Đường phía Bắc

Lê Đại Lãng

Post by Sơn râu 10 May 2024

Phần 14
Hai ngày liền cảnh sát chặn soát mọi chiếc xe đò chạy trên đảo Lantau, hay “Đại Nhữ San”, hoặc nói theo dân địa phương là “Cái Đầu Vỡ Của Hồng Kông”. Con đường xương sống độc nhất chạy men theo chân núi vừa là sinh lộ cho dân sinh vừa là tử lộ cho “nạn dân”, có khi là một khúc đèo gắt như cùi chỏ, có khi nằm giữa làng xóm và biển, là trục chính cho mọi phương tiện di chuyển trên đảo. Lê Khắc không dám bắt xe đò, ông đi bộ ra bến phà Silvermine. Cái khâu vàng đã nhờ một gã A Xòe trong trại đổi ra tiền Hồng Kông khiến ông yên tâm vì giá sinh hoạt trên đảo “rất mềm”. Ông dư sức mua ba cái bánh bao ăn một ngày, tính nhẩm với những chi tiêu tiện tặn nhất Lê Khắc đủ sống hơn một tháng ngoài vòng pháp luật.
Lê Khắc vào một quán ăn sát bến phà, quan sát cách mua vé, giờ giấc. Những chuyến phà cứ cách một giờ là có một chuyến. Ông đợi cho đến khi có chuyến đi đông nhất mới mua vé xuống phà. Ông biết là mình đánh nước liều vì nếu bị khám xét trên biển thì chắc không thoát được. Lê Khắc ngồi ở tầng dưới, lắng tai nghe ngóng những chuyện trò inh ỏi xung quanh. Không ai thèm để ý đến ông cả.
Ông chợt để ý một cặp trai gái đang dáo dác tìm chỗ ngồi. Người thanh niên nhỏ con, ăn mặc luộm thuộm khác với vẻ chưng diện của thanh niên Hồng Kông. Người con gái cũng vậy, cô ta mang cái ba lô đỏ trên lưng, tay xách thêm một cái giỏ có vẻ nặng. Hai người – Lê Khắc đoán là hai vợ chồn g -có vẻ mệt mỏi dù ánh mắt họ loang loáng. Người con gái chợt nói, Lê Khắc rùng mình khi nghe cô ta nói tiếng Việt:
– Thôi lên tầng trên đi anh.
Người thanh niên không nản chí:
– Ngồi đây ăn tô mì gói đã. Trên đâu có bàn.
Ánh mắt người thanh niên chợt dừng lại trên mặt Lê Khắc khiến ông rùng mình. Họ là ai? Người ở trại mở? Người Việt ở nước ngoài về du lịch? Lê Khắc suy nghĩ dữ dội. Chắc chắn không phải người đi du lịch vì họ ăn mặc luộm thuộm chẳng khác gì Lê Khắc cả. Lê Khắc nín thở khi hai người thanh niên tiến lại, nói:
– Hàm cối (xin lỗi ông)
Ông suýt bật cười và hài lòng vì anh ta không nhận ra Lê Khắc là người Việt. Ông co chân để lấy chỗ cho cặp trai gái chen vào giữa. Người con gái có vẻ ái ngại vì chỗ ngồi khá chật. Mấy người bên cạnh đang ăn mì, hút thuốc, khói mờ mịt. Cô cởi ba lô, để cái giỏ dưới sàn rồi khép nép chen vào ngồi trong. Người thanh niên bảo:
– Em uống cà phê không?
– Uống chung với anh đi, đỡ tốn tiền.
Cô người dựa trên ghế, chờ chồng (?) mua thức ăn về. Người thanh niên đến quầy, vừa