Sống/Chết nơi Cổ thành Quảng Trị

Phan Nhật Nam

Post by Sơn râu 21 Sep 2026

Hai Người Đàn Bà Trong Tiết Thanh Minh

Hoặc: Hai Người Đàn Bà Nơi Cổ Thành Quảng Trị

Hoặc: Sống/Chết Nơi Cổ Thành Quảng Trị

Part B (Script #7-#15)

#7/Script #7. (Iterm #7/Vidéo Clip#7): Chiến trận Quảng Trị với lời thuyết trình của Đài Phát Thanh Hà Nội: Thành cổ Quảng Trị là tiền đồn phòng thủ của Vùng I Chiến Thuật của Ngụy Quyền Sài Gòn. Sau khi mở Chiến dịch Trị Thiên từ Tháng 3 năm 1972, sau hai đợt tấn công, đến tháng 5 thì Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã giành quyền kiểm soát được toàn bộ tỉnh Quảng Trị. Giữa tháng 6, Ngụy quân dồn lực lượng với sự tham gia mạnh của không quân, hải quân Hoa Kỳ, và bắt đầu phản công trên chiến trường theo kế hoạch Chiến Dịch Lam Sơn 72. Các Lữ đoàn Dù 1, 2, 3; Liên Đoàn 81 Biệt Cách Nhảy Dù; cá Thiết Đoàn 7, 18 Kỵ Binh; 3 Lữ Đoàn Thủy Quân Lục Chiến và các tiểu đoàn pháo, công binh… Tổng cộng hơn 35.000 quân cùng hàng trăm xe tăng, xe thiết giáp đồng loạt tấn công tập đoàn quân giải phóng. Về phía Mỹ, hàng trăm máy bay chiến đấu, bao gồm cả B-52 ném bom chiến lược, pháo hạm yểm trợ từ Hạm Đội 7. Thống kê cho biết Hoa Kỳ đã sử dụng 4.958 phi vụ B52; 9.048 phi vụ máy bay phản lực các loại, ném tổng cộng hơn 120.000 tấn bom (bằng 7 lần quả bom nguyên tử mà Mỹ ném xuống Hiroshima).. Nếu tính trung bình thì chiến sĩ Quân Giải phóng phải hứng chịu 9 tấn bom mỗi người!

#8/Script#8:  Trung đội phó Lê Hưu, xử lý chức “B Trưởng”, bí thư chi bộ tổ trinh sát nhìn quanh những bộ đội dưới quyền đang ngồi lẫn lộn trong căn hầm mờ tối dưới nhiều tầng bê-tông cốt sắt nén chặt, ép cứng của ngôi trường đỗ sụp sau bốn tháng hứng chịu đủ vô lượng đạn pháo, bom của hai bên. Lợi dụng thời gian yên lắng ngắn ngủi giữa những trận đánh, sau các cuộc xung kích, phản công của phía lính Sàigòn, theo đúng chỉ thị của chính ủy đơn vị là một sinh hoạt bắt buộc. Hưu bắt đầu cuộc học tập với các tổ viên với nội dung đã được thuộc lòng..

-Lê Hưu: “Chỗ nầy là trường học của nhân dân nhưng bọn ngụy ác ôn đã phá sập trước khi rút lui từ đầu tháng 5. Thủ trưởng ra lệnh cho đơn vị ta chốt ở đây là điểm xa nhất để không cho bọn ngụy phản công trong kế hoạch chiếm lại thành cổ nầy (ngưng). Hưu nhìn quanh không cảm giác, tiếp tục với giọng nói mệt mõi cố che dấu.

-Lê Hưu: Chúng ta là đội quân tiên phong của đảng quang vinh và bác Hồ kính yêu vì nhân dân giải phóng Quảng Trị để đồng bào thoát khỏi ách kiềm kẹp của Mỹ-Ngụy.. (ngưng) Hưu ngập ngừng thoáng ngắn, đổi giọng rắn rỏi..

