Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 30 Jun 2025

67. Nguyễn Văn Quỳ

Nguyễn Văn Quỳ thuộc thế hệ nhạc sĩ thứ hai của Việt Nam, sau những Lê Thương, Dương Thiệu Tước, Văn Cao, Nguyễn Xuân Khoát …

Nguyễn Văn Quỳ viết không nhiều lắm, hay nói chính xác hơn, những ca khúc đã được phổ biến của ông không nhiều lắm, nhưng ông vẫn được coi là một trong những nhạc sĩ tài hoa nhất của chúng ta.

Hiện ông đã khá cao tuổi. Không biết ông còn tiếp tục sáng tác không. Nhưng vào năm 1954, khi xẩy ra hiệp định Genève chia cắt đất nước, Nguyễn Văn Quỳ ở lại Hà Nội, khi ấy có thể coi là đang thời kỳ sung sức của ông. Song cũng từ đó người ta không còn được nghe một ca khúc nào mới của ông nữa. Rất lâu, sau biến cố 1975, thính giả mới được nghe bài Mây Thu của ông, do Mai Hương hát. Không rõ ca khúc này được ông sáng tác vào lúc nào, nhưng có thể coi là sáng tác mới của Nguyễn Văn Quỳ kể từ sau 1954.

Điểm đặc biệt đầu tiên người ta có thể nhận thấy ngay khi nghe nhạc Nguyễn Văn Quỳ là, hình như, ông bị cảnh chiều và đêm huyễn hoặc.

Bóng Chiều, Chiều Cô Thôn, Dạ Khúc, Nhớ Trăng Huyền Xưa …

Đó là tên những nhạc phẩm của ông. Và dù trong các bài khác, chiều và đêm không hiện diện ngay ở tên các bản nhạc, nó vẫn bàng bạc đâu đó trong từng mỗi âm thanh của ông.

Lòng ngát muôn hương trầm ý thơ

Nhạc trong lời gió

Hồn thắm chơi vơi

Men trời nồng say

Nhịp bước gây mơ

Gió vương tình ngàn phương

Về trong bóng đêm u huyền

Nhè nhẹ hôn tóc mềm

Ngàn lá rung rinh tìm duyên

Mỗi ca khúc của Nguyễn Văn Quỳ dường như là một mảnh tâm hồn ông, một cảnh đời ông sống qua, một giấc mơ, một ước mơ, một hình ảnh ông lựa chọn nâng niu. Lời ca của ông đều là những bài thơ tình tuyệt đẹp.

Nhạc Nguyễn Văn Quỳ không có bài nào vui, nhưng cũng không quá buồn. Nếu có buồn thì cũng là cái buồn thơ mộng. Và những gì được gọi là thơ mộng thì tự nó có sức sống riêng.

Có thể gọi Nguyễn Văn Quỳ là một người lãng mạn. Và, có phải kẻ lãng mạn nào cũng mang sẵn trong người một nửa số mệnh của kẻ thất tình? Những hình bóng Nguyễn Văn Quỳ gặp gỡ để lại dấu vết trong đời ông. Và dấu vết ông để lại là nhạc của ông vậy.

Đêm về trong bước phong sương

Lùa gió phũ phàng

Ai cười kiếp sống mong manh

Lệ thấm cung đàn

Ai cất chén mong say sưa quên hận sầu

Mơ bóng dáng xưa

Trong tiếng tơ ngập ngừng ai oán …

Nguyễn Văn Quỳ có vẻ là một người sống kín đáo. Vì  ngoài bằng hữu của ông, ít người biết mặt ông. Nhưng nhạc của ông chính là sự hiện diện của ông đối với những người yêu nhạc. Và, dù đất nước trải qua bao nhiêu biến cố, sự hiện diện ấy vẫn chưa có lúc nào ngừng. Những gì Nguyễn Văn Quỳ nói đến trong nhạc của ông không quá cao xa, chỉ là những gì mỗi người đều có thể gặp trong đời.

Nhưng chiều thu nay tàn rồi bao ước mong

Trăng sáng nơi đây nhưng không thắm

cho lòng

Nhưng chiều thu nay tàn rồi bao ý thơ

Dáng xưa đâu còn cho hương vương

trong gió

Nhớ trăng huyền xưa …

Tuy bóng bẩy hơn Nguyễn Văn Khánh nhưng lời ca của Nguyễn Văn Quỳ vẫn giữ được cái đẹp của sự chân thật. Đúng hơn, cả hai người, bằng các ca khúc của mình, đã làm cho những điều bình thường trong đời sống trở nên đẹp hơn. Đáng tiếc là những biến cố chính trị liên tiếp xẩy ra trên đất nước, đã dồn những người như thế đến chỗ không còn sáng tác gì được nữa. Chắc chắn chúng ta đã mất đi rất nhiều tác phẩm. Nhưng biết làm sao đây?

Bóng Chiều

Nhịp tiếng xênh ca lòa ánh son

Bừng hương nồng phấn

Từng dáng kiêu sa quay cuồng mê quên

ngàn kiếp truân chuyên

Có ai cười ngả nghiêng

Đùa vui với duyên tình hờ

Đời tàn bên ánh đèn

Mờ khói ám ngang đường tơ

Nhạt phút say sưa

Niềm đắng cay đọng vơi đầy chén

Lệ thắm hoen khăn

Canh trường thương thân

Lạnh giấc cô miên

Chiều nào ngợp sóng kinh kỳ

Máu xương pha hòa sắc thắm

lạc bước chinh yên mờ trong

khói tên quên đời êm ấm

Chiều nào ngập sóng kinh kỳ

Vàng son phai tan nát hoa

Ai lắng nghe xa gió về

Tiếng than não nề

Nhắc duyên tình xưa

Lòng ngát muôn hương trầm ý thơ nhạc

trong lời gió

Hồn thắm chơi vơi men trời nồng say nhịp

bước gây mơ

Gió vương tình ngàn phương về trong

bóng đêm u huyền

Nhè nhẹ hôn tóc mềm

Ngàn lá rung rinh tìm duyên

Thầm ước bên nhau hòa tiếng tơ cùng quên

ngày tháng

Kề sát đôi vai say nhạc tình thơ

ngàn ý mang mang

Quỳnh Dao