Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

27. Lâm Chương.

Truyện và Những Đoản Văn là tác phẩm đầu tay của Lâm Chương chưa được xuất bản. Nhưng tên ông đã trở nên quen thuộc đối với độc giả các tạp chí ở hải ngoại trong nhiều năm gần đây. Người ta nhớ đến ông như một người thông minh, sắc sảo, nhưng cũng là người có óc khôi hài. Những người có năng khiếu khôi hài thường đều là những người thông minh và có từ tâm. Người ta có thể thấy cả hai điều ấy trong từng dòng những gì Lâm Chương viết ra, dù đó có là những chuyện đắng cay, ai oán hay phê bình gay gắt. Kể từ sau biến cố 1975, người ta đã được đọc, nhan nhản những chuyện hàng ngày trong đời sống “xã hội chủ nghĩa”, trong các trại cải tạo, chuyện đói rét, nhục nhã … nhưng hình như vẫn chưa hết. Cứ mỗi người trải qua, kể lại,

người ta lại thấy thêm những điều làm cho có thể cười, khóc. Cười, khóc và xót thương cho đất nước, cho dân tộc, cho bản thân. Lâm Chương kể lại vài cảnh trong trại học tập như sau:

“Một bữa đẹp trời có anh vác ba lô lững thững đi ra cổng trại. Lính gác giữ lại, hỏi: “Anh đi đâu?”

Anh trả lời rất tự nhiên: ‘Nhớ nhà quá, muốn về thăm vợ con vài bữa rồi trở lại học tiếp’. ‘Đứng chờ đấy. Tôi sẽ hỏi ý kiến cấp trên Năm phút sau, một toán vệ binh xách súng rầm rập chạy tới đưa ‘anh nhớ nhà’ vào conex .. Anh tên Thông. Trước kia anh là đại úy làm việc ở Bộ Tổng Tham Mưu. Gần đây tính khí biến đổi bất thường, nhiều người bảo anh bị chứng tâm thần”

Trại trưởng thì lại tuyên bố:

“Tập thể các anh bị Mỹ Ngụy đào tạo làm tay sai, thành người mất nhân tính”. [tr. 170]

Một bà mẹ, dẫn thằng con vốn là thiếu uý chế độ cũ lên Long Giao, giao cho cán bộ, bảo:

“Con tôi dại dột bỏ học nửa chừng. Tôi dẫn nó trở lại, xin các ông tha thứ và dậy dỗ nó nên người có ích cho nhân dân”.

Cán bộ an ninh lễ phép: “Bác là người sáng suốt thông hiểu đường lối cách mạng. Chúng tôi ghi nhận công lao của bác đã tiếp tay với chúng tôi đưa những người lầm đường lạc lối về đây học tập tốt”.

“Cám ơn các ông. Tôi tin tưởng cách mạng. Tương lai con tôi xin gửi vào cách mạng”. [tr. 171] Người con trai ấy, chàng thiếu úy ấy, sau khi mẹ về, đã bi đưa thẳng vào nhốt trong conex. Cho đến một đêm chàng được đánh thức dậy để chuyển trại, cùng với mấy người khác, quy định là “khi di chuyển phải yên lặng”.

Và họ đã yên lặng đi đến chỗ chết. Vì họ đã bị bắn ở dọc đường, trong cái góc tối tăm của một khu đồn điền nào đó, vùi chung trong một cái hố đã được đào sắn. Lâm Chương viết tiếp [ở trang 175] như sau:

“Trên đường về, trăng khuya mờ đục, lạnh tanh. Lúc ngang qua khu gò mả, người mang súng dài nói nhỏ với người bên cạnh: ‘Có thằng chưa chết hẳn, mày ạ.’ ‘Đã cho thêm một phát vào đầu, bố nó cũng không sống nổi.’

‘Không phải thằng đó. Thằng nằm giữa cơ.’

‘Sao?’

