánh cho toe tua trong đợt cải tạo thương nghiệp, còn sót được bao nhiêu vàng thu cất trong ruột tượng để nhắm triều cao sóng cả mà leo lên ghe một liều ba bảy cũng liều chết bỏ bể bỏ gạt lệ xa quê mực xạ đêm đen. Ngồi làm thinh hoài cũng buồn miệng, Tình khèo tay bà Dì ra chỗ thiếu ánh sáng: Vậy chớ thân phận chú rễ với dây mơ rễ má bên đàng trai thuộc giai cấp nào mà xem chừng đẳng cấp quá vậy. Ậy, bấy chầy không một ai làm bảng báo cáo sơ khởi với anh sao? Thằng rể là du học sinh sắp lấy bằng tiến sĩ. Bố nó làm chủ một công ty mua bán và cung cấp hải sản thuộc hàng đại gia. Bác nó trước đây nhảy núi năm 68, sau 75 về làm Thành uỷ ngoài quê mình đó, thế lực nghiêng trời lệch đất. Tóm tắt thằng chồng của con Lọ Lem thuộc dạng hoàng tử đỏ chớ không vừa.

Nguyễn Văn Tình say dù chưa chạm môi vào cốc rượu nào cả. Anh sao vậy? Mặt không dưng thấy xanh lè? Sao em không nói sớm, sao em nỡ lòng nào bày binh bố trận kiểu này? New York thiệt không bằng chốn thành đô yên hàn vô sự như bên Canada nơi anh trú thân, em có thủ sẵn chai Nhị thiên đường đó không, bôi bên trán để xua đi gió chướng lạ mặt. Anh lạc hậu cũng vừa vừa phải phải, người ta hoà hợp hoà giải từ đời tám hoánh cơ. Hận thù nên cởi không nên buộc, gặp nhau đây rồi chia tay thì có chết thằng Tây nào đâu. Kệ mẹ đi mà, hổng ưa chung bàn thì em an bài cho ghé đít chỗ khác, chịu khó vui một đêm nay ngày mai lên đường cho bá tánh khỏi dị nghị, dậy đi hén. Anh rất tâm tư, chôn những hồn đau chưa tiện thổ lộ, hôm nào quỡn anh sẽ rót trôi tâm sự đắng lòng cho em nghe. Xưa mà sao cứ mưng mủ y như mới!

Nguyễn Văn Tình đi quàng xiên ra hướng cửa thì đụng mặt Tommy. Mày chịu chơi không? Mày có thương cái thân già này không? Nếu có thì chơi đẹp chở tao về chỗ má mày? A du crây-di? Giờ này mà tính gâu? Tao quên mang theo nạm thuốc bác sĩ cho, ăn ba cái đồ này có mà cô-lét-tê-rôn, tiểu đường với lại nhồi máu cơ tim. Làm ơn làm phước đi mà, không thì quen ai hú nó một tiếng đặng tếch-ke tao, cho tao nếm qua món hot dog cũng đủ ấm lòng chiến sĩ. Mai tao về lại xứ lạnh tình nồng, giữ trong lòng ấn tượng đẹp nhất là hình ảnh Tommy chứ chẳng là ai khác. Du nâm bờ oan. Có ô-kê không nè.

Chiếc xe Taxi màu vàng thương hiệu uy tín của Nữu ước trờ tới, Tommy xi lô xi la nói với gã tài xế: Ông cầm 50 bạc rồi chở lão già này về đúng địa chỉ sau đây, làm ơn nhé. Có thiếu thì nói với lão “money money” tự khắc lão lòi tiền ra. Không thành vấn đề. Xe vụt chạy trốn cảnh náo nhiệt, giảm tốc độ trước một ngọn đèn đỏ. In tuồng ông người Việt, đúng không nào? Gã tài xế nói khi nhìn vào kính chiếu hậu. Ủa, sao đoán ra hay vậy? Ừa, cứ xem tôi là chó biết đánh hơi đi. Bố tôi trước đây qua Nam hai lượt, Trung uý thuỷ quân lục chiến chứ chẳng giỡn chơi nhé. Ông nói, đù mẹ tao từng bắn rụng ba thằng Vi-Xi và đổi lại chịu hy sinh một cái giò dụt ở Khe Sanh. Nguyễn Văn Tình lập lại, tiếng Mỹ ngon ơ: Ừ, đụ mẹ mấy thằng vi-xi. Son of a bitch.

Hồ Đình Nghiêm

Hà Thúc Sinh

Post by Sơn râu 13 Jan 2024

Bài 60

Phần 59

Sau tháng đầu với những thay đổi bắt buộc về chỗ ở, có khi cả về nhân sự; hiện tại đội 17 được đưa về nhà 5, ở chung với đội 13 và đội 7. Ở nhà 4 nằm chung trong một vòng rào có ba đội bạn là đội 25, đội 5 và đội 30. Điểm mặt hầu hết “nhân vật” của sáu đội này, không ai nói ra nhưng cả trại đều ngầm công nhận rằng đây là những đội gồm những kẻ “xấu”, nếu không có thành tích trốn trại thì cũng phải có thành tích âm mưu… đốt trại. Công tác lao động của sáu đội này tuy giản dị nhưng nặng nề. Họ không được thoải mái như đội văn nghệ kiêm canh tác rau xanh; chẳng được tin yêu như đội lâm sản, sáng vác rìu đi tối vác về và trên lưng anh nào cũng lủng lẳng mấy cái măng rừng để bồi dưỡng; không ngon lành như đội mộc hoặc đội cơ giới (sửa công xa cho trại), được ở một khu riêng biệt ngoài vòng rào trại và tự do lai vãng đó đây; đội càng không được “quơ tay cũng có tí no lòng” như đội anh nuôi… Nói tóm, sáu đội trong hai dãy nhà số 4 và số 5 chỉ lao động quanh trại và khu xây cất mà thôi. Chưa bao giờ Vĩnh, trong một tháng qua, có dịp bước sang vùng đất bên kia con suối. 
Riêng đội 17, nhiệm vụ hiện tại là đào ao và đắp một con đường từ cuối khu trại đang ở sang tới khu trại mới đang bắt đầu được xây cất. Công tác đào ao nơi đây quả không dễ ăn! Trước khi thi công đào ao, bọn tù phải khai quang cả một vùng đất rộng lớn. Khai quang ở đây lại cũng không phải là thứ khai quang ở Trảng Lớn hay An Dưỡng. Làm công tác khai quang nơi đây là suốt ngày bì bõm dưới những bãi lầy có từ thời… tạo thiên lập địa – nơi có đầy đỉa, vắt và muỗi mòng – để đào cho bật gốc những thân buông già trăm tuổi. Khi thân buông đổ xuống rồi, cả đội lại xúm vào dùng sức lăn thân buông trên những bãi lầy đến một nơi quy định. 
Bọn công an gác tù nơi đây ác có lông bụng. Chuyện đánh đập, bắt quỳ hoặc kêu Trật Tự trói dẫn về trại nhốt cachot là chuyện cơm bữa. Nhưng chuyện ấy chưa hẳn đã làm một con người phải đau đớn. Chuyện đau đớn là, nơi đây, như được hưởng sự giáo dục đặc biệt của một chế độ đặt căn bản trên sự oán thù, bọn công an có lối mạt sát mà chỉ đến ngày xuôi tay nhắm mắt mới có thể hết thấy đau. Vĩnh không sao quên được tuần rồi, trong lúc bọn anh đang khênh những ki đá tảng nặng nề đến công trường xây cất, thì đội 30 làm công tác bên cạnh bờ suối; chẳng hiểu cuốc đất thế nào, ông Lý Trung Dung, một bác sỹ tuổi đã gần lục tuần, bị một thằng công an vệ binh tuổi chừng 17, 18 kêu đến trình diện. Bác sỹ Dung bỏ cuốc, đến trình diện thằng công an đang ngồi trên một cái ghế đẩu tránh nắng dưới một gốc buông rợp bóng mát. Thằng công an hầm hầm nhìn ông bác sỹ già, chỉ tay ra lệnh. 
– Ngồi xuống! 
Bác sỹ Dung đành ngồi xuống đất, bó gối ngước mắt nhìn lên thằng công an. Lấy một ngón tay chỉ chỉ vào mặt ông Dung, nó hằn học lên lớp. Anh già kia! Nơi đây tôi đại diện đảng giáo dục anh, thì tôi là thầy anh, có phải không? 
Bác sỹ Dung khẽ nhắm mắt thay cho một cái gật đầu. Tên công an lại tiếp. Nơi đây không có bố mẹ anh, tôi thay mặt bố mẹ anh chăm cơm chăm áo cho anh học tập, thì tôi có phải là bố nuôi của anh không? 
Nghe nó chửi một ông già nặng nề như thế, mấy thằng tù trẻ đứng quanh quất uất hận tràn hông. Nhưng ông già Dung vẫn chỉ khẽ gật đầu, nói lý nhí vài câu gì đó. Lắng nghe ông Dung nói xong, thằng công an bỗng đứng vùng lên, khoa chân múa tay. Đấy! Nó tiếp. Tôi vừa là thầy anh lại vừa là bố anh, thế mà tôi chỉ yêu cầu anh cuốc cho đều tay, lát nào cho ra lát ấy, tại sao anh vẫn tỏ thái độ ngoan cố chống bố chống thầy? 
Ít phút sau, dù chữ nhẫn của ông có thể đã to gấp đôi chữ nhẫn của đức Phật, bác sỹ Lý Trung Dung vẫn bị trói dẫn về nhốt hầm tối… 

