Tốt đen

vietmessenger.com

Nguyễn Thụy Long

KHÔNG GIAN xuất bản 1971

Post by Sơn râu 20 Apr 2025

Chương 19.

MINH NGỦ DẬY, HAI MẮT CAY XÈ, trời chưa sáng hẳn. Ngọc còn ngủ say. Minh để vợ ngủ, chàng nhủ thầm, nàng cũng chẳng cần đi làm chi. Minh ra sau nhà rửa mặt đánh răng, chàng mặc quần áo lẹ làng, chàng nghĩ đến những công việc mình phải làm hàng ngày, hôm nay tiệm vẽ của chàng phải giao hàng đúng hẹn.

Khi Minh mặc quần áo xong, Ngọc cũng dậy, Minh nói với vợ:

– Thôi anh đi làm trước nghe, em đưa con đi sau cho anh.

– Còn sớm mà anh.

– Hôm nay anh nhiều việc lắm.

– Dạ, anh đi trước đi, chiều về sớm đón em nghen, đến tiệm mình đi coi căn nhà ấy.

Minh cúi xuống hôn vợ, chàng nhìn con, cúi hôn trên má nó. Chàng dắt xe ra cửa, gió sớm chỗ mai mát rười rượi, Minh phóng xe ra thẳng tiệm hủ tiếu, chàng thấy trời còn quá sớm, cơn buồn ngủ chưa tan, Minh uống trước một ly cà phê nóng, tô hủ tiếu bốc khói nghi ngút, sao Minh thấy sáng nay mình ăn uống ngon thế. Chàng lại tiếp tục nghĩ đến căn nhà mình sẽ thuê, chàng tính toán đến những vật dụng mình sẽ mua, chàng mỉm cười, ít ra chàng cũng khá hơn thằng cha chủ mình đang làm bây giờ, nhiều gã chủ của chàng có biết vẽ vời gì đâu, vậy mà gã cứ việc ngồi một thu tiền. Chỉ một năm sau, chỉ một năm thôi, Minh sẽ khá không kém gì hắn, bây giờ đầu tiên Minh chỉ kiếm một thằng nhỏ phụ việc với mình, chàng sẽ dạy cho nó nghề, nếu một vài tháng cửa hàng chàng khá, chàng sẽ mướn thêm một vài người thợ nữa, điều chắc chắn chàng không bóc lột họ như gã chủ chàng đang làm. Minh tưởng tượng đến đời sống của mình sau này, thằng con trai chàng sẽ đi học đàng hoàng, vợ chàng không còn phải đi làm nữa, nàng ở nhà giúp việc nhà giúp chàng công việc nọ kia, nàng cũng là một bà chủ, nàng có người làm để sai bảo. Niềm ước mơ của Minh thật đơn sơ, nhưng chàng thực hiện được không có gì khó khăn, trong nhà chàng sẽ đầy đủ tiện nghi, hàng tuần chàng có thể đưa vợ đi chơi. Những ngày đen tối của chàng đã qua rồi.

Mặt trời đã ló dạng, Minh trả tiền, chàng ra xe, chàng chạy xe chậm chậm, chàng nghĩ bụng mình chẳng cần chạy mau làm gì, trời vẫn còn sớm, đường phố lúc này đông đảo, Minh thấy lính cảnh sát đứng đầy đường, chàng nghĩ bụng, sao hồi nầy cảnh sát bắt lính quá trời. Một số người bị xét giấy đang đứng năn nỉ, một tiếng còi thổi ré lên, người cảnh sát ra hiệu cho Minh dừng lại xét giấy tờ. Chàng có đủ giấy tờ hợp lệ nên không lo ngại.

Người cảnh sát đến bên Minh ra hiệu:

– Cho xem giấy.

– Giấy gì?

– Thẻ căn cước.

Minh mở bóp lấy thẻ căn cước đưa cho người cảnh sát, chàng quan sát những người bị xét giấy, có lẽ họ không đủ giấy tờ hợp lệ, một vài người đang năn nỉ, Minh thương hại cho họ, người cảnh sát hỏi Minh giọng chỏng lỏn:

– Còn giấy gì khác không?

Minh thấy bực tức chàng trả lời xẳng:

– Còn coi giấy gì nữa?

– Hợp lệ tình trạng quân dịch.

– Cũng có nữa.

Người cảnh sát gắt lên:

– Thì đưa đây, tôi đâu có thì giờ mà đứng nói chuyện với anh.

Minh lấy thêm giấy giải ngũ ra đưa cho người cảnh sát:

– Xin lỗi, tôi không có thì giờ đứng nói chuyện nhiều.

Minh bực mình khi thấy gã cảnh sát xem cái giấy của mình quá kỹ, gã cảnh sát thủng thẳng nói:

– Hồi này giấy giả nhiều lắm.

– Nhưng giấy giải ngũ của tôi không giả.

Người cảnh sát nhìn Minh, anh ta có vẻ bực khi thấy Minh trả lời như vậy. Thằng cha này dám trả lời với cảnh sát như vậy thì láo thật. Người cảnh sát nghĩ thật nhanh, à thằng cha này muốn khó dễ mình cho khó dễ luôn, gã gấp tờ giấy giải ngũ lại, hỏi Minh:

– Có tướng mạo quân vụ không? Minh càng bực mình:

– Có chớ sao không.

– Đưa coi.

Minh lại đưa bản tướng mạo quân vụ cho gã, mỉa mai:

– Coi thử xem có phải giả không?

Gã cảnh sát không thèm coi giấy tướng mạo quân vụ, gã gấp vào tờ giấy giải ngũ rồi cho vào túi mình:

– Giấy giả nhiều lắm, muốn chắc ăn hơn để điều tra lại.

Minh cáu kỉnh:

– Tại sao lại kỳ cục vậy?