‘Lúc tao nắm chân kéo đi, còn nghe hắn thở ò è như người bị suyễn nặng’.

‘Thế rồi sao?’.

‘Ném luôn xuống hố, chứ sao nữa?’

‘Cũng xong thôi’.

Ai đã trải qua các trại cải tạo [thường, không ai ở một trại từ đầu cho đến lúc được tha ra] đều biết, mỗi trại có một cách quản chế khác nhau. Nói chung, trại nào cũng có những “ngón riêng” của cán bộ, tù đã nếm thử sẽ nhớ đời. Ai bị nhốt ở đâu thì biết đấy.

Vậy thôi. Cái đời sống Lâm Chương kể lại trong cuốn sách của ông là một đời sống nát bấy. Chống đỡ cho sự suy sụp chính là những nụ cười Lâm Chương còn giữ được. Cười thì cười, nhưng đọc ông người ta vẫn luôn có cảm thấy rờn rợn vì bị cái buồn lấn áp.

Giang, bạn cũ của nhân vật xưng tôi trong truyện ngắn “Lỗi Tại Tôi Mọi Đàng”, dựng lều, căng bạt bán cà phê. Chồng Giang vượt biên sang Mỹ, nghe đâu đã có vợ khác. Nhân vật ‘tôi’ đi học tập về, thất thế, vợ cũng đã cắt đứt mọi liên hệ.

Hai người quen biết cũ gặp lại nhau như hai cái bóng. Chàng giúp nàng dọn quán, chất lên một chiếc xe kéo. Ở trang 119, Lâm Chương viết:

“Đến nhà, Giang bảo: ‘Để nguyên như thế. Cho cả chiếc xe vào nhà. Mai lại đem đi.’ Tôi đứng tần ngần. Nửa muốn nán lại, nửa muốn về. Giang đến gần tôi hỏi nhỏ: ‘Có ai chờ anh ở nhà không’.

Tôi nói: ‘Không’

Giang nói như nói thầm: ‘Thế thì nghỉ lại đây với em.’

Tôi quàng vai Giang.

Giang vùng ra: ‘Cho em đi tắm.’

Tôi ra đứng ngoài sân, nghe tiếng giội nước sau hè. Tôi hình dung ra thân thể nở nang của người đàn bà một con, da thịt trắng ngần loang loáng nước dưới trăng. Tôi háo hức đợi chờ. Lúc sau, tôi bước vào nhà. Giang mặc áo cánh mỏng, đang lúi húi khơi lại ngọn đèn. Tôi ôm ghì lấy Giang. Giang nói: ‘Từ từ anh …’

Tôi thổi tắt phụt ngọn đèn, dìu Giang đến chiếc giường nơi có ánh trăng mờ mờ xuyên qua đầu hồi. Tôi ôm Giang vuốt ve, hôn hít. Giang thở dồn dập. Tôi cũng thở dồn dập. Bao nhiêu rạo rực dục tình dồn nén trong mười năm trời bỗng tuôn ra tháo đổ khi chưa kịp cởi áo quần. Tôi xấu hổ cố giấu Giang. Tôi lặng đi một lúc, rồi tiếp tục vuốt ve hôn hít mong mau chóng hâm nóng lại tình dục. Nhưng bất ngờ Giang sờ tay xuống dưới, đụng phải vật mềm nhũn. Giang kêu lên nho nhỏ: ‘Em biết tại sao Minh bỏ anh rồi’.

Tôi hốt hoảng kêu: ‘Không phải thế đâu’

Giang vùng dậy, thắp đèn: ‘Em xin lỗi. Khuya lắm rồi, anh về đi’.

Quả thật, có điều gì đó giống như sự khuya muộn, sự hiểu nhầm, và có cả những sự thật, trong những gì Lâm Chương viết ra. Và, tất cả làm thành một nỗi buồn khó quên trong lòng người đọc.