Bến đậu bình yên

vanchuongviet.org

Nguyễn Lê Hồng Hưng

Post by Sơn râu 20 Apr 2026

Bình Dương Việt Nam 1991 Photo by Sơn râu

Từ ngày nghỉ hưu, tôi trở về sống ở Dronten, thuộc miệt đồng bằng Flevoland, phẳng lặng với kinh rạch chằng chịt, một mảnh đất nổi tiếng thế giới được bàn tay của người Hòa Lan lấy lên từ dưới biển.

Sáng nay, tôi mới nhận ra một điều tuy rất nhỏ nhưng nó lại mở ra một ý niệm sống mới: ban mai không còn đánh thức tôi bằng tiếng chuông báo thức khô khốc, chát tai phát ra từ chiếc điện thoại thông minh nữa. Thay vào đó là luồng ánh sáng dịu dàng xuyên qua kẽ hở của màn cửa, cùng tiếng chim ríu rít ngoài vườn. Một sự trái ngược hoàn toàn với nhịp sống căng thẳng, đều đặn suốt quãng đời thủy thủ lênh đênh sông nước của tôi trước kia.

Tôi xuống bếp pha một tách cà phê rồi mang lên phòng. Nhẹ tay kéo tấm màn che, bên kia con đường, mặt trời vừa nhô khỏi mái nhà, ánh sáng tràn ngập căn phòng. Tiếng chim càng thêm rộn rã. Dưới đường, một chiếc xe đạp điện lướt nhẹ trên con đường sỏi trộn xi măng màu đỏ, sắc màu quen thuộc trải đường, vốn đã trở thành một nét đặc trưng dành riêng cho xe đạp phẳng phiu trên khắp đất nước này.

Tôi là một người Việt tị nạn, đã định cư tại Hòa Lan gần nửa thế kỷ. Những ngày đầu đặt chân đến đây, tôi lao vào làm đủ mọi nghề để kiếm sống, cuối cùng chọn gắn bó với nghề thủy thủ. Những chuyến hải hành viễn dương đưa tôi đi khắp thế giới, hòa mình vào đủ nền văn hóa xứ người, đến mức đôi khi tôi không còn nhớ rõ về nền văn hóa mình đã rời bỏ năm xưa và lại càng xa lạ với những biến động quê nhà dưới chế độ mới. Cứ mải mê làm việc, tôi cũng không để ý nhiều đến văn hóa xứ sở hoa tulip, chỉ mơ hồ cảm nhận: ở đây, người ta đặc biệt quý trọng thời gian và giá trị con người.

Tôi vẫn nhớ những năm đầu, chân ướt chân ráo tới đây, khi còn bỡ ngỡ nhưng đã cảm thấy nhẹ lòng trước bộ máy hành chánh gọn nhẹ của Hòa Lan. Những việc mà ở Việt Nam có khi phải chờ đợi ngày này qua tháng nọ, thì ở đây chỉ mất vài phút hoặc cao lắm một tiếng đồng hồ là xong. Những người bản xứ thấy ngôn ngữ tôi bập bẹ, ngơ ngác nhiều cái hổng hiểu, họ vẫn vui vẻ chỉ dẫn tận tình, tuyệt nhiên không hề bắt nạt hay gợi ý đòi tiền như lúc tôi còn ở quê hương. Cái cảm giác được đối xử công bằng như một con người bình thường, không bị khinh rẻ, đối với một người tị nạn như tôi là một sự ấm áp rất người và vô cùng quý giá.

Tình người ở Hoà Lan thật âm thầm mà sâu sắc. Nhà nào cũng đóng cửa suốt ngày, hàng xóm tưởng chừng khép kín “nhà nào biết nhà nấy”, vậy mà khi hay gia đình tôi có chuyện buồn, họ lại rất quan tâm. Hôm bà xã tôi nằm viện, sáng sớm Marja, người phụ nữ sống cạnh nhà, tới bấm chuông cửa và trao tận tay tôi bó bông tươi rói: “Gởi tặng vợ ông, và nói với bà ấy rằng tôi sẽ sắp xếp thời gian tới thăm.” Câu nói đơn giản ấy như một lời xác nhận rằng tôi không hề lạc lõng giữa xứ lạ quê người.

Có một sáng, tôi vội vã đạp xe ra bến cho kịp giờ xe buýt đi thăm bịnh, thì xe đạp bị bể bánh giữa đường. Đang lúng túng, chưa biết phải làm gì thì một người đàn bà dắt chó đi ngang qua dừng lại hỏi han. Nghe tôi lo lắng vì sợ trễ chuyến xe, bà nói chắc nịch: “Ông cứ để xe đạp lại đây cho tôi, đi nhanh ra bến vẫn còn kịp!” Bà biểu tôi đưa điện thoại để bà lưu lại địa chỉ và số liên lạc. Hôm sau theo địa chỉ, tôi tìm đến nhà thì ngạc nhiên khi thấy chiếc xe cũ kỹ của mình đã được chồng bà thay vỏ mới và sửa sang lại ngon lành. Khi tôi hỏi tiền ông, tiền thay vỏ, bà xua tay cười nói: “Ông nhà tôi sửa dùm thôi, không tiền bạc gì đâu, ông cứ đạp về đi!” Suốt gần cả đời người trên mảnh đất xinh đẹp này, tôi đã gặp rất nhiều những tấm lòng nhân hậu như vậy đó.

Mỗi tuần tôi dành ra hai buổi sáng, vô thư viện sinh hoạt. Ở đó hội tụ những con người từ bốn phương trời, dù mỗi người mang một nỗi buồn riêng về quê hương tan tác, buộc phải rời xa, nhưng không khí luôn nhẹ nhàng vui vẻ, không có chỗ cho sự hơn thua hay thị phi. Chúng tôi ngồi uống trà, nhâm nhi bánh ngọt, tập nói tiếng Hòa Lan, chỗ nào bí từ thì chêm tiếng Anh. Câu chuyện xoay quanh từ chuyện nuôi và cư sử với chó, mèo của mỗi nước, đến chuyện thời tiết, hoặc chuyện siêu thị nào đang giảm giá, nơi nào có thức ăn ngon giá rẻ. Những mẩu chuyện vụn vặt ấy trở nên một đời sống chung mà tôi thấy mình thật sự tham dự vào một cách sâu đậm.

Thiệt tình mà nói, tôi đã tìm thấy cách sống mới, một cách sống biết trân trọng những niềm vui đơn giản: một bữa sáng kéo dài, một tách cà phê uống chậm, hay sự ấm lòng khi bước ra đường được hàng xóm gọi đúng tên mình. Nỗi mặc cảm là “người nước ngoài” đè nặng bao năm giờ đã tan biến, nhường cho cảm giác thân tình hơn.

Bây giờ tôi không còn là một du khách đứng bên ngoài nhìn vào châu Âu nữa. Tôi là một phần của nhịp sống nhân văn nơi vùng đồng bằng ngàn kinh rạch này. Sau một đời hải hành vượt trùng dương, có lẽ đây chính là bến đậu bình yên nhất mà tôi không cần phải tìm kiếm đâu xa.

Dronten 18/7/2026

Nguyễn Lê Hồng Hưng