Gã cảnh sát trả lời thẳng vào mặt Minh:

– Không có gì đáng ngạc nhiên hết.

– Tôi đưa đủ giấy tờ phải cho tôi đi chớ.

Người cảnh sát chỉ vào ngực mình:

– Nhân viên công lực có quyền nghi ngờ tất cả giấy tờ.

Minh dựng xe đứng hẳn xuống đường:

– Tôi còn phải đi làm ăn, chớ tôi đâu có thì giờ đứng đây.

Người cảnh sát lạnh lùng:

– Tôi có cấm anh đi làm đi ăn đâu?

– Vậy trả giấy tờ để tôi đi chứ?

– Tôi nghi ngờ giấy anh là giấy giả. Minh bực bội:

– Trời ơi, nếu anh nghi ngờ, thì coi đi rồi trả lại tôi đi làm chớ.

– Tồi không đủ sức coi, không đủ sức phân biệt, phải có cơ quan chuyên môn.

– Anh muốn làm khó dễ tôi phải không?

Người cảnh sát hầm hầm:

– Anh nên giữ gìn lời nói. Minh càng cáu kỉnh:

– Giữ gìn cái gì, anh ăn hiếp tôi như vậy mà bảo tôi giữ gìn.

Người cảnh sát cứng rắn hơn:

– Anh có thể bị đưa ra tòa vì tội nhục mạ nhân viên công lực trong khi thi hành nhiệm vụ.

Minh càng cãi:

– Nói cho anh biết, anh đừng nói bậy, từ nãy giờ tôi nói với anh tử tế.

– Vậy thì nên giữ sự tử tế đó.

Người cảnh sát huýt còi, anh ta lại chận một thanh niên khác, người thanh niên có vẻ biết điều, gã khúm núm trước người cảnh sát, hai tay đưa giấy tờ cần thận cho người cảnh sát chỉ coi qua rồi cho đi, người thanh niên không quên cám ơn. Minh bực bội, chàng nói:

– Tôi đã làm đủ nhiệm vụ, anh đòi coi giấy, tôi đã đưa anh coi giấy, không thiếu một thứ giấy cần thiết nào, vậy anh đừng làm phiền tôi chứ.

Người cảnh sát nhìn Minh:

– Tôi không có thời giờ để cãi lộn với anh.

– Tôi yêu cầu anh trả lại giấy cho tôi.

– Hãy giữ gìn lời nói.

– Tôi không làm điều gì trái hết.

– Muốn thắc mắc khiếu nại gì chờ lát nữa xong công việc của tôi đã.

Minh tức ứ lên cần cồ, chàng không làm gì được, chàng nhìn mấy người cảnh sát, họ cũng đang bận xét giấy tờ.

Minh đành đứng chờ. Mặt trời đã lên cao, có lẽ chàng đi làm bây giờ cũng muộn, chàng càu nhàu một mình, gần chàng có mấy người thanh niên bị xét giấy tờ không đủ nên phải đứng lại, mặt mũi người nào người nấy buồn so, Minh đến bên cạnh một người hỏi:

– Họ chưa cho cậu đi à?

– Mẹ, tôi thoát bao nhiêu lần không ngờ lần này kẹt giờ ở đây vậy chớ.

– Không có giấy hợp lệ tình trạng quân dịch?

– Trốn lính mà giấy tờ hợp lệ mẹ gì.

Gã than thở: tôi bị bắt lần này mẹ con nhà nó đói, vợ tôi thì bệnh tật liên miên con tôi còn nhỏ có biết gì đâu, biết thể hồi ấy tôi đi lính mẹ cho rồi, bây giờ được giải ngũ có phải khỏe không?

Minh nghe hắn nói vậy càng thêm bực tức:

– Tôi nè, có thiếu thốn giấy tờ gì đâu, mà họ giữ tôi ở đây, đòi giấy gì đưa giấy nấy, bây giờ họ giữ tôi ở đây không cho tôi đi.

– Anh có giấy tờ hợp lệ tình trạng quân dịch hả?

– Có chớ sao không, đi lính sáu bảy năm trời mà.

– Chuyện vô lý vậy sao?

– Vô lý thấy mẹ, họ làm khó làm dễ mình.

Người thanh niên suy nghĩ một lát rồi hỏi: Tôi hỏi thiệt anh điều này nhé:

– Cái gì?

– Khi trình giấy, anh có nói gì không?

– Nói mẹ gì, mình hợp lệ thì thôi chớ.

Người thanh niên lắc đầu:

– Như vậy đâu có đủ.

– Vậy như thế nào mới đủ?

– Khi trình giấy anh cần phải nói năng đàng hoàng với cảnh sát, anh nên nhớ rằng họ có quyền giữ giấy tờ của mình kia mà.

– Nhưng giấy tờ của tôi hoàn toàn hợp lệ.

– Hợp lệ cũng thây kệ anh.

– Sao vậy?

– Người ta cần anh lễ phép.

– Tôi có nói điều gì không lễ phép đâu.

– Anh không hiểu gì hết trơn, lễ phép đây là phải biết năn nỉ cảnh sát.

– Tại sao lại phải năn nỉ, tôi đầy đủ. Gã nhìn thẳng vào mặt Minh:

– Bởi vậy anh mới là thằng ngu.

– Tại sao là ngu?

