Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 31 Aug 2025

33. Mai Ninh

Như lời giới thiệu của nhà xuất bản ở bìa sau cuốn sách, Mai Ninh là một nữ tác giả, đã du học tại Pháp từ năm 18 tuổi, định cư và làm việc khoa học tại vùng Normandie, trên 30 năm nay.

Mai Ninh chỉ vừa xuất hiện trên các tạp chí văn học ở hải ngoại ít năm gần đây. Nhưng những truyện ngắn của Mai Ninh đã gây ngạc nhiên và xúc động trong nhiều giới độc giả, đặc biệt là các độc giả trẻ. Hòa Âm Trong Vùng Sâu Khuất được nhiều người coi như một hòa điệu giữa tài hoa, kiến thức, tư duy và tình yêu đam mê.

10 truyện ngắn trong tập là những thăm dò vào phần khuất thẳm nhất của tâm thức để khai mở tự do, tìm kiếm hạnh phúc cho sự sống vẫn đầy khát khao, đau đớn giữa người với người. Riêng tác giả, đã bầy tỏ quan niệm viết, quan niệm sáng tác của mình, như sau:

“Lời nói thường gặp giới hạn, trong khi lòng trải của hàng chữ dễ mở rộng lẫn đào sâu. Qua mặt chữ, tôi cảm va chạm được vào phần ẩn của con người nhiều hơn là tiếng nói. Cảm nhận ấy là khởi điểm một con đường dẫn tìm một không gian khác, mới và mở, để thoát ra những quẩn quanh tâm thức. Thực sự, chúng nào có gì hệ trọng, những quẩn quanh này? Nhưng cứ thế nên con người mãi bị giam hãm trong vòng vây của chính mình.

Nói, cần có người nghe, chẳng lẽ nói một mình, và lời vừa thốt khỏi bờ môi thì gió đã cuốn bay. Còn viết, hãy cứ viết đi, nếu không người đọc thì giữ đấy, có biến đi đâu? Sau cùng, nếu phần lớn các hành động của con người đều do tình yêu dẫn dắt và chi phối, thì viết, cũng vì lẽ ấy”. Như thế, đã rõ ràng cho cả câu hỏi lẫn câu trả lời: vì sao viết và viết cho ai.

“Mây Một Ngày”, truyện đầu của cuốn sách, có lẽ là một trong những truyện đồng tính luyến ái, được viết một cách tự nhiên nhất trong văn chương của chúng ta. Người đọc, mới đầu, tưởng mình đang theo dõi một truyện tình bình thường xẩy ra giữa hai nhân vật nam/nữ. Cho đến khi biết ra đó là hai nhân vật nữ cả, người ta mới cảm thấy, hình như, không có một sự khác biệt nào, ranh giới nào, giữa những cuộc tình bình thường và những cuộc tình đồng giới tính. Càng ngày những truyện như thế càng thấy xuất hiện nhiều hơn trên sách báo của chúng ta ở hải ngoại. Một cái ‘mode’ của văn chương hay một đời sống có thật? Có thể nó có thật đã từ lâu, chỉ đến nay, mới được công khai hóa. Nói chung, đối với phần lớn độc giả, truyện ấy vẫn còn là chuyện lạ.

Nhưng cứ lưu lạc mãi ở các xứ người này, người ta tập được thói quen, đồng hóa những cái lạ vào những cái mình không biết. Đó là chuyện mình không biết. Nay thấy thì biết. Vậy thôi. Không có gì đáng gọi là lạ nữa.

Chỉ có điều, đôi lúc người ta cũng phải tự hỏi, không biết những truyện như thế, có liên quan gì đến tình hình đất nước? Trong chiến tranh, các nhân vật tiểu thuyết của chúng ta đã trải qua một thời kỳ cô đơn, hết sức cô đơn.

Nhưng hình như đó là sự cô đơn người đọc và các nhân vật có thể chia sẻ với nhau. Cái cô đơn của các nhân vật trong các truyện của chúng ta hôm nay, có vẻ biến họ thành những ốc đảo khép kín. Người đọc dường chỉ nhìn thấy những cảnh tượng từ các chuyến xe chạy qua. Người ta đọc với một nỗi buồn. Không phải nỗi buồn của những người gặp gỡ rồi chia xa mà là nỗi buồn biết chắc sẽ không gặp lại nữa.

Họ không có dáng dấp của những Mai/Lộc của Khái Hưng, Loan/Dũng của Nhất Linh, những nhân vật, đến nay, đọc, người ta có thấy xa lạ chăng nữa, vẫn là cái xa lạ của những người được gặp lại, có thể mỉm cười vẫy chào chia tay.

Nói cách khác, đó là nỗi buồn nẩy sinh từ một chút tình. Nỗi buồn của một số các nhân vật tiểu thuyết của chúng ta hiện tại, điển hình là những nhân vật của Mai Ninh, Trần Thị Ngh, đối với người đọc là, chúng không tạo ra, hay đúng hơn, không muốn chấp nhận một sự lưu luyến nào cả.