Mấy Người Con Trai Vương Long

vietmessenger.com

Pearl S. Buck

Nguyễn Thế Vinh dịch

(Tái bản)

Post by Sơn râu 27 Jul 2025

Chương 26

Mùa xuân năm đó, con trai Vương hổ tướng được đúng 15 tuổi, một hôm chàng đang đi tản bộ một mình ở ngoài sân, võ sư dạy con chàng học đến bảo chàng:

– Thưa tướng quân, tôi đã truyền thụ cho lệnh lang tất cả sở năng, sở kiến của tôi, lúc này lệnh lang cần phải đi bổ túc binh thư đồ pháp ở một trường võ bị, ở đó cùng các bạn đồng học rèn luyện chiến thuật, binh pháp.

Vẫn hay chàng cũng nhận viên võ sư nói đúng, con chàng cũng đã đến tuổi phải thao dượt, bổ túc thêm về chiến thuật, chàng nghĩ sao thời gian đi vun vút mau quá, chốc đã mười hai năm trời, chàng cho gọi con; đứng chờ con, thấy mệt, năm đó chàng đã già, ngồi nghỉ trên chiếc ghế đá ở ngoài sân dưới gốc cây đỗ tùng. Khi cậu nhỏ ở cửa bước vào, cái cửa này thông sang hai bên sân, nom dáng điệu cậu ung dung, vững vàng, Vương hổ tướng ngước mắt nhìn con. Người cao lớn, nét mặt rắn rỏi, hai môi mím, đều đặn nom cậu là một người lớn không còn là một đứa trẻ nhỏ. Nhìn đứa con trai độc nhất, chàng hồi tưởng mới lúc nào khi nó còn nhỏ, mong sao cho nó chóng lớn, lúc đó nghĩ biết bao giờ nó mới lớn, thế mà ngoảnh đi ngoảnh lại nó lớn lúc nào. Thấy con, chàng có cảm giác như từ thời kỳ ấu trĩ, thằng bé nhảy một bước thành một người lớn. Nghĩ thời gian mau chóng quá, chàng thở dài, về vấn đề cho con đi học chàng nghĩ:

– Ý ta không muốn để cho nó học ở một trường miền Nam, cho nó bè bạn với tụi thanh niên miền đó.

Chàng ngoảnh lại viên võ sư lúc đó đang tẩn mẩn nhổ mấy sợi râu mép, chàng hỏi to:

– Ông có chắc nên cho thằng nhỏ theo học trường đó không?

Vương hổ tướng nhìn con, lòng dạ bâng khuâng hỏi con:

– Thế con nghĩ thế nào, ý có muốn đi không?

Ít khi Vương hổ tướng hỏi ý kiến con, công việc của con chàng, nhất nhất do chàng lo liệu, định đoạt, lần này chàng hỏi con, ý mong con từ chối để có cớ chàng thoái thác. Cậu nhỏ lúc đó đang mải nhìn khóm huệ mọc ở dưới gốc cây đỗ tùng nghe tiếng cha hỏi vội vàng ngửng đầu trả lời:

– Nếu có thể cho con học một trường khác, có lẽ con thích hơn.

Câu nói đó không hợp ý chàng, chàng cau mày, kéo bộ râu cằm, vẻ tức giận hỏi có vẻ xẵng:

– Nếu không phải một trường võ bị, ý mày muốn học trường nào, bao nhiêu sách vở mày học từ trước đến giờ thì để làm gì? Mày phải học bổ túc về nghề võ để sau này có đủ khả năng làm một lãnh chúa chứ?

Cậu nhỏ ngập ngừng, khẽ trả lời:

– Con nghe nói hiện nay có những trường dậy về khoa canh nông, tất cả các môn về nghề trồng trọt.

