Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 5 Jun 2025

18. Đỗ Kim Bảng

Đã có một thời, gần như các học

sinh ở miền Nam, không ai lại không biết đến ca khúc Mùa Thi của Kim Bảng. Người ta hát bài đó trước ngày thi và sau ngày thi, để vui thêm và cũng để buồn thêm.

Ai vui thêm, ai buồn thêm? Có

cần phải nói ra không nhỉ?

“Gậm một mối căm hờn trong cũi sắt” hận này, kỳ hai, ta sẽ “thanh toán”.

Xưa, vào cái thời bài Mùa Thi của Kim Bảng còn “vừa được yêu vừa bị ghét” đó, tổ chức thi cử ở miền Nam có một kỳ thi Tú Tài thứ hai, trong cùng năm, để các thi sinh “dẫm phải vỏ chuối” lần trước, thử thời vận một lần nữa.

Thầy Trần Bích Lan, thi sĩ Nguyên Sa còn tặng cho các sĩ tử, trong đó có không biết bao nhiêu môn sinh của thầy một câu thơ, một lời nhắc nhở, còn có thể coi là một lời “đe dọa nữa: “Muốn làm người yêu thì phải thi đỗ tú tài”. Ban Hợp Ca Thăng Long đã có lần biến Mùa Thi thành một nhạc cảnh: Đây bao bộ mặt cười ra nước mắt

Than câu học tài thi phận [í a]

Đây bao tiếng cười khúc khích khoe rằng

Phen này tao hỏng thì ai đậu cho!

Nghe Hoài Trung hát mấy câu ấy kèm theo hai chữ “í a” với cái giọng mếu máo khó chịu lắm!

Hai chữ “khúc khích” không biết do chính tác giả (hay Ban Thăng Long?) có khi sửa thành “đắc chí” và câu hát trở thành “đây bao tiếng cười đắc chí khoe rằng, phen này tao trượt thì ai đậu cho”, nghe lại càng khó chịu. Ai khó chịu có cần phải nói ra không nhỉ?

Cũng như Nguyên Sa, Đỗ Kim Bảng là một nhà giáo. Bài học các thầy dạy trong lớp và “quà tặng” của các thầy ở ngoài lớp, hẳn nhiều trò sẽ còn nhớ đời, dù mình có “Học sôi cơm nhưng chửa chín”. Thời nào thì chắc người thi trượt cũng nhiều hơn người thi đậu. Nhưng cả những người đã “hỏng” làm người yêu vì không đậu tú tài và những người thi đậu, lấy được người

yêu, thuở ấy, đều cho rằng, mình đã được sống một thời rất đẹp. Vậy, cuộc đời sau đó không còn đẹp nữa sao? Lý do?

Lấy một câu thơ của Hoàng Cầm để làm câu trả lời, được chăng:

“Mời anh lên rừng xanh, hỏi những cành lá biếc”.

Ngoài Mùa Thi, Đỗ Kim Bảng còn có nhiều ca khúc được yêu thích, nhất là bài Bước Chân Chiều Chủ Nhật:

Tôi thích lang thang trong chiều chủ nhật

Nghe tiếng chân vang lên từng điệu nhạc

Để lòng nhẹ ru với thành phố im

Vì ngày mai nắng lên

Phố phường xóa nhòa bước êm

Nhưng nhắc tới Đỗ Kim Bảng, người ta vẫn nhớ ngay đến Mùa Thi của ông:

Hôm nay ngày thi

Bao nhiêu người đi

Xe! Rộn rịp

Lớp tràn người

Niềm vui vấn vương

Thi ơi là thi

Sinh mi làm chi

Bay: nghẹn ngào

Bám: ồn ào

Buồn vui vì mi

Đây bao bộ mặt cười ra nước mắt

Than câu “Học tài thi phận” (ía)

Đây bao tiếng cười

Khúc khích khoe rằng

“Phen này tao hỏng thì ai đậu cho!”

Hôm nay còn thi

Mai kia còn thi

Ôi! Đời đời

Khóc cùng cười hòa theo mùa thi

Được biết Đỗ Kim Bảng sinh tại Quảng Nam năm 1932. Ông xuất thân Đại Học Sư Phạm và hiện sống tại Hoa Kỳ.

Lệ Thu