Mấy Người Con Trai Vương Long

vietmessenger.com

Pearl S. Buck

Nguyễn Thế Vinh dịch

(Tái bản)

Post by Sơn râu 19 Jul 2025

Chương 19.

Muốn tránh những con mắt tò mò, thiên hạ để ý, thắc mắc, anh lính sứt môi này thì thọt đi lại luôn, từ phủ lên tỉnh, từ tỉnh về quê chàng, đến ngôi nhà anh em họ Vương, người thủ hạ tâm phúc không đi đường cái quan mà đi toàn đường tắt, đường vòng.

Khi đến quê lúc đó mặt trời gần ngọ, anh hỏi thăm biết anh Hai (Vương thương gia) còn ở cửa hàng, anh vội đến trình bày công tác. Anh Hai ngồi ở bàn giấy trong một căn phòng tối om trông ra chợ, anh đang lách tách gảy bàn tính gỗ, xem lỗ lãi chuyến tàu chở thóc vừa rồi. Thấy người lính  đến, Vương thương gia ngước mắt lên nhìn, lắng tai ngheanh ta nói. Nghe xong câu chuyện anh trợn tròn cặp mắt ti hí, chúm hai cái môi mỏng quẹt bủn xỉn, nói:

– Hiện giờ bảo tôi đi xoay tiền có lẽ còn dễ, chứ bảo tôi đi kiếm vợ cho ông ấy thật khó quá. Tôi biết hỏi ai kiếm ngay một người vợ cho ông ấy bây giờ? Bực thật, vợ hắn mới lấy đây, đã chết rồi thật rắc rối.

Anh lính ngồi cái ghế thấp, chếch sang một bên, để chứng tỏ anh cũng biết lễ phép, địa vị của mình, khún núm nói:

– Con xin đại ca để tâm tìm hộ cho chủ tướng con một người đàn bà, hạng nào vừa phải, cần nhất đừng có nhõng nhẽo, quấy rầy và đừng để chủ tướng con say mê. Chủ con đa cảm đa sầu, quyến luyến khăng khít với một người gần như tâm trí bị rối loạn. Bà thiếp của chủ con quá cố, cách đây đã mấy tháng rồi mà chủ con vẫn không sao nguôi được, lúc nào cũng tơ tưởng nhớ thương, con thiết nghĩ như thế thật hại cho sức khỏe.

– Thế bà ta chết làm sao?

Anh lính này là người trung thành tuyệt đối và rất kín đáo. Anh sắp sửa nói hết, nhưng sau một thoáng suy nghĩ, anh hiểu những người ngoại cuộc, không hiểu gì về chiến trận, nói chẳng bõ họ ghét, nghề binh lính đi giết người, nếu mình sơ hở sẽ bị người ta giết, những sự chết chóc chém giết,

họ rất ghê sợ nên anh trả lời qua loa cho xong việc:

– À bà thiếp của chủ con mất về bệnh rực huyết.

Vương thương gia nghe thế cũng biết vậy, anh cho một người làm công trong tiệm đưa anh lính này đi ăn cơm ở một quán gần đó. Khi anh lính đi ra, anh ngồi một mình suy nghĩ: Vấn đề đàn bà con gái, anh Cả là tay chuyên môn, chắc thạo lắm. Còn như mình, ngoài mẹ mấy đứa trẻ, còn biết người nào mà tìm kiếm. Nghĩ thế anh vội vàng chạy lại sòng bài, vì anh biết giờ này thế nào cũng có Vương điền chủ ở đấy. Đến nơi, hỏi thăm một người làm công, anh tới đúng gian phòng có anh Cả đang đánh bài với mấy ông bạn ở đó. Khi Vương điền chủ ngó thấy đầu ông em lấp ló ở ngoài cửa, anh thấy khoan khoái mừng lắm, vì đang thua chả lẽ chạy làng, may có người gọi để có cớ chuồn ra. Bài anh đánh còn non lắm vì anh mới học đánh. Khi Vương Long còn sống rất ghét cờ bạc, cấm không cho con cái lai vãng ở sòng bài. Trái lại bây giờ con anh Cả, tuy còn ít tuổi, đánh bạc đã sành lắm, cả thằng con thứ hai, đánh bạc cũng láu lắm, được bạc ky cóp được một số tiền. Mới thoáng thấy ông em ở ngoài cửa, anh vội vàng đứng dậy xin lỗi với bạn bè:

– Tôi xin kiếu, tạm ngừng một chút, chú nó đến chắc có chuyện gì muốn hỏi.