– Anh lý sự cùn với cảnh sát anh chỉ thiệt vào thân mà thôi. Đối với cảnh sát, nhất là cảnh sát bắt lính thì lúc nào anh cũng phải ngoại giao, cho dù anh hợp lệ tình trạng quân dịch đi nữa, anh vẫn năn nỉ như thường, chẳng hạn như anh bị hỏi giấy, anh phải nhảy xuống xe, đầu tiên là nở một nụ cười thông cảm, nụ cười để cho người cảnh sát hỏi giấy anh thấy rằng anh ta quan trọng và to nhất trên cõi đời nầy, sau nghi lễ thường thức, anh đặt tay vào bốp hỏi một câu hết sức nhẹ nhàng, lễ phép: Thưa xếp còn coi những giấy gì? Gã liếm mép, lén nhìn những người cảnh sát nói tiếp:

– Người cảnh sát sẽ hỏi anh xẳng giọng: «cho coi giấy hợp lệ tình trạng quân dịch”, anh phải tỏ ra lúng túng sợ sệt một chút, cho dù anh hoàn toàn hợp lệ, anh rút bóp ra, tay run được càng tốt, nếu khéo hơn mặt anh xanh rờn, anh lóng ngóng lấy giấy tờ, hai tay trình người cảnh sát nói: “Thưa giấy em đây”, nếu anh thấy người cảnh sát còn có vẻ khó khăn, anh cứ năn nỉ tưới hạt sen, xếp xem xong trả lại cho anh, anh không quên cám ơn một câu, đó là bài con cá, những thằng không có giấy hát bài con cá còn thảm thiết hơn nữa, thằng nào quen nghề còn biết thông cảm xếp.

Hôm nay tôi lại chẳng có một xu dính túi nào, đù má, cái con vợ tôi, ngày hôm qua mình đã để một tờ căn cước Trần Hưng Đạo vào túi, vậy mà nó lấy cha của mình mất, sáng nay tôi vững bụng quá, đến lúc bị hỏi rờ đến túi không, cháng váng luôn. Đù mẹ, xui ơi là xu. Nếu có tờ căn cước Trần Hưng Đạo thì xong rồi, tôi và cảnh sát sẽ dễ thông cảm nhau hơn.

Gã thanh niên thở dài thượt một cái:

– Hồi nãy tôi nhìn thấy anh, anh thiệt là người bất lịch sự.

– Bất lịch sự ở cái chỗ nào, hỏi giấy gì thì đưa giấy đó.

– Xếp hỏi giấy anh mà anh không sợ chút nào hết, anh ngồi trên xe đưa giấy, anh lại dám to tiếng với xếp nữa.

– Bộ ông nội tôi sao mà tôi năn nỉ?

– Anh có hàng ngàn ông nội chớ không phải một ông nội đâu.

– Bộ tôi còn phải lạy sao?

– Nếu cần thì cứ lạy, có ai chê cười anh đâu mà anh sợ.

Minh im lặng, chàng xét lại thái độ của mình, chàng thấy rằng mình hơi bất lịch sự với người cảnh sát, hỏi người thanh niên:

– Bây giờ tôi phải làm gì?

– Tới năn nỉ xếp.

– Năn nỉ sao?

– Ca một bài con cá cho mùi. Minh bực bội:

– Nhưng tôi…

– Tôi biết rồi, anh hợp lệ tình trạng quân dịch chớ ai không biết, nhưng anh cứ ca một bài cho xôm trò, mất mát mẹ gì mà anh sợ.

Gã hỏi Minh:

– Ra ca lẹ lên, xếp chắc cũng nguôi giận rồi.

Minh buồn bã lắc đầu:

– Mẹ, sao lại khó quá vậy nhỉ, hiếu thảo với bố mẹ đã mệt rồi, bây giờ lại hiếu thảo với cảnh sát nữa thì sống sao nổi.

– Muốn sống thì nghe lời tôi.

– Bộ họ dám thủ tiêu giấy tờ của tôi sao?

– Anh là cái thá gì mà họ không dám, nói cho anh biết họ xé giấy của anh đi anh cũng không dám làm gì nữa kia.

Minh lo lắng, chàng nghĩ bụng, rất có thể, chàng đành vuốt giận, chàng gật đầu:

– Thôi được, tôi ra năn nỉ một phát.

– Nên ca ngay, nên ca liền tức thì.

Minh định quay ra, gã thanh niên gọi giật lại:

– Nè.

– Cái gì vậy?

– Biết ca chưa?

– Đại khái là năn nỉ chớ gì?

– Năn nỉ có cả triệu lối, ca phải có bài có bản hẳn hòi chớ đâu phải ca bậy bạ được.

– Ca sao?

Gã nhanh nhảu:

– Phải ca rằng vợ đau con ốm, tình trạng hết sức bi thảm.

– Được.

Minh tới gần người cảnh sát, người cảnh sát làm mặt lạnh:

– Đi ra kia đứng. Minh xuống nước:

– Xin xếp thông cảm cho tôi xin lại giấy tờ. Tôi đi làm giờ nầy muộn quá rồi.

Người cảnh sát chưa nguôi giận:

– Anh nói thông cảm hả?

– Dạ xin xếp thông cảm cho tôi.

– Thông cảm suông vậy sao?

– Thưa xếp tôi chỉ biết năn nỉ xếp như vậy thôi.

Người cảnh sát mặt vẫn lạnh lùng:

– Tại sao anh lại năn nỉ tôi, hồi nãy anh hung hăng lắm mà.

– Thưa xếp hồi nãy tôi hơi nóng, mong xếp thông cảm mà bỏ qua cho.

Người cảnh sát hù:

– Anh đủ giấy tờ phải không?

– Dạ, tôi đã đưa cho xếp xem.

– Vậy thì anh có điều gì lo lắng đâu.

– Nhưng thưa xếp, tôi đứng đây đã lâu quá, tôi đi làm trễ giờ chủ tôi đuổi tôi tội nghiệp cho tôi. Cả gia đình tôi có một mình tôi đi làm. bây giờ tôi thất nghiệp thì vợ con tôi đói.

Người cảnh sát vẫn lạnh lùng:

– Rất tiếc tôi không làm gì được.

– Xếp làm ơn coi lại giấy tôi, rồi cho tôi đi.

– Giấy tờ anh thật hay giả?

– Xin thề là thật hoàn toàn, tôi đâu có giấy giả.

