Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 27 Aug 2025

25. Kim Tuấn

Nhà thơ Kim Tuấn, tên thật là Vĩnh Khuê, sinh ngày 15 tháng 10 năm 1940 tại Huế.

Ông có thơ đăng trên nhiều tạp chí Văn nghệ ở Sài Gòn trước 1975. Hai bài thơ Anh Cho Em Mùa Xuân và Những Bước Chân Âm Thầm của ông, do Nguyễn Hiền và Y Vân phổ nhạc được rất nhiều người yêu thích.

Thơ Kim Tuấn giản dị mặc dầu ông có một tâm hồn lãng mạn. Dù có đẩy tưởng tượng đi rất xa lời thơ của ông vẫn có vẻ gì đó mộc mạc, chân thật. Thiên nhiên chiếm phần quan trong trong thơ Kim Tuấn. Ngay một bài thơ tình của ông người ta cũng thấy ông lấy cảnh để nói về tình nhiều hơn là nói thẳng với tình hay người tình:

Anh cho em mùa xuân

Nụ hoa vàng mới nở

Mùa đông dài nhung nhớ

Từng bước từng bước thầm

Mưa giữa mùa tháng năm

Tay đan sầu kỷ niệm

Gió rét về lạnh căm

Từng bước chân âm thầm

Anh yêu tình nở muộn

Chiều tím màu mến thương

Mắt biếc sầu lắng đọng

Đèn thắp mờ bóng đêm

Sau biến cố 1975, ở lại Sài Gòn, ông im tiếng một thời gian, rồi thỉnh thoảng người ta thấy ông cũng cho đăng một vài bài thơ trên các báo.

Năm 1994 ông cho xuất bản tập thơ Tạ Tình Phương Nam. Người ta tự hỏi, Kim Tuấn có gửi gấm tâm sự gì trong cái nhan của tập thơ đó chăng?

Để trực tiếp hiểu thơ của một người không gì hơn là đọc thơ của người ấy, đọc những phát biểu của chính người ấy về thơ:

“Nếu thơ là tiếng nói, thì nó chính là tiếng nói câm giữa cuộc đời thường. Có điều, thơ là tiếng nói lớn – bởi đó là tiếng nói sâu thẳm của tâm hồn.

Có lẽ, giữa cái thời quá nhiều tâm hồn bị đánh mất, giữa thời mà đồng tiền vẫn có hai mặt của nó, nhưng mặt trái đã chiếm ưu thế hơn mặt phải, và tự thân đã là sức hút, thì thơ nhất định rơi vào vị thế lạc lõng trong dòng sống.

Đã có lúc người ta coi người làm thơ là những kẻ điên, như người ta vẫn coi sự chân thật, nhân hậu là thứ ‘cù lần’. Người ta đã coi đồng loại là kẻ thù, coi sự lọc lừa là khôn ngoan và coi cái không như cái có. Giữa những lúc như thế, thơ vẫn sống, nó vẫn sống một đời nhân ái của nó, và dù lẻ loi, nó vẫn sống như đóa hoa vươn lên với ánh mặt trời. Âu đó mới chính là ‘cõi người ta’ như Nguyễn Du đã viết”.

Đó là những điều Kim Tuấn phát biểu về thơ gần đây. Ông biện bạch cho thơ. Ông tìm chỗ đứng cho thơ. Nhưng nhiều, rất nhiều những cái không phải là thơ vây bủa những điều ông nói, vây bủa cuộc sống, không còn chỗ cho thơ, dù là một chỗ lẻ loi hay nhỏ nhoi. Không phải Kim Tuấn không nhìn ra, không nhận ra điều đó. Nhưng hình như ông cho rằng những gì cần nói vẫn phải nói.

Và Kim Tuấn nói tiếp:

“Sao ta không nói với nhau một lời trong lúc này! Xin hãy quên đi những gian và dối trong cuộc sống, xin hãy quên đi những hệ lụy đã buộc ta lại như sợi dây oan nghiệt. Cuộc đời vẫn ngây thơ như thuở sơ sinh, nhưng cuộc sống thì không phải vậy. Thơ sẽ đứng về phía nào giữa cuộc đời và

cuộc sống? May sao trong cõi sống vẫn còn lại bầu trời. Thơ sẽ bay lên ở đó và thơ sẽ ngụ lại trong tim người, những trái tim còn để dành một khoảng cho thơ. Xin cám ơn những trái tim”.

Chúng ta hãy nghe tiếp tâm sự của Kim Tuấn: “Thật thì tôi cũng chán cảnh làm thơ lắm rồi! Dễ có gần 15 năm mà tôi chỉ còn làm được dăm bài thơ không ngoài tiếng nói của trái tin nói với trái tim. Thơ để làm gì giữa

những mưu toan của cuộc sống, thơ lạc loài như đứa con hoang. Bởi vậy nếu có dăm bài thơ trong mười lăm năm đó, chính là lúc tôi yêu thơ vô cùng, chính là lúc trái tim thơ tôi thúc bách tôi phải biến những lời phán truyền của nó thành con chữ. Xin bạn hiểu cho, tại sao lại chỉ có những bài thơ tình yêu”.

Những bài thơ tình ấy Kim Tuấn đã góp lại để in thành tập Tạ Tình Phương Nam. Không biết ở trong nước còn có bao nhiều người đọc thơ Kim Tuấn, đọc Tạ Tình Phương Nam. Ở chốn xa xôi này có người mới chỉ nghe nói về tập thơ ấy chưa kịp đọc, đã nghe tin ông vừa qua đời.

Những bài thơ phổ nhạc của ông thỉnh thoảng vẫn được hát ở đây, vẫn được nghe ở đây. Những người có trong tay mấy đĩa nhạc có các ca khúc của Y Vân và Kim Tuấn không khỏi ngậm ngùi khi nghĩ rằng cả hai người nay cũng chẳng ai còn nữa. Xin trích dẫn sau đây ba bài thơ nhỏ của Kim Tuấn, do nhà thơ Viên Linh sưu tập được, cho đăng trên báo Khởi Hành.

Lặng Lẽ

Lặng lẽ chiếc lá vàng

Rơi trong chiều lặng lẽ

Lặng lẽ mưa đôi hàng

Lối em về xa vắng

Lặng lẽ cùng tơ nắng

Thầm buồn ci mơ phai

Lặng lẽ bước chân ai

Qua trong chiều lặng lẽ

Đoản Khúc Âm Thanh

Bởi tiếng đàn

Âm thấp, âm cao

Anh biết chọn âm nào

cho

nỗi khổ

Bởi tiếng hát

giọng oán, giọng than

Nên nức nở cung đàn

câu

vọng cổ

Mùa Hạ Trong Mưa

Tháng bẩy mùa hè em ra biển

Con sóng nhỏ vỗ lên bờ cát

Em có nghe con sóng gọi nhau về

Ở nơi này mưa nhỏ hạt trên cây

Tháng bẩy mùa hè

con ve hát quanh đây

Hãy hát giùm anh

những lời thương mến cũ

Em,

có bao giờ em nghe trong giấc ngủ

Con sóng miền xa gọi nắng

ở phương này

Tháng bẩy mùa hè

em lên cao nguyên

xin giữ giùm anh dù

sương mù che khuất núi

Xin giữ giùm anh dù

chỉ giây phút cuối

Nụ hoa hồng quên nở ngủ trên tay

Tháng bảy mùa hè mà nào em có hay

Buổi chiều trời mưa

mưa không còn tí nắng

Buổi chiều đạp xe

qua những đường phố vắng

Anh chỉ một mình với những cơn mưa

Lệ Thu

Elvis Phương