-Lê Hưu: Đế quốc Mỹ xâm lược nước ta là kẻ thù của nhân dân ta. Bọn ngụy quân ngụy quyền là tay sai của đế quốc Mỹ là kẻ thù của nhân dân ta.. Bộ đội ta vì nhân dân quên mình, vì nhân dân hy sinh chiến đấu dưới lãnh đạo của đảng quang vinh và bác Hồ kính yêu… Đánh..  đánh cho Mỹ cút.. Đánh.. đánh cho ngụy nhào thống nhất đất nước thực hiện nhiệm vụ chiến sĩ tiên phong của phong trào cộng sản quốc tế do Liên Xô và Trung quốc lãnh đạo…” (ngưng). Sau phát biểu hướng dẫn, Hưu ra hiệu cho gã bộ đội giữ súng phóng lựu B40 ngồi bên cạnh..

-Lê Hưu: Đồng chí Trung phát biểu.

Gã bộ đội tên Trung vẫn cúi mặt xuống đất lập lại bài học, ngắt khoảng vì hơi thở bị nén..

– Bộ đội Trung: “Đế quốc.. đế quốc Mỹ xâm lược nước ta, là kẻ thù.. kẻ thù của.. nhân dân..ta…Bọn ngụy quân ngụy quyền.. là kẻ thù, kẻ thù của..nhân dân ta..” (Ngưng)

(Item#81/Vidéo Clip #81 –  Tường trình chiến trận Quảng Trị theo quan niệm của phía cộng sản với nội dung tin tức của Đài Hà Nội): Trận Thành Cổ Quảng Trị là trận chiến giữa Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam được sự hỗ trợ hậu cần của Quân đội Nhân Dân Việt Nam với Quân đội Mỹ-Ngụy tại khu vực thành cổ Quảng Trị. Đây là một trong những trận chiến ác liệt nhất của Chiến dịch Xuân Hè 1972 trong Chiến Tranh Việt Nam. Trận chiến kéo dài từ tháng 3 đến Tháng 9, 1972. Về mặt chiến lược, sự kháng cự mạnh mẽ của Quân Giải Phóng Miền Nam Việt Nam với sự hỗ trợ về hậu cần của Quân Đội Nhân Dân Việt Nam đã khiến kế hoạch tái chiếm thành cổ của đối phương bị kéo dài tới ba tháng so với kế hoạch ban đầu chỉ ước tính là hai tuần.

(Item#82/Vidéo Clip#82- Chiến trận VN/Hội Nghị Paris): Từ đầu năm  1972, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam tổ chức tổng tấn công trên ba chiến trường chính: Quảng Trị, Bắc Tây-Nguyên, và Đông Nam Bộ (Bình Long), trong đó hướng chủ yếu là tỉnh Quảng Trị. Lúc này Hội nghị Pa-ri đang ở thế có lợi cho Chính Phủ Cách Mạng Lâm Thời Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhằm lấy lại ưu thế trên bàn đàm phán tại Pa-ri ngày một gia tăng. (ngưng phần bản tin)

#9/Script#9. Khi nghe lóang thoáng các tổ viên tuần tự lập lại bài học tập, Hưu nhìn ra bên ngoài qua lỗ hổng của căn hầm.. Toàn cảnh thị xã Quảng Trị là một khối gạch đá vụn vỡ tan nát với những xác người vươn vải không nguyên vẹn.. Không biết là xác dân hay lính ngụy nhưng chắc chắn không phải là lính Mỹ do nhận dạng qua những bàn chân trần, ngón nhỏ bầm tím máu khô; những chiếc sọ vỡ nát (phải là sọ của người dân vì không có chiếc nón sắt) há hốc nhìn lên bầu trời luôn xám đục khói đạn pháo, hơi bom, và mùi người thây người bốc lên ong óng dày đặt, tương tự như tại căn phòng, nơi Hưu và đồng bọn cũng chung mùi nồng nặc, tanh tưởi.. Mùi thây người và phân uế.  Hưu kìm giữ tiếng thở dài, đưa tay lên vò đầu, những sợi tóc ngắn lởm chởm nham nháp chạm vào da lòng bàn tay.

(Item# 91/Vidéo Clip#91: Cảnh chiến trường Quảng Trị 1972/Thương vong của dân chúng)

Có tiếng động lục đục từ phía dưới căn hầm. Hưu đưa mắt nhìn, ra hiệu ngưng phát biểu.. Ai? (ngưng)

-Bộ đội anh nuôi (hiện ra trong chập chờn bóng tối): Em đây, em anh nuôi, đi lấy lương thực về.. Báo cáo thủ trưởng..

