Chiến tranh Israel-Iran 6-2025: Chuyện quả bom GBU-57, thả hay không thả?

dongsongcu.wordpress.com

Trần Lý

Posted on June 23, 2025

Post by Sơn râu 24 Jun 2025

“Fordow is the be-all and end-all of Iran’s nuclear operation”

(Ben Taleblu – Foundation for Defense of Democracies- US Think-tank)

1- Cơ sở Nguyên tử Fordow (Fordow Fuel Enrichment Plant)

     Cơ sở ngầm dưới mặt đất nằm tại vùng Núi Doom, cách Thành phố Qom 30km về phía Bắc, rộng khoảng 54 ngàn square-feet,và từng là một Doanh trại cũ của Lực lượng Vệ Binh Cách mạng Iran.

    Cơ sở trên nguyên tắc đặt dưới sự điều hành của Ủy Ban Nguyên tử năng Iran (AEOI) và là Cơ sở làm giàu Uranium thứ nhì của Iran sau Natanz Nuclear Facility.

   Các Cơ sở làm giàu uranium Fordow, Natanz và Trung tâm nghiên cứu Isfahan là 3 Cơ sở ‘trụ cột’ của Chương trình Nguyên tử của Iran..(Natanz và Istafan đã bị san bằng)

Về phương diện quân sự, Fordow không phải là Cơ sở duy nhất, xây dựng trong hang núi, được bảo vệ cẩn mật, duy nhất trên thế giới; Các Quốc gia quân sự hùng mạnh có vũ khí nguyên t, đều có những bunkers quân sự ngầm để đề phòng bị tấn công.. Hoa Kỳ có Taven Rock (gọi là Pentagon ngầm), xây dựng tại một vùng núi ở Pennsylvania; Rạng núi bí mật Mount Yamantau của Nga, là nơi đặt Bộ Chỉ huy Nguyên tử Chiến lược của Nga; Tàu có Căn cứ Hải quân Longbo, ngầm sâu dưới hang động.

   Cơ sở Fordow bắt đầu được xây dựng từ 2006, nhưng mãi đến 2009, AEOI mới công nhận là có Cơ sở này, sau khi các Cơ quan Tình báo Âu châu đưa ra các bằng chứng về sự hiện diện của cơ sở..Khi bị đặt các câu hỏi về ‘sự việc’, Iran tránh né và không giải thích thỏa đáng về sự che giấu này..

    Một cuộc thanh tra của Liên Hiệp Quốc năm 2012, tìm ra những hệ thống đường hầm, với vách đá dày; cửa vào trang bị hệ thống chống công phá do chất nổ, và có những bunkers được bảo vệ bởi những khối đá cả 100m mét 

     Iran ký một Thỏa ước năm 2015 (thời TT Obama) với Ủy ban Phối hợp 6 quốc Gia gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Tàu và Đức (Joint Comprehensive Plan of Action), buộc Iran ngưng mọi việc ’enrichment tại Fordow, chuyển sang nghiên cứu và phát triển tại đây Chương trình Nguyên tử phục vụ cho mục đích dân sự?

    Nâm 2008, Iran đã đặt một giàn phi đạn phòng không S-300 để bảo vệ cơ sở (giàn phi đạn này bị Israel phá hủy trong cuộc tấn công 2024)

    Năm 2018, TT Trump (Nhiệm kỳ 1) rút Mỹ ra khỏi thỏa ước Quốc Tế 6 nước, và áp đặt lại các biện pháp trừng phạt kinh tế trên các chương trình phi đạn của Iran. Iran tái lập chương trình ‘enrichment’ tại đây và công bố là Uranium cho Hòa bình?

   Năm 2019, các Cơ quan tình báo  xác định được Iran đã đặt 2700 máy ly tâm tại Cơ sở này.

   Một cuộc thanh tra bất ngờ năm 2023, các chuyên gia Nguyên tử năng Quốc Tế đã thu được những mẫu hạt nhân uranium tinh chế đến 87.3%, rất gần với tiêu chuẩn để chế tạo vũ khí, và các chuyên gia cũng nghi ngờ là Iran đã tạo được kết nối đồng bộ giữa 2 nhóm (set) ly tâm để tinh khiết hóa được uranium đến 60%. (hình dưới)

Theo Reuters, Iran hiện đang có đến 166.6 kg uranium (enriched đến 60%), đang tiếp tục được ‘làm giàu’ để đủ chế tạo được 4 quả bom nguyên tử..

* Các diễn biến quan trọng:  

Cơ sở Natanz, xây dựng ngầm 20m dưới mặt đất, từng bị phá hoại vào năm 2021, gây nổ cho một loạt các máy ly tâm , do cuộc tấn công cyber của tình báo Israel .. Các hoạt động enrichment được chuyển dần  về Fordow..