Vừa nói vừa với chiếc áo lông, anh vội vàng chân trước chân sau, chạy ra ngoài cửa. Anh không nói anh Hai đến kiếm anh lúc này là may cho anh quá, mà còn khoe đang thua và cho việc thua bạc là một hãnh diện. Anh hất hàm bảo anh Hai:

– Chắc chú có chuyện gì muốn nói.

Anh Hai trả lời sơ qua:

– Ở đây có chỗ nào tiện nói chuyện không nhỉ?

Anh Cả dắt ông em lại một căn phòng trà thất, ở đấy có mấy cái bàn uống nước, anh chọn một bàn ở góc phòng hai anh em cùng ngồi. Anh Hai chờ anh Cả gọi tửu bảo pha ấm nước trà, đem rượu, lúc đó lại vừa đúng bữa, anh cho làm thêm mấy món đồ xào nấu. Khi tửu bảo dọn bàn xong, đi vào, anh Hai mới nhập đề câu chuyện:

– Chú Ba nó muốn kiếm một người vợ, thím ấy đau ốm thế nào, chết rồi, bây giờ chú nhờ tụi mình kiếm cho một cô vợ. Tôi chắc vấn đề này anh còn biết hơn tôi, vậy anh liệu thu xếp giùm cho.

Anh Hai nói xong cắn môi dưới, không dám cười. Anh Cả không để ý nét mặt anh Hai, nghe xong híp mắt lại cười, rung rinh cả hai má bánh đúc, nói:

– Được, chú nói đúng, việc gì tôi không biết chứ việc này tôi cũng biết tí chút … à này … Đừng nói cho mẹ lũ trẻ tôi biết nhé …

Anh nói xong lại cười, nheo một bên mắt (bọn đàn ông háu gái có tật cười nheo một bên mắt khi nào nói đến gái).

Anh Hai cũng không muốn pha trò, anh ngồi yên, xem anh Cả cho ý kiến làm sao. Anh Cả đằng hắng, dọn giọng nói, nét mặt có vẻ nghiêm nghị:

– Ừ, cũng vừa may, tôi vừa khảo sát qua các cô đến tuổi cập kê ở tỉnh này để dạm cho thằng cháu lớn. Tôi đã chấm được một cô mới có 19 tuổi cho thằng lớn, cô này là con em trai ông Phủ gọi ông này bằng bác ruột. Cô ta ngoan đáo để, chín chắn, mẹ tụi trẻ nhà tôi cũng biết, cô thêu thùa, may vá, bánh trái cỗ bàn khéo lắm. Kể ra cũng không đẹp, nhưng tính nết dễ thương. Bực quá, thằng bé nhà tôi lại đòi kén vợ lấy, nó nghe đâu ở mạn Nam mới nẩy nòi cái lối kén vợ lấy. Tôi đã bảo nó cái tục lệ đâu thì không biết chứ ở đây không nghe được, song tôi cũng chiều ý nó, cho nó tự kén chọn.

Anh Hai không muốn nghe những chuyện rườm rà về gia đình nhà anh Cả, ai chẳng biết con trai lớn, trước sau cũng lấy vợ cho nó, nhưng anh không có thì giờ nghĩ về việc đó, lấy vợ gả chồng cho con cái là tùy vợ anh lo liệu, anh chỉ cần nhắc cho vợ biết dâu cưới về là phải nết na tốt nái biết làm ăn xốc vác. Những chuyện nhà anh Cả rườm rà quá ngoài đề, anh nghe sốt cả ruột vội cắt lời:

– Thế những người như anh biết liệu có ai hợp với ông Ba nhà này không? Liệu cha mẹ họ có ưng gả con cho một người góa vợ không?