– Đó là lời khai của anh, còn nghi ngờ vẫn là quyền của tôi, quyền của kẻ thi hành luật pháp.

Minh quýnh quá, chàng biết mình đang gặp rắc rối nặng, chàng không còn khí phách của một người hợp lệ:

– Thưa xếp, giấy tôi có chữ ký có con dấu đàng hoàng mà.

– Giấy giả cũng có con dấu chữ ký, sao anh ngu quá vậy.

– Tôi xin thề với xếp…

– Luật pháp, một là một hai là hai, không có vụ thề bồi.

Minh càng năn nỉ dữ, người cảnh sát nói:

– Ra kia đứng chờ tôi.

– Nhưng, lát xếp cho tôi đi chứ?

– Tôi cần đưa anh về quậnxét lại giấy tờ của anh, nếu là giấy thật thì anh về còn giấy giả thì anh đi lính.

– Trời ơi xếp, xếp không thông cảm cho tôi sao, tôi còn phải đi làm nữa mà.

– Ở đây còn nhiều người có nhiều lý do hơn anh, nhưng luật pháp là luật pháp tôi không thể nào thả anh về được.

Người cảnh sát lại nhìn Minh:

– Giấy tờ anh là thứ thiệt, thì anh còn sợ gì nữa, anh giấy giả mới ngán chứ.

– Vâng, nhưng tôi không muốn mất thời giờ.

– Bộ thời giờ của anh mới quí còn thời của tụi tôi là đồ bỏ sao, thôi đừng làm mất thời giờ tôi.

Minh tức nghẹn lên cần cổ, chàng tức đến tột độ không nói được một lời nào. Người cảnh sát bồi thêm một câu:

– Giấy tờ anh tôi nghi là giả quá.

– Đâu có giả.

– Không giả sao anh lại năn nỉ tôi dữ vậy, mình là người lương thiện mình sợ gì, cho dù đi đến đâu kia mà.

– Bởi vì tôi còn phải đi làm.

– Anh đã nói vậy thì anh về quận. Thôi ra đàng kia đứng đi, tôi không có thì giờ nói chuyện với anh.

Minh biết năn nỉ cũng bằng thừa, chàng lủi thủi ra chỗ bọn người bị bắt, gã hồi nãy lại hỏi Minh:

– Thế nào?

– Không ăn thua gì hết.

– Chắc mày hát không đúng bài.

– Năn nỉ vậy chớ còn năn nỉ sao nữa.

– Về đằng quận chứ sao?

– Về thì về, ngán gì.

– Hung nhỉ?

– Chớ bây giờ làm sao, có về quận người ta cũng thả tôi.

Gã thanh niên nhún vai bỏ đi.

Một lát sau Minh thấy chiếc xe cảnh sát tà tà chạy tới, người tài xế ép sát vào lề đường, anh ta cũng là một cảnh sát viên, anh ta thò cổ ra ngoài cười với người cảnh sát đứng dưới đường:

– Hôm nay nhiều thế mày?

Người cảnh sát đứng dưới đường, mặt hầm hầm, anh ta không buồn cười với người cảnh sát ngồi trên xe, anh cau có với những người bị bắt:

– Lên xe, lên xe lẹ lên mấy ông nội. Một vài người có xe gắn máy hỏi:

– Còn xe của chúng tôi?

– Khiêng luôn lên xe, có vậy cũng phải hỏi.

Minh bực tức nhưng chàng bất lực, chàng không thể làm gì được trước quyền lực của họ chàng đành nhờ một người, trong bọn bị bắt khiêng dùm chiếc xe của chàng lên xe hơi, khi tất cả mọi người ngồi yên một chỗ, người nào người nấy mặt buồn thiu, nhìn xuống đường phố đông đảo dưới kia thở dài thở ngắn. Minh thấy có người rưng rưng nước mắt. Chiếc xe chạy lắc lư trong thành phố. Minh bỗng nhớ tới vợ tới con, chàng nghĩ bụng không lẽ người ta bắt chàng phải đi lính nữa sao. Minh bồn chồn, chàng không thể giữ hoài im lặng được, chàng hỏi một người ngồi bên cạnh mình:

– Tôi có được thả không?

Người đàn ông đứng tuổi mắt đỏ hoe nhìn Minh hỏi lại:

– Bị bắt vì không có giấy tờ hợp lệ tình trạng quân dịch phải không?

Minh lắc đầu:

– Không tôi đầy đủ giấy tờ hết, hiện người cảnh sát hỏi giấy tôi giữ.

Người đàn ông ngạc nhiên:

– Đầy đủ giấy tờ mà cũng bị bắt sao?

– Đó mới là một chuyện lạ, anh ta nghi giấy tờ của tôi giả.

Người đàn ông lạ nhìn quanh rồi nói nhỏ bên tai Minh:

– Có phải giấy giả không? Chỗ anh em cùng hoàn cảnh tôi hỏi thiệt.

– Không, tôi xin thề không phải giấy giả, tôi đã đi lính sáu bảy năm trời, tôi giải ngũ có giấy tờ đàng hoàng mà.

– Vậy thì anh không có điều gì lo ngại hết, về đến quận người ta sưu tra anh rồi người ta thả anh ngay, còn như tôi đây lần này không thể thoát được. Cách đây một năm tôi có bị bắt lính, họ đưa tôi xuống Quang Trung, họ tập quân sự, nhưng mãn khóa tôi trốn luôn, chắc lần này khó trốn lắm.

Minh không mấy để ý tới những lời tâm sự của người bạn ngồi bên cạnh, chàng nghĩ đến mình, chàng tự trách mình không khéo ăn khéo nói nên mới bị bắt oan uổng như vậy, phải chi chàng hiểu tâm lý một chút ngay từ đầu thì bây giờ chàng đâu có ngồi trên chiếc xe chật chội này. Nhưng dù muốn dù không nội trong ngày này người ta cũng thả chàng ra, chàng là người hoàn toàn hợp lệ, có phải là tội “hỗn láo” với nhân viên công lực trong khi thừa hành công vụ, nhưng điều đó không có gì quan trọng, nếu cần chàng sẵn sàng xin lỗi.