Bọn Vĩnh lúc này đang phải quần quật khổ dịch dưới những đôi mắt giám sát của bọn công an gian ác như thế. Mặc khác, đội trưởng Tầm với sự trợ giúp “rất có kỹ thuật” của đội phó Hùng, hiện không còn nhỏ nhẹ dễ thương như những ngày đầu nữa. Một mặt nó lấy sức vóc của một lực sỹ để lao động làm gương, một mặt nó đeo sát anh em để báo cáo với thằng Thường, cán bộ quản giáo hiện tại của đội 17, về tất cả những gì đã xảy ra trong ngày. Gần đây, do sự tiến bộ quá nhanh của Tầm, nhanh đến độ đội phó Hùng là người của Ban Giám Thị công khai gài vào đội 17 cũng thấy bực mình. Đã có đôi lần, hai tay chức sắc này kéo nhau ra một chỗ kín đáo gấu ó nhau về lề lối điều động anh em trong công tác lao động. Sở dĩ Hùng cự nự cũng có lý. Hùng dù gì cũng là một anh tù không được to con cho lắm. Nếu đem cân giỏi lắm Hùng cũng chỉ hơn cái “trung tâm y tế toàn khoa Phạm Vĩnh” đôi ba ký là cao. Chưa kể anh ta tuổi tác đã vào cỡ 45. Mặc khác nữa, theo như anh em đoán già đoán non, Tầm đã dám qua mặt Hùng trong những công tác báo cáo về tình hình đội cho Ban Trật Tự. Điều này hẳn Tầm đã dẫm chân bạn một cách trắng trợn vì qua tìm hiểu, cả đội biết Hùng vốn là gà nòi của Ban Trật Tự. 
Ngày tháng cứ lầm lũi trôi qua dưới những cơn mưa mù tháng Mười Một. Cả một khoảng rừng buông giờ đã biến thành một vùng đầm lầy nước đỏ như ráng trời và tanh chua như mùi mẻ hư. Theo đúng quy hoạch, khi việc khai quang trong một diện tích quy định đã xong, đội 17 phải bắt tay ngay vào việc đào ao và đắp đường. 
Bốn tổ hiện nay của đội như hòa vào làm một cho công tác cực nhọc này. Người tay leng, người tay xẻng xúc từng tảng đất sình lầy quăng lên con đường đắp mỗi ngày một cao thêm. Phía bên này con đường đứng gần Vĩnh là Huy, Ý, Điểu, Trương Hồng, Dũng, Thương (hai người này là người cũ ở đây, mỗi người đều có thành tích trốn trại hai lần nhưng lần nào cũng bị bắt lại!)… Phía bờ bên kia, đối diện với bọn Vĩnh là đám Hóa, Dũng, Danh, Tuyến… mấy tay này đều là những sỹ quan và hạ sỹ quan trẻ tuổi, rất đoàn kết, vui nhộn và hay hòa nhạc với nhau. 
Bọn quản giáo và công an vệ binh sợ bùn văng nên hiện nay chúng thường kiếm một chỗ ngồi khá xa nơi bọn tù lao động, nhờ vậy, cả đội lao động tương đối thoải mái, càng thoải mái hơn khi gần đây, do hậu quả lao động quá nhiều để làm gương, đội trưởng Tầm chịu không nổi cái đói, đã thường xuyên bỏ mặc đội lao động, lần mò sang những gốc buông bị đốn ngã để tìm nấm. Phải nói rằng Tầm là một người săn tìm nấm rất hay. Trại này đã nhiều tay trong dĩ vãng chết thê thảm vì ăn nhằm nấm độc, nhưng những mẻ nấm Tầm kiếm được không hề độc tí nào, bằng chứng chiều nào lao động về, Tầm cũng ngồi trước một xoong nấm xào thơm phức để ăn chung với chén bo bo của nhà bếp phát. Tuy nhiên, sự thoải mái nhất của bọn tù đội 17 là vừa đắp đường vừa tự do nghe anh chàng Tài xún răng kể chuyện chưởng. Tay này từng là một hạ sỹ địa phương quân dưới vùng 4. Chả hiểu vì cớ gì cũng tù tội từ 75 đến nay. Hắn “mồ côi” không ai thăm nuôi, nhưng nhờ có tài kể chuyện chưởng và tính tình dễ thương, Tài luôn luôn được anh em cung cấp đủ thuốc hút và rủng rỉnh mì vắt tôm khô nấu ăn mỗi ngày không kém ai. Mặc khác, cũng có một số anh em rất thích nghe những câu chuyện kể “rất hoang đường” của Tuyến về nước Mỹ, vùng đất Hứa của những con người thiếu thốn và khao khát Tự Do. Dù rằng trong đội có nhiều người từng du học Mỹ, nhưng những câu chuyện “dựng đứng” một cách hồn nhiên của cậu ấm Tuyến – con trai của đại tá Tồn cựu tỉnh trưởng Gia Định – vẫn làm mọi người hồi hộp theo dõi. Những câu chuyện Tuyến kể đại loại “trời Đông Bắc Hoa Kỳ sương mù và tuyết lạnh ghê gớm. Sương và tuyết đến độ có dạo cùng một lượt 4 cái phản lực cơ đã tông vào tượng Nữ Thần Tự Do, ấy thế mà chỉ có bức tượng bị rụng đầu còn bốn chiếc máy bay vẫn không bị xây xát một tí nào!”. 

Nghe ngứa lỗ tai, có người lên tiếng. 
– Chuyện phong thần! 
Tuyến vẫn hồn nhiên và nói như thật. 
– Mày không biết thì im mồm đi. Khi nào về, mày lục tìm tờ New York Time số… bộ… ngày tháng năm… có tường thuật đầy đủ câu chuyện này lúc ấy mày sẽ tin tao. Nói tới đây, Tuyến xuống giọng thật hề. Anh tiếp. Nói chưa hết chuyện đã cãi! Bốn phản lực cơ vĩ đại ấy đều được chế tạo từ xưởng máy bay vĩ đại của miền Bắc xã hội chủ nghĩa vĩ đại chở phái đoàn Đảng và nhà nước ta vĩ đại đi tham dự hội nghị Liên Hợp Quốc vĩ đại!… 
Trong không khí lao động như vậy, dù đói lạnh, ao đào vẫn mỗi ngày mỗi rộng mỗi sâu và đường đắp mỗi ngày mỗi dài mỗi cao. Tuy nhiên quản giáo Thường không phải là một người dễ tính. Hắn còn trẻ, tuổi độ 21 hoặc 22. Một lần nhìn thấy lề lối lao động của đội, hắn đã nổi giận đùng đùng và tập họp đội lại chửi bới một trận. Sau lần chửi bới này, chẳng hiểu do tranh chấp quyền lực thế nào, đội trưởng Tầm bị gọi làm tự kiểm vì cái tội bỏ bê đội đi kiếm ăn, và ban giám thị trại đọc lệnh bổ nhậm Đặng Xuân Hùng làm đội trưởng. Tổ trưởng tổ 2 là Mai Văn Lễ, một thiếu úy địa phương quân ở Thủ Đức trước kia, một thanh niên có sức khỏe như trâu được đôn lên làm đội phó. Đội trưởng là cháu Trường Chinh, đội phó là em một đại tá đang tại chức phục vụ trong BTL Quân Khu 7. Cả hai ông chức sắc này bắt đầu đưa đội 17 vào một “bước ngoặc quan trọng” ở tương lai. 
Khi con đường đã nối được hai khu vực theo đúng kế hoạch, và trên mặt ao bắt đầu được thả rau muống thì bọn Vĩnh được chuyển công tác. Công tác mới là xén cắt những thế đất cao đổ vào thế đất thấp để biến một vùng đồi thành một giải đất bằng phẳng, làm nền cho những dãy trại sẽ được xây dựng sau này. 
Mùa mưa đã bắt đầu lui dần để nhường lại cái lạnh của rừng rú ập đến với lũ tù vào những ngày tháng cuối năm. Công tác đào, khênh, đổ, đập đất chẳng thua gì công tác đào ao; nó cũng rất cực khổ cho lũ tù đói lạnh. Lại nữa, đây là một công tác lớn có nhiều trăm tù tham dự, do đó, chuyện thi công là chuyện không thể tránh khỏi. Nhưng với đội 17, hoặc 5, hoặc 13 thì chuyện có thi công hay không thi công thì cũng đến thế mà thôi. Anh em nhất định chấp hành tốt một câu nói lỡ của cách mạng, rằng “lao động tùy sức hưởng tùy lực”. Một số đội già yếu được biệt phái làm gần những đội như 17, 5… dần dần cũng bị tiêm nhiễm cái phong thái làm cầm chừng. Trong lúc đứng xúc đất đổ lên những chiếc xe cải tiến cho anh em “chạy hàng”, Vĩnh khoái trá nhìn mấy ông già của đội 47 và 12. Hiện tai nhìn họ lao động, bọn Vĩnh phải thú nhận mấy ông già ấy vừa bắt chước nhưng đã qua mặt ngay bọn trẻ. Họ cuốc đất nhát đực nhát cái và chủ yếu đứng nói chuyện gẫu với nhau. Chỉ trừ khi có người báo động “kiki đến!” họ mới tỏ ra lao động tốt, bằng không cứ thế mà cơm chúa múa tối ngày. Cái không khí phè này đã khiến những tay chức sắc kỳ cựu nơi đây phải lắc đầu, điển hình là đội trưởng Hùng của đội 17. Trong những lúc ngồi hút thuốc lào với nhau, vui miệng Hùng đã nói. 
– Mấy ông già trước đây lao động hăng lắm đấy. Gần mấy ông đổ đốn ra! 
Nhớ lời than thở có vẻ chịu đựng của Hùng, Vĩnh liếc nhìn mấy ông già lao động gần chỗ anh. Họ là ai? Kìa cha Bộ, vị linh mục cựu giám đốc Trung Tâm Fatima, người gần đây đã khẳng định với anh em rằng 30 tháng Tư tới đây, ông sẽ về làm lễ ở nhà thờ Bình Triệu… Cầm cuốc nhìn trời nhìn mây bên cạnh cha Bộ là cha Tường, vị linh mục khá béo tốt, vui vẻ nhưng lại rất ít nói. Cạnh đấy còn có ông Lê Sáng, một trong những người sáng lập ra môn phái Vovinam. Ông Mão, theo như ông nói, từng là một trong những nhân vật quan trọng hàng đầu của ban quản trị Việt Nam Thương Tín. Nhà báo già Lam Giang. Ông Đại móm, phó quản đốc trại cải huấn Đà Lạt, người mà cả mồm chỉ còn ba cái răng hàm và hai cái răng cửa nhưng nói tục còn dòn hơn cả bọn trẻ. Bác sỹ Lý Trung Dung, người một thời từng tổ chức hội chợ Thị Nghè, cầu sập chết bao nhiêu người. Ông cựu trung tá Thức, người tình nổi tiếng của vũ nữ nổi tiếng Cẩm Nhung. Đứng cạnh ông Thức là ông cha Thục, cựu giám đốc trường Chân Phước Liêm và nhiều trường công giáo khác, đã hoàn tục khi tuổi sắp về chầu Chúa!… 

Nói chung chung, quý vị sồn sồn hay cao niên ấy đều lao động không lấy gì làm hồ hởi phấn khởi cả, cho dù có nhiều đội trưởng rất tích cực, lắm khi tích cực còn hơn cả bọn kiki trong việc đôn đốc anh em học tập tốt, lao động tốt. Nhưng dù có đôn đốc cách gì, đến thời điểm này các vị chức sắc cũng đều nhận thấy sự bất lực của chính mình. Đã ba năm rưỡi trời tù tội, cái sợ phải học tập lâu dài, nếu có, đã giảm đi quá nửa; cái hy vọng học tập tốt, lao động tốt, cải tạo tốt để được về sớm, nếu có, cũng đã mất đi chín lăm chín bảy phần trăm. Chưa cùi còn sợ ghẻ. Cùi rồi còn sợ gì? Mà giả như có sợ đi nữa, thì chắc bọn tù chỉ có hai cái sợ. Sợ cấm thăm nuôi và cấm… tắm cả đội. 
Vĩnh còn nhớ trong hơn hai tháng trầm mình dưới bùn đào ao, chỉ vì cả đội không đạt chỉ tiêu và gặp ngày quản giáo Thường không vui, đã hai lần hắn cấm cả đội không cho ra suối tắm. Thật là kinh khủng. Bốn mươi người đã phải đem cả cái thân mình lẫn quần áo đầy bùn lầy hôi thối về phòng vốn đã chật như nêm cõi… Đó là chưa kể trường hợp vi phạm nội quy trong lao động, quản giáo có quyền cúp phép thăm nuôi một kỳ, hai kỳ hoặc ba kỳ liên tiếp không chừng.
Ba tháng qua, bọn Suối Máu vẫn chưa mấy người được gia đình lên thăm, dù trại Hàm Tân, dưới chế độ công an quản lý, những phạm nhân không vi phạm nội quy đều được gia đình lên thăm đều đặn mỗi hai tháng một lần (tỉ như gia đình có đủ sức lên thăm!). Có lẽ sự chậm trễ này là lỗi của con rùa bưu điện, vì chỉ sau hai tuần đầu, hầu hết bọn Suối Máu đều đã được phép viết thư về gia đình báo tin nơi ở để gia đình lo thủ tục giấy tờ đi thăm. Nhưng dù chưa được thăm, bọn Vĩnh vẫn không đến nỗi mù mờ tin tức như thời còn ở các trại cũ. Nơi đây, ngày nào cũng có người được thăm, do đó tin tức bên ngoài đưa vào nghe không hết. Những lúc đứng cuốc đất, Vĩnh có thể nghe được đủ loại tin tức do anh em đưa ra bàn. Tuy nhiên nghe để mà nghe, bọn Suối Máu hầu như đều mất đi cái thú… bình luận những tin đồn. Có lẽ vì trên này nhiều tin quá nên chán không muốn nghe nữa? Vĩnh không biết. Chỉ biết rằng chính anh cũng đang rơi vào tình trạng muốn buông xuôi hoàn toàn, mà triệu chứng rõ ràng nhất là mọi tin đồn nghe xong đều được bỏ ngoài tai tức thì. 
Nhưng trong bọn Vĩnh có một người không bao giờ chịu nghe xong rồi bỏ ngoài tai. Anh ta nghe rồi là giữ cứng lấy nó và đem nó về phòng ngủ để quấy rầy bạn bè. Người ấy là Phạm Xuân Huy. Từ ngày di chuyển về Hàm Tân, anh Huy đổi chứng và giao du rất bừa bãi. Gặp ai anh cũng moi ruột ra để lấy cảm tình mà… khai thác tin tức. Nhóm ăn từ trước chỉ có năm người gồm anh Huy, Ý, Điểu, Dương và Vĩnh; bỗng một ngày mọi người miễn cưỡng nhận thêm một ông bạn mới của anh Huy tên là Nguyễn Tú Cường. Thực ra anh em chẳng ai ghét Cường, quý là đàng khác vì Cường trẻ và gan dạ. Hạt muối cục đường Cường thường được thỏa mãn mỗi khi cần đến. Chỉ kẹt cái tội Cường hay ba hoa, chưa kể cái dĩ vãng hơi bất thường của anh khiến đa số anh em khó chịu mỗi khi Cường hồn nhiên đem ra khoe.