Trước một vấn đề “quan trọng và tết nhị” này anh không dám hấp tấp ấn định ngay, anh để thì giờ suy nghĩ, anh điểm qua trong óc các cô gái anh đã biết mặt biết tên, cân nhắc lựa chọn từng người một. Anh tổng kết cố nhớ lại anh đã được nghe những gì thiên hạ phê bình như thế nào, điểm danh từng cô một. Trầm ngâm suy nghĩ hồi lâu anh trả lời:

– Chà … Nghĩ ra rồi, có món này tuyệt quá, có một cô khá lắm, tuổi cũng không còn trẻ lắm, bố là một nhà nho, ông này không có con trai, cô ta cũng được theo đòi bút nghiên. Cô này có thể gọi là gái mới, có học, chân lại không bị bó, ấy chỉ khác người có thế mà muộn chồng, thiên hạ kiềng không ai dám hỏi chỉ sợ rước về không hợp, khó chịu, bực mình. Những gái như cô này, mạn Nam nhiều lắm, có lẽ ở cái tỉnh cổ lỗ này họ chưa hiểu thế nào là mới cũ. Có một lần tôi gặp cô ta đi ngoài phố, cô đi đứng nghiêm trang không có dòm ngó mắt trước mắt sau. Kể ra cũng coi được, không xấu, gọi là nhiều tuổi nhưng chỉ độ 25, 26 tuổi là cùng. Chú thử nghĩ xem liệu ông Ba nhà này có “mộ” không?

Anh Hai trả lời có ý dè dặt:

– Nhưng bác để ý xem liệu có đảm không? Có giúp chú ấy trông nom quán xuyến cửa nhà không? Chú ấy cũng biết chữ nghĩa, mà nói cho cùng nếu không biết chữ, mượn một ông đồ biên chép hộ cũng không khó khăn gì. Một người vợ văn tự, biết chữ nghĩa, theo ý tôi cũng chẳng cần thiết lắm.

– Tuy mồm nói chuyện, nhưng anh vẫn không ngừng ăn, anh nhanh tay gắp món ăn đầy bát, tửu bảo đem lên hết món này đến món khác đã nhiều. Anh múc một thìa canh sắp đưa lên miệng húp, như vừa sực nghĩ ra được một ý gì mới mẻ, anh vẫn cầm thìa canh trong tay, vội vàng nói:

– À quên, chú Ba nó kể cũng khá, không phải hạng nghèo túng, tôi thiết nghĩ hay anh em mình kiếm luôn cho chú hai cô vợ. Bác xem có món nào khá, kiếm cho chú trước, thủng thẳng vợ chồng tôi xem có món nào hay sẽ gửi cho chú sau. Chú sẽ lựa chọn món nào hợp, tùy ý. Nhưng tôi nghĩ một người như chú có hai vợ cũng phải, không có gì là quá đáng.

Hai anh em tán đồng ý kiến đó, anh Cả lấy làm vinh dự vì cái món anh lựa chọn sẽ ở ngôi chính thất, anh nghĩ như  anh là huynh trưởng, cái vinh dự về phần anh là đúng, vả lạithế nào cũng phải một người trước, một người sau, chứ có lý nào cưới cả hai người một lúc mà đêm tân hôn ở với cả hai người thì không có thể nào thế được. Hai anh em thỏa thuận, hoàn toàn đồng ý, đứng dậy Anh Cả có vẻ bận rộn lo lắng, thu xếp sao cho công việc được viên thành. Anh Hai trở về nhà đem vấn đề ra thảo luận với vợ.

Khi anh Hai về đến nhà, chị Hai đứng ngoài cổng cái trông ra một phố tuyết phủ trắng xóa, có một người dạm bán mấy con gà, chị đứng xem để mua, hai tay thu bọc cho đỡ rét, thỉnh thoảng chị lại thò một tay ra nắm phao câu xem gà có béo không. Trời có tuyết, giá gà rẻ hơn mọi khi, chị muốn mua một hai con để dự trữ. Khi anh đến gần nhà chị không  ngước mắt nhìn còn mải miết xem gà. Khi đi ngang mặt chịđể vào trong nhà, anh khẽ nói:

– Liệu mua bán chong chóng, vào đây tôi bảo.