Chàng tiếc là mình mất oan uổng một buổi làm, ngày hôm nay lại là ngày chàng lãnh lương hàng tuần, chàng đã tính sẵn, buổi chiều hôm nay lãnh lương xong, chàng sẽ mua cho thằng con trai của chàng một chiếc xe đạp ba bánh, chàng đã ngắm sẵn từ bao nhiêu hôm nay, chắc chắn thằng con chàng sẽ sung sướng vô cùng, nó sẽ hãnh diện với những đứa bạn cùng xóm, không một thằng con nít nào trong xóm nhiều đồ chơi như con chàng, còn Ngọc, chàng sẽ đưa Ngọc đi may một chiếc áo dài, chiếc áo dài vải nội hóa mà Ngọc thường ao ước.

Chàng không hề nghĩ đến một thứ gì riêng cho chàng, chàng sung sướng, hãnh diện, cái hãnh diện của một người chồng thương vợ thương con. Minh lại quay sang người bên cạnh:

– Cảnh sát sưu tra mình có lâu không?

– Chóng mà.

– Buổi trưa nay tôi đã ra được chưa?

– Có thể họ xét xem ai hợp lệ thì thả ra ngay lập tức, họ không quên xin lỗi mình.

Minh lắc đầu:

– Điều đó không quan trọng tôi chỉ muốn càng ra sớm càng tốt.

– Không, thủ tục là như vậy, trường huấn luyện cảnh sát có dạy cảnh sát phép lịch sự kia mà. Họ có thể bê bối gì chớ chỗ lịch sự thì không có thể tưởng tượng được.

Minh cười nhạt, chàng không có ý kiến gì về phép lịch sự của cảnh sát cả, chàng chỉ mong ra quận cảnh sát cho mau chóng, đó đã là một điều may mắn cho chàng rồi.

Lần đầu tiên trong đời, chàng nghe nói đến phép lịch sự của cảnh sát mà phép lịch sự đó lại do trường cảnh sát huấn luyện đàng hoàng, nếu quả có thật như vậy thì cũng vui.

Chiếc xe chạy vào trong một quận cảnh sát, áp tải nhảy xuống xe trước, mặt anh ta cau có bực dọc:

– Đến nơi rồi, thôi xuống đi các cha.

Bọn người bị bắt lục đục nhảy xuống, Minh nhờ người bạn mới quen, khiêng giúp cái xe gắn máy xuống cho mình. Minh nhìn quanh, chàng không thấy người cảnh sát thu giấy của chàng hồi nãy đâu, chàng thoáng lo lắng, chàng hỏi người cảnh sát áp tải:

– Thưa xếp.

Người cảnh sát cau có:

– Chuyện gì vậy? Mang xe vào đàng kia.

Anh ta chỉ cho Minh đi theo một người cảnh sát khác, nhưng Minh vẫn đứng nán lại:

– Thưa xếp, tôi muốn hỏi xếp một điều.

Người cảnh sát vẫn giữ nguyên bộ mặt cau có:

– Hỏi gì?

– Thưa hồi này tôi có bị tịch thu giấy tờ…

– Biết rồi.

– Xếp có mang theo không? Người cảnh sát trừng mắt:

– Anh hỏi làm chi vậy?

– Giấy tờ của tôi có bị thu.

Người cảnh sát bực bội về những lời ngu xuẩn của Minh, anh ta đẩy Minh:

– Mang xe ra đàng kia, chuyện giấy tờ có hết, trốn lính bị bắt rồi than trời.

– Thưa xếp, tôi không trốn lính…. Người cảnh sát hét lên:

– Đi, tôi nói anh đi ngay không tôi nhốt anh bây giờ.

Minh biết hỏi cũng vô ích, chàng đành dắt chiếc xe đi theo người hướng dẫn, chàng đau xót khi nhìn chiếc xe của mình phải chung lộn với đám xe bẩn thỉu ngoài trời. Chàng từng nâng niu chiếc xe của mình, không ngày nào chàng không chịu khó lau chùi, hàng tuần chàng tháo máy xe ra để căn lại, chiếc xe của chàng máy móc tốt, Minh từng khoái trá khi nghe máy nổ giòn tan.

Vậy mà bây giờ, nó phải nằm chung với đám xe này, có những chiếc xe hình như để lâu ngày quá mất cả máy móc lẫn đèn đuốc. Nhưng Minh tự nhủ: Chiếc xe của mình chỉ nằm đây trong chốc lát, dù muốn dù không, chiều nay khi được thả ra chàng phải mang chiếc xe ra lau chùi lại cho sạch sẽ.

Người cảnh sát cùng đứng ngắm chiếc xe với Minh, anh ta nói:

– Coi bộ anh cưng cái xe này dữ? Minh thú thật:

– Ngoài vợ con ra tôi chỉ có xe này là đáng kể.

– Tôi cũng có một chiếc xe giống như anh nhưng không được tốt bằng.

Anh cúi xuống xem máy:

– Máy anh cũ nhưng có vẻ tốt. Minh thấy hứng thú:

– Xe tôi mua lại, tôi đưa thợ làm máy lại hoàn toàn, tôi chịu khó châm dầu nhớt nên xe rất tốt, bu-gi không bao giờ tôi dùng quá ba tháng, lửa coi như tuần nào tôi cũng canh lại, bình xăng ống dẫn xăng, tôi xem hoài, xe sở dĩ hay hư là do lửa yếu, bu-gi hay chết hoặc ngộp xăng nếu mình biết săn sóc một chút thì xe chạy tốt lắm.