Nghe cậu nói quá nhố nhăng, Vương hổ tướng hết sức sửng sốt. Chàng chưa từng nghe nói có cái trường nào dạy làm ruộng, trồng cây, chàng gầm lên:

– Hừ, điên thật, mày nói có những trường dạy về trồng lúa, làm ruộng, ý mày định nói bây giờ những anh nhà quê phải đi học cày, học cấy, học gặt, học hái. Tao còn nhớ ngày xưa, ông cụ vẫn thường nói, học gì cứ làm ruộng không cần phải học, cứ nom người bên cạnh làm thế nào bắt chước làm thế (chàng ngừng một lát, nói tiếp với một giọng gay gắt nghe lạnh người). Nhưng, thử hoi công việc làm ruộng có can dự gì đến tao với mày không? Tao với mày là theo đuổi nghề võ, làm lãnh chúa, mày phải đi học bổ túc một trường võ bị, nếu không muốn đi thì ở nhà theo tao cầm quân.

Cậu nhỏ này thở dài, và cũng như mọi lần, khi nào thấy cha giận giữ, nói to tiếng, cậu đứng lùi lại, miễn cưỡng nói:

– Vâng, con đi học một trường võ bị.

Thấy sự miễn cưỡng trong lời nói, trong dáng điệu, Vương hổ tướng giận lắm, chàng kéo dài hai bên râu mép, nhìn con, vừa buồn vừa giận, chàng biết chàng sẽ tức đến thế nào nếu biết rõ tư tưởng của nó giấu giếm chàng, chàng hét to:

– Sửa soạn quần áo mai đi.

Cậu con giơ tay chào (kiểu chào lối nhà binh, cậu đã học được) quay gót đi ra, không nói một lời.

Đêm đến chàng ngồi một mình trong phòng nghĩ đến con, sắp đi vắng xa nhà, chàng rùng mình sợ cho con đến ở một nơi xa lạ, với bọn người có tiếng là xảo trá, bất lương, chàng cho gọi người thủ hạ tâm phúc, anh Sứt Môi. Khi anh này đến, chàng quay lại nhìn bộ mặt gớm ghiếc, nhưng trung kiên của anh lính, chàng nói như van nài, khẩn cầu, không phải như lối một ông chủ sai bảo đầy tớ:

– Đứa con trai tôi, đứa con độc nhất của tôi, mai đi học ở một trường võ bị, tuy có viên võ sư dạy hắn học cũng đi kèm, tôi chưa hiểu bụng dạ người đó, nghe nói hắn đã ở ngoại quốc lâu năm. Tôi cho anh đi cùng với con tôi vì nội tất cả ở đây, anh là người độc nhất tôi có thể tin cậy, tôi biết rõ anh

hơn ai hết. Anh đã theo tôi từ lúc tôi còn hàn vi đến ngày nay tôi được giàu mạnh, anh đi thay tôi, trông nom cho nó.

Có một điều lạ là Vương hổ tướng vừa dứt lời, anh chàng Sứt Môi cố gặn giọng nói lớn có vẻ trịnh trọng, tiếng nói phát qua hai hàm răng the thé như tiếng còi:

– Thưa tướng quân, việc này tôi không thể tuân lệnh tướng quân, tôi xét tôi cần phải ở gần tướng quân. Nếu lệnh lang cần phải đi du học xa, tôi sẽ tuyển lựa trong bọn lính 50 tên khá nhất, đứng tuổi, tôi sẽ chỉ bảo cách thức phải trông nom, bảo vệ lệnh lang, còn tôi, tướng quân ở đâu, tôi phải ở đó. Tướng quân nên biết tướng quân rất cần phải có một người thân tín tuyệt đối trung thành. Trong một đạo quân lớn như ở đây thế nào cũng có những kẻ bất mãn, những đứa tâm địa hiểm độc, những hạng ương ngạnh, nóng nảy, những hạng so bì chỗ này tốt chỗ kia xấu và hiện nay đang có những tin đồn có một thế trận lạ lùng ở miền Nam.

