Nửa đời còn lại

vietmessenger.com

Vương Hồng Sển
Post by Sơn râu 19 Nov 2025

Từ suy cổ nghiệm kim qua thú chơi sách.

Suy cổ nghiệm kim nói nôm na là thế nào? Và nói rộng ra có thể là: Noi theo cái đã biết cũ mà tìm và nghiệm xét cái chưa biết hiện nay, – vấn đề trải rộng quá, làm sao dám bao trùm nói cho đủ cho vừa tai mọi người? Thôi thì, hãy tạm cậy tuổi già nay đã 92, cứ nói và mặc mỗi người tự xét và cho riêng ý kiến …

Tôi chẳng qua là một kẻ sống sót, không khác một ngựa được về tới mức, trong khi các tuấn mã đã rớt rơi bỏ cuộc … và thảy đều là mộng mà thôi.

Cái tạm gọi là “văn minh”, theo tôi ngu xét, tôi cho là bắt đầu từ nước nhà đang yên ổn, đang theo dõi một giấc kê vàng, bỗng bị người da trắng cậy có súng bắn xa, đến hiếp cướp và đem lại đây, từ tàu đồng đến trực thăng, tàu

bay lẹ hơn chớp v.v .. kể xưa kia, đường biển tàu máy chạy thẳng thét trên hai tháng mới nối liền Sài Gòn tới hải cảng Marseille của Pháp, nay chiếc Boing thâu gọn Sài Gòn – Paris rút ngắn không đầy hai ngày v.v .. nhưng bao nhiêu phát minh tivi, vidéo, nguyên tử gì gì đó, chỉ đáng chấm và xem trọng, như thánh Gandhi đã nói, là cái quay tơ xe chỉ và chiếc xe đạp cộc kệch … ngoài ra máy truyền hình, truyền tiếng, chỉ là tai hại, trẻ bỏ học chữ, giỏi theo ông Tề, múa ra bộ và báo hại hàng rào tre trúc bị rút cắp, làm thước bảng mang làm đại thánh, và phim Ba Tàu Hồng Kông càng hốt bạc càng gieo hư đồi tai hại, ích gì?

Lạ thay, hôm nay viết không thấy hứng, bèn nhảy qua vấn đề “Thú chơi sách”. Ba chữ “Thú chơi sách”, nhớ lại năm cũ, lúc còn ở Sốc Trăng, mươi ngày trước, tức ngày nên nhớ 9 Mars 1945, có hai nhà văn tự Sài Gòn xuống diễn thuyết về “cái hay của Hát Bội” và đó là ông Đoàn Quan Tấn, hội trưởng Hội Khuyến học Nam Kỳ cùng đi với cử nhơn Sorbonne, Hồ Đắc Thắng, buổi ấy xuống tỉnh nhỏ nầy do lời mời của đốc phủ sứ, chủ quận quận châu thành, Sốc Trăng, hai ông khách quí cũng không xa lạ, đều là bạn quen nhau cùng một hội, lấy danh Hội Khuyến học, để che giấu mục đích kín và gầy dựng lối viết và tư tưởng theo lối mới, truyền bá chữ quốc ngữ, mà kỳ trung là chống khéo phong trào dùng chữ Pháp của nhà cầm quyền Tây.

(viết ngày 4-3-1993)