Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 1 Sep 2025

35. Mai Trung Tĩnh.

Trước 75 Mai Trung Tĩnh dạy học. Cũng như hầu hết các thanh niên miền Nam lúc bấy giờ, khi cuộc chiến tranh lên tới cao độ, ông bị động viên, theo học tại trường Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức, rồi sau đó được đưa về làm việc tại Đài Tiếng Nói Quân Đội, thuộc Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị.

Sau 75 ông bị đưa đi cải tạo 7 năm. Được tha. Năm 1990 ông bị bắt một lần nữa và bị giam cho đến năm 1994.

Tháng 6/1995 ông cùng gia đình sang Mỹ định cư theo chương trình HO và hiện cư ngụ tại bang Maryland. Mai Trung Tĩnh từng được trao tặng Giải Thưởng Văn Chương toàn quốc năm 1960/61, bộ môn Thơ.

Thế giới thơ Mai Trung Tĩnh được nhà xuất bản tóm tắt như sản phẩm của một con người, và, con người ấy nhắc nhở đến một huyền thoại.

Huyền thoại như sau:

“Thuở ban sơ, sự xuất hiện của một vị thần trí tuệ đã dấy lên một cuộc dượt bắt quyết liệt. Ở khắp nơi, con người  đều ráo riết truy lùng, do khao khát nắm được thần trí tuệ trong tay. Vì vậy, thần phải liên tục trốn chạy.

Trước tiên, thần trốn vào vùng rừng núi với ý nghĩ nhờ những lớp vách đá và cỏ cây trùng điệp xóa lấp mọi dấu vết của mình.

Thần đã nghĩ lầm. Con người biết ngay thần đang trốn ở đâu, nên lập tức vạch cây, xẻ núi, lùng sục ngày đêm. Thế là thần phải tìm nơi ẩn trốn khác. Thần quyết định chui xuống đại dương. Nhưng mặt nước mênh mông trên

khắp địa cầu vẫn không đủ che chở cho thần. Con người không tìm thấy dấu vết thần trong các vùng rừng núi đã đoán chắc là thần đang ẩn mình dưới đáy biển. Cuộc lùng sục từ mọi phía liền ào xuống đại dương và tiếp diễn vô cùng gay gắt. Biển sâu lại dậy sóng, sau khi rừng rậm, núi cao đã bị dẫm nát. Không chỗ dung thân trên mặt đất, thần đành bay thẳng lên trời với hy vọng con người sẽ nản chí ngưng truy tầm. Một lần nữa thần lại lầm. Nỗi khát khao nắm bắt được thần vẫn càng lúc càng tăng và con người theo thần bén gót. Vừa bay lên không trung, thần đã phát hiện ngay tình trạng đang bị bám đuổi sát nút từ mọi phía. Lúc này thần không còn nơi trốn tránh và lâm cảnh nguy khốn cùng cực. Thần không còn đủ suy tính mà chỉ kịp hành động chớp nhoáng kiếm lấy một chỗ tạm ẩn mình. Trong lúc cấp bách, thần đánh liều chui ngay vào cơ thể con người. Cái quyết định táo bạo, bất ngờ này, lại trở thành quyết định tuyệt vời của thần”.

Đây chính là hình ảnh con người trong thơ Mai Trung Tĩnh.  Con người nồng nàn yêu thương cuộc sống, khao khát trông tìm ánh sáng hạnh phúc và chân lý nhưng bị giam cứng trong ngôi nhà ngục hoang mang vì lạc hướng. Những ai có dịp đọc thơ Mai Trung Tĩnh, từ những bài thơ đầu tiên ông cho đăng báo, cho đến những tuyển tập riêng của ông sau này, đều có thể nhận ra điều này: Mai Trung Tĩnh luôn chung thủy với thế giới thơ mà ông đã khởi sự, đó là cuộc truy tầm ý nghĩa của cuộc sống.

Ông muốn định nghĩa lại tất cả sự vật, định nghĩa lại tình yêu, hạnh phúc và hiện sinh của chính mình nữa. Ông muốn đào xới, sắp sếp lại mọi thứ.

Trong bài thơ Khi Chiều Trở Mặt Mai Trung Tĩnh viết:

“Tôi sống như người lạ mặt thiên hạ muốn tìm mà chẳng gặp. Hoặc có tình cờ nhận ra rồi lại sẽ quên ngay. Tôi vẫn còn nguyên khối âm u tự lấy đà đưa đẩy lưu hành cho hết cuộc. Tôi trang bị tôi bằng hơi thở nhịp nhàng cùng những con trùng tư tưởng ngoi ngóp trong trí não. Tôi nhìn những vết tích của hồn tôi để lại như hàng hàng tự thú cuộc thảm bại não nề. Định mệnh thét gào khi vắng lặng, và trĩu trên vai tôi kẻ chủ mưu trườn mình né tránh. Tôi thản nhiên giả đò làm đứa vô can, mặc cho tiếng đập vang mỗi lúc của quan tòa”.

Nguyễn Xuân Hoàng cho rằng, Mai Trung Tĩnh không phải là người mềm yếu, ông chỉ là một người lãng mạn. Chúng ta cũng có thể nói thêm: Mai Trung Tĩnh là một thi sĩ, và, ở đâu nhìn thấy thơ, ông cũng cùng một lúc nhìn thấy những triết lý lẩn khuất, như ý nghĩa thứ hai của mọi sự vật.

Bài thơ Như Thế có thể coi như điển hình cho thơ của Mai Trung Tĩnh hình như đằng sau mỗi nỗi buồn còn ẩn dấu một nụ cười:

Vẫn mây trời như thế

Nắng vẫn như thế

Gió và mưa như thế

Nhưng ta không còn phải sống những giây

phút như thế

Thành phố ta ở không như thế

Những bộ mặt quanh ta không như thế

Ngôn ngữ ta nghe và báo ta đọc

không như thế

Âm nhạc ta nghe cũng

không bị nghe như thế

Và những giấc ngủ của ta

Những giấc mơ của ta

Không còn bị như thế

Duy có một điều

Trong chỗ sâu kín nhất của lòng ta

Ta cảm thấy vẫn còn như thế

Có lẽ mãi còn nguyên như thế