vietmessenger.com
Nguyễn Đình Toàn
234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam
Post by Sơn râu 27 Jul 2025
85. Trần Thiện Thanh
Vài tuần trước đây, đọc báo, thấy có ít dòng loan báo, ca sĩ Nhật Trường sẽ có một buổi trình diễn từ biệt khán giả sau 40 năm ca hát. Tất nhiên, Nhật Trường chỉ từ biệt khán giả với tư cách ca sĩ thôi. Chứ những sáng tác của anh, ký tên Trần Thiện Thanh thì hàng ngày người ta vẫn nghe hát trên các làn sóng điện, các sân khấu, video …
Nhật Trường hẳn có những lý do riêng khi quyết định ngừng hát. Vì tuổi tác chăng? Không. Nhật Trường đâu đã già!
Dù trong lúc trò chuyện với bạn bè thỉnh thoảng anh cũng có nói rằng mình già rồi, không muốn hát nữa. Không muốn hát nữa là vì không muốn hát nữa chứ không phải vì già. Anh Ngọc chắc chắn lớn tuổi hơn Nhật Trường. Nhưng Anh Ngọc vẫn hát, và vẫn được hoan nghênh như thường.
Hát nữa hay không hát nữa, nghĩ cho cùng, có phải cũng chỉ là một cuộc chơi? Vậy thì nói như Kim Thánh Thán xưa: “Chơi nữa là một cách chơi. Không chơi nữa lại cũng là một cách chơi”.
Vả lại, ngay phút này đây, nếu chúng ta, ai muốn nghe lại tiếng hát Anh Ngọc, tiếng hát Nhật Trường, có gì khó đâu? Nhưng cũng giống như trong một cuộc họp mặt, đã có người đứng lên, bỏ về, đó là dấu hiệu của một cuộc vui sắp tàn hay ít nhất nó cũng không còn đủ vui để lưu chân người nữa.
Nhớ lại những ngày khi cuộc chiến VN đang bước dần sang giai đoạn bi thảm nhất, nào Mùa Hè Đỏ Lửa, nào Cổ Thành, nào Bình Long anh dũng, từ cuộc hội đàm Paris thu dần về trại David với những cuộc cãi vả ba bè, bốn bên … Người ta cảm nhận sự tàn lụi sắp sửa của cuộc chiến, cảm
nhận cái chết gần kề, cái cảm nhận của những con kiến trước cơn bão lụt.
Anh không chết đâu em
Anh chỉ vừa bỏ cuộc đêm qua …
Trên khăn tang cô phụ
Còn lóng lánh dấu ái ân …
Chính trong những ngày ấy Nhật Trường đã đóng góp tiếng hát, đóng góp những sáng tác tiếp sức cho những người cầm súng, cho những người phải khóc những người cầm súng, cố đứng vững cho đến ngày cuối cùng.
Vì, nhạc của chúng ta trong những ngày ấy, nghe lại mà xem, đã báo trước rằng đó là những ngày cuối cùng:
Ngày mai đi nhận xác chồng
Anh lên lon giữa hai hàng nến chong
Anh trở về bằng chiếc băng ca
Hay trực thăng sơn màu tang trắng …
Anh Quốc ơi
Từ nay trong gió trong mây
Từ nay trong cõi xa xôi
Có hồn anh trong cõi lòng tôi …
Anh nằm xuống
Sau một lần đã đến đây …
Mùa mưa tới trong nghĩa trang này
Có loài chim thôi …
Ngay cả những bài không nói tới cái chết, thì cái nỗi bơ vơ chất chứa trong nó cũng đủ làm người ta rợn người, bởi vì, rõ ràng là người ta không biết mình sẽ đi về đâu, đúng hơn sẽ trôi giạt đến đâu, người ta sống như chỉ để chờ cái phút không còn [được] sống nữa:
Phố núi không xa nên phố tình thân
Đi dăm phút đã về chốn cũ
May mà có em đời còn dễ thương ……
Mai xa lắc trên đồn biên giới
Còn một chút gì để nhớ để quên …
Phải nói rằng nhạc của chúng ta đã chạm tới niềm tuyệt vọng. Bởi vì, dù có viện dẫn đến mùa xuân hay tình để cứu vãn chăng nữa cũng chỉ còn những dư vị đắng cay:
Đây kỷ vật viên đạn đồng đen
Em sang sông cho làm kỷ niệm
….