-LHưu: Mầy đi từ hôm qua kia mà, có gì báo cho tao hay.. (ngưng) Có đứa nào theo mầy đấy?

Bộ đội anh nuôi bò tới gần Hưu, theo sau có những hình người lố nhố..

-Anh nuôi: Báo cáo thủ trưởng, em đi lấy lương thực từ hôm qua, nhưng phải đến đêm vừa rồi theo giao liên vượt sông, giờ này mới về lại vị trí được  – LHưu: Ai theo mầy đấy? Những hình người sau gã anh nuôi hiện ra rõ..

– Anh nuôi: Dạ trên 101 tăng cường cho tổ mình? 

– LHưu: Được bao nhiêu đứa..?

– Anh nuôi: Trên giao cho em 10 đứa, lội qua sông bị pháo của bọn ngụy, em và giao liên đưa về đây chỉ được ba đứa!

-LHưu: Có đem theo đơn vị hỏa lực nào không?

-Anh nuôi: Dạ không! Trên bảo về đây lấy súng mấy thằng chết mà xử dụng! Bọn chúng toàn là học sinh Hà Nội!

– LHưu: Bảo chúng tới tao hỏi.. (ngưng) thở dài

– Anh nuôi: Thủ trưởng, em có điều muốn báo cáo riêng.. (ngưng), Bò sát gần Lê Hưu..

-LHưu: Tới gần nói cho tao hay..

Bộ đội anh nuôi ghé sát tai Lê Hưu, mắt láo liên, nói nhỏ: Báo cáo hình như trên rút đi hết!

#10/Script #10. Lê Hưu nhìn quanh, ánh mắt lo lắng, thì thầm với gã bộ đội anh nuôi..

-LHưu: Đừng cho đứa nào biết, mầy theo tao.. Lê Hưu bò tới một góc phòng, nơi có gã hiệu thính viên ngồi giữ chiếc máy truyền tin Trung Quốc màu vàng..

-LHưu: Trên có lệnh gì cho mình không? Gã hiệu thính viên lắc đầu, ánh mắt dò hỏi. Lê Hưu cầm ống liên hợp máy truyền tin, y thổi nhẹ..

-LHưu: Báo cáo! Báo cáo! Khẩn trương… Khẩn trương.. Không có trả lời. Ba người đưa mắt nhìn nhau lo lắng..    

#11/Script #11: Ầm! Ầm! Ầm! Những trái pháo lớn rung dội căn hầm như địa chấn

-LHưu: Khẩn trương! Khẩn trương! Chúng nó lại phản công! (ngưng) Hưu và các tổ viên nháo nhắc phân tán vào vị trí chiến đấu, anh cùng hai tổ viên theo những khối gạch vỡ bò lên điểm tác xạ cao nhất nhìn xuống con đường chạy xéo về phía hướng Nam, ngoại vi thị xã. Tổ ba người ngoài hai tiểu liên AK 47 với đơn vị đạn cơ hữu, còn trang bị thêm hai phóng lựu B40, Hưu còn được tăng cường thêm một súng trường Nga có gắn máy nhắm. Vừa bò lên vị trí Hưu vừa gầm gừ lẫm bẩm..

-Lê Hưu: Địt mẹ chúng mầy.. Địt mẹ chúng mầy! (ngưng) “Chúng mầy” trong câu chưởi không vì lòng giận dữ bao gồm nhiều đối tượng mà chính Hưu cũng không xác định rõ là những ai? Từ trong lòng, Hưu tự biết không chưởi riêng bọn lính ngụy đang bắt đầu tập trung đợt phản công mới. “Chúng mầy” cũng có thể bao gồm thành phần của sở chỉ huy mà Hưu không nhận được lệnh trong tình thế nguy nan đang xẩy ra?! – – LHưu (khẻ gắt): Quái chúng nó lại trốn mất đâu rồi? (ngưng).. Từ trên cao điểm, Hưu nhìn dọc theo con đường không bóng người đang sập tối,  trần mây thấp u ám chập choạng khối nhà cửa tang hoang đổ nát. Có con chó cúi đầu chạy lóng ngóng, thỉnh thoảng tru dài âm ai oán rờn rợn..

