Đường phía Bắc

Lê Đại Lãng

Post by Sơn râu 10 May 2024

Phần 15
Bà con bảo là cô ấy điên. Trẻ nít trêu chọc:
Hò la hò lơ
Con điên bớ con điên
Da đầu tróc lở
Đêm ngày nức nở
Mầy không muốn thở
Mầy ị trong quần
Làm hôi cả nước
Mầy cứ ở đây
Con điên bớ con điên
Chúng ông chả để yên
Hi..hi..hi…
Mỗi ngày trẻ con cứ đi qua đi lại chỗ Mân nằm, đặt lời hát ghẹo như thế dăm bảy lượt. Người lớn vỗ tay khuyến khích, bọn trẻ càng khoái trí hò lớn. Mà quả thật bọn trẻ không vu khống. Người Mân, từ áo, từ quần, từ đầu tóc bù xù không tắm gội, toát ra một mùi hôi thum thủm. Mấy người nằm gần nàng hết bịt mũi, bịt mồm, rồi chán tìm chỗ xa xa mà nằm. Vài ba hôm đói quá Mân mới ngồi dậy ăn bậy chỗ cơm trại mà có kẻ tốt bụng để trên đầu nằm. Ăn vài ba miếng xong, nàng lại nằm uỵch xuống, để mặc phần cơm trại của mình cho ai muốn lãnh thì lãnh. Cô gái điên nổi tiếng khắp các buồng trên đảo Thanh Châu. Một nữ nhân viên xã hội người Mỹ tìm hiểu hoàn cảnh cô gái, bó tay với cô gái, bất lực với kiến thức chuyên môn của mình. Cô ta khẩn khoản yêu cầu một nhân viên xã hội người Việt tiếp tay. Kiến thức của người Mỹ không tiêu hóa nổi văn hóa của người Việt, cô ta nói như thế với Nam.
Lúc gã A Xòe mở cửa buồng cho Nam thì bọn con nít đang hò la hò lơ trước giường của Mân. Anh quát bọn trẻ, bảo im. Nam đứng quan sát người đàn bà điên đang nằm nghiêng trên tấm ván giường hai. Đó là một khối cô đơn. Một người đàn bà còn sống. Tóc dài xõa lưng quấn quýt vào nhau. Đôi gót chân tím rịm nứt nẻ những luống đất khô hằn học. Nam vuốt mái tóc dài của người đàn bà, gọi khẽ:
– Mân à.
Đó là một tiếng kêu tầm thanh cứu khổ. Mân xoay đầu lại, nàng đã sực trở về một nơi nào đấy với một kêu nhẹ như hơi thở nào đấy. Cả một giấc mộng dài thức tỉnh. Cả nụ cười hiền như giấc mộng kia nữa, đang nở trên môi người kêu ấy. Những năm tháng dài tím rịm, những đòn vọt và nhục đau trên thân xác của đời con gái…lăn long lóc…lăn long lóc…từ vực thấp xuống vực sâu. Không gian vùn vụt, vùn vụt…hiện tại càng lúc càng lún sâu và quá khứ của nàng thì càng lúc càng xa càng nhỏ như mảnh trời trong sáng trên miệng vực.
Cái mảnh trời nhỏ hoắc xa nghều nghệu ấy là cái phần sáng nhất mà Mân mộng tưởng. Mẹ nàng bị thọt chân, không phải vì đạp bom Mỹ mà chỉ bởi vì mẹ nàng thọt, thế thôi. Cha nàng không có, hoặc có thì Mân không hề biết ông. Lẽ tất nhiên cha nàng cũng không phải hy sinh trên chiến trường Nam Bộ trong cuộc chiến tranh giải phóng. Những điều na ná như thế chỉ có trong tiểu thuyết của một thời…đã qua. Quê nàng ở Thanh Hóa. Và câu chuyện về gia cảnh nàng giản dị như thế này: mẹ nàng thọt chân, lại trót dại sinh ra ở vùng đất cày lên sỏi đá. Và vì thế thì việc người mẹ không nuôi nổi bầy con là chuyện thường. “Bác” bảo nhân dân đảm đang thì kệ “bác”. Người mẹ thọt chân vẫn không nuôi nổi bầy con. Trời nuôi chúng, trời nuôi Mân lớn lên trở thành một thiếu nữ có đôi vai u lao động và gót chân cứng cỏi nứt ra như tiếng khóc nức nở đói nghèo.