Chị lật đật chọn lấy hai con gà mái béo, buộc chân gà bắc lên cân, cò kè giá cả, đồng cân, đồng lạng mãi mới ngã giá. Vội xách hai con gà vào nhà, quẳng xuống gầm ghế, chị ngồi chênh chếch lên trên để nghe xem chồng bảo gì. Anh nói phác qua câu chuyện, vắn tắt vài câu:

– Chú Ba nó muốn kiếm một người vợ, chị vợ trước bệnh não làm sao, chết rồi. Vấn đề đàn bà con gái tôi không biết một tí nào, nghe như đã hai năm nay, mẹ nó có ý dòm ngó những món nào cho lũ trẻ nhà này, bây giờ để ý xem có chỗ nào khá mách giùm để gửi cho chú nó.

Những chuyện sinh đẻ, ma chay, cưới xin, chị tự đắc là sành sỏi nhất, nó là đầu đề, nội dung những câu chuyện hàng ngày của chị, nên khi chồng vừa nói dứt lời chị không phải tìm tòi, suy nghĩ, vội vàng nói ngay:

– Có một cô khá lắm, nhà ở ngay giáp vách với nhà tôi ở trong làng, tôi lắm lúc vẫn tiếc, giá cô này xấp xỉ tuổi, tôi dạm cho thằng lớn nhà này thì tốt đôi quá. Cô ta tính nết thùy mị biết nhường nhịn, hoàn toàn, chỉ phải bộ răng bị

đen, người ta nói lúc bé sâu nó đục, bây giờ lâu lâu lại bị rụng mất một chiếc. Cô ta xấu hổ vì bộ răng cả ngày phải ngậm miệng, ít người nom thấy răng cô ta, cô ít nói mà có nói chỉ nói nhi nhí, hai môi hơi mấp máy. Ông bố cũng khá, có ruộng đất vẫn mong có ai thương yêu thì gả, vì cô này cũng

hơi luống tuổi.

Anh Hai nghe vợ nói xong, trả lời cụt lủn:

– Nếu được tính ít nói, tốt lắm. Mẹ nó liệu thu xếp đi.

Xong tiệc cưới cô lớn ít lâu gửi lên cho chú. Anh mới nói rõ cho vợ nghe đã đồng ý thỏa thuận với anh Cả, lấy cho chú Ba hai người vợ, anh Cả lo liệu một, còn vợ chồng anh thu xếp một. Nghe nói thế, chị Hai mồm oang oang:

– Thật tôi cũng tiếc cho chú Ba, nếu lấy vợ mà nhờ anh Cả kén cho, thì ngoài mấy con đĩ ở hồng lâu, thanh lâu, anh còn biết ai mà kén chọn. Tôi cam đoan chắc nếu mụ vợ anh mà dính vào việc này thế nào chị ta cũng chọn cho một mụ vãi già, ý chị ta muốn cả nhà chỉ suốt ngày tụng niệm đồng cốt nhảy múa. Theo ý tôi, đi đến đền chùa là khi nào trong nhà có người đau ốm, nóng sốt hay đàn bà không sinh đẻ đến cầu tự. Theo như tôi nghĩ, Thần, Phật cũng như mình, chắc không ưa những hạng ngày nào cũng đến quấy rầy xin xỏ việc này việc khác. Nói xong chị nhổ đánh toẹt một bãi nước bọt xuống nền nhà, lấy chân xoa đi, chị quên ở dưới gầm ghế chị ngồi có hai con gà, vô ý đá chân phải, mấy con gà kêu quang quác ầm nhà. Anh Hai bực mình đứng dậy quát to:

– Tôi chưa thấy nhà ai thế này bao giờ, khắp nhà chỗ nào cũng có gà.

Chị vội quàng tay xuống gầm ghế lôi mấy con gà ra, giơ lên, chị nói tại sao gà bây giờ lại rẻ hơn lúc thường, chị còn định nói gì nhiều nữa, anh Hai vội vàng chặn lại, nói:

– Được rồi .. Được rồi … tôi còn vội lại cửa hàng. Thôi liệu mà thu xếp, độ hai tháng thì gửi xuống cho chú ấy. À quên, tiêu pha gì về việc đó, nhớ biên vào chứ không có luật phép nào bắt tôi chịu tiền cưới vợ cho em!

*

Công việc được thu xếp theo như ý định, cả hai cô được lập hôn thú, giao kèo được ký kết. Anh Hai ghi chép cẩn thận vào trong sổ kế toán những món tiền chi phí về việc cưới xin.