Người cảnh sát có vẻ thán phục cách dùng xe của Minh, nhưng anh ta nhớ ngay tới nhiệm vụ của mình:

– Thôi, bây giờ anh theo tôi đi vô phòng giam đã, nếu có dịp mình sẽ nói chuyện nhiều về cách dùng xe.

Minh còn quyến luyến nhìn chiếc xe của mình lần cuối, chàng nói nhỏ với người cảnh sát:

– Chiếc xe của tôi không thể để lâu được chỗ này, lát nữa tôi sẽ ra lãnh xe về.

Người cảnh sát có lẽ hiểu Minh, anh ta nói:

– Ừ có phải đi lính thì anh cũng nên báo cho người nhà tới lãnh cái xe về.

Minh cãi:

– Không, tôi đi lính sao được.

– Bị bắt quân dịch mà không đi lính thì đi đâu.

– Nhưng tôi đâu có bị bắt, chỉ một sự hiểu lầm thôi mà, tôi đi lính rồi, tôi có đầy đủ giấy tờ…

Người cảnh sát lại cau mặt:

– Anh nói lạ, anh có đầy đủ giấy tờ mà anh lại vào đây.

– Ông cảnh sát bắt tôi vì nghi tôi dùng giấy giả, nhưng tôi xin thề với xếp đó là giấy tờ thật, tôi tạm thời về đây để cảnh sát sưu tra, nếu tôi dùng giấy tờ thiệt thì phải thả tôi ra chứ.

Người cảnh sát gật đầu.

Minh bị đưa vào một phòng giam tạm, căn phòng chật hẹp đầy ắp người nằm ngồi ngổn ngang. Trước khi bị đẩy vào phòng giam, Minh còn ngoái lại nói với người cảnh sát:

– Bao giờ thì tôi được sưu tra? Người cảnh sát trả lời như cái máy:

– Nội nhật ngày hôm nay.

– Nếu tôi không có tội gì thì được thả ngay chớ?

– Cái đó dĩ nhiên.

Minh than phiền vì mất một buổi làm, người cảnh sát hỏi Minh:

– Có tiền không, đưa tôi mua cơm đĩa giùm cho.

– Trong này không có cơm à.

– Có nhưng mà khó nuốt lắm.

Minh đành đưa cho anh ta mấy chục bạc mua đĩa cơm sườn và một ly cà phê đen. Minh kiếm một xó ngồi, những người cùng bị bắt lính với Minh yên phận ngồi một xó, có người tìm cách nhờ liên lạc về gia đình để báo tin.

Gã cùng bị bắt với Minh tới hỏi Minh:

– Có cần liên lạc về gia đình không, có người chiều hôm nay ra đó.

Minh tự tin:

– Tôi có trốn lính đầu, lát họ sưu tra tôi họ phải thả tôi ra. Có lẽ chiều hôm nay tôi cũng về nhà, có cần nhắn nhe gì tôi tới nói cho.

Người bạn mới không mấy tin tưởng, anh ta nghi ngờ:

– Bộ chuyện đó có thật sao?

– Ai nói dối làm chi.

Minh không ngại ngùng ngồi kể lể rành rẽ trường hợp của mình. Người bạn mới chăm chú nghe, cuối cùng anh ta kết luận:

– Tôi sợ anh kẹt vụ này.

Minh trợn mắt:

– Tại sao lại kẹt.

Người bạn mới chỉ vào ngực mình:

– Tôi là người có kinh nghiệm nhiều với cảnh sát, tôi hiểu họ hơn anh.

– Vậy là làm sao?

– Không làm sao hết. nếu họ muốn chơi xấu anh thì cũng không phải chuyện khó.

– Tôi có làm gì đâu mà họ chơi xấu tôi.

– Anh có tội là làm cho cảnh sát nổi giận, anh không hiếu thảo với cảnh sát nên anh có thiệt vào thân.

Minh khinh thường:

– Anh thiệt nói lạ.

– Không lạ đâu, cứ chờ xem.

– Chờ thì chờ…

Người bạn mới không nói chuyện với Minh nữa, anh ta kiếm một chỗ nằm, quay mặt vào tường. Người cảnh sát đã mang cơm và cà phê vào cho Minh, Minh thầm khen cảnh sát ở đây nhã nhặn, chàng cám ơn người cảnh sát rối rít, còn gần một trăm bạc Minh biếu người cảnh sát nốt. Một thằng lõi có lẽ bị bắt về tội ăn cắp ăn trộm gì đó, chờ cho người cảnh sát quay đi, nó chửi thề một câu:

– Đù mẹ lớn cái đầu mà ngu. Minh có cảm tưởng thằng nhỏ chửi xéo mình, chàng vừa ăn cơm vừa hỏi thằng lỏi. ranh.

– Ê có phải mày chửi tao không nhỏ?

Thằng nhỏ nhún vai một cái:

– Thằng nào ngu thì chửi. Minh bực mình:

– Nếu mày muốn chửi tao thì chửi đi, ranh con.

Thằng nhỏ nhìn thẳng vào mặt Minh:

– Chú có thấy chú ngu không?

– Ngu cái gì?

– Cho tiền cảnh sát có ngu không?

– À cái chuyện đó có gì là lạ đâu, người ta giúp tao thì tao đền ơn.

Thằng nhỏ cười mũi một phát thật đểu:

– Chú bị bắt lần đầu phải không?

– Rồi sao?

– Bởi vậy tôi mới nói chú ngu, chú biết quái gì, thằng cha cảnh sát vừa rồi là thằng cha thầu cơm ở đây, con vợ hắn bán cơm cà phê ngoài cổng, nói thiệt nó còn mong bán được hàng… Vậy mà chú còn cho tiền nó, còn cám ơn rối rít nữa, vậy không phải ngu sao?

– Mày rành dữ.

– Không rành sao được, tôi vô đây hoài hoài mà, tôi còn lạ lùng gì mấy thằng cha cảnh sát này.