Cường vốn là một hạ sỹ đào ngũ, tuy nhiên đã lấy được một cô vợ con nhà giàu nhờ mấy năm trời qua lại bằng cái lon đại úy giả. Sau khi mất nước, vợ chồng Cường đã có đâu hai ba con. Cường bỗng dưng ở vào cái thế khá kẹt vì cả xóm ai cũng biết Cường là… đại úy. Ngay vợ con anh cũng không hề ngờ anh đã mang lon đại úy giả mấy năm trời. Cuối cùng, Cường bấm bụng đi trình diện học tập theo diện đại úy với ý nghĩ rằng thôi thì đi mười ngày rồi trở về làm thường dân sống nuôi vợ con. Ai ngờ cách mạng nói vậy mà không phải vậy! Tù tới năm thứ hai Cường chịu hết thấu, bèn xin gặp cai tù khai thật hoàn cảnh. Chả hiểu may hay rủi, bọn cai tù liên lạc với địa phương yêu cầu gia đình Cường xác nhận Cường là đại úy hay là hạ sỹ. Sau khi được địa phương kêu lên hỏi, vợ Cường một mực khai rằng chồng tôi là đại úy. Sau vụ đó Cường bị bọn cai tù lôi lên đập cho một trận rồi đem nhốt cachot cả tháng trời. Anh Huy cảm kích cái dĩ vãng nằm cachot ấy bèn kéo Cường vào ăn cùng nhóm. Trong bữa ăn, cả bọn vừa nhai bo bo vừa lắng nghe Cường nói đủ thứ chuyện trên trời dưới đất, nhất là những “tin tức quan trọng” mới thu thập được trong ngày, thứ tin tức rất hợp “khẩu vị” của anh Huy. 
Chiều nay, khi các đội được lệnh cho ra suối tắm như mọi chiều, Cường trang trọng thông báo một cái tin nóng hổi mà anh ta mới thu thập được, theo đó nay mai trại Hàm Tân sẽ nhận lãnh thêm một số tù nhân quan trọng khác nữa. 
Cái tin nóng hổi của Cường không làm cho Dương và Ý đổi ý chiều nay phải bơi nhiều hơn chiều qua; không làm cho Điểu thôi cằn nhằn rằng nhóm ăn đã không còn một hạt muối nào; và nhất là không làm cho Vĩnh mất đi sự bình thản tắm xong lên một hòn đá ngồi nhìn sang bờ suối bên kia. Bên ấy, xa xa là bìa rừng, chỗ mà Thương và Dũng đã nói với Vĩnh rằng trông vậy đấy, chứ bên trong nó có đầy chốt của tụi công an. Mấy lần trốn trại Thương và Dũng hầu như thua chỉ vì những cái chốt ấy…

Hà Thúc Sinh
Post by Sơn râu 13 Jan 2024

Bài 59

Phần 58

Hình như có nợ nần gì từ kiếp trước với con số 17, sau gần hai mươi tiếng đồng hồ bị giam trong phòng, Vĩnh và các bạn được dẫn đi tắm sau khi đã chính thức trở thành một đơn vị của trại tù Hàm Tân dưới tên Đội 17.

Đội trưởng đội 17 dĩ nhiên vẫn là Lê Văn Tầm. Đội phó, thật đáng ngại, lại là một ông chức sắc vốn ở trại này từ mấy năm qua, được “biệt phái” sang làm đội phó đội 17. Ông này tên Đặng Xuân Hùng, cựu thiếu úy cảnh sát “ngụy” và cũng là người gọi Trường Chinh Đặng Xuân Khu bằng chú ruột!

Đội 17 hiện cũng đã được chia ra làm bốn tổ. Vĩnh nằm trong tổ của đội phó kiêm tổ trưởng tổ 4 Đặng Xuân Hùng. Anh Huy và Ý cũng được sắp chung tổ với Vĩnh.

Từ nhà 8 (tức dãy phòng hiện Vĩnh đang ở), cả bọn được dẫn lên hội trường. Nếu tính từ cổng trại vào thì hội trường tọa lạc ngay bên tay phải. Lên tới hội trường, Vĩnh đã nhìn thấy các anh em từ Suối Máu ngồi đầy trên những hàng băng ghế. Ngó quang cảnh hội trường, Vĩnh thấy nơi đây có vẻ “văn minh văn hóa” hơn ba trại trước rất nhiều. Điểm nổi bật là sự ngăn nắp sạch sẽ. Cái gì cũng như có công thức, có quy mô cả. Bỗng dưng Vĩnh nghĩ một cách chua chát rằng Thế Giới Tự Do làm sao ngờ cho được ở Việt Nam ngày nay, trong những vùng rừng sâu như thế này, lại có những trại tù được sắp xếp một cách khoa học, tinh vi đâu vào đấy như nơi đây!

Gặp nhau nơi hội trường, những người từng là bạn nhau gọi nhau ơi ới và liên hệ qua lại rất là linh tinh trước mấy cặp mắt bực bội của mấy ông chức sắc trại. Rồi thì sau đó ít phút, xuất hiện trên sân khấu một ông tù chức sắc người tầm thước, dáng điệu từ tốn. Ông này chính là người mà hôm mới đến, ngồi ngoài cổng trại, Vĩnh đã nhận ra mặt mà không nhớ ra tên. Vĩnh đập trán cái bốp. Đúng rồi. Vĩnh không khỏi reo thầm trong bụng. Anh ta là Hùng, Nguyễn Quốc Hùng, tay làm phú mà theo Vĩnh có thời bảnh nhất miền Nam dưới bút hiệu Thầy Khóa Tư. Hùng còn là dịch giả của bộ sách đồ sộ Hồng Lâu Mộng.

Trên sân khấu Hùng đã bắt đầu lên tiếng. Dù không dùng máy vi âm nhưng hội trường ít người dồn cả lên gần chân sân khấu, nên Vĩnh vẫn nghe rõ mồn một những lời Hùng nói với giọng khá nghiêm khắc và lãnh đạm.

– Thay mặt Ban Giám Thị và thay mặt anh em trong Ban Trật Tự trại Hàm Tân, tôi chào mừng các anh về học tập ở trại này. Như cán bộ trực ban đã nói, khi bước qua cổng trại Hàm Tân tức là các anh đã được cách mạng tạo thêm điều kiện để phấn đấu thêm ba năm nữa trong học tập cải tạo, để phát huy những thành quả đã đạt được trong quá khứ…

Suy nghĩ một lát như để lựa lời, Hùng tiếp. Với chức năng trưởng ban Trật Tự trại, tôi chỉ nhắc nhở anh em làm sao chấp hành nội quy cho tốt, đừng làm cái gì có hại cho đời sống sinh hoạt tập thể. Nếu anh nào ngoan cố vi phạm nội quy, mà các anh sẽ được học nay mai, Ban Trật Tự chúng tôi buộc lòng phải báo cáo lên trên để có biện pháp xử lý. Bây giờ, Ban Giám Thị cho các anh đi tắm. Tôi nhắc nhở trước rằng các anh phải đi theo đội hình từng đội một. Không được rời hàng ngũ. Đội trưởng đội phó, các tổ trưởng tổ phó phải nắm vững tình trạng nhân số đội tổ của mình. Các tổ viên cũng phải cảnh giác những thành phần xấu bên cạnh có thể có những hành động như trốn trại, gây tổn thương đến thành tích phấn đấu chung của cả tập thể. Dứt khoát chỉ tắm nơi quy định. Không được liên hệ với những người cũ trên đường nếu gặp và dù quen biết…

Hùng còn nhắc nhở thêm một lô quy định tạm thời nữa. Và rồi sau cùng, ai cũng thấy vui trong lòng vì biết sẽ được dẫn ra suối tắm. Óc tưởng tượng của mọi người được dịp thả đi xa. Quãng ba trăm người từ Suối Máu lên cứ hàng hai lần lượt rời hội trường. Bước qua cổng trại, tất cả phải đi chậm hẳn lại để Ban Trật Tự và hai thằng công an ngồi chễm trệ trên trạm canh đếm số kiểm tra. Đoàn người được hướng dẫn quẹo trái khi ra khỏi cổng. Tất cả vừa đi vừa nhìn ngắm cảnh vật chung quanh. Ngoài tòa nhà lợp ngói đỏ nằm theo hình chữ U và có lót sân gạch nung, giờ đây bọn tù mới đến còn nhìn thấy một lô trang trại khác nữa tọa lạc về phía phải dọc theo con đường đi xuống suối. Đây là những dãy nhà vách ván, mái tranh, nền đất. Vĩnh đoán chừng những dãy nhà này là chốn ngủ nghê của bọn công an. Đi một lát, nhìn sang cánh trái, dọc theo lớp hàng rào tre gai bên hông trại, ở mút đầu kia, bọn Vĩnh thấy một công trường xây cất đang trong tình trạng kiến tạo. Quanh khu ấy có rất nhiều tù đang lao động. Vì bị những bụi tre cao ngất che khuất nên mọi người khó nhận ra quang cảnh công trường ấy một cách rõ rệt để mà sợ; nhưng gần hơn, cách chỗ đoàn tù đi tắm chừng mươi thước, một số người mình trần trùng trục đang giơ cao những cái búa “tài xồi” to lớn đập xuống những tảng đá trên lề đường…

Vượt qua chỗ đập đá ít bước bắt đầu gặp những thân buông già. Những tiếng ầm ầm bắt đầu vọng tới tai bọn tù. Con đường khởi sự đổ dốc và khi xuống tới cuối con dốc, tất cả đều tự động dừng chân lại tức thì. Dưới ấy, một con suối đang cuồn cuộn chảy. Nơi những khúc quanh, giòng nước tông vào đá xủi bọt trắng và tạo những tiếng động nặng trầm. Hiện nay đang mùa mưa, có lẽ vì thế mà bề rộng con suối khá lớn, phải rộng đến hai mươi thước hoặc hơn. Một cây cầu gỗ khá vững chắc bắc ngang con suối. Vĩnh nhìn sang bờ bên kia. Anh phát hiện ra nhiều nhóm người đang lao động bên đó. Những nhác cuốc giơ lên hạ xuống cho Vĩnh đoán biết bên đó phải là một nông trường. Nhìn mặt trời chiếu chênh chếch, Vĩnh định phương hướng và biết nông trường này nằm về hướng Tây của trại. Cái công trình xây cất ban nãy nằm về hướng Nam. Dãy nhà ngói đỏ hình chữ U nằm về hướng Đông Bắc. Riêng về hướng Đông Vĩnh chưa thể hình dung ra được nơi ấy có cái gì.

