Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 6 Sep 2025

45. Nguyễn Hữu Trí.

Nguyễn Hữu Trí là tên thật. Trước 75, ông là giáo sư Anh Văn dạy tại Đại Học Văn Khoa Sài Gòn. Hiện ông vẫn còn tiếp tục dạy Anh ngữ tại một vài trường Đại Học ở Hoa Kỳ.

Thằng Ngọ là tác phẩm đầu tay của Nguyễn Hữu Trí. Người ta cho rằng, làm thơ, có thể bắt đầu lúc còn trẻ, nhưng viết văn thì nên chờ đứng tuổi một chút. Nếu điều đó đúng thì Nguyễn Hữu Trí có nhiều ưu điểm. Ông vừa có kiến thức vừa có kinh nghiệm sống, cần thiết cho việc viết lách.

Theo nhà văn Nguyễn Xuân Hoàng, người viết tựa cho cuốn sách thì: “Truyện của Nguyễn Hữu Trí là những câu chuyện được kể bằng một giọng nói thật thà, trầm tĩnh. Ông biết mình đang kể chuyện gì và ông biết cho ngòi bút mình dừng lại ở đâu.

Vẻ đẹp trong chữ nghĩa của ông chính là do sự giản dị và thô nhám của nó. Mặc dù ở vài chỗ văn chương ông còn phải vận dụng nhiều tĩnh từ và trạng từ để tạo hiệu năng”.

Sách của những người viết mới của chúng ta gần đây, nội dung, thường có hai khuynh hướng. Hoặc quá cá biệt, quá riêng tư [điển hình là các truyện

tình], hoặc không khác nhau mấy khi đề cập tới các vấn đề có tính thời sự hay xã hội. Đọc Nguyễn Hữu Trí, người đọc có sự yên tâm là không sợ bị tác giả đưa đi xa quá vì những kiến thức của mình. Truyện của ông giản dị, cho dù nó có đặt ra những vấn đề tâm lý hay hoàn cảnh phức tạp.

Chẳng hạn như truyện Duyên Hội Ngộ. Truyện kể về cuộc tình của Hải và Liên. Hai người quen nhau từ thuở còn là học sinh. Dạo đó phong trào học sinh chống Pháp dành độc lập bộc phát dữ dội tại Sài Gòn. Tham gia vào một cuộc biểu tình, Hải và Liên cùng bị bắt. Chính ở trong nhà giam mối tình của họ khởi sự. Đúng ra thì phải nói, Hải bị tiếng sét ái tình.

Ở trang 67, Nguyễn Hữu Trí viết:

“Lúc ấy Hải không nói gì với người bạn gái mới quen và mãi về sau cuộc đời đưa đẩy, chàng cũng chẳng có dịp nào nói thẳng cho Liên biết về cú đánh bầm rập đó. Cũng mãi về sau, khi Hải đã đi xa, Liên mới biết chuyện này”. Cũng như mọi cuộc tình rắc rối khác, ra khỏi tù, không vì một lý do chính đáng nào, họ đã mỗi người đi một ngả. Cũng chưa thể gọi là một cuộc chia tay được.

Vì, họ đã nói gì với nhau đâu. Trong thời gian Hải qua Pháp du học, Liên ở nhà lấy chồng. Không phải người đàn ông Hải tưởng Liên sẽ lấy mà là một người khác. Hải học y khoa, ra trường, chưa muốn về nước vội, ở lại Pháp, mở phòng mạch và lấy vợ, người Đà Lạt. Nhưng cho đến phút cuối cùng, Hải đã từ chối không nhận, trước sự ngỡ ngàng của Liên. Sự việc đã được Hải giải thích như không vì một lý do đặc biệt nào cả. Điều ấy cũng như việc Liên không lấy Quí, cũng như vợ Hải đã bỏ anh. Nguyễn Hữu Trí có cách giải quyết hầu hết các truyện của mình một cách giản dị như vậy. Giản dị đến không ngờ. Cảm tưởng chung của người đọc là Nguyễn Hữu Trí ngưng viết ở đấy chứ hình như truyện chưa hết.

Cái mà người đọc nhận được một cách rõ ràng và đáng kể nhất, sau những dòng chữ của Nguyễn Hữu Trí có lẽ là điều này: đây là sản phẩm của một người có tâm hồn trong sáng, yêu cái thiện, cái mỹ, muốn cống hiến một chút gì đó tốt đẹp, cho cuộc đời, như một cách góp mặt và tạ ơn vậy.