-LHưu (gầm gừ): Địt mẹ chúng mầy có trốn kỹ ông cũng giết tất! (ngưng) Lần nầy anh chưởi rõ bọn lính ngụy mà theo ý anh là nguyên nhân gây nên cảnh chết chóc tan hoang của thị xã nầy và hoàn cảnh tuyệt vọng cho bản thân anh và những tổ viên trinh sát. Qua ống nhắm súng bắn sẻ, Hưu cố dò tìm những chấm đen đầu người di động thấp thoáng ẩn hiện giữa đám gạch ngoài ngỗn ngang, mặc chung quanh ầm vang âm động đạn pháo binh 105 ly tiếp theo đợt pháo lớn không biết xuất phát từ đâu yểm trợ tiếp cận cho đám lính thủy đánh bộ ngụy tấn công. Hưu bóp cò khẩu súng bắn sẻ!

#12/Script #12: Đại Úy “Lộc râu”, trung sĩ Tâm và những người lính Đại Đội 518 cúi thấp người di chuyển im lặng sau những đống gạch vụn dưới cơn pháo yểm trợ.. Lộc hơi nhỏm người chỉ tay về một bức tường vỡ.. Một loạt đạn bắn sướt trên đầu ông bắn tung gạch đá vụn

-Đại Úy Lộc: Nằm xuống! Nằm xuống! Nó thấy mình rồi! Đề lô đâu.. Đề lô đâu.. Cho đạn khói, yếu tố cũ.. (ngưng)

Pháo cộng sản từ phía bắc Quảng Trị vùng Đông Hà, Cam Lộ bắt đầu được bộ đội tiền sát cố thủ trong cổ thành điều chỉnh rơi chính xác giữa đội hình TQLC.. Thân thể người trúng đạn theo cùng gạch đá bay lên. Bây giờ Hưu đã hoàn toàn biến dạng nên thành một con người mới với phản ứng cơ bắp mau lẹ, trí não săn sắc ý chí quyết liệt như khi nhận lời động viên trực tiếp qua hệ thống điện thoại từ tư lệnh mặt trận Nguyễn Việt xuống mỗi đơn vị cơ sở: “Một tấc không đi. Một ly không dời. Quyết chiến, quyết thắng giải phóng Quảng Trị. K3“Tam Đảo” còn, Thành cổ Quảng Trị còn; Triệu-Hải (Triệu Phong-Hải Lăng) anh hùng diệt gọn hai sư! (Ý nói Trung Đoàn 27 Độc Lập có danh hiệu Triệu Hải đánh tan hai sư đoàn Thủy Quân Lục Chiến và Nhảy Dù của quân đội miền Nam.. “ Đấy cũng là lời động viên mà đã có lần Hưu tự nói thầm: “Nói láo cũng vừa phải thôi, trung đoàn 27 gần hai ngàn người kia đã không còn đầy hai-mươi mống mà đánh đéo thế được với hai sư của bọn lính thủy đánh bộ và bọn dù ngụy..”.

(Item#12/Vidéo Clip #12 – Tường trình chiến trận Quảng Trị theo ý niệm điều quân của hai bên)    

#13/Script #13: Ẩn sau sau bức tường đổ, Đại Úy Lộc nói với TS/Tâm..

-Đại Úy Lộc: Bây giờ đến phiên mầy, không tiến thêm được nữa. Nó đã thấy mình và mình cũng biết nó ở đâu.. Bây giờ chỉ còn cách “câu cá”như cha Hữu bên tiểu đoàn 5. Mầy và hai thằng em thủ mấy cây sào và tìm cách bò lên.. Hoặc mầy câu được nó hay là nó cho mầy theo ông thầy mầy! Tao cho bắn đạn khói để mầy bò lên.. Ok “Tâm em”, xong vụ nầy tao gọi mầy là “Tâm câu cá”!

-TS/Tâm (tự tin): Ông thầy yên tâm, tôi “câu” được thằng khốn nạn nầy! Ông thầy cho màn khói đi..