Vương hổ tướng nghe nói, trả lời với một thành kiến cố định:

– Anh tự quan trọng hóa quá! Ta còn có anh “Diều Hâu” và anh “Chọc Tiết Heo” nữa mà.

Anh Sứt Môi tỏ vẻ khinh người, anh nhăn mặt nói:

– Một thằng tham lam và một thằng xuẩn ngốc, nếu có việc gì quan trọng, tôi rất khả nghi sự trung thành của một người, còn một anh chỉ có tài bắt ruồi, giá bảo giết người nào, anh có thể đấm chết người ta được, chí lự ngu ngốc lắm, có bảo hắn mới biết chứ để tự ý hắn không hiểu gì hết.

Anh chàng này nhất định khăng khăng từ chối mặc dù Vương hổ tướng đã thôi thúc bao nhiêu lần, chàng chưa bao giờ phải chịu một sự bất tuân thượng lệnh như lúc này của anh lính Sứt Môi. Thấy chủ cố nói mãi, anh phát cáu nói:

– Thôi được, sẵn có kiếm con đâm cổ tự tử chết, chứ bảo con đi nhất định con không đi.

Vương hổ tướng không biết làm thế nào, rút cục phải nhượng bộ. Thấy chủ đã phải chịu, anh này tỏ vẻ vui mừng, vừa lúc nãy anh cố làm to chuyện, nếu chủ không nghe anh đâm cổ tự tử. Ngay đêm hôm đó, anh suy tính, chọn 50 tên; họ đang ngủ anh dựng cả dậy, chửi rủa phủ đầu bọn này nên

thân, anh bắt ra đứng cả ngoài sân. Tụi này không hiểu chuyện gì, ngơ ngác, vừa ngáp vừa rét run, đêm mùa xuân gió thổi lạnh. Anh hét vang, tiếng nói the thé qua chiếc môi sứt:

– Nếu trong mồm vị tướng nhỏ có một chiếc răng đau là tội ở các anh, các anh phải chết. Bổn phận các anh phải trông nom, đề phòng, bảo vệ vị tướng nhỏ, đi đâu một bước các anh phải theo sát bện cạnh. Ban đêm các anh phải ngủ ngay xung quanh giường vị tướng nhỏ đó, ban ngày không được tin ai, nghe ai, ngay cả ông tướng nhỏ bảo gì cũng không được nghe. Nếu ông ta tự ý bảo không cần các anh, các anh phải nói: “Chúng tôi tuân lệnh lão tướng thân phụ của lệnh lang, ngài nuôi chúng tôi trả lương chúng tôi, chúng tôi phải nghe lời ngài phán bảo”.

Anh Sứt môi còn nói nhiều lắm, cố ý làm cho tụi này hoảng sợ và nhận định công việc giao phó có một tính cách cực kỳ quan trọng, anh lại nói tiếp:

– Nhưng nếu công việc các anh làm chu đáo, các anh sẽ có thưởng, chủ tướng chúng ta là người quảng đại, tôi sẽ nói với chủ tướng xin thưởng cho các anh.

Bọn người đồng thanh tỏ lời trung thành, họ biết chủ tướng ngoài cậu con trai, anh chàng Sứt Môi này là chân tay tâm phúc thân tín nhất. Họ cũng thích được đi các tỉnh xa lạ, được biết thêm nhiều thứ mới lạ.

Sáng hôm sau, Vương hổ tướng dậy sớm để tiễn con đi du học, chàng lưu luyến không muốn rời con, tiễn con đi một quãng đường xa. Cuộc hành trình vì thế bị chậm lại chút ít. Chàng cưỡi ngựa đi song song bên con, đi được một quãng xa, chàng ghìm cương ngựa, bảo con:

– Con ạ, cổ nhân có nói, bạn đi xa, dù có tiễn đưa đến ba ngàn dặm, rồi cũng là cuộc phân ly, cũng như ta và con bây giờ. Thôi ta trở lại nhé.