Tới bờ suối, một tay trong Ban Trật Tự tập họp tất cả lại và nhắc nhở vài điều phải cẩn trọng trong lúc tắm. Mùa mưa nước lớn rất dễ chết đuối và đã có người chết đuối. Anh ta cũng cho bọn mới đến biết trong rừng buông phía bên kia suối có cọp. Những người lao động trong đội lâm sản đã rất nhiều lần nhìn thấy dấu chân cọp và cả phân cọp. Thế nên, anh ta khuyên đừng ai dại dột mò sang vùng bên kia bờ suối… Rồi thì lệnh cho tắm bắt đầu. Cả ba trăm tù đồng loạt cởi quần áo và phóng xuống suối bất kể nông sâu. Mấy năm nhốt nơi các trại giam thành phố, thấy suối ai cũng muốn được vùng vẫy bơi lội một lúc cho dù có chân đi không muốn nổi vì sức khỏe yếu kém. Vĩnh “khỏa thân” theo bạn bè và phóng mình xuống suối. Trời chiều trong rừng buông vốn đã âm u lạnh, nước suối chảy qua các ghềnh đá còn lạnh hơn; Vĩnh tự biết sức mình, anh tắm vội và là một trong vài người leo lên bờ mặc quần áo sớm nhất. Kiếm một gốc cây ngồi tựa lưng, Vĩnh thả mắt quan sát chung quanh. Nơi một gốc buông gần đấy, Vĩnh thấy một người không xuống suối tắm mà ngồi ủ rũ ngó về phía tòa nhà chữ U. Một thoáng anh ta quay lại và Vĩnh nhận ngay ra anh là Trương Hồng, người bạn tù không hẳn điên cũng không hẳn tỉnh từ dạo còn ở An Dưỡng. Biết có bắt chuyện anh cũng chẳng thèm trả lời, nên Vĩnh lại hướng mắt về phía các bạn dưới suối.

Quả nhiên thiên nhiên làm mọi người trẻ lại. Những mệt mỏi như biến mất hết. Trong một khoảng khắc người ta như quên hẳn đi kiếp người tù tội còn đeo nặng trên vai. Họ bơi, họ cười nói và họ đùa giỡn. Nơi một vũng nước sâu và lặng nhất, Vĩnh để ý thấy một người bơi tới bơi lui một cách say mê. Lối sải của anh ta đẹp và nhẹ của một tay bơi nhà nghề. Khi anh ngừng bơi và leo lên bờ, Vĩnh mới biết anh ta là Tầm, đương kim đội trưởng.

Nơi chân cầu, Vĩnh cũng vừa mới phát hiện ra Phạm Xuân Huy và Nguyễn Văn Ý. Nhìn dáng dấp của Ý, Vĩnh không khỏi không ngạc nhiên. Trông kiểu cách Ý đứng dưới nước và lần mò từng bước trên giòng suối, Vĩnh biết chắc chắn anh là người không biết bơi. Thế tại sao hồi sửa soạn vượt ngục An Dưỡng, Ý không nói ra điều này? Bỗng dưng Vĩnh thấy quý Ý hơn. Tay ấy quả thực có nhiều đức tính của một người đàn ông đích thực: Điềm đạm, can đảm và kín đáo.

Cũng ở dưới một chân cầu khác, Phạm Điểu đang tập cho Vũ Duy Dương bơi. Dương to và khỏe như gấu, nhưng những ngụm nước suối đục ngầu uống phải trong những lúc hụt chân đã khiến mặt mày hắn nhợt nhạt hẳn ra. Vĩnh đảo mắt quan sát thêm chung quanh. Từ bên kia bờ suối, trên một lối mòn, ba bốn người đang ỳ ạch đẩy một cái xe cải tiến. Theo sau xe đẩy có hai cái bóng áo kaki vàng. Một lúc sau hai cái bóng ấy biến vào một gốc buông lớn. Chiếc xe cải tiến cũng ngừng lại ở đầu cầu. Một người tù rách rưới đứng ngay đầu cầu bên kia nói lớn xuống suối.

– Nè! Mấy đội trưởng đâu? Cho anh em lên bờ mặc quần áo lẹ lẹ lên. Nữ cán bộ ra lệnh đó. Giờ này còn là giờ lao động sao tắm truồng sấp lượt vậy? Cản trở lối đi lại của nữ cán bộ.

Nghe câu hò hét đó, anh chàng Trật Tự 1 ngồi chơi trên bờ suối chợt đứng ngay lên. Anh ta hét ầm ỷ.

– Lên bờ hết! Chấm dứt tắm! Mặc quần áo nhanh lên! Cho các anh ba phút!

Dưới suối đã có người bò lên. Có nhiều tiếng xầm xì bàn tán.

– Ủa! Ở đây có nữ công an nữa ta?

– Kệ mẹ nó! Mình cứ tắm xem nó làm gì?

– Thích ngó thấy mẹ còn bày đặt láu cáu.

– ĐM. tụi nó “hộ lý” không hà! Làm bộ làm tàng cho có!

Anh chàng Trật Tự thấy bọn tù mới đến còn lắm kẻ nhì nhằng dưới suối, anh ta cáu chửi um sùm. Có lúc anh lượm mấy quả buông ném sang những người còn bơi nơi bờ suối bên kia. Anh hét.

– ĐM. mấy cha không lên tui xin lệnh cùm mấy cha ráng chịu!

Mặc cho tay Trật Tự chửi rủa đe dọa, phải mười phút sau bọn tù mới kéo hết lên bờ và mặc quần áo vào người. Bên kia bờ suối, như đã được thông báo, hai mụ nữ công an rời khỏi gốc buông và tiến tới đầu cầu lù lù như hai con gấu. Chúng lầm lũi tiến lên cầu và đi thẳng một lèo sang bên này bờ suối. Khi thấy có nhiều tên tù đang chiếu những cặp mắt “ăn tươi nuốt sống” vào hai cái tấm thân nở nang quá độ của mình, hai ả nhăn mặt bực bội nhưng vẫn thẳng bước về phía dãy nhà tranh vách ván. Trên cầu bây giờ tới lượt ba ông tù đẩy xe cải tiến chở đầy bí ngô qua suối. Cầu ván như chòng chành dưới sức nặng của cái xe. Xe chưa qua hết cầu Vĩnh lại thấy đầu cầu bên kia lần lượt xuất hiện rất nhiều người. Họ đi từng cặp một để gánh những sọt rau muống và củ cải nặng trĩu. Nhìn những đòn tre cong lại dưới sức nặng ước tính cả tạ của các sọt rau, Vĩnh thấy lạnh mình. Ở đây sao anh em tù lại có thể gánh nặng đến thế? Rồi thì lần lượt, những người gánh rau cũng qua cầu hết và họ ì ạch đi về phía vuông sân lót gạch.

Những đội tù mới đến đã chấm dứt buổi tắm. Lúc này trời cũng đã phải bốn giờ chiều. Anh chàng trong Ban Trật Tự cho so hàng. Anh cằn nhằn một lúc về chuyện ồn ào thái quá dưới suối, chuyện không tuân lệnh lên bờ mặc quần áo thật nhanh khi có nữ cán bộ đi qua. Anh răn đe.

– Ở đây, ngoài những hình phạt có ghi trong nội quy, còn nhiều loại hình phạt khác mà các anh coi chừng sẽ vướng phải. Các cán bộ quản giáo có thể cấm tắm trong nhiều ngày…

Trên đường trở về sau buổi tắm suối đầu tiên ở trại Hàm Tân, Vĩnh đồng ý hoàn toàn với sự nhận xét của Ý.

– Trại này tháp cánh cũng khó bay thoát. Nó nằm dưới đáy một lòng chảo. Bắc giáp quốc lộ. Một vòng bán nguyệt ôm lấy đường kính quốc lộ đều là rừng buông già. Kiểu này gay lắm!

Buổi lãnh cơm chiều nay không như hôm qua phải kêu gọi người tình nguyện, tổ 1 trực đã tự động cắt năm người xuống bếp khi kẻng báo phát cơm vang lên vào lúc năm rưỡi. Có lẽ đây là những bữa đầu đi lãnh cơm, nên đội phó Hùng cũng lẽo đẽo đi theo để hướng dẫn. Nhìn thấy Điểu nằm trong bán tổ đi lãnh cơm, Vĩnh vội chạy theo nói nhỏ.

– Điểu! Để tao đi lãnh cơm cho. Xem có ai bà con dưới đó không.

Điểu chưa kịp trả lời thì một người trong đám đã vui vẻ lên tiếng.

– Thêm một tay khênh đỡ mệt chứ gì. Nhào vô!

Thế là Vĩnh được nhập bán tổ đi nhận cơm để có dịp quan sát một vòng nhà bếp. Nhà bếp tập thể của trại Hàm Tân cũng quy mô hơn tất cả các trại cũ. Nó nằm gần hội trường và chiếm một vị trí khá rộng rãi. Điều hành nhà bếp có nguyên một đội anh nuôi 40 người. Ông trưởng bếp hiện tại, theo Đặng Xuân Hùng cho biết, là một nhân vật Chiêu Hồi khá nổi tiếng trước kia: Huỳnh Cự 2.

Vĩnh đứng ngó Huỳnh Cự. Anh ta có nước da xậm màu, to con và trên lưng có một vết sẹo dài…

Hùng còn cho đám Vĩnh biết bếp tập thể hiện nay đang nuôi gần 1.600 tù kể cả những người mới đến.

Trong lúc đợi lãnh phần ăn, Hùng còn nói thêm.

– Các anh trước ở quân quản hả? Tôi cũng vậy. Hùng suy nghĩ tí chút như tìm lời. Ở quân quản dù sao tập thể cũng tương đối thống nhất. Ở đây thập cẩm! Chính trị gia có, văn nghệ sỹ có, các đấng phụ mẫu chi dân có (chỉ những công chức xuất thân Quốc Gia Hành Chánh), sỹ quan có, chiêu hồi có, cảnh sát như tôi có, tù vượt biên bị bắt lại có, và ngay thứ đâm cha chém chú cũng có! Tôi muốn nói đến bọn hình sự. Phiền toái lắm!

Trong câu chuyện làm quen, Hùng còn cho bọn Vĩnh biết trại Hàm Tân hiện còn một phân trại nữa, đó là phân trại B. Phân trại B ở về phía bên kia con suối và cách suối một cây số đường rừng. Trong ấy hiện chỉ có chừng hơn trăm tù. Họ là những người, theo sự đánh giá của cán bộ, không nguy hiểm, cho sang đó canh tác và xây dựng cơ sở doanh trại mới. Trong tương lai, phân trại B cũng sẽ lớn như phân trại A là nơi mình đang ở. Tuy nhiên, một sự tiết lộ khác của Hùng làm bọn Vĩnh không khỏi bận tâm. Hùng nói. Khi nãy đi tắm các anh có thấy những dãy nhà đang xây về hướng Nam không? Rồi đây, theo lời các cán bộ, chúng ta đều “được” ở nhà xây tử tế…

Bọn Vĩnh chỉ đứng yên nghe. Một lúc sau Hùng hỏi khẽ mọi người. Mấy anh có biết gì về anh Tầm không?

Một người hỏi lại.

– Tầm nào?

– Thì anh đội trưởng của mình ấy.

Nghe Hùng hỏi, quả thực Vĩnh hơi gờm gờm. Đây là một lối điều tra có kỹ thuật cao, hay chỉ là một câu hỏi vô tình xảy ra giữa những người đồng hội đồng thuyền?