Pháo binh TQLC bắt đầu bắn màn khói. Trung sĩ Tâm và hai khinh binh kéo hai cây sào dài bò dần vào mục tiêu..

#14/Script #14. Lê Hưu qua bóng tối của căn hầm đang nháng lửa rung rinh bởi loạt pháo bắn điều chỉnh càng ngày càng chính xác chứng tỏ tiền sát pháo binh ngụy đang định đúng vị trí của tổ trinh sát. Ngoài ra Hưu với nhận xét qua kinh nghiệm hơn ba tháng chiến đấu là chen trong đợt pháo cường tập xuất phát từ nhiều vị trí của lần nầy có những vị trí pháo khởi hành rất xa không nghe được đâu từ hướng đông, phía bờ biển với loại đạn có sức công phá mạnh gấp bội loại đạn 105 ly cơ hữu của pháo binh ngụy; loại đạn pháo mới mà Hưu không định rõ danh hiệu nầy hiện đang bao trùm toàn thể khu vực ngôi thành cổ, ngay trên đầu của vị trí đơn vị Hưu. Qua ánh lửa loé sáng từng chập liên tục, Hưu bắt gặp ánh mắt thất thần của những tổ viên khiến anh muốn nói lên lời than vản.. “Chắc không thoát khỏi trận pháo quái quỷ nầy đâu chúng mầy ạ.. Với loại pháo mới nầy bọn ngụy quyết tâm dứt điểm mình.” Nhưng thật ra Hưu chỉ có ý nghĩ với mối kinh hoàng đang dâng ngập khi màn khói màu đỏ đang lan tỏa. Trời bên ngoài đang sập tối, giữa chuỗi âm động của đợt pháo không dứt khoảng, bỗng nhiên Hưu nghe rõ thanh âm sắc đục của những miếng tôn lợp nhà do có thân người đang chuyển động bên trên.. Anh lạnh buốt sống lưng.. Bỏ mẹ, bọn ngụy đang bò dưới chân mình. Chúng đã lợi dụng lúc đợt pháo lớn và màn khói để xâm nhập vào vị trí của anh.. Nghĩa là chúng cũng chia chung phần cơn bom và đợt pháo đang dội xuống. Thật ra tất cả ý nghĩ như trên chỉ hiện ra trong một chớp mắt theo luồng ánh sáng và tiếng nổ xé toang bóng tối cùng lúc giúp Hưu kịp nhận ra dạng một chiếc sào dài theo lỗ hổng được đưa vào căn hầm.. – Hưu hét tiếng lớn: Bầm ơi! Sau tiếng nổ từ đầu cây sào, Hưu chìm xuống bóng tối dầy. Màn tối thẩm của cái chết có hình khối với những tảng vách tường nhà, và gạch đá đổ xuống đè lên thân anh. Trong vũng bóng tối đầy đặc, dưới khối gạch đá ngỗn ngang chồng chất, Hưu nghe dần tiếng nói xì xào của lính ngụy..

– Lính TQLC của TS/Tâm: Đ.. má cái chốt nầy đây, không chơi trò “cần câu” cho nó ăn claymore theo cách “ông râu” thì còn lâu mới vào được.. Hưu nghe rõ bước chân người đang đi trên gạch đá chụp trên thân anh.. Hưu dùng sức mạnh còn lại cuối cùng lần gỡ trái lựu đạn chày nơi thắt lưng, tháo khóa an toàn, đẩy theo khe hở dò dẫm được bởi những ngón tay vô thức. Ánh sáng lóe lên. Tiếng nổ xé toang và Trung sĩ Tâm hét lớn…

– TS/Tâm: Thanh em ơi!! (ngưng)

(Item#14/Vidéo Clip #14): Chiến trận Quảng Trị 1972/Hoạt cảnh đánh cận chiến của hai bên) 