Chàng ngồi thẳng trên mình ngựa, nhận lễ tiễn biệt của con. Chàng ngắm con nhảy nhanh nhẹn lên lưng ngựa, quất ngựa đi nhanh, có 50 tên lính và viên võ sư đi sau hộ tống. Không muốn đứng nhìn con, chàng quay phắt ngựa trở về nhà trống trải có một mình.

Trong ba hôm liền, vừa buồn và nhớ con, chàng không thiết làm gì, ngong ngóng chờ những tên lính ở các bót gác trên đường con chàng đi qua về làm báo cáo hành trình của con.

Một anh lính ở trạm thứ nhất về báo:

– Thưa tướng quân, lệnh lang được bình yên mạnh khỏe. Có ý vui vẻ hơn trước, lệnh lang có xuống ngựa, thăm một cánh đồng, nói chuyện với một nông dân.

Vương hổ tướng lạ quá hỏi:

– Có biết hắn nói chuyện gì với nông phu không?

Anh lính cố nhớ lại, thưa:

– Lệnh lang hỏi nông phu gieo hạt gì, để ý xem thứ hạt nông phu đang gieo, có hỏi cách thức đóng trâu vào cày. Bọn nông dân thấy lệnh lang một võ tướng để ý đến việc đồng áng, cười ồ lên; lệnh lang không để ý đến bọn họ, chăm chú xem bọn họ buộc trâu vào cày làm sao.

Vương hổ tướng nghe nói ghét quá, chàng lẩm bẩm:

– Ta không hiểu một vị lãnh chúa để ý, thắc mắc muốn biết cách buộc trâu làm sao, hạt giống thế nào để làm gì?

Chàng suy nghĩ một lúc, hỏi:

– Anh còn gì nói nữa không?

Anh lính nghĩ một lúc nói tiếp:

– Đêm lệnh lang vào nghỉ ở một quán trọ, ăn bánh, thịt, cơm nếp, cá, uống một chén nhỏ rượu. Con theo lệnh lang đến đó rồi vội trở về trình lên tướng quân.

Rồi đến một anh lính khác, lại một anh lính nữa đến tường trình tin tức sức khỏe, ăn uống thế nào của con chàng. Chàng nhận liên tiếp các báo cáo về tin tức con chàng mãi đến hôm cậu con xuống tàu ở một giang khẩu chạy ra biển. Chàng chỉ còn chờ thư con. Khi đến nói để biết tin tức, các liên lạc viên không thể theo xa hơn được nữa. Vương hổ tướng xét qua các lời báo cáo, không hiểu chí lự của con thế nào, con đi vắng xa, chàng bồn chồn nóng ruột, thình lình có hai việc làm chàng lãng quên không nghĩ đến con. Việc thứ nhất, có các thám tử ở xa về tường trình:

– Chúng con xin trình lên tướng quân biết, hiện nay có một thế trận rất lạ kỳ, đang tiếp diễn bành trướng suốt từ Nam chí Bắc, trận này nghe nói để lật đổ chế độ cũ, một cuộc cách mạng khởi nghĩa chứ không phải như những trận

thường của các vị lãnh chúa.

Mấy ngày nay Vương hổ tướng tính nóng nảy hay gắt gỏng, nghe thám tử báo cáo, chàng nói có vẻ khinh thị:

– Có gì là lạ. Khi xưa ta còn trẻ, ta cũng đã nghe nói có khởi nghĩa, cách mạng ta cũng có tham dự những trận như thế, tưởng là có mục tiêu nào cao cả, các lãnh chúa liên kết lật đổ Vương triều, xong lại chia rẽ xâu xé lẫn nhau.

Các thám tử lục tục kéo về đều báo cáo tương tự như thế:

– Đó là một lối chiến tranh mới, chiến tranh của dân chúng, của thường dân.

Vương hổ tướng nghe báo cáo nhún vai, cau mày hét to:

– Tụi nó có súng ống gì không? Hay đánh nau bằng gậy gộc, lưỡi liềm … Chàng nói xong nguýt dài, khinh khỉnh, bọn này sợ quá, vừa ho vừa nhìn nhau.