Dù sao câu hỏi của Hùng không được ai trả lời. Và khi thấy anh em đều ơ hờ trước câu hỏi cả mình. Hùng vui vẻ nói. Đội mình chắc sẽ khá. Theo kinh nghiệm của tôi, cứ đội nào có cái đầu tầu to con, khỏe mạnh là thế nào cũng lập thành tích cao trong lao động. Anh Tầm có thân hình đẹp đấy chứ! Nghe anh ấy nói anh ấy là hạ sỹ nhất người nhái. Hùng nhún vai. Chà! Người nhái coi vậy mà dữ lắm nha! Trước đây tôi nghe nói để trở thành người nhái phải tập luyện cực khổ lắm. Muốn ra trường phải trải qua một đoạn đường thật gian khổ, chẳng hạn phải lặn ngụp chui lòn sao cho qua được cái hệ thống cống của thành phố Sài Gòn. Nói tới đây Hùng bỗng quay sang Vĩnh, hỏi khơi khơi. Đúng không anh Vĩnh? Hình như anh là hải quân mà?

Kể từ giây phút đó dù hồn có mây gió đến đâu, Vĩnh cũng bắt đầu ớn nhợn ông tổ trưởng kiêm đội phó của mình. Mới chân ướt chân ráo đến đây, mới gặp nhau chưa quá nửa ngày, vì đâu mà ông đội phó đã thông suốt tiểu sử của các đội viên, tổ viên của mình nhanh và tài đến thế?

Trên con đường khênh cơm khênh rau về phòng, băng qua vuông sân rộng giờ đầy người qua lại, Vĩnh vừa đi vừa cố gắng hết sức để tìm xem có người nào quen biết hay không. Thế nhưng trong cái đám người rách rưới, lù đù, đang đi tới đi lui ngoài sân trại chờ giờ phát cơm ấy, Vĩnh chưa nhận ra được một người nào từng quen biết cả.

Mấy tháng qua trại Suối Máu liên tiếp cho tù ăn mỗi bữa một cục bột, bữa ăn đầu nơi trại mới được ăn Bo Bo trở lại bỗng nhiên thấy ngon miệng. Tuy nhiên ngon miệng là đối với những người còn hai hàm răng tốt, riêng với Vĩnh, dù tuổi mới trên ba mươi nhưng qua ba năm tù đã mất đi bốn cái răng hàm và một răng nanh, do đó anh nhìn bát bo bo còn nguyên mày mà ngao ngán. Vừa lúc đó anh Huy và Ý đã khênh vào một nồi mì vật nấu với tôm khô. Vĩnh, Dương và Điểu đều xúm cả lại nhưng chưa ai kịp múc ra bát thì kẻng điểm danh chiều đã vang rền ngoài sân trại. Diễn tiến này bọn Vĩnh đã biết từ chiều hôm qua. Lúc ấy bọn anh đang còn bị nhốt kín trong phòng, nhưng nằm nhìn ra ngoài sân, Vĩnh và các bạn đã hiểu rằng ở đây, tất cả đều trở về từ hiện trường lao động muộn nhất là năm rưỡi chiều. Tù được nhận phần ăn, được cho phép nửa tiếng nấu nướng nơi những cái ông Táo bắc nơi vuông sân đàng sau mỗi phòng. Khi tiếng kẻng 6 rưỡi vang lên, đám Trật Tự túa vào các khu hò hét bắt tắt lửa để sửa soạn tập họp điểm danh. Sau khi giám thị trực đến từng khu nhận báo cáo nhân số, giám thị và trật tự đứng kiểm soát từng cặp hàng hai lần lượt chui vào “chuồng”. Khi cặp cuối cùng bước qua ngưỡng cửa, Trật Tự sẽ đóng ngay và khóa chặt phía bên ngoài. Đến lúc này bọn tù mới bắt đầu thoải mái ngồi ăn uống với nhau dưới một ánh điện tù mù.

Vĩnh ngồi ăn và lắng nghe những nhóm anh em bên cạnh vừa ăn vừa trò chuyện. Nằm gần chỗ Vĩnh có một số anh em còn rất trẻ tuổi. Họ ăn uống thật nhanh và kéo mấy cây guitar tự chế ra hòa nhạc với nhau. Nghe họ chơi nhạc trẻ thật nhuyễn, Vĩnh đoán biết đám này hẳn đã phải ở với nhau lâu ngày trên Suối Máu. Một cái đầu từ dưới chợt trồi lên tầng trên, chỗ mấy người hòa nhạc, cự nự.

– Mấy cha đừng chơi nhạc vàng chứ. Kẹt cho tui lắm nghe!

Một giọng phát ra từ đám người hòa nhạc.

– Nhạc vàng hồi nào? Đỏ au không thấy sao?

Người đứng bên dưới đã ló hẳn mặt lên tầng trên, Vĩnh nhận ra anh ta là Tầm. Câu nói kế tiếp của Tầm làm nhiều người chung quanh đều cảm thấy bất bình.

– ĐM. nói đàng hoàng không nghe tui oánh à…

Có một anh bạn trẻ rất cao, người chơi guitar solo trong đám, chợt hầm hầm buông đàn tính đứng dậy. Tuy nhiên mấy người bạn vội níu anh ta ngồi xuống.

– Đừng nóng mày Hòa. Điều nghiên kỹ đã mày. Dù không tấp thôi. Tấp ăn trùm mới tấp.

Bây giờ Vĩnh đã biết đám anh em trẻ ấy thuộc gia đình Dù.

——————————–

1          Ban Trật Tự: để áp dụng triệt để chính sách dùng tù cai trị tù, nơi các trại giam dưới chế độ công an, bọn cai tù đã lập ra một ban đặc biệt gọi là Ban Trật Tự. Ban này gồm những tù nhân được chọn lọc, được hưởng nhiều ưu tiên và đặc biệt được tự do lai vãng bất cứ chỗ nào trong phạm vi trại. Họ không phải lao động, đêm ngủ không bị khóa cửa phòng; nếu lập nhiều thành tích sẽ được đi phép thăm gia đình. Nhiệm vụ chính của họ là kiểm soát, đôn đốc, o ép anh em về nhiều mặt trong đời sống tù; đặc biệt họ thiết lập hệ thống ăng ten ở tất cả các đội các nhà…

2          Trước năm 1975 Huỳnh Cự làm việc tại Bộ Chiêu Hồi của chính phủ VNCH. Khi ra chiêu hồi anh khai mang quân hàm trung tá của cộng sản. Sau 30 tháng Tư năm 75, Cự bị bắt giam như tất cả các anh em chiêu hồi khác. Khi ở Hàm Tân, có lần bị giam cùng phòng với Cự, Vĩnh thấy cái nhãn dán nơi đầu chỗ năm của Cự đề hàng chữ Huỳnh Cự, cựu trung úy mà không phải là cựu trung tá.

Hà Thúc Sinh

Post by Sơn râu 13 Jan 2024

Trại Hàm Tân
9/78 – 2/80

Bài 58

Phần 57

Nguy nga, quy củ và sạch như lau như ly! 
Quang cảnh mới hiện ra trước mắt không khỏi làm non ba trăm tù từ Suối Máu đến nẩy sinh những cảm giác e dè đến sợ hãi. Dần dần cảm giác e dè đến sợ hãi ấy dẫn qua sự kinh ngạc. Quả thế! Không ai có thể ngờ được ngay giữa cái rừng buông mù mịt này lại có thể có một tòa nhà xây, mái lợp ngói đỏ, có những hành lang lót gạch hoa bóng lộng rộng rãi như thế kia! Bên ngoài tòa nhà ngói đỏ ấy, phía dẫn xuống những dãy nhà tranh ngăn nắp dưới kia là một vuông sân lát gạch đỏ y như loại gạch Bát Tràng rộng thênh thang thường tìm thấy ở những gia trang giàu có ngoài Bắc thời xưa. 
Vĩnh ngồi trong hàng, giữa các bạn, ngó tòa nhà ngói đỏ, ngó những tên cán bộ cộng sản mặc đồng phục vàng, đội nón cối vàng trông lạ mắt đang lặng lẽ đi qua đi lại trên dãy hành lang. Hết ngó tòa nhà Vĩnh lại ngó cái cổng trại gỗ cao ngất với hai trạm gác hai bên. Nhìn sâu vào bên trong Vĩnh thấy hai bên một giải sân rộng là những dãy nhà nằm cách nhau bằng những khoảng cách đều đặn. Những dãy nhà này cao và dài hơn những dãy nhà mà Vĩnh và các bạn từng lưu ngụ trong những năm qua. Chúng được lợp tôn, vách ván và vây chung quanh từng hai dãy một có hàng rào tre bao bọc. Bên trong, có lẽ hiện tại đang là giờ lao động nên có rất ít bóng người qua lại. Vĩnh nhìn dọc theo lớp hàng rào trồng toàn bằng tre gai chạy dài hai bên cổng trại. Phía bên trái Vĩnh chưa thể biết được nó dẫn về đâu, nhưng phía bên phải hình như dẫn xuống một cái trũng thật thấp. Xa xa nơi bìa rừng, nằm về phía bên kia cái trũng thấp ấy, Vĩnh thấy thấp thoáng những bóng người mờ nhạt. Hình như nơi đó là những hiện trường lao động… 

Nhờ cái bảng treo ngang cổng sơn đỏ chữ vàng, có vẽ cả dấu quốc huy của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam to tướng, mọi người được biết đây là trại cải huấn Hàm Tân. Một người thì thầm. 
– Bỏ mẹ! Mình bị giao cho công an rồi! Thế này là tù thực rồi, tù mịt mù mất thôi! 
Một giọng khác. 
– Chứ bộ từ trước đến nay mình đi du lịch và ở Hotel Hilton của bọn quân quản chắc!? 
Lại một giọng khác nữa. 
– Nhìn mặt mũi tụi công an lạnh lùng quá, chắc kỳ này tiêu! 
Một giọng có vẻ tự an ủi. 
– Tái ông thất mã. Hơi đâu lo lắng cho mệt! 
Bây giờ việc bàn giao có lẽ đã xong. Lũ bộ đội của trại Suối Máu đã lần lượt leo lên những chiếc Molotova và đoàn xe từ từ lăn bánh trở lại con đường đất dẫn ra quốc lộ. Một tên cán bộ công an từ một căn nhà tranh nhỏ nằm xế nơi cổng trại bước tới trước lũ tù với một tờ danh sách trên tay. Thấp thoáng phía trước căn nhà tranh ấy có mấy người mà qua y phục, Vĩnh đoán họ cũng là tù, duy họ chỉ khác đám Vĩnh ở điểm họ đều mặc đồ xọc xanh trắng như nhau. Đặc biệt hơn, sau lưng áo mỗi người đều có đóng một con dấu màu sơn đỏ với hàng chữ số CTZ-30C. 
CTZ-30C là cái gì? Hàng chữ số thốt nhiên biến thành một ẩn số lạ lùng, bí hiểm và ngầm chút đe dọa mà nhất thời chưa tên tù nào có thể giải ra! 
Anh Huy ngồi sau lưng Vĩnh thầm thì hỏi Vũ Duy Dương. 
– Dương, ông đoán ra hàng chữ số ấy là gì không? 
Dương cười. 
– Anh đoán thử coi? 
– Tôi đoán CT là chính trị, tức tù chính trị. Còn Z và 30C chắc là cái bí số riêng của trại này. Ông nghĩ sao? 
Dương nhún vay. 
– Chả nghĩ sao cả. Tôi đoán hơi nôm na. CTZ-30C rất có thể là Cu to dzài 30 Centimètres! 
Anh Huy hơi nặng tai kể từ thời bị đánh ở An Dưỡng, hỏi giật. 
– Cái gì? 
Dương chưa kịp lập lại câu nói thì thằng cán bộ áo vàng đã dõng dạc cất tiếng, giọng có vẻ vui. 
– Sao, đường xa các anh có mệt lắm không? Có đói không? 
Vài giọng tù trả lời nhát gừng. 
Tên cán bộ công an lại tiếp. Thôi để tôi tranh thủ quán triệt các anh vài điểm quan trọng trước mắt phải chấp hành đã nhé. Rồi sẽ cho hướng dẫn các anh về phòng nghỉ ngơi sửa soạn ăn cơm chiều. 