Bên cạnh cái toàn cảnh đen tối đó, nhạc Trần Thiện Thanh vẫn là nhạc của hy vọng, vẫn [cố] duy trì những màu sắc tươi sáng:
Đồn anh đóng bên rừng mai
Nếu mai không nở
Anh đâu biết xuân về hay chưa …
Chợt nhớ tới sắc áo hôm nào
em đến thăm gác nhỏ …
Thư của lính ba-lô làm bàn
nên nét chữ không ngay
nhưng nhớ em thật đầy
Trần Thiện Thanh viết nhiều nhạc lính đến nỗi người ta quên mất rằng ông còn là tác giả của rất nhiều bản tình ca đã có một thời làm mưa làm gió trong sinh hoạt âm nhạcViệt Nam.
Khi người yêu tôi khóc
trời cũng giăng sầu
Cho từng cơn mưa lũ xoay trong tâm hồn
Mây từ đâu trôi đến mờ dấu chân trời
Em tại sao em đến cho anh yêu vội
Cho một lần yêu cuối là những lẻ lọi
Em ơi hãy nói vạn lơi sầu đắng
như anh vừa trách anh
Những lời ca ấy, những lời tỏ tình ấy, một thời người ta có thể tìm thấy trong sổ tay, trong sách lưu niệm của nhiều nữ sinh, sinh viên. Nhiều cuộc tình nhờ nhạc của ông mà thành duyên.
Em ngại ngùng dạo phố mùa xuân
Bên người yêu tật nguyền chai đá …
Thực ra thì phải nói nhạc của Trần Thiện Thanh không ai hát hay hơn Nhật Trường. Ông có một giọng ca ngọt ngào, dịu dàng, vừa đủ lãng mạn để hát những tình khúc của ông, những tình khúc luôn có một vẻ gì đó nửa thật, nửa mộng, năn nỉ, dỗ dành …
Không biết những người mới lớn lên ở đây, không biết gì về cuộc chiến tranh trên đất nước vừa qua, tìm thấy những gì trong nhạc Trần Thiện Thanh.
Nhưng những người đã chia sẻ với ông những ngày quê hương mịt mù thuốc súng, mỗi lần nghe lại nhạc của ông, nghe thấy nhạc của ông, không khỏi có lúc có cảm tưởng như nó vương vất những mảnh hồn, những mảnh đời tan nát của mình, những kỷ niệm đau đớn …
Xin cảm ơn Nhật Trường. Xin cảm ơn Trần Thiện Thanh. Cảm ơn những đóng góp của ông vào một quãng đời, dù đó là quãng đời chúng ta đã đánh mất.
Đồn Vắng Chiều Xuân
Đầu xuân năm đó anh ra đi
Mùa xuân này đến anh chưa về
Những hôm vừa xong phiên gác chiều
Ven rừng kín hoa mai vàng
Chợt nhớ tới sắc áo hôm nào em đến thăm gác nhỏ
Mùa hoa năm đó ta chung đôi
Mùa hoa này nữa xa nhau rồi
Nhớ đêm hành quân thân ướt mềm
Băng dòng sông loang trăng đầy
Lòng muốn vớt ánh trăng thề viết tên em
Đồn anh đóng ven rừng mai
Nếu mai không nở anh đâu biết
xuân về hay chưa
Chờ em một cánh thư xuân
Nhớ thương gom đầy
Cho chiến sĩ vui miền xa xôi
Hẹn em khi khắp nơi yên vui
Mùa xuân ngày đó riêng đôi mình
Phút giây mộng mơ
Nâng cánh hoa mai nhẹ rớt trên vai gầy
Hồn chới với ngỡ xuân vàng dáng em sang
Nhật Trường
Discover more from Son Rau
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