Một người trong bọn đánh bạo nói:

– Chúng con thấy thế nào, nghe được thế nào, trình lại như thế.

Vương hổ tướng nói:

– Phải rồi, đó là công việc, bổn phận của các anh, nhưng các anh nghe đồn những chuyện phi lý.

Chàng cho bọn này lui ra, dù không tin cho là phi lý chàng cũng thắc mắc muốn biết rõ sự thực. Chàng chưa kịp suy nghĩ thì đã xảy ra trong vùng, ngay chỗ chàng ở, một việc làm chàng hết sức bực mình, không còn nghĩ được việc gì khác nữa. Mùa hạ năm đó đẹp đẽ vô cùng, mưa nắng thuận hòa, nước đã rút hết, ruộng được lớp đất phù sa, phì nhiêu, chỉ cần rắc ít hạt giống, lúa mọc rất tốt, rất nhanh, vụ gặt sắp tới sẽ được gấp bội khi trước.

Chờ cho đến ngày được gặt, có thóc, hãy còn một số đông dân đói, năm đó trộm cướp ngay trong chỗ Vương hổ tướng đóng quân mọc lên như rươi. Có những người đói khát tuyệt vọng, kết hợp thành đoàn, cướp bóc khắp nơi, đến khi Vương hổ tướng cho lính đi tiễu trừ thì không thấy trộm cướp đâu

cả. Tụi này như ma, khi ẩn, khi hiện. Các thám tử đến trình với chàng:

– Hôm qua bọn cướp ở phía Bắc, họ đốt phá làng nhà họ Trinh

– Cách ba hôm nay có một bọn cướp giết hết bọn lái buôn, đoạt hết hàng hóa, thuốc phiện, vải vóc …

Vương hổ tướng nghe bọn cướp táo bạo hoành hành, giận quá, chàng tức là vì những mối lợi của chàng bị cưỡng đoạt, chàng đang cần tiền để trả nợ anh Hai, chàng uất hận, muốn giết ngay một người nào cho hả cơn tức. Chàng thét như sấm, gọi các đội trưởng, truyền lệnh đem hết binh đội chia ra từng toán đi tiễu trừ giặc cướp khắp vùng, treo giải thưởng một cái đầu giặc đem nộp được lĩnh thưởng một đồng bạc.

Bọn lính hăm hở đi lục soát tìm kiếm bọn cướp, chặt đầu đem về lĩnh thưởng nhưng tuyệt nhiên không thấy một tên nào. Sự thật chính bọn nông dân, khi không bị ai lùng bắt, kết hợp lại đi ăn cướp.

Nếu họ nghe thấy động, có lính đi tuần tiễu, họ vẫn là lương dân, vẫn cày vẫn bừa ở ngoài đồng. Khi bọn lính đến họ lại còn kể cho nghe họ bị bọn cướp kia, bọn cướp nọ ngược đãi họ, họ kể vanh vách các toán cướp chỉ trừ toán của họ kết hợp, nếu có nói đến bọn cướp nào vẫn ẩn nấp trong làng, họ làm bộ ngơ ngác không biết gì hết. Vì Vương hổ tướng có treo giải thưởng, bọn lính cũng muốn có tiền thưởng họ gặp người nào trước nhất họ chặt đầu, xách về lĩnh thưởng, không ai có thể biết đầu đó là đầu tên cướp hay không phải.

Có nhiều người bị giết oan, tuy nhiên không ai dám than phiền vì ai cũng biết bọn lính do Vương hổ tướng sai đi tiễu trừ giặc cướp, mà người nào tố cáo cũng sợ bọn lính thù, nó không để cho cái đầu được yên lành.

