Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Son rau 29 Sep 2025

66. Phan Xuân Sinh.

Được biết tắc giả Phan Xuân Sinh mồ côi mẹ từ lúc còn nhỏ. Ông sống với cha trong cảnh hiu quạnh gà trống nuôi con. Ông trưởng thănh vào lúc cuộc chiến Việt Nam bước vào giai đoạn thảm khốc nhất. Và cũng như hầu hết các thanh niên cùng lứa tuổi Phan Xuân Sinh không tòn sự lựa chøn nào khác là vào lính. Nhập ngũ được vài năm, mới 24 tuổi, chiến tranh đã lấy đi của ông bàn chân phải. Cái mà người ta gọi là định mệnh có nhiều khi quá khắt khe với một số người và dành sự may mắn cho một số người khác.

Rủi ro như vậy, lại là người có sẵn một tâm hồn thơ, dĩ nhiên Phan Xuân Sinh sẽ trút tâm sự vào thơ thôi. Có người dùng dao khắc thơ mình trên đá.

Có kẻ vịn vào câu thơ mà đứng lên. Thơ Phan Xuân Sinh không có cái mạnh mẽ ấy, dù có lúc ông so sánh hoàn cảnh của mình với cả Ngũ Tử Tư:

Ngài vượt qua cửa ải thoát thân

ta cũng trốn chạy năm lần bẩy lượt

cái nguy của ta Ngài đâu sánh được

rừng thẳm bể sâu tan xác như chơi

Thơ của Phan Xuân Sinh là những dòng tâm sự. Ông nói với mình, với bạn bè, với cố hương, với người xưa, với người bạn đời của mình.

Trong bài Gặp Lại Bạn Ta [trang 64] Phan Xuân Sinh viết:

Cũng quẩn quanh mấy thằng lưu lạc

Sớm chiều nghề ngỗng chẳng hơn ai

Trong lòng lịm tắt bao chí lớn

Đêm về se sắt tiếng thở dài

vẫn biết thế. Sao mắt ta cay xé

cố cầm lòng nhắc nhở từng tên

bạn ta. Kẻ đầu non cuối chợ

đứa mất đứa còn đâu dễ gì quên

Chén rượu đượm chút tình thân cũ

ta thấy đời đang dậy mùi hương

nhìn nhau hai đứa đâu còn trẻ

Mái đầu điểm bạc tóc pha sương

Chén rượu Phan Xuân Sinh uống với bạn bè trong cuộc gặp gỡ có cái gì đó tựa được rót ra từ chút tình còn sót trong lòng, chắt ra từ cái tình người xưa để lại, cái chết bỏ qua, cái vui chẳng trọn, cái buồn muốn xóa, cái còn, cái mất, hình như không phân biệt được.

Sau đây là những dòng Phan Xuân Sinh nói với những người cùng trôi giạt nơi xứ người sau biến cố 75:

còm lưng. Đẩy cỗ xe thấm mệt

từ Phương Đông ì ạch đến đây

mấy ngàn năm văn vật chất đầy

cũng đành bỏ bên lề quý quốc

bước qua đây. Mặt mày xanh ngắt

thịt da còn bám chặt phèn nâu

lên con tầu chẳng biết về đâu

với những đường thênh thang xa thẳm

mắt nhắm. Mà thấy còn chóng mặt

chữ nghĩa xứ người vật vã từng cơn,

có vội vàng cũng thành đứa chậm chân

giữa phố lạ bơ vơ ngờ nghệch

Có thể nói không có điều gì mới lạ trong thơ Phan Xuân Sinh. Nhưng những điều ông nhắc lại trong thơ tựa những vết- thương-cố-hương chúng ta mang trong lòng, vẫn còn chảy máu mỗi khi chạm tới, nên tự nó vẫn mới, vì, dù Phan Xuân Sinh có nói gì chăng nữa, nó cũng xuất phát từ nỗi đau đớn ấy:

bạn kể đời bao năm lưu lạc

ta kể đời ngày tháng tù đầy

tha phương hồ dễ người tri kỷ

gặp lại nhau chừ ta phải say

chén rượu đượm chút tình thân cũ

ta thấy đời đang dậy mùi hương

nhìn nhau hai đứa đâu con trẻ

mái đầu điểm bạc tóc pha sương

ôi cái thuở của mấy thằng phiêu bạt

nhớ làm chi ba cái chuyện tử sinh

nó nhỏ nhoi như đầu tăm ngọn cỏ

của một thời trai. Sông núi đao binh

Và sau đây là những lời Phan Xuân Sinh bầy tỏ cùng quê nhà:

giờ ở đây. Lòng se thắt lạnh

nhớ phố nhớ người. Đôi mắt long lanh

bên trời xa, bên đời hiu quạnh

chim lạc bầy, chim mỏi cánh tìm quanh

Những câu thơ cảm động nhất của Phân Xuân Sinh là những câu ông nói với nggười bạn đời của mình, từ cái buổi ông nhìn xuống vết thương đã cắt một mảnh thân thể mình:

Ta mệt lả mắt mờ chân mỏi

những lằn roi hằn nỗi đọa đầy

em chia sớt cơn đau cùng khó

lời em như mật rót bên tai

cúi xuống nhìn lại mình băng hoại

xót thương thay mầm sống rã rời

em vì ta lao mình cứu rỗi

trải lòng ra phơi giữa đất trời

cám ơn em, cám ơn đời

tình sau, nghĩa trước. Một trời bao dung.

giữa bao nhiêu cái khốn cùng

còn cho nhau chút thủy chung giữ mình

Như thế, chúng ta có thể hiểu thế này: Phan Xuân Sinh không vịn vào thơ để đứng lên. Thơ của ông là để tạ ơn những chỗ vịn, đó là tình yêu quê hương, bằng hữu và người bạn đời của ông, những gì đã giúp ông đứng lên dưới trời đổ nát.