Lễ nạp thái, vu qui được ấn định vào tháng tới, hôn lễ sẽ cử hành ngày cuối năm. Vương hổ tướng được báo tin cho biết để lên đường về nhà các anh cưới vợ. Thực ra chàng cũng không thích những chuyện lễ nghi rườm rà thế này, nhưng chàng đã nhất quyết nên không trù trừ do dự, giao phó công việc trông nom binh đội ở nhà cho ba anh lính tâm phúc, dặn thằng cháu trong khi vắng mặt chàng nếu có gì khác lạ, lập tức báo tin cho biết.

Mọi việc trong ngoài thu xếp xong xuôi, chàng đến xin phép lão phủ về thăm quê nhà năm hôm và sáu hôm đi đường vừa đi vừa về. Lão phủ vội vàng phê chuẩn ngay, chàng cẩn thận nói cho ông phủ rõ chàng để hết cả binh đội lại, cả bọn thủ hạ tâm phúc, để đề phòng giặc cướp trong hạt.

Thu xếp xong xuôi chàng mặc bộ đồ binh phục số 2, bộ binh phục số 1 cho gập xếp ở bên cạnh yên ngựa, dẫn một tiểu đội 50 tên lính võ trang tùy tùng hộ vệ. Chàng là một người gan dạ, không như các ông tướng khác mỗi lần đi đâu đem theo hàng trăm binh lính hộ vệ trong ngoài.

Ngồi trên mình ngựa đi tắt qua cánh đồng giữa mùa đông tháng giá, đêm trọ ở quán cơm dọc đường, sáng lại ra đi trên đường sương tuyết. Chưa có dấu hiệu gì về xuân tiết, trời gió rét, con đường đất xám xịt, những túp nhà rải rác dọc đường, tường trát bằng đất xám lợp tranh như hòa đồng cùng cảnh vật một màu. Cơn rét như bào da xé thịt, dân thôn xóm nước da xám ngoét như hòa hợp với thiên nhiên, cảnh sắc. Tuy đi về nhà, nơi quê cha đất tổ, trong ba hôm đi đường lòng buồn rười rượi, chàng không cảm thấy gì là vui

Thích. Khi đến quê, chàng lại thẳng nhà anh Cả, vì lễ nghi cưới xin ở cả đó. Chào qua anh em họ mạc, chàng ngỏ ý trước khi cưới vợ muốn ra thăm mộ cha cho phải đạo. Tất cả nhà anh Cả, ai cũng công nhận thế là rất phải, nhất là chị Cả nhiệt liệt tán thành. Chú Ba đi vắng đã lâu, những ngày giỗ tết

thanh minh vắng chú. Vương hổ tướng ra mộ phải đi con đường ruộng ngang qua túp nhà đất, con đường nằm sát ngay cái sân phơi của cái nhà đó. Tiếng giày dép rậm rịch của bọn lính đi ngang qua cửa đánh thức thằng Bướu dậy (thằng này vẫn ở với Hoa Lê) nó vội vàng tập tễnh đi nhanh ra cửa xem, lấy làm lạ quá. Nó không biết Vương hổ tướng là chú ruột nó nên cứ đứng ở bờ đường xem bọn lính đi ngang. Thằng Bướu bây giờ xấp xỉ 16 tuổi, nhưng thân hình nó cần cỗi chỉ bằng thằng bé 6, 7 tuổi. Cái lưng nó nhô lên khỏi đầu, khum xuống trông như cái mai rùa. Vương hổ tướng thấy nó lạ quá ghìm ngựa lại hỏi:

– Mày là ai ở trong túp nhà đất này?

Thằng Bướu như sực nhớ ra, vì nó nghe nói có một ông chú làm tướng, nó vẫn nghĩ vẩn vơ không biết ông chú này giống ai. Nó reo lên:

– Có phải chú không?

Chàng như sực nhớ ra, vừa nhìn thằng bé thủng thẳng nói:

– À, tao nghe phong thanh như anh tao có một thằng nhỏ hình thù giống mày. Lạ quá, tất cả nhà, cả họ người nào cũng ngay ngắn, khỏe mạnh, cả đến ông cụ khi xưa đến lúc già người cũng thẳng thắn ngay ngắn.

Thằng nhỏ thản nhiên trả lời, như câu chuyện đó từ đời  nào, nó quen quá, nó nói mắt vẫn mải nhìn bọn lính với conngựa hồng:

– Người ta đánh ngã cháu lúc bé chú ạ.