Google images

Điều quan trọng trên cả đảng là Mân đã trở thành thiếu nữ, một món quà không thể thiếu được trong cuộc hội người. Một món hàng phải mua trong dịp nhân loại lên cơn động cỡn thì chả gì các dòng thác cách mạng đều xuất phát từ nguồn ấy mà.
Thế! Rồi có người bảo với mẹ thọt là cho Mân qua Trung Quốc làm ăn một thời gian ngắn. Người ta bảo cái tuổi bẻ gãy sừng trâu của Mân nếu chịu khó siêng năng ở cái…đất tiền bạc ấy thì chả mấy chốc mà mẹ con thọt xây nhà gạch mái ngói. Một giấc mơ vĩ đại hơn mọi cái vĩ đại. Một giấc mộng vàng. Bỏ một vùng đất khổ. Bỏ một vùng đất tưới bằng máu mà khô cằn vẫn khô cằn.
Nhưng cả cái giấc mộng vàng kia cũng không ghê gớm bằng lúc Mân phải dứt bựt ra khỏi làng, xa người mẹ thọt để phiêu du đất khách trời xa vạn dặm. Nước mắt ướt đẫm những tờ giấy bạc người ta ứng trước cho mẹ nàng, ướt cả đường đi chiêu cống. Mà Mân đi “cống” thật. Nàng được giao cho một gia đình ở Quảng Đông. Gã Tàu mập bọng như con giòi thật tử tế. Gã bắt nàng tắm rửa, cho bộ quần áo mới mặc vào mát tới chân tóc. Mân thích lắm. Nàng có cái ăn cái mặc, chỉ dăm bữa nửa tháng là người nàng béo ra hây hẩy. Trông Mân như một ả xẩm bận áo chẽn, tóc kết đuôi sam lủng lẳng. Đùng một cái, có buổi sáng gã Tàu bắt Mân thay áo mới. Áo cưới. Căn nhà bỗng tấp nập kẻ vô người ra xúng xính. Gã Tàu bận đồ chú rể, rước dâu từ trong buồng rước thẳng ra bàn lễ gia tiên, có quan viên…một họ, pháo nổ. Cô dâu không hiểu chú rể nói gì, chú rể không hiểu cô dâu nói gì. Nhưng gã Tàu cần gì, ngôn ngữ xác thịt mới là điều quan trọng. Nó là thứ siêu ngôn ngữ của loài giòi ung mọng rưng rức mỡ, không có nó nhân loại ắt tiêu tán đường ra rồi. Ít ra con giòi mập này cũng lương thiện, làm ngay cái mình muốn làm, nói ngay cái mình muốn nói, không úp mở, không giấu giếm, không sợ “mất mặt” (mà giòi thì có mặt mũi gì đâu mà mất cơ chứ!)
Phải mất một tuần như thế Nam mới nắm được chừng ấy câu chuyện của Mân. Mỗi ngày Nam vào trại, leo lên giường Mân, đỡ đầu người đàn bà đặt lên đùi. Anh lại tìm cách ráp nối những câu chuyện không đầu không đuôi lại. Những chấm câu bằng tiếng khóc không thành tiếng, thậm chí bằng cả tiếng cười của nàng khi nhớ đến một khung trời nào đấy, hoặc cả khi lặng lẽ không thốt một lời. Nam cứ ngồi yên như thế, vuốt từng sợi tóc đã bớt rít vì Mân đã chịu đi tắm. Trong đôi mắt lặng phắt của nàng là cả những ruộng đồng ngô nghê chân thật. Không có sóng, không có nước, không có gì cả. Chỉ là những ruộng đồng khô cằn đất Thanh Hóa. Nàng phải ở đó, nàng không phải sinh ra để lưu lạc giang hồ. Nàng là đứa con của mẹ thọt, của hằng ngày đi bắt ốc mò tôm đáy nước mới là hạnh phúc. Nam hỏi:
– Bây giờ em thích gì?
Mân co rúm người trăn trở:
– Em chỉ muốn về với mẹ.
Đôi mắt ruộng vườn sáng choang những tia nhìn khao khát về hình bóng người mẹ thọt. Cái bụng của nàng càng ngày càng lớn. Một mầm sống đang vươn lớn đậu hạt từ cuộc giang hồ. Nam hỏi:
– Em thèm ăn gì không?
Mân rụt rè, ước mơ của nàng xa xỉ quá:
– Em chỉ thèm mì gói.
Chỉ trong một hôm, nàng ăn sạch mười gói mì Nam mang vào. Sung sướng cực kỳ…
Rồi chú rể Tàu trói Mân vào giường khi nàng chống cự. Gã lột áo quần nàng làm cái điều mà xã hội có thói chấp thuận cho một anh chồng làm. Mân vẫn bị trói vào giường. Tới bữa có mẹ chồng đem cơm vào để vỗ béo. Gã Tàu hả hê, mẹ gã hả hê, gia đình chồng hài lòng vì con mình hả hê. Chỉ có Mân khóc, la gào trong chiếc giường tân hôn. Người mẹ thọt xa quá chắc không nghe con mình khản tiếng, đớn nhục ê chề ở một nơi mà nàng không biết cả tên.