#14/Script #14: Tường trình của Đài Phát Thanh Hà Nội: Từ trung tuần tháng 8 năm 1972, Bộ Tư lệnh B5 Quân Giải Phóng Miền Nam Việt Nam quyết định giao nhiệm vụ cho Sư Đoàn 325 chỉ huy lực lượng phòng thủ Thành Cổ Quảng Trị. Sở chỉ huy thành cổ ở ngay sát mép sông, dưới một căn hầm rượu của dinh tỉnh trưởng. Quân Giải phóng đã cải tạo khu hầm, chia thành ba ngăn có giao thông hào chạy ra bên ngoài. Một ngăn làm khu phẫu thuật, một ngăn cho thông tin trinh sát và một ngăn cho chỉ huy và trực ban tác chiến. Hầm dinh tỉnh trưởng cũng là nơi Quân Giải phóng tập trung thương binh trước khi vận chuyển khỏi chiến trường. Tại bến Vượt, nhiều thương binh của Quân Giải phóng đã bị thiệt mạng bởi bom và pháo kích khi đang được vận chuyển khỏi chiến trường. Quân Giải phóng được bổ sung vào Thành Cổ đều đặn theo kế hoạch. Mỗi đêm vào trung bình được 40-50 người (đã trừ số người đào ngũ, lạc ngũ hoặc bị thương từ bên kia bờ sông, chiếm khoảng 30-40%). Sông Thạch Hãn vào mùa lũ lụt lên nhanh, chảy xiết, có đêm trôi dạt hàng chục chiến sĩ vượt sông.

Từ ngày 9 Tháng 9, 1972, hai lữ đoàn 147 và 258 Thủy Quân Lục Chiến đã khởi động cuộc tấn công lớn từ ba hướng vào thị xã. Quanh Thành cổ, dưới hào nước, xác chết hai bên rải rác, lẫn lộn!

Ngày 14 tháng 9 năm 1972, trời mưa bão, lũ lớn, nước sông Thạch Hãn dâng cao, TQLC sau 4 ngày liên tục tiến công vẫn chưa chiếm được Thành Cổ, nhưng đã áp sát ba góc Thành Cổ: Nam, Đông-Nam, Đông-Bắc.

Cuối cùng các tiểu đoàn TQLC đã chiếm được mục tiêu, sau đó khai triển đội hình tiến chiếm khu hành chánh và tiến sát đến dinh tỉnh trưởng nơi một trung đoàn Quân Giải Phóng đặt bộ chỉ huy. Do các chốt bảo vệ xung quanh đã bị TQLC triệt hạ, nên bộ chỉ huy Quân Giải phóng đã phải rút lui ra hướng bờ sông.

Ngày 14 tháng 9 năm 1972, sau khi dùng xe tăng phun lửa dữ dội vào các chốt phòng thủ, quân VNCH tấn công vào cổ thành. Tiểu đoàn phòng thủ quyết tâm thực hiện lời thề danh dự: “K3-Tam Đảo còn, Thành cổ Quảng Trị còn” đánh trả quyết liệt vào đội hình của TQLC.  Nhưng đến lúc 18 giờ, lợi dụng lúc trời chạng vạng tối, TQLC lại tiếp tục mở đợt tấn công dữ dội vào thành. Sau khi đánh bật quân giải phóng tại khu vực bệnh viện Quân Dân Y Quảng Trị và trường Bồ Đề, Tiểu đoàn TQLC khai triển lực lượng tiến về phía vào khu trung tâm thị xã Quảng Trị. Để tiến vào khu vực này, TQLC phải vượt qua con suối với cây cầu bắc ngang đường Trần Hưng Đạo. Lính VNCH dùng mìn Claymore cột vào những cây tre dài vượt qua suối lúc nửa đêm và bấm nút đã làm bật tung những ổ thượng liên và DKZ của Quân Giải Phóng đặt trong những lô cốt phòng thủ.

4 giờ sáng ngày 15 tháng 9, hai Lữ Đoàn 258 và 147 tập trung lực lượng được tang viện tối đa hỏa lực của không quân, pháo binh, xe tăng, súng phun lửa các loại, mở cuộc tổng công kích từ ba hướng.

Ở hướng Đông của thành cổ, 4 đại đội của hai tiểu đoàn TQLC dàn hàng ngang đồng loạt xung phong tiến về hướng Tây, tập kích sở chỉ huy K1 của Trung Đoàn E48 và chiếm một góc khu đông bắc Thành Cổ. Lực lượng K8, tiểu đoàn 3 thuộc Trung Đoàn E48 mới vào cũng đã bị tổn thất nặng.