Nói tới đây tên cán bộ lại ngoắc gọi một anh tù đang đứng chầu chực trước cái nhà tranh. Anh tù chạy ngay đến và giở nón chào kính rất lễ độ. Dù trong bộ quần áo sọc tù tội, Vĩnh vẫn nhận ra người tù ấy quen mặt lắm. Nhất định anh đã gặp anh ta một hai lần. Vĩnh cố nhớ nhưng chịu. Anh không thể nhớ ra mình từng gặp người ấy ở đâu! Tên công an nói nhỏ với người tù vài điều, kế anh ta quầy quả đi vào trong trại, và trước khi vượt qua cổng, anh vẫn không quên giở nón lễ phép chào hai thằng Kiki ngồi chễm trệ trên hai trạm gác hai bên cổng. 
Tên công an đã quay lại với đám tù. Hắn nói tiếp. Hôm nay, thay mặt ban giám thị trại cải tạo Hàm Tân, tôi chào mừng các anh được cách mạng chuyển tiếp về đây để tiếp tục phấn đấu học tập cải tạo. Điều trước tiên tôi muốn quán triệt các anh là, ở đâu không biết, riêng ở đây, khi bước qua cổng trại kia là coi như các anh bắt đầu một mốc mới trên con đường phấn đấu học tập cải tạo. Tôi cũng cho các anh biết rõ, mỗi mốc phấn đấu ở trại này được tính bằng thời gian ba năm! 
Có những tiếng xầm xì to nhỏ trong bọn tù. Tên công an phớt lờ đi và vẫn tiếp tục. Điều thứ hai tôi muốn quán triệt các anh là, ở đây, chế độ quân quản hoàn toàn chấm dứt. Các anh bắt đầu được sống dưới chế độ giáo dục của các cán bộ công an nhân dân. Việc xưng hô cũng không còn giống như bên quân quản. Các anh sẽ gọi chúng tôi là cán bộ và xưng tôi. Chúng tôi sẽ gọi các anh bằng anh và xưng tôi. Hắn cười cười một chút rồi tiếp. Dĩ nhiên chúng tôi chỉ anh anh tôi tôi với những người học tập tốt, không vi phạm nội quy trại mà thôi. Các anh nhớ cho điều này! Điều thứ ba là, các anh phải biết trại ta thống thuộc Bộ Nội Vụ. Và để cho thẳng thắn, chúng tôi nói thẳng nơi đây là trại giam. Các anh là can phạm. Còn chúng tôi là cán bộ giám thị. Điều này có nghĩa là Ban Giám Thị trại có đầy đủ mọi quyền hành đề nghị trực tiếp lên Trên xét thả những người có hạnh kiểm tốt, học tập lao động tốt; và dĩ nhiên, chúng tôi cũng có đủ quyền tiếp tục giam giữ để cải hóa những kẻ không chịu tiến bộ, hoặc chưa tiến bộ đủ, thêm ba, hoặc năm, hoặc mười, hoặc mười lăm cái “mốc” nữa cũng không chừng. Cứ nhớ một điều ở trại Hàm Tân này, dưới chế độ quản lý của lực lượng công an nhân dân, chúng tôi có đủ cách giúp các anh ngay sớm mai được rời cổng trại về đoàn tụ gia đình; ngược lại, chúng tôi cũng có đủ quyền lưu giữ các anh ở đây vô thời hạn. 
Một hai ngày nữa, các anh sẽ được hướng dẫn lên hội trường để học bản nội quy, lúc ấy các anh sẽ được quán triệt đầy đủ hơn về các mặt sinh hoạt, học tập và lao động ở trại này. 
Tên cán bộ công an còn nói thêm vài điều nữa trước khi hắn ngoắc gọi mấy tay tù khác cũng đang đứng chầu chực nơi gian nhà tranh gần đấy lại gần. Rồi thì với bản danh sách có sẵn trong tay, hắn đọc tên từng người và cứ bốn mươi người lập thành một nhóm. Những anh bạn tù trong ban tiếp nhận mà Vĩnh đoán là hàng chức sắc nơi đây, lần lượt tiếp nhận từng nhóm một. 
Mươi phút sau, người hướng dẫn đưa nhóm Vĩnh vượt qua cánh cổng, vượt qua vuông sân dài rộng thênh thang để tiến về một trong những dãy nhà nằm góc trong cùng bên cánh phải. Đứng tập họp trước dãy nhà, Vĩnh có thể quan sát kỹ hơn nội cảnh của trại Hàm Tân này. Bên tay mặt của Vĩnh, phía trong cùng, một dãy nhà ba gian nằm ngang cắt đứt giải sân rộng là nhà y tế. Nhìn qua những khung cửa sổ vào trong, Vĩnh thấy có giường chiếu và dăm ba người nằm. Có lẽ họ là những tù bệnh. Nơi góc trái, chỗ giao tiếp giữa nhà y tế và những dãy trại ở, xa mút gần lớp hàng rào tre bao bọc trại, Vĩnh nhận thấy có những dãy nhà thấp tè và lợp tôn tứ bề. Thực ra gọi những dãy này là nhà thì hơi quá, mà phải gọi là những dãy chuồng chó có lẽ đúng hơn. Nó có chiều cao không tới thước rưỡi, bề ngang của mỗi gian trong dãy rộng chừng sáu mươi phân. Vĩnh chưa thể đoán ra những dãy chuồng này dùng để làm gì vì nó được vây kín mít chung quanh. 
Sự quan sát của Vĩnh phải ngừng lại vì anh chàng tiếp nhận đã mở cửa phòng và quay trở lại lên tiếng với bọn mới đến. 

– Cán bộ khi nãy đã quán triệt sơ bộ các anh những điểm cơ bản. Giờ trước khi nhập phòng, tôi nhấn mạnh vài điểm nội quy tạm thời quy định để các anh quán triệt và yêu cầu trước mắt chấp hành cho tốt. 
Bọn Vĩnh chẳng mấy người mà không lộn tiết nghe cái giọng của anh chàng tù đại diện. Hắn bắt chước ngôn ngữ của bọn cán bộ Việt cộng không sai lấy một chữ! 
Tay tiếp nhận bỗng nhiên chỉ tay về phía dãy “chuồng chó”, dọa. Các anh có biết mấy dãy nhà nho nhỏ kia là cái gì không? 
-…..? 
– Đó là khu cachots, tức hầm tối. Ở đây vi phạm nội quy là cầm bằng nằm cachot. Mong các anh đừng phải vào đó. Vừa nóng, vừa tối, vừa khát, lại nhiều muỗi, nhiều kiến lửa, bị cùm chân lên trên vách nằm chết một chỗ và nhất là bị hạ khẩu phần ăn rất nhiều! 
Đe dọa một hơi rồi như thấy mình lạc đề, tay tiếp nhận quay trở lại vấn đề chính. Hắn tiếp. Khi ở trong phòng, tuyệt đối không được cãi vả đánh lộn, không được tụ tập bàn tán chuyện phản động, không được nổi lửa nấu nướng linh tinh, không được ca hát đàn địch nhạc vàng, không được… 
Sau khi hắn lôi ra một lô những cái tuyệt đối không được, hắn ngừng lại nhìn vào nhóm bốn mươi người một lúc ra dáng suy nghĩ. Kế hắn tiếp. Cũng cho các anh biết ở đây cứ bốn mươi người lập thành một đội. Mỗi đội sẽ có một cán bộ quản giáo phụ trách. Để điều hành đội, đội sẽ có một đội trưởng, một đội phó. Đội sẽ được chia làm bốn tổ, mỗi tổ có tổ trưởng tổ phó. Hiện giờ chưa đến lúc bầu bán, để có người trực tiếp làm việc tạm thời với tôi trong vấn đề tiếp nhận cơm canh cho anh em, vấn đề nhận và truyền lại những chỉ thị của cán bộ quản giáo vân vân và vân vân, tôi đề nghị một anh nào đó tự nguyện đứng lên nhận trách nhiệm này. Có anh nào tình nguyện không? 
Chẳng ai tình nguyện! 
Tay tiếp nhận cũng biết rõ sẽ chẳng ai tình nguyện trong trường hợp này, thế nên hắn chỉ luôn một người đứng ở đầu hàng bên trái. Anh này! Anh trông khỏe mạnh nhất đám, tạm thời làm đại diện nghe chưa! 
Câu nói nửa đề nghị nửa ra lệnh khiến người mới đến không dám từ chối. Hắn lại tiếp. Anh tên gì? 
Người mới đến nhỏ nhẹ trả lời. 
– Dạ tôi tên là Lê Văn Tầm. 
– Được rồi. Kể từ bây giờ anh Tầm sẽ là đại diện tạm thời của đội này. Bây giờ anh cho anh em vào phòng sắp xếp và ổn định chỗ nằm. Nằm phòng này chắc cũng chỉ tạm thời… 
Ít phút sau bọn Vĩnh đã được phép đặt chăn mùng mền vào đúng nơi ấn định cho mình. Anh chàng tân đại diện tên Tầm giờ đang xăng xái chạy tới chạy lui điều động anh em dù rằng thực tế chẳng có gì cần điều động. Anh ta lúc này đã cởi phăng chiếc áo ra, tuồng như không phải vì nóng nực mà vì muốn khoe cái tấm thân lực sỹ của anh. Quả thực Tầm có một thân hình thật đẹp của một người từng có dĩ vãng trung thành với những phòng tập thẩm mỹ. Hắn trông còn trẻ, bảnh trai; sau này chưa biết sao chứ hiện tại ăn nói khá nhỏ nhẹ. Khi anh em đã có chỗ ngả lưng, Vĩnh bắt đầu ngồi quan sát căn phòng. Nơi đây hoàn toàn khác biệt với Trảng Lớn, An Dưỡng hoặc ngay cả Suối Máu.