Tham vọng trở thành Cường quốc Nguyên Tử của Iran còn đang được thực hiện với việc xây dựng một Trung Tâm khác khoét sâu hơn trong núi Pickaxe (Kuh-e Kolang GazLà), cách Natanz vài km về phía Nam. Cơ sở mới có 4 đường hầm ra-vào (Fordow chỉ có hai), sẽ gây khó khăn hơn cho các cuộc không kích! Cơ sở này có thể  sẽ là nơi Iran chế tạo bom nguyên tử? 

 Israel, sau khi ‘kiểm soát được không phận Iran’ đã lần lượt đánh phá tất cả các Cơ sở liên quan đến Chương trình Nguyên tử của Iran như Lò phản ứng hạt nhân Bushehr cung cấp điện (các chuyên viên Nga điều hành Cơ sở đều đã phải di tản); Lò phản ứng chế biến nước nặng Arak; các Cơ sở chế tạo máy ly tâm tại Karaj và Tehran.., Israel cũng theo dõi và hạ sát các Chiên viên nghiên cứu, các kỹ thuật gia nguyên tử của Iran..Chỉ còn lại Fordow, là vượt quá khả năng không kích mà Israel đang có.   

Để có thể phá hủy Cơ sở Fordow, các chuyên gia vũ khí thế giới, đều đồng ý là phải cần đến loại bom GBU-57 của Mỵ, và loại này chỉ có phi cơ B-2 của Mỹ (hiện nay) mới có đủ khả năng thả được ?

Tuy nhiên nếu Hoa Kỳ quyết tâm từ chối sử dụng B-2 (?) thì Israel có thể làm gì?

GBU-57 Bunker buster bomb làm được gì?

Bunker buster bombs là loại vũ khí dùng nguyên tắc trọng lực để đâm sâu vào lòng đất, đá và các vật liệu khác như bê tông, trước khi bom cho nổ sâu dưới lòng đất. Hiệu ứng nổ có thể phá tan vị trí trúng bom hay gây sụp đổ các cấu trúc chung quanh, giết chết đối phương bị vùi lấp  dưới đất-đá..

  Bunker buster bombs có nhiều loại tùy theo trọng lượng. Israel hiện có các loại 2000 và 5000 pounds. Chỉ Hoa Kỳ mới có loại 30000 pounds GBU-57 A/B, Massive Ordnance Penetrator (MDP).

   Để có thể hủy diệt toàn Cơ sở Fordow, còn tùy thuộc vào độ sâu nơi cơ sở được xây dựng. Theo the Foundation for Defense of Democracies thì Cơ sở Fordom nằm sâu ở khoảng 60-90m (196-295 feet) dưới mặt đất.

Cách B-2 thả GBU-57:

Theo nguyên tắc kỹ thuật MOP có khả năng khoan sâu khoảng 200 feet, và đây là khoảng cách dưới sâu cùng với các khó khăn khác  khi bom thả vào khu vực núi, và kỹ thuật thả cần áp dụng, được gọi là ‘burrowing’= đào hang, theo đó B-2 phải thả liên tiếp nhiều bom kế tiếp nhau ?. Phi công điều khiển cuộc tấn công vào mục tiêu cần đánh trúng lối vào đường hầm, bay đúng góc của trục tấn công..

(Trái bom thứ nhất tạo một lỗ sâu đến 200 feet và phát nố).  Kỹ thuật tấn công đòi hỏi khả năng của phi công và Mỹ không thể ‘cho Israel mượn ‘phi cơ! Phicông Israel.. chưa được huấn luyện về B-2!)

(Trái thứ 2, theo đúng đường của trái thứ nhất. Nổ vả gây thêm thiệt hại…)

 Qua các nhận định kỹ thuật trên, thì hiện nay chỉ KQ Hoa Kỳ mới đủ phương tiện để thực hiện nội kế hoạch oanh kích phá hủy Cơ sở Fordow.

   Nhưng, theo một số chuyên gia quân sư khác thì Israel, với những thành tích quân sự ‘khó tưởng’ vẫn có thể phá hủy Fordow mà không cần MOP?

    TT Netanyahu tuyên bố “Israel có thể tự xóa bộ Fordow, nhưng cần có thời gian lâu hơn?

A- KQ Israel cũng thể dùng các F-15, có thêm các F-35 yểm trợ, tấn công Fordow theo phương pháp ‘đào hang’ với loại bom 5000 pounds đang có? 

IDF có các bom GBU-28 và GBU-109, cà 2 loại bom này đều có khả năng xuyên phá, khoan sâu vào lòng đất trước khi nổ, nhưng không đủ sức mạnh như GBU-57. F-15I đ đủ sức chở và thả 2 loại bom trên..