Trong đêm 15 tháng 9 năm 1972, các cấp chỉ huy trong thành duyệt xét lại tình hình nhận thấy QLVNCH đã chiếm một phần lớn Thành Cổ, hơn nữa việc giữ cổ thành đã đạt được mục đích trên bàn đàm phán ở Ba Lê nên ra lệnh rút khỏi thị xã và thành cổ từ 22 giờ ngày 15 tháng 9.

#15/Script#15: Đại úy “Lộc râu” nói như reo với Trung Tá Quân:

– ĐÚy/Lộc: “Trình Phu Quân (danh hiệu truyền tin của ông Quân) thằng “Tâm em” câu được cái chốt ở trường Nguyễn Hoàng với claymore rồi.. Phu quân cho cua (chiến xa) lên chỗ tôi rồi mình cùng vào nướng (xử dụng súng phun lửa) cái bánh chưng (chiếm Cổ Thành Quảng Trị)..” (ngưng)

-TrT/Quân: “Xong rồi, có ngay “cua” cho ông, và đưa thằng Tâm em lui gặp moa..” (ngưng) Tiểu đoàn trưởng Quân hân hoan phấn khởi.

Giọng Đại Úy Lộc chuyển nhanh sang nghẹn cứng, đanh lại xót xa:

ĐUy/Lộc: “Tâm em bị thằng vi-xi xé áo luôn rồi.” (ngưng)

-TrT/Quân: Sao? Trung tá Quân hỏi dồn?

ĐÚy/Lộc: Vi-xi nó chơi đòn sát thủ trước khi chết. Tôi đang tìm cách “moi” thằng em ra (ngưng).

Nhưng Đại Úy “Lộc râu” không còn cơ hội để tìm ra xác của “Tâm em” bởi một loạt pháo của phía cộng sản mạnh mẽ hơn từ Ái Tử, bắc sông Thạch Hãn đổ dồn xuống vị trí chốt của tổ trưởng Lê Văn Hưu trong đó có xác của Trung sĩ Tâm và hai khinh binh Tiểu Đoàn 18 Thủy Quân Lục Chiến. Và chỉ vài giờ sau có thêm rất nhiều người chết mới của cả hai bên kéo dài cho tận buổi sáng ngày 14 tháng 9 năm 1972 khi ngọn cờ Vàng Ba Sọc đầu tiên được dựng lên khối gạch, đá ngỗn ngang của Cổ Thành Quảng Trị.

Sau ngày 16, Tháng 9, khi rút quân về phía sau, Đại Úy “Lộc râu” muốn chỉ vị trí “Tâm em” đã chết cho ông Quân, nhưng anh không làm sao định được nơi người lính đã ngã xuống. Theo thống kê sau nầy về trận đánh cuối cùng trong tháng 9 năm 1972, mỗi ngày không kể phần nhảy dù, biệt động, và bộ binh, chỉ riêng Sư đoàn Thủy Quân Lục Chiến có khoảng một trăm-năm mươi người lính hy sinh. Phía bộ đội cộng sản thì cho biết: Ngoài Trung đoàn Triệu Hải bị xóa sổ; Trung đoàn 48B thuộc Sư Đoàn 320B, đơn vị chiếm giữ trung tâm thị xã (theo hồi ký phổ biến vào năm 1997 của Trung tướng Lê Tự Đồng tư lệnh lực lượng cộng sản tại mặt trận tỉnh Quảng Trị) và các trung đoàn tham chiến đồng bị tổn thất hơn 80% quân số. Điễn hình Tiểu đoàn 4 thuộc Trung Đoàn 95 từ khi vào cổ thành đến khi rút ra (kể từ ngày 13 tháng 7 đến ngày 10 tháng 9 năm 1972) chỉ còn đúng mười-hai người sống sót vượt sông Thạch Hãn tại làng Nhan Biều chạy về phía Bắc. (Item#9: Vidéo clip Chiến trận Quảng Trị 1972; Vidéo Quảng Trị Cờ Bay)