Một hôm về giữa mùa hạ, lúa miến đã lên cao hơn đầu người, giặc cướp ở đâu nổi lên tứ phía như ong vỡ tổ. Vương hổ tướng phẫn nộ đến cực điểm, chàng than chinh cầm quân diệt trừ. Đã mấy năm nay, chàng nghỉ chưa cầm quân ra trận. Chàng được mật báo có một toán cướp nhỏ ở một làng nọ, bọn thám tử đã rình biết dân làng này ban ngày là nông dân, ban đêm đi ăn cướp. Ruộng ở làng ấy thấp như ở một lòng chảo, họ chưa cấy lúa được sớm như mọi nơi khác, thóc gạo trong làng hết không có gì ăn. Dân làng này về mùa đông, mùa xuân lại có thóc nên về hai mùa đó không bị đói.

Vương hổ tướng giận lắm khi biết đích xác bọn người này giảo quyệt, bất lương đêm đêm đến các làng lân cận cướp phá, ai chống cự lại họ, họ giết chết. Chàng thân chinh đem quân lại vây làng đó không để hở một khe nào có thể người trốn ra được. Khi bọn lính đã thắt chặt vòng vây, chàng và bọn tùy tùng đi ngựa vào làng bắt hết dân đinh già trẻ được một trăm bảy mươi ba người.

Bọn người này bị trói chặt, buộc chung cả vào một chiếc dây thừng, Vương hổ tướng truyền giải cả bọn đến một cái sân phơi thóc trước nha viên lý trưởng làng đó. Chàng ngồi trên mình ngựa, đưa mắt nhìn một cách khinh khỉnh bọn người khốn nạn bị cầm tù đứng cả ở dưới sân. Người thì vừa run, vừa khóc, người thì mặt xám như chàm đổ, cũng có người can đảm, thản nhiên, người già lão cam chịu số phận, cả già, cả trẻ, ai cũng chờ tử thần đến đón đi.

Khi biết vận mệnh bọn người này ở cả trong tay, Vương hổ tướng cảm thấy lòng căm tức, định tận sát, nguôi dần. Chàng không còn tính hung hãn, cương nghị như xưa, chàng đã thấy con chàng động lòng trắc ẩn khi nhìn thấy bọn người chết đói, tính khí chàng bị ảnh hưởng nhụt đi một phần nào.

Để giấu lòng từ tâm, chàng nhíu đôi lông mày, cong môi, gầm lên:

– Tội các ngươi đáng chết cả. Bao nhiêu năm nay các ngươi chưa biết ta hay sao, ta không dung túng trộm cướp trong hạt ta cai trị hay sao? Song ta là một người có chút từ tâm, ta còn nghĩ đến cha mẹ già con cái các ngươi, ta hãy tha chết cho các ngươi lần này. Nếu lần sau còn tái phạm, ta sẽ thẳng tay giết hết. Chàng ngoảnh lại đám lính đứng vây xung quanh bọn phạm nhân, nói:

– Các anh rút hết dao ở dây lưng ra cắt hết tai bọn này để họ nhớ lời tôi nói ngày hôm nay.

Bọn lính được lệnh, tiến lên một bước rút dao liếc ở đế giày xẻo hết tai của một trăm bảy mươi ba người già trẻ. Họ xếp cả đống tai trình chủ tướng.

Vương hổ tướng nhìn bọn cướp người nào hai bên má cũng có hai dòng máu chảy ròng ròng, chàng nói:

– Hai cái tai đó là vật kỷ niệm đời đời nhớ ngày hôm nay nghe không?

Nói xong chàng ngoảnh mặt đi, quất ngựa cho đi nhanh. Chàng vừa đi vừa nghĩ đáng lẽ phải giết chết bọn này để làm gương cho bọn cướp trong vùng mới phải. Có lẽ mình đã già, quá ư nhu nhược mà đem tha bọn này. Tuy nghĩ thế chàng lại nhủ thầm:

– Cũng vì con ta, ta đã sinh phúc cho một số nhân mạng. Một ngày kia ta sẽ bảo con, vì con, ta tha chết 173 người, chắc con nghe thế sung sướng lắm.