Nó giơ bàn tay chỉ khẩu súng của chàng và nói:

– Cháu chưa được mó khẩu súng ngoại quốc này bao giờ, chú cho cháu cầm xem một tý.

Khi thằng nhỏ giơ tay chỉ khẩu súng, Vương hổ tướng để ý nhìn thấy bàn tay nó bé quá, khô đét, da nhăn nheo như da tay ông già, động lòng trắc cẩn, đưa cho khẩu súng để nó xem. Trong khi thằng nhỏ mân mê khẩu súng xem cho chán mắt, thình lình chàng thấy có người ra đứng ở cửa: người đó là Hoa Lê. Vương hổ tướng nhác trông thấy nhận ra ngay vì  nàng không đổi mấy, chỉ hơi khác là gầy hơn trước, khuônmặt trái xoan vẫn xanh như trước, có nhìn kỹ mới thấy đường nhăn, tóc vẫn mượt và đen như xưa. Vương hổ tướng ngồi trên ngựa nghiêng mình chào. Hoa Lê khẽ nghiêng đầu đáp lễ, toan vội chạy vào, Vương hổ tướng gọi giật lại:

– Con nhỏ vẫn khỏe mạnh chứ cô?

Hoa Lê với một giọng êm dịu trả lời:

– Vâng, vẫn được mạnh.

Vương hổ tướng lại hỏi:

– Tiền nong tháng nào cô cũng nhận đủ chứ?

Vẫn giọng nhẹ nhàng ủy mị, nàng trả lời:

– Vâng, cám ơn, tôi nhận đủ.

Nàng nói, đầu cuối xuống, mắt nhìn nền đất ở sân. Lần này vừa trả lời xong nàng quay ngoắt người lẩn vào trong nhà. Vương hổ tướng ngồi trên mình ngựa thẫn thờ nhìn cái khuôn cửa không. Đột nhiên chàng hỏi thằng Bướu:

– Sao cô ấy ăn mặc như nhà chùa hở?

Chàng hỏi thế vì thấy Hoa Lê mặc áo dài màu xám cổ áo khuy gài chếch sang một bên như kiểu nhà chùa. Thằng nhỏ trả lời không nghĩ ngợi gì, vì nó đang ngắm nghía cây súng, mân mê cái báng súng bằng gỗ.

– Bao giờ con bé con nó chết, cô ấy vào tu một ngôi chùa gần đây. Cô ấy ăn trường trai, kinh kệ thuộc nhiều, đã quy y Phật pháp. Con bé còn sống cô ấy chưa làm lễ thí phát, ông ngày xưa giao con bé cho cô ấy nuôi.

Vương hổ tướng nghe chuyện thấy lòng nao nao bùi ngùi, chàng ngồi lặng yên một lát. Chàng lại hỏi thằng nhỏ có vẻ ái ngại:

– Sau này cô ấy vào ở chùa tu thì mày định làm gì?

Thằng nhỏ trả lời:

– Bao giờ cô ấy đi tu, cháu xin vào làm tiểu ở một ngôi chùa nào. Cháu còn ít tuổi, cháu còn sống nhiều, nếu lại chờ cả đến khi cháu chết, cô ấy mới đi tu thì lâu quá. Nếu cháu làm tiểu, cháu cũng có cơm ăn, mà lúc đau ốm, cháu bị đau luôn vì cái bướu này chú ạ, cô ấy lại trông nom cho cháu vì cũng là họ hàng cả.

Thằng bé nói một cách vô tư lự. Tự nhiên giọng nó đổi hẳn, nói như muốn khóc, ngước mắt nhìn chàng:

– Vâng cháu đi ở chùa làm tiểu … Nhưng nếu cháu cầu xin Trời Phật, người được ngay ngắn, chú có nhận cho cháu làm lính không?

Hai con mắt buồn thảm của nó như có một tia lửa hy vọng đốt sáng rực lên. Vương hổ tướng nghe nó nói lòng cảm động; thâm tâm chàng là một người nhân từ phúc hậu, chàng trả lời với một giọng buồn thảm:

– Chú rất vui lòng nhận cháu làm lính nhưng hiện giờ cháu bị tật nguyền thế này chỉ có thể làm tiểu ở chùa chứ còn làm được gì hở cháu.