Nói chung trại tù này là một trại tù hoàn toàn mới được dựng lên sau ngày 30 tháng Tư năm 75, và nó chẳng có tí dây mơ rễ má nào với chế độ cũ cả. Dãy nhà hiện tại Vĩnh vừa được đưa vào cũng giống như mười lăm dãy khác nằm song song nhau hai bên sân trại. Mỗi dãy có chiều rộng chừng 6 thước, chiều dài chừng 20 thước, nằm cách nhau chừng 10 thước và đặc biệt có hàng rào làm bằng cọc tre đan mắt cáo cao hơn đầu người vây quanh từng hai dãy một. Khu Vĩnh hiện đang ở gồm hai dãy mang số 8 và 9. Phía bên dãy số 9 còn để trống. 
Bên trong phòng quang cảnh và cách sắp xếp cũng khác hẳn các trại trước. Hiện cảnh cho Vĩnh đoán biết từ đây bọn anh đã thực sự “được hưởng” quy chế tù của xã hội mới. Linh tính cho Vĩnh biết sẽ chẳng còn cái cảnh đêm đêm anh em được tụm năm tụm ba ngồi bên một cái lò than nhỏ ngoài sân trại tán gẫu, hoặc giả được đi lồng từ nhà này sang nhà khác tìm gặp bạn bè chia xẻ hạt múi cục đường. Kinh khủng hơn, Vĩnh và các bạn đang khởi sự được sống dưới một chế độ khét tiếng thế giới: Chế độ công an của các nhà nước cộng sản! 
Đúng như sự quan sát của Vĩnh từ lúc còn ngồi ngoài vuông sân trước cổng trại, dãy nhà bên trên lợp tôn, vách ván, có nhiều khung cửa sổ với chấn song sắt. Bên trong lòng nhà có một lối đi chính giữa chạy suốt từ cửa chính (và cũng là cửa duy nhất) cho tới cuối dãy, được kết thúc bằng một cầu tiêu có ba lỗ. Hai bên lối đi là chỗ nằm của tù. Chỗ nằm được dựng thành hai tầng và hoàn toàn làm bằng gỗ giác xần xùi không được bào láng. Mùi gỗ giác thấm mồ hôi người, mùi chuột bọ, mùi phân và nước tiểu nơi những thùng chứa cuối phòng không được dọn sạch tỏa ra làm ngầy ngật người mới tới. Quang cảnh cũng cho Vĩnh biết những người cũ đã mới di chuyển khỏi phòng này giỏi lắm được hai ngày. 
Mãi mười lăm phút sau Vĩnh mới ngừng quan sát cảnh vật chung quanh và bắt đầu quen với không khí ẩm thấp hôi thối nơi đây. Và cũng đến lúc này anh mới để ý tới các bạn. Vĩnh nhận ra nằm cùng dãy tầng trên bên cánh phải với anh có anh Huy và Dương. Nằm tầng trên phía đối diện có Ý và Điểu. Thôi thế cũng tạm yên, có bạn cũ bên cạnh đời đỡ cô đơn và cũng có thể đỡ vất vả. Vĩnh tính nhắm mắt lại ngủ đại một lát cho đỡ mệt, nhưng giọng người đại diện đã cất lên nơi đầu phòng. 
– Nè! Xin anh em chú ý. Nè! Xin anh em làm ơn chú ý giùm cho. 
Nghe giọng ra lệnh hơi… nhà quê của anh chàng Tầm Vĩnh không khỏi buồn cười. Nhưng rồi những câu kế tiếp của người đại diện làm Vĩnh và mọi người phải chú ý. Nè! Tôi thông báo anh em theo Trên cho biết, tụi mình sẽ nằm yên trong này cho đến khi có lệnh mới. Cửa phòng đã khóa. Cấm… 
Đến lúc này mọi người mới nhìn ra hai cánh cửa phòng to lớn và chắc chắn đã được khóa chặt. Anh bạn tù trong ban tiếp nhận ban nãy không còn thấy mặt mũi đâu. Vĩnh nằm lan man nhớ lại những ngày đầu tiên nhập trại Trảng Lớn. Thời ấy cũng bị nhốt kín như bây giờ, dù bây giờ, dưới chế độ công an, mọi việc xảy ra có vẻ từ tốn hơn, nhẹ nhàng hơn nhưng Vĩnh có cảm giác ghê sợ hơn vì thấy mình đã hoàn toàn lọt vào tay một bọn cai tù ác độc chuyên nghiệp. Bọn này trong mấy chục năm thống trị miền Bắc hẳn đã nhuần nhuyễn những quái chiêu kềm kẹp mà người quốc gia khó có thể hình dung ra trước được. Bỗng nhiên, thật buồn cười, Vĩnh lại thấy “tiếc” cái thời quân quản vừa trôi qua. 
Phạm Xuân Huy đã bò qua chỗ Vĩnh nằm với cục bột luộc mang theo từ Suối Máu. Anh nhẩn nha nhai cục bột và hỏi Vĩnh xem có biết tí gì về địa danh nơi đây không. Khi nãy ngồi trong hàng Vĩnh chỉ nghe lõm được hai anh em khác trò chuyện với nhau, rằng Hàm Tân là một quận huyện cận duyên, nằm về hướng Đông Sài Gòn và trực thuộc tỉnh Thuận Hải (trước năm 75 là tỉnh Phước Tuy) 
Anh Huy lại cất tiếng khơi khơi đúng với cái lối mỉa mai cố hữu của anh. 

– Mẹ bố tụi này nó chơi chữ độc lắm! Một “mốc cải tạo” có giá trị thời gian ba năm. Thế rồi mình sắp sửa tiến bộ đủ sau một quá trình phấn đấu gần chết, thi đua lao động, thi đua tố giác nhau, thi đua… ăn cứt cho chúng nó, để đến khi sắp hết một cái mốc, chúng nó lại chuyển mình đến một nơi khác để khởi sự cho một cái mốc mới! Ôi thôi! Năm bảy cái mốc như thế là xong cuộc đời! 
Vĩnh cười. 
– Trốn nữa? 
Anh Huy nhìn qua khung cửa sổ trên đầu chỗ nằm ra vuông sân bên ngoài, than thở. 
– Tôi có hỏi Ý. Hắn lắc đầu, nói vùng này hắn mù tịt và hình như có cọp. 
Vĩnh lại cười. 
– Lạ nhỉ! Tôi nghe nói “cọp Tuy Hòa ma Bình Thuận”. Nơi đây rất gần với Bình Thuận, tôi tưởng chỉ có ma thôi chứ!? 
Anh Huy như chẳng chú ý tới câu nói đùa của Vĩnh, anh vẫn tiếp tục. 
– Nói thì nói vậy. Hà chính mãnh ư hổ. Thà để cọp ăn sướng hơn ở với lũ phi cầm phi thú này! Tôi nghe nói vượt rừng buông chừng mười lăm cây số là ra tới biển… 
– Tính chơi trò Bướm Vượt Ngục sao đây? 
Anh Huy vẫn tỏ ra bình tĩnh trước lối đùa của Vĩnh. 
– Không, không thể ra biển được. Tụi này dân bộ binh. Đôi chân phải làm chủ vận mệnh. Chỉ có cách lội ngược về hướng Tây Bắc, đi qua Xuân Lộc lên Định Quán. Tôi có bà con ruột thịt ở Di Linh. Ta sẽ nấn ná ở đó một thời gian rồi tìm đường lên vùng Tam Biên. 
– Lên vùng Tam Biên làm gì trên đó? 
Bị hỏi thình lình, anh Huy lại ú ớ. 
– À… à… thì mình tìm cách vọt sang Thái Lan. 
– Nếu không vào rừng tìm kháng chiến mà muốn sang Thái Lan sao không đi đường dưới cho gần? Về Sài Gòn rồi băng qua ngả Tây Ninh. 
Anh Huy lại mơ mộng. 
– Ấy! Người ta nói bên ngoài bây giờ nếu muốn vượt biên chỉ có hai cách, một bằng đường thuyền hai bằng đường bộ. Riêng đường bộ phải đi bằng ngả Tam Biên mới chắc ăn! 
Nghe Anh Huy bàn chuyện vượt biên bằng ngả Tam Biên quả Vĩnh không biết nói sao. Vĩnh chỉ ậm ừ góp thêm vài câu cho qua chuyện. Đã có lúc Vĩnh tính đùa anh Huy một câu rằng đường Biên Hòa Sài Gòn bằng cái tí teo, ấy thế mà anh còn bị chúng nó vồ trở lại; giờ còn đến cả chuyện mình trần trôn chả bò lên tới vùng Tam Biên nghe nó làm sao ấy! Nghĩ thế nhưng Vĩnh không nói ra. Anh sợ anh Huy mích lòng. Anh Huy nhìn Vĩnh một thoáng. Đôi mắt anh hơi bối rối như người đang ân hận về một điều lầm lỗi ngày qua. Anh nói nhỏ. Kỳ này có đi thì nhất định phải có ông bằng mọi giá. 

Vĩnh nhẹ cười. 
– Thôi cám ơn anh. Nói anh đừng giận. Giờ đây tôi kiệt sức thật rồi! 
Anh Huy có vẻ buồn. Anh đứng lên lom khom đi về chỗ nằm. Bên phía đối diện Ý đã lôi điếu cầy ra. Nhiều người bu lại hút nhờ điếu. Vĩnh đứng lên, nắm cái đà dọc lấy đà tung mình nhảy sang dãy sạp gỗ đối diện. Chưa kịp ngồi xuống, Vĩnh đã thấy cái sạp bên dưới có tiếng người la. 
– Ý trời đất ơi! Mấy cha nằm trên làm cái gì vậy? 
Có mấy tiếng lục cục rồi tiếng la chợt đổi giọng hẳn, vừa thất thanh vừa giận dữ. Ý mèng đéc ông bà tui ơi! Tụi bây đổ nước điếu xuống đầu tao hả? 
Tiếng la thất thanh vừa dứt thì một cái đầu từ tầng dưới đã ló lên tầng trên. Một bộ mặt hầm hầm ngó vào đám người đang ngồi quanh cái điếu cầy chỗ Ý nằm như tìm kiếm một cái gì. Vĩnh đã hiểu ra nguyên do. Một anh chàng vụng tay gạt đổ cái điếu, và cái thứ nước điếu hôi hám ấy chảy xuống tưới cả lên đầu người nằm tầng dưới. Biết anh bạn cáu lắm nên mọi người đều lên tiếng xin lỗi giùm cho anh chàng vô ý. Người nằm dưới biết là có la hét mấy thì cũng không làm gì khác hơn được. Anh ta ngồi thụp xuống, chui vào chỗ nằm, miệng vừa lẩm bẩm chửi thề vừa lấy một cái bao cát rách lau đầu lau cổ và lau luôn mấy miếng ván lót dưới chỗ nằm của anh. 
Vĩnh hút xong điếu thuốc lại nhảy về chỗ. Anh ngó ra ngoài vuông sân lần nữa. Từ chỗ này Vĩnh có thể nhìn thấy nhà y tế thật rõ ràng. Hơn thế, Vĩnh còn có thể nhìn qua lớp hàng rào tre gai sau nhà y tế, chỗ ấy hiện có nhiều bóng người đang cuốc hay đào một cái gì đó. 
Đang lơ mơ nghĩ ngợi, giọng của người đại diện phòng bỗng lại cất lên. 
– Nè! Yêu cầu mấy người chú ý giùm cho! Anh đại diện vừa nói qua kẽ vách chút xíu nữa phòng ta sẽ cử năm người xuống bếp khiêng cơm canh về phát cho anh em. Giờ mình chưa có đội tổ gì ráo trọi, vậy anh nào thấy mình khỏe mạnh thì tình nguyện đi với tui. 
Vĩnh rất muốn tình nguyện để được đi thăm thú một vòng, tuy nhiên nhìn lại tấm thân hiện tại cân không tới 40 kgs của mình Vĩnh lại thôi. Chắc chắn chẳng có ai dám cho anh đi theo xuống bếp khênh cơm, điều ấy rất có thể sẽ khiến cả đội đói nhăn răng vì máng cơm tuột tay rơi xuống đất. 
Vĩnh lại tiếp tục nằm quan sát quang cảnh bên ngoài khung cửa sổ. Một người nằm cạnh Vĩnh lục túi đồ của anh ta và nhón ra một cục đường thẻ nằm nhâm nhi. Vĩnh bỗng thấy mình vô sản đến cùng cực. Anh tự trách mình sơ hở, phút cuối thay vì chỉ đem phơi mấy vắt mì bị ướt mốc, anh đã móc cả cái túi thực phẩm khô lên hàng rào giữa dãy cách ly và K.4, để đến nỗi bị một anh chàng nhám tay nào đó thuổng mất cả. Vĩnh tiếc nhất là tấm ảnh chụp ba thằng con trai của anh mà vợ anh mới đưa cho trong lần thăm kỳ Tết.

Hồ Đắc Vũ

September 15th, 2022

Post by Sơn râu 13 Jan 2024

Thẩm Thúy Hằng thập niên 60. Nguồn. wikidipia  

Lời Giới Thiệu: Với vai diễn đầu tiên là vai Tam Nương trong phim Người đẹp Bình Dương  của hãng phim Mỹ Vân do nghệ sĩ Năm Châu đạo diễn, ra mắt năm 1958, Thẩm Thúy Hằng đã chinh phục khán giả màn ảnh rộng lúc bấy giờ. Cái tên “Người đẹp Bình Dương” đã theo Thẩm Thúy Hằng đi suốt cuộc hành trình nghệ thuật của nữ tài tử. Bà góp mặt trong khoảng 60 phim và trở thành minh tinh số một thời bấy giờ.

Bà qua đời ngày 7 tháng 9 tại Sài Gòn ở tuổi 82.

Bài viết của Hồ Đắc Vũ ghi lại một kỷ niệm với minh tinh Thẩm Thúy Hằng.