Google images

Mân đẻ một đứa con, chao ơi, lại là con trai cho gã Tàu. Quí vô cùng, ở một nơi mà nhà nước cấm khoan cấm đẻ. Cái “công” ấy giải phóng Mân khỏi bị trói vào giường. Nhưng đứa con Mân thì không được đụng đến. Nàng là người mẹ sâu bọ, là công cụ sản xuất. Cái gia sản mà Mân cưu mang thuộc quyền sở hữu của người khác. Nàng nhìn đứa con nàng chập chững, biết đi, rồi biết nói. Nói gì thì mẹ nó cũng không hiểu. Than ôi, Mân thèm nhớ tiếng người mẹ thọt đến thế. Nàng được đi ra tới đầu ngõ. Có một hôm gặp một người đàn bà khác, nói tiếng Việt, cũng bị bán qua Tàu làm vợ. Mừng đến thế.
Mân trốn.
Nàng bị bắt lại. Giam hãm trong buồng. Tiếng khóc của nàng không ai hiểu. Mà lạ thay Mân không thù ghét ai cả. Nàng chỉ thương thân, thương mẹ già cơ cực không ai lo.
Ở cái cõi xa xăm ấy mẹ thọt vẫn bắt ốc mò tôm.
Mân lại trốn.
Nàng cứ đi như thế. Thấy chỗ đông người là đi, dừng lại xin ăn, lang thang trên đường vắng, lang thang trên phố khuya. Nàng qua những làng xa nghèo khổ đến con gà không cất nổi tiếng gáy. Trong trí nàng cả một bãi đời hoang vu. Nàng đến một nơi cửa nhà sáng rỡ, ô tô tấp nập, cửa hàng sáng choang ánh đèn. Vẫn chưa phải là nơi mẹ thọt ở. Nàng phải về một nơi tối lửa tắt đèn và chỉ có những người thọt là thuộc về nàng. Mân đi. Kẻ mộng du giữa thành thị. Nàng đến một bờ biển. Trí nhớ lơ lửng của nàng đi theo một bọn người rách rưới nghèo khổ. Đó là những người phải thuộc quê hương Mân. Chắc hẳn thế. Mân đói rạc cả người mà bọn kia cũng đói mờ cả mắt. Nàng theo họ. Nàng xuống thuyền…
Một người sinh ra không phải để đi. Nam nghĩ như vậy. Anh viết báo cáo bằng tất cả trái tim sôi sục. Mân không thể ở đâu khác ngoài làng quê ở Thanh Hóa bên người mẹ thọt. Mân phải về, bằng mọi giá, với cái bào thai hoang dã. Giòng máu Việt Nam đang nuôi nấng cái mầm hoang ấy. Ngay buổi đầu nàng đã không muốn phá dù Mân đã không dứt khoát như thế. Mân biết mình có thai. Một sự buồn mửa trào lên họng. Nàng ghê tởm cả xác thân mình. Nàng thương cảm cái mầm sống nhung nhúc đang chòi dần ra, đang nở dần ra bằng dòng máu nàng. Mân không biết nữa. Nàng muốn rửa xác, rửa thật sạch vết ô trên thân thể, thậm chí cả trong tâm hồn. Nàng muốn chà bàn chải sắt tẩy uế, tẩy nhục, tẩy cả cục máu trong bụng. Nhưng cái mầm sống đã bắt đầu chòi đạp. Nó đang nghe, đang thở hơi thở nàng. Nó là ai, nó ở đâu, thiên thần hay ác quỷ? Trời ơi, nó có cảm được nước mắt nàng ứa ra, ứa ra. Người ta kêu nàng là con điên, thậm chí cả bầy trẻ ranh kia nữa. Điên là gì thế!
Mân phải trở về với mẹ, Nam biết rõ hơn ai hết. Mân sẽ sanh trong vòng ba tháng nữa. Chuyến máy bay đưa người hồi hương kế tiếp không có tên Mân. Không ai hiểu nguyện vọng đơn giản của nàng để xếp cho nàng một chỗ. Mà cũng phải, có ai muốn trở về Việt Nam đâu. Người ta cũng không hề nghĩ là có người không hề xin đi “định cư” như Mân. Hẳn vì thế mà người ta cho là điên, điên chỉ vì muốn về, không phải vì áo quần cáu bẩn, tóc tai rối bù và hôi thum thủm của Mân. Thật là một lầm lẫn sát nhân nếu phải bắt Mân sống ở một nơi mà mặt trăng còn thấp hơn những nóc nhà vòi vọi. Nàng đã lưu lạc đến nơi này vì nhà nước của nàng giết người bằng nghèo đói và lạc hậu, nhưng sự sung mãn vật chất của tư bản lại giết người bằng nỗi cô đơn.
Khi báo tin cho Mân là nàng sẽ về trong chuyến bay tới, Nam thấy hai mắt nàng long lanh xúc động. Mân ôm cái bụng đã tròn như trăng rằm:
– Em nhớ mẹ em, em thương mẹ em quá.
Da thịt Mân nở ra. Mân sẽ mang đứa con trong bụng về với làng xóm. Cái gia tài suốt những tháng năm dài đằng đẵng. Mân không mặc áo gấm về làng, không vinh qui bái tổ. Nàng mang về một mầm sống mà càng ngày Mân càng thương yêu nó như thể chính nàng đã chủ động trong việc hoài thai. Mân có một đứa con. Mân không thù hận ai cả. Nàng cười mơn man, xoa cái bụng tròn, trả lời Nam khi anh bắt gặp nàng giấu mấy gói mì dưới mền:
– Em đem về cho mẹ em!