Nửa đời còn lại

vietmessenger.com

Vương Hồng Sển

Post by Sơn râu 17 Nov 2025

Phần 2.

Dược Sư họ Cổ quê ở Gò Công bán đồ cổ ở Hotel Druot Paris năm 1988

Người ta học nghề bán thuốc, người khác học nghề thầy thuốc, bắt mạch ra toa, thảy đều thâu tiền công, và làm giàu. Rủi làm chết, vẫn vô tội, bằng cấp. Duy tôi, nghề coi đồ cổ, người đến nhờ xem, xem rồi,

phủi đít, cười lấy lệ hà hà, hề hề rồi ra về, không cho một xu ten, có giỏi lắm biếu một chầu phở, một đôi điếu phì phà 555, hoặc giả, mến lắm, tặng một gói trà ngon, đôi ba hộp sữa ông Thọ. Nếu tôi cho hay đồ cổ đem lại tôi xem là “xấu, già, không cổ” thì người đem lại ắt không bằng lòng, nghi ngờ tôi nói sai, và trước sau gì cũng không có tiền thưởng công như bác sĩ, dược sư v.v ..

Vả lại thầy thuốc trị bịnh, thầy bán thuốc (dược sư) vẫn học trong trường và có giáo sư dạy đường hoàng, trái lại, ai dạy tôi đây, kinh nghiệm trường đời dạy, học lóm với cô bác, nghe vụng với mấy lão thành, học nơi quán rượu, nơi tiệm hút á phiện, học đường học xá, nhờ linh khiếu, nhờ bản lĩnh, ngày nay, bịnh nhơn qua nhà bán thuốc Tây, mổ xẻ lần coi mạch, khoét túi lần lãnh thuốc, duy tôi, khi muốn cắt nghĩa tận tình, tự mở tủ, lấy vật cổ ra cho xem, rủi ro cái đế vật cổ ấy, tự rơi xuống và làm bể một cái dĩa đời cháu Trịnh Sâm, hiệu Nội Phủ thị Đoài, tức vật quí chúa đặt làm bên Trung Quốc, vật ngự chế vô giá đấy, mà dĩa bề lỡ, người mượn coi giùm đồ cổ, tỏ ý thương tiếc và ăn năn, ăn năn mà dĩa đã bể rồi. Tôi đây rán chịu. Tôi ai oán thiết tha mấy dòng nầy và tự an ủi, lấy câu tự đặt:

“Còn thì chơi, hết thì thôi, mất trộm không tiếc, sức bực của vua của chúa, mà còn không giữ được lâu bền, giá trị chỉ mi, con nhà bần, học chưa tới, “thiên bất đáo địa bất chí, của Thiên trả Địa”, chúa Trịnh Sâm nằm xuống Cống Chỉnh đoạt vàng, chở về, thuyền chìm ở biển khơi, sau thuyền chài vớt vàng lại gọi “chì thâm đen” bán rẻ mạt cho Ba Tàu, mua, đồ sứ phủ Trịnh, về tay vua Quang Trung, sanh anh em nồi da xáo thịt, rồi tay vua Gia Long, xuống tới vua Tự Đức thì còn, sang tới Khải Định, làm viện bảo tàng, xuống vua Bảo Đại, bà Từ Cung lần hồi bán ra, tới mình thì trong nhà sanh biến đứa nuôi làm trộm, vật phi nghĩa bất thủ, nhơn phi nghĩa bất giao, mà ly.