Minh không giận thằng nhỏ, chàng tò mò:

– Bộ bị bắt hoài sao?

– Bị bắt hoài.

– Tội gì?

– Đủ thứ tội, ăn trộm ăn cắp, móc túi, ối nhiều thứ lắm, hơi sức đâu mà kể cho hết được.

Thằng lỏi nói một hơi tội trạng của mình, không một chút ngượng ngập. Nó tự kể tội mình một cách trơn tru, cái miệng nó như thoa mỡ thoa dầu:

– Nói cho chú biết, hồi tôi năm tuổi tôi đã bị bắt vào quận này rồi.

– Năm tuổi mà mày cũng bị bắt?

– Chú lạ lắm sao? Có đứa bốn tuổi cũng bị bắt rồi, ăn cắp ăn trộm đâu có đợi tuổi, mà cảnh sát bắt cũng đâu có đợi tuổi làm gì.

– Thiệt chúng mày quá xá, tao đâu có ngờ vậy.

Thằng lỏi con ranh mãnh ra mặt, nó bắt đầu tán Minh:

– Nghe tôi kể chuyện vậy có cảm động không, tội nghiệp chứ?

Minh cùng đoán được phần nào lòng dạ thằng nhỏ:

– Mày muốn gì?

– Nếu ăn ngon lành một mình như vậy, chú còn cảm động được với cảnh sát, thì với tôi hoàn cảnh còn cảm động hơn nhiều.

– Mày muốn xin tao một dĩa cơm chớ gì?

Thằng lỏi nhe hàm răng sún cười:

– Nói ra thì “ngợm”, chớ thiệt vậy đó.

– Mày láu cá quá vậy?

– Bộ cảm động muốn cho tôi một đĩa cơm thật sao?

– Tao chỉ có thể cho mày một đĩa cơm tôm.

– Chỉ cần có vậy thôi, đĩa cơm tôm năm chục đồng, được vậy là tốt rồi, đưa tiền tôi hành thằng cha cảnh sát già cho coi.

Minh đưa năm chục đồng cho thằng lỏi, người cảnh sát già còm đứng ngoài song sắt, thằng lỏi đến gần lên tiếng:

– Ê ê…

Người cảnh sát quay lại:

– Cái gì vậy?

– Đĩa cơm tôm.

Người cảnh sát khinh khỉnh:

– Mày ăn?

– Chớ sao, tôi cũng có tiền chớ bộ. Người cảnh sát chìa tay ra:

– Đưa tiền đây.

Thằng lỏi liệng tiền ra ngoài:

– Đĩa cơm tôm chan nhiều nước sốt nghe?

Người cảnh sát già nhẫn nại lượm tiền lên:

– Bận sau mày không có đưa tiền kiểu đó nghe?

Thằng lỏi chối leo lẻo:

– Tôi hụt tay chớ bộ.

Người cảnh sát quay đi, thằng lỏi quay lại nhe hàm răng sún cười với Minh:

– Chú thấy chưa, tôi có tiền cũng bảnh như ai, tôi có phải cám ơn ai đâu, vậy mà có nói chú là ngu thì chú giận.

Minh không biết nói sao chàng chỉ lắc đầu.

Uống xong ly cà phê, Minh tìm một chỗ nằm đỡ lưng. Người cảnh sát đã mang cơm vào cho thằng lỏi, thằng lỏi chê bai om sòm nào là cơm nguội quá, bán mắc. Nó làm cho ông cảnh sát già nổi cáu lên, ông ta chửi thề nhoi:

– Đù mẹ, có mấy chục bạc mà mày hành tao dữ vậy.

Thằng lỏi cãi liền:

– Cơm nầy tôi mất tiền mua mà, tôi có phải ăn cơm tù đâu.

– Mày coi chừng chết mẹ bây giờ.

Người cảnh sát không còn muốn gây với thằng lỏi nữa, ông ta quay ra ngoài không quên mang những chén đũa dơ của những người đã ăn xong, thằng lỏi vừa ăn vừa ca hát om sòm. Mấy cô điếm bị giam chung bực mình chửi bới rùm lên, phòng giam lại náo loạn lên. Buổi trưa đi qua một cách chậm chạp, Minh thấy những nhân viên cảnh sát đã trở lại làm việc, chàng mừng khấp khởi, có lẽ họ đang xét trường hợp của chàng, chiều nay chàng về nhà kẻ chuyện nầy cho vợ con nghe cũng vui ra phết, ồ, lâu lâu trở lại nhà giam một lần cũng thú vị, Minh sửa soạn lại quần áo, chàng phủi một vài vết dơ trên quần áo, chàng không thề ra khỏi quận cảnh sát nhơ bẩn như thế này, cảnh sát bắt đầu gọi tên những người bị bắt giải lên tổng nha hay đưa ra tòa, có người được tự do, Minh nhẫn nại chờ, thế nào cũng đến lượt chàng, Minh khều tên bạn đứng gần cạnh:

– Chắc người ta sưu tra xong rồi.

– Mấy thằng bị bắt trốn lính như mình cũng sẽ bị giải đi Quân Vụ Thị Trấn chiều hôm nay.

– Tôi được ra.

Anh ta đã nghe tâm sự của Minh, anh ta nói một cách lửng lơ:

– Cũng có thể.

– Chắc chắn chớ cũng có thể sao được.

– Anh hợp lệ tình trạng quân dịch mà anh ở đây, anh nói sao vô lý thế…

Mồ hôi lấm tấm trên trán Minh, chàng không còn bình tĩnh nữa, chàng cảm thấy ngộp trong không khí khó thở này.

Người cảnh sát lật cuốn sổ:

– Tên anh là gì?

– Dạ thưa Minh, Hoàng Minh…

Người cảnh sát bới tìm trong đám căn cước, ném cái thẻ của Minh ra:

– Có phải cái thẻ này của anh không?