     GBU-28 là loại  đã được dùng trong các trận tấn công đánh phá các Cơ sở nguyên tử (như Natanz, Istafan..) trong các đợt vừa qua (từ 13 tháng 6) với những kết quả khả quan, tuy có thử đánh Fordow nhưng không đạt được kết quả mong muốn.

      GBU-109 đã được KQ Israel sử dụng trong các trận không kích tại Lebanon (2024).

   Các nhà chiến thuật đánh giá việc dùng các GBU-28 và GBU-109, chỉ có thể gây hư hại các đường hầm, lối ra-vào và  các cấu trúc trên mặt đất, cùng hệ thống thông khí nhưng không hủy hoại nổi các công trình căn bản khác của Fordow! Và trong tương lai Fordow vẫn có thể còn là một Trung tâm nguyên tử của Iran…?

B- Chiến tranh phá hoại?

    Israel đã có những chiến tích thành công ‘ngoạn mục’ trong các cuộc tấn công phá hoại và cũng từng thành công trong những vụ đột kích vào các Chương trình nguyên tử của Iran. Năm 2010, Israel đã thành công trong Chiến dịch Stuxnet cyber-attack đánh vào Hệ thống ly tâm tại Natanz, cài đặt các malware, gây  các máy ly tâm cùng một lúc ngưng hoạt động. Năm 2020, Israel hạ sát Chuyên gia nguyên tử Mohsen Fakhrizadeh, dùng đại liên điều khiển từ xa (Israel chối không nhận trách nhiệm). Nhiều vụ ám sát các nhân vật quân sự và các chuyên viên khác cũng từng do Mossad gây ra..

    Israel có thể dùng 3 phương thức phá hoại ‘bất quy ước’ để tán công Fordow:

Cắt đứt nguồn cung cấp năng lượng, như đã và đang làm tại các Cơ sở quanh Natanz. Năm 2021, một vụ mất điện toàn bộ tại Narantz đã làm hoạt động của các máy ly tâm bị trục trặc, vòng quay mất kiểm soát, gây hư hại công việc enrichment.

Tấn công cyber kiểu Stuxnet, tuy khó thực hiện vì Iran đã lo đề phòng?

Tấn công cảm tử như Israel từng thực tập : Thả các biệt đội đột kích bằng trực thăng đến các vị trí gần Fordow, đột nhập và dùng chất nổ phá hoại..

C– Dùng vũ khí nguyên tử?

     Trên nguyên tắc, Israel không có vụ khí quy ước để xóa bỏ Fordow, nhưng các chuyên gia tin chắc rằng Israel có khả năng nguyên tử để xóa bỏ Fordow! Nhiều nhà lãnh đạo Israel, kể cả Thủ tướng Yitzhak Rabin, năm 1987, đã xác nhận là Israel sẽ không phải là quốc gia đầu tiên đem vũ khí hạt nhân sử dụng tại khu vực., và chính TT Netanyahu cũng đã nhắc lại những lời này. Tuy nhiên dù Israel đang có các đầu đạn nguyên tử cỡ nhỏ (khoảng 90 đầu đạn plutonium?), IDF vẫn cần có phương tiện cần thiết để phóng đạn và phá hủy Fordow (GBU-57 mang lượng chất nổ tương đương với 2 tấn TNT, trong khi đó đầu đạn của hệ thống Davy Crockett (vũ khí nguyên tử chiến thuật nhỏ nhất của Mỹ, có thể phóng được chất nổ tương đương với 10 tấn TNT!)

     Việc sử dụng vũ khí nguyên tử có thể gây ra nhiều hệ lụy quan trọng ! gây những hậu quả không lường trước về nhân bản và môi sinh, gia tăng tình trạng thù địch, bất ổn, nghi ngờ và chạy đua tạo mãi vũ khí hạt nhân trong toàn khu vực?

Thả hay Không?

Thái độ ‘ỡm ở’ ‘cố ý của Trump là một chiến thuật quân sự kiểu ‘chơi bài poker’?

  TT Trump cho biết (20 tháng 6)..Ông giành 2 tuần để..suy nghĩ ‘về việc Cộng tác với Israel, để thanh toán Fordow”. TT Trump vẫn đòi “Iran ‘đầu hàng vô điều kiện”! và Ông tiếp tục ‘điều nhiều chiến hạm Mỹ đến khu vực, bao quanh Iran., đưa các B-2 đến những Căn cứ KQ trong khu vực Trung Động..

   Khi được các ký giả hỏi thêm chi tiết. Câu trả lời ’kỳ bí’ là “Tôi cũng chưa biết.. Tôi sẽ làm gì!.. Chờ xem?”

      “I may do it. I may not do it. I mean, nobody knows what I’m going to do”

Trần Lý cũng đành chờ.?

Trần Lý 6-2025

Nguồn: Mr.TL chuyển


Discover more from Son Rau

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Leave a Reply