Tôi quen chị Hằng trước 75, tại Alfa phim, lúc đó tôi làm việc cho Lidac Film. Mùa thu năm 1982, tôi, đạo diễn phim hoạt hình và chị Thẩm Thúy Hằng (lúc này được gọi là “diễn viên” phim truyện, thay vì trang trọng là “Nữ tài tử” như trước 75) cùng tham dự Liên Hoan Phim Quốc Tế tại Tashkent, thủ đô của nước Uzbekistan, Liên Xô.

Cầm tờ chương trình liên hoan phim và vài thư mời tham gia những sự kiện đặc biệt của ban tổ chức gởi riêng cho từng người được mời. Tôi nói.

– Nè! Chị có 2 thư mời đặc biệt.

– Ngon vậy? Làm gì em?

– Một, của ban tổ chức mời chị (Nguyên văn tên thư mời: Miss Tham Thuy Hang, Vietnam) khai mạc lễ liên hoan phim thế giới kỳ này.

Chị H., ngồi phịch xuống ghế.

– Trời! Hãnh diện quá! Chị phải làm cái gì?.. Tao phải làm gì V?

Tôi cười.

– Thì diện cho thiệt đẹp, lúc nào cũng tươi cười, duyên dáng, họ mời làm gì thì làm theo, họ nói tiếng Anh mà.

– Nhưng em phải theo bên chị, cho chắc ăn.

– Ừa! tui lúc nào cũng sát bên, đừng lo.

Ðang ăn tối ở khách sạn, có người đàn ông Nga, lịch sự trong bộ vét trắng, tới chào, tự giới thiệu.

“Tôi là Ðại Tá Giám Ðốc Công An của Tashkent, xin được gởi thư mời” Ông đặt chiếc phong bì màu đỏ, tận tay chị H, chào, quay đi.

– Trời! sao có vụ công an nữa, em coi giùm

Tôi cũng thấy lạ, run run mở bao thư.

– Giám Ðốc Công An (Chắc là KGB!) hân hạnh…Vậy là hổng sao chị ơi, thường thì ở bên mình “…Mời lên văn phòng LÀM VIỆC! Mới là mệt.

Tay tôi hết run.

– Ðọc tiếp em.

– Mời… Ðến khách sạn… vào lúc. Dự dạ tiệc do Giám Ðốc Công An thành phố khoản đãi nhân dịp Liên Hoan Phim Tashkent-82.

Hồ Đắc Vũ (thứ 2 bên trái), Thẩm Thúy Hằng (thứ 2 bên phải) và 2 đạo diễn Mỹ tại Liên Hoan Phim Tashkent-1982. Nguồn. HDV.

Tôi ngồi xuống bàn thở phì.

– Xong! Nhớ tối mai, 8 giờ tối.

Tôi ra cửa, nhắc.

– Mai chị dậy 6 giờ sáng, dự lễ khai mạc.

– Xe rước lúc 11 giờ trưa, sau khi ăn sáng, dậy 6 giờ làm gì chớ?

– Hóa trang, trang bị đồ nghề cho sắc đẹp, 5 tiếng đồng hồ mới đủ cho chị.

Chị H. cười hà hà.

Xe đưa các đoàn điện ảnh quốc tế tới nhà hát lớn của Tashkent.

Ðoàn Việt Nam được ngồi ngay hàng ghế đỏ đầu tiên, bao nhiêu cặp mắt đổ vô chị Hằng, bởi bộ áo dài nhung đỏ rượu chát, đính hạt cườm hình con rồng uốn mình từ trên vai xuống tới tà áo dưới, lấp lánh ánh đèn màu. Chị thả nụ cười chiến lược, đôi mắt đẹp chớp chớp.

Tràng vỗ tay chào đón.

Một người trong ban tổ chức tới nhắc chị H về cách cắt băng khai mạc trên sân khấu, đưa chị đến ngồi ngay dãy ghế đặc biệt dành cho Trưởng ban Tổ chức, Thị trưởng, những cấp cao của điện ảnh Liên Xô, Tashkent, ngay trước mặt tôi.

Dàn kèn đồng vang vang, lễ khai mạc bắt đầu, sau vài bài diễn văn dài thông lệ, các cô gái trong quốc phục áo đầm dài tay dài bằng lụa, nhiều sọc màu rực rỡ, nón vuông trên đầu màu trắng kiểu Hồi sắp thành hàng dài, trên tay là những lẵng hoa hồng đỏ

Tới giờ cắt băng khai mạc.

Theo kịch bản, một thanh niên trong quốc phục bước tới, đưa chị H. lên sân khấu…

Nhưng.

Hồ Đắc Vũ tại Moscow, 1982. Nguồn. HDV

Chị H, vừa nhổm dậy, ngồi ngay xuống, quay lại.

– V! Chị bị kẹt áo không đứng lên được.

Tôi bước lên, đúng là tà áo dài phía sau kẹt sát vô hông chiếc ghế lật (Loại trong rạp xi nê).

Tôi cúi xuống kéo ra, chị H thì thầm rất nghiêm trọng.

– Chết! Nó bung 2 nút áo mậy!

Mọi người chung quanh quay đi, cả rạp hát im lặng, chờ.

– Bây giờ chị ngồi sát xuống, nhổm mông lên một chút, tui sẽ lật ghế, kéo vạt áo dài ra.

Ðúng như vậy! vạt áo sút ra, anh thanh niên dìu chị H lên sân khấu.

Tôi thở hắt, ngồi xuống, nhìn lên.

Trên sân khấu, chị Hằng đẹp ngây ngất, chiếc áo dài nhung với con rồng lấp lánh càng tôn vinh vẻ đẹp dịu dàng của một tài tử điện ảnh nổi tiếng, nét đẹp rất Việt Nam của chị H rực sáng cả rạp hát lớn.

Những tiếng vỗ tay, huýt sáo, xì xào, chị H bước tới cắt chiếc băng dài, nối với những lẵng hoa hồng trên tay các cô gái.

Tối, dự dạ tiệc.

– Hay chị mặc đồ Tây cho gọn, khỏi kẹt như hồi sáng.

Chị H hỏi tôi.

– Không! Áo dài đẹp rực rỡ luôn, khỏi đồ Tây.

Chiếc áo dài trắng đính cườm của chị H làm bao nhiêu khách đổ xô vô xin chụp hình và mời những buổi tiệc riêng, chị H đều cám ơn, không Yes, không No.

Tôi về khách sạn, lên phòng, 2 chị em uống lai rai thêm chai chát đỏ, vài lon bia với món khô tuần lộc, món nổi tiếng địa phương. Ngon quá luôn!

Tôi là đà.

– Mai 12 giờ trưa, xe đón chị đi cắt băng khánh thành một tượng đài chiến sĩ gì đó, sau đó bà vợ của ông lớn điện ảnh đích thân mời chị đi chơi, mua hàng.

1 giờ trưa, nắng hơi gắt. Tại khu tượng đài chiến sĩ của thành phố Tashkent mới xây xong.

Những toán lính bồng súng chào, sắc phục khác nhau sắp hàng ngay ngắn chung quanh, dân chúng tham dự khá đông.

Chị H, tôi, ông bà Thị trưởng, các nhân vật quan trọng của điện ảnh Tashkent, Liên Xô ngồi trong lều, uống cà phê, ăn bánh ngọt đợi giờ khai mạc.

– Chết tao rồi.

– Gì nữa chị? Chết hoài vậy.

– Cái lông của tao rớt!

Tôi xanh mặt.

– Lông của chị rớt? Mà lông gì?

Tôi chồm qua.

– Ðâu?

Chị H cười chúm chím, đưa ngón tay trỏ.

– Nè! Cái lông mi giả, nó khô keo rớt ra!

– Thì chị dán lại.

– Nó hổng dính.

– Tiêu rồi!

Tôi thở dài.

Thẩm Thúy Hằng, Hồ Đắc Vũ với đạo diễn nổi tiếng của Tashkent. Nguồn. HDV

– Chị tưởng tượng… Một tài tử điện ảnh Việt Nam, người có vinh dự khai mạc và đẹp nức nở, nổi tiếng trong Liên Hoan Phim Tashkent đi cắt băng khai mạc tượng đài chiến sĩ Tashkent với chỉ một lông mi giả! À! Người ta sẽ nghĩ sai về chị.

Chị H ái ngại nhìn tôi.

– Hay em cho chị mượn cái mắt kính đeo vô là xong.

– Trời đất! Người ta sẽ điên lên khi một diễn viên tuyệt đẹp như chị lại chơi mắt kính điệp viên đen thui không không thấy đi cắt băng khánh thành, họ nghĩ là chị đi đám ma!

– Hay chị lấy cái lông bên mắt kia ra là yên.

Chị H giẫy lên.

– Hổng được, mắt tao đẹp thêm nhờ cái lông đó.

Chị H đứng dậy.

– Vậy thì dắt chị vô phòng vệ sinh giùm.

Tôi dắt chị vô phòng vệ sinh, người cứ hồi hộp cho cái lông mi giả, của chị H.

5 phút sau, chị H bước ra lều, mặt đẹp như thường, đôi mắt chớp chớp làm điệu.

Chị ngồi xuống, cười hí hí.

– Xong “Gồi”, dính “Gồi”.

Lễ tan, bà vợ ông lớn tới chào tiếng Anh lưu loát.

– Rất cám ơn bà và anh, tôi xin mời dạo chơi.

Xe chạy một vòng phố xá, thành phố Tashkent mang đầy màu sắc của văn minh Hồi, khá giống với Thổ Nhĩ Kỳ. Có nhiều nhà thờ với những tháp cao màu trắng.

– Ðây là khu mua sắm lớn nhất thành phố, nơi các bạn có thể mua đồ Châu Âu, Nhật, Tàu hoặc Liên Xô.

Bà lớn giới thiệu.

Những người bán hàng, khách đều nhận diện chị H qua TV phỏng vấn, lễ khai mạc, nên vây quanh cười chào, xin chụp hình.

Bà lớn.

– Vui quá! Ðứng hết vô với nhau.

Bà đưa cái máy Canon FTB, tôi bấm liên tục.

Bà lớn kéo chị H.

– Chị thích gì, tôi xin tặng.

Chị H rất lịch sự, chỉ mua mấy khăn lụa tơ tằm nội địa.

Ði chừng vài bước, chị H quẹo người muốn té.

– Sao vậy?

– Cha ơi! Gãy gót giày.

Chị rối rít.

Tôi đưa chị H tới quán cà phê, gọi cà phê, kem.

– Chiếc giày bên trái gãy gót, nên chị cà thọt.

Tôi chọc.

– Người ta nói “Nếu Liz Taylor có cạo trọc, thì vẫn là Liz” vậy thì…

Chị H.

– … Thẩm Thúy Hằng có đi cà thọt vẫn là chị Hằng… chứ gì?

Chị lên giọng, nói nhanh (khi cấp bách, chị H thường nói rất nhanh).

– Em trai! Em nghĩ sao khi thấy Thẩm Thúy Hằng đi cà thọt ở xứ người? Hả? Hả?

Chị xuống giọng.

– Qua tiệm giày, mua cho chị một đôi trung bình, da màu đen.

Tôi chạy vô tiệm giày, người ta biết, mang ra cho chị mấy đôi giày đẹp.

– Giày ở đây còn thua giày Chợ Lớn!

Tôi quay lại cám ơn mọi người.

Chị H đứng dậy, rút luôn đôi giày, lòi đôi chân trần.

– Em bỏ đôi giày vô thùng rác giùm.

Chị H mặc áo dài vàng yến, đi chân không dạo chơi cả khu shopping, mọi người reo hò, chào hỏi.

Tôi thấy quá có lý.

Vì đôi chân gót đỏ hồng, cũng đẹp không thua gì chị…

HĐV

* Sau thời gian sức khỏe suy yếu, ‘Người đẹp Bình Dương’ Thẩm Thúy Hằng, 82 tuổi, đã qua đời tại nhà riêng ở Thanh Đa, TP HCM, ngày 7/9/2022