Thằng nhỏ nhô cái đầu lên như đầu rùa chui ở trong mai ra, nó khẽ nói:

– Cháu cũng biết thế.

Không nói một câu gì nữa, nó giao trả súng, tập tễnh lách vào trong nhà.

*

Vương hổ tướng theo đuổi công việc lấy vợ của chàng.  Chàng cho việc lấy vợ lần này thật cũng lạ kỳ. Thản nhiên, không thấy hào hứng, nóng nảy vội vàng, muốn cưới lúc nào,ngày hay đêm cũng được, như một cái máy, chàng theo các nghi lễ không một lời than phiền hay bình phẩm. Lòng chàng như đám tro tàn, vấn đề tình ái đối với chàng như tắt  hẳn, nên khi nom thấy cô dâu mặc chiếc áo cưới đỏ hồng, dưới mắt chàng như một hình ảnh xa xăm lờ mờ, cả những khách khứa, họ hàng, anh chị em, cô ả Liên người to béo đồ sộ, đi phải vịn vai con ở, chàng không để ý đến ai. Chàng có nhìn qua Liên vì thân hình nàng quá đồ sộ đi lại nặng nhọc, thở hổn hển khó khăn. Chàng có chào các anh, các chị, họ mạc nhà gái, tất cả những ai dự tiệc cưới hôm đó. Khi vào bàn tiệc, chàng ngồi làm vì, nhấm nháp chút ít. Khi anh Cả pha trò cười, ý anh nghĩ dù lấy vợ lần thứ hai,  tiệc cưới cũng phải cho vui vẻ, có một người khách dự tiệcthấy anh Cả pha trò cười cũng cười theo, cái cười vấp ngay phải nét mặt nghiêm nghị, lạnh nhạt của Vương hổ tướng

làm người đó bị cụt hứng. Chàng là chủ, là then chốt bữa tiệc cưới mà chàng không hề chuyện trò với ai một lời. Khi rót rượu, chàng vội vàng cầm chén lên uống làm như khát lắm nhưng khi đưa lên miệng nhấm một chút, chàng đặt chén xuống bàn nói với một giọng cứng nhắc:

– Nếu tôi biết rượu ở đây xoàng thế này, tôi cho đem về một hũ vùng tôi ở.

Cưới xin, lễ nghi xong, mấy hôm sau chàng lên con ngựa hồng, về nơi chàng ở, không ngoảnh cổ lại săn sóc trông nom cô vợ mới cưới ngồi trong xe với con ở. Cái xe đó có hai con la kéo, rèm phủ kín mít. Đó, cách thức chàng đón vợ về nơi chàng ở là thế. Một hai tháng sau, cô vợ hai, ông bố nàng dẫn xuống, chàng cũng nhận, chàng không để ý, một hay hai vợ cũng được.

Chàng là một người tính khí cương trực, không tỏ ý yêu cô vợ này hơn cô vợ kia, dù hai người khác nhau xa hẳn. Một người chữ nghĩa giỏi, sạch sẽ, dễ thương, dản dị, thùy mị; một người tính xềnh xoàng, có đức hạnh, bụng dạ ăn ở tốt, cô vợ này vì bộ răng đen hỏng, đến gần khó chịu vì mồm hôi

lắm. Chàng đối với hai cô vợ như nhau, chàng đến với mỗi cô một lần như nhau, không ai hơn kém, đối với con mắt chàng hai cộ cũng thế cả. Khi nào chàng muốn tĩnh mịch, không ai dám đến quấy rầy. Trong hai người vợ, chàng không quyến luyến với một ai, khi nào chàng lại với vợ, vẻ mặt kiêu hãnh, với một ý định rõ rệt, chàng không chuyện trò vồn vã, chàng không thố lộ tâm tư, như đối với mụ đã chết rồi, chàng nói gì, làm gì cũng dè dặt. Chàng có một hy vọng là trong hai cô vợ thế nào chàng cũng có một đứa con trai. Nghĩ thế chàng phấn khởi tinh thần để thực hiện mộng cao chí lớn. Chàng nguyện trong năm nay hay xuân sang năm, chàng sẽ dự  phần vào đại chính để mở mang cương giới, chàng như đãtrông thấy tương lai vinh quang chói lọi.