– Dạ đúng.

– Đó là giấy tờ của anh.

– Thưa còn những giấy tờ kia. Người cảnh sát lắc đầu:

– Không còn giấy tờ nào khác ngoài cái thẻ căn cước của anh.

Minh muốn kêu trời lên nhưng chàng bình tĩnh:

– Tôi còn giấy giải ngũ, tướng mạo quân vụ nữa.

Người cảnh sát không nén nổi tức giận quắc mắt, đập xuống bàn:

– Anh muốn gì, anh định đổ cho cảnh sát lấy giấy tờ của anh phải không?

– Dạ không tôi nói sự thật.

– Sự thật anh chỉ có cái thẻ căn cước này mà thôi, anh trốn lính, người ta thấy anh không đủ giấy tờ hợp lệ nên mới bắt vào đây, anh nên coi chừng lời nói của anh…

Mồ hôi Minh toát ra đầm đìa, chàng quệt tay ngang trán, chàng định nói nữa. Người cảnh sát quát ầm lên:

– Đừng có lộn xộn, anh muốn qua mặt cảnh sát phải không?

Minh cố gắng trình bày để người cảnh sát hiểu hoàn cảnh của chàng hơn, chàng cũng nói cả chuyện người cảnh sát xét giấy nghi giấy chàng giả mạo nên mang về quận sưu tra. Cuối cùng Minh nói:

– Thưa xếp có mấy anh em ở đây làm chứng, tôi không dám gian dối, tôi có đưa những giấy tờ ấy cho cảnh sát.

Người cảnh sát nhìn những đám người trốn lính bằng nữa con mắt ông ta lắc đầu:

– Anh tính mang cả mấy thằng bị bắt ra làm chứng cho anh hả? Tôi nói cho anh biết họ không đủ tư cách anh biết không? Còn ai là người giữ giấy của anh?

– Dạ ông cảnh sát.

– Ông cảnh sát nào?

– Thưa tôi làm sao biết được, tôi chỉ biết người cảnh sát ở quận này.

Người cảnh sát bực mình, chỉ vào ngực mình:

– Anh không thấy người cảnh sát nào cũng đeo số trước ngực sao, người cảnh sát nào giữ giấy của anh, anh phải nhớ số chớ, số bao nhiêu? Anh cho tôi biết, tôi sẽ kêu người ấy ra đây.

Minh chợt nhận ra hố to, chàng bực mình, không hiểu tại sao mình lại ngu đần, đến mức ấy được chớ, đưa tất cả giấy tờ quan trọng cho người ta mà không chịu nhớ số của họ, Minh thành thật lắc đầu:

– Sự thật tôi không để ý đến điều đó, nhưng nếu bây giờ tôi gặp được mặt tôi nhớ.

Người cảnh sát hít một hơi thuốc, nheo mắt với Minh hỏi một câu ngang xương:

– Giữa anh và ông có quận trưởng ở đây là thể nào?

– Thưa có gì đâu.

– Tôi tưởng anh là ông nội của ông cò, anh mới dám đề nghị bắt cảnh sát xếp hàng ra nhận diện, anh là thằng láo, hoàn toàn láo, tôi làm phước tha cho anh tội láo thì bây giờ anh đi đi, anh làm mất thời giờ của tôi nhiều rồi.

Ông ta ra hiệu cho người cảnh sát kia xô đẩy đám người bị bắt lính ra ngoài sân, Minh uất ức, chàng uất đến không nói được một lời nào cả, chàng bật khóc, giọt nước mắt lăn dài trên gò má rám nắng. Người bạn đi bên cạnh an ủi:

– Thôi coi như chuyện đã rồi. Minh cáu kỉnh:

– Chuyện đã rồi sao được họ xử ức tôi.

Người bạn thoáng nụ cười khinh mạn:

– Hãy vặt đầu gối ra mà nói chuyện.

Chiếc xe cây đã nổ máy, ngoài sân người cảnh sát áp tải xô đẩy đám người bị bắt ra xe. Minh vùng vằng không muốn lên xe. Người cảnh sát dọa:

– Nếu anh còn cứng đầu bắt buộc tôi phải dùng biện pháp mạnh với anh.

Minh đành lên xe. Vài ba người cảnh sát khác súng cầm tay cũng leo lên xe ngồi chắn cửa ra vào, chiếc xe chuyển bánh ra khỏi quận cảnh sát. Minh chợt nhìn thấy người cảnh sát hồi sáng giữ giấy tờ của mình, chàng la lên:

– Đó đó, chính thằng cha cảnh sát đó.

Mấy người cảnh sát áp tải quay lại quắt mắt:

– Cái gì vậy chú mày?

– Người cảnh sát đó lấy giấy tờ của tôi.

Người cảnh sát áp tải bực mình dùng báng súng đẩy vào bụng Minh làm chàng ngả ngồi xuống.

Chiếc xe chạy ra khỏi ty cảnh sát. Minh ôm đầu khóc như đứa trẻ.

Khi Minh ngước lên nhìn chàng bắt gặp nhiều khuôn mặt lạnh lùng như băng giá, ánh nắng gay gắt buổi trưa chiếu trên những mái đầu tóc còn xanh hoa râm, cũng có những khuôn mặt còn non choẹt, và những khuôn mặt đã có một vài vết răn răn. Minh không nhìn xuống đường nhưng chàng biết xe đang chạy trong thành phố, Minh thấy mình hoang mang như chàng tỉnh cơn ác mộng, chàng nhìn hết khuôn mặt nọ đến khuôn mặt kia, Minh chợt nhìn thấy một dòng nước mắt từ một khuôn mặt nhăn nheo, người đàn ông bỗng gục mặt xuống khóc rưng rức. Mấy người cảnh sát lạnh lùng, họ mời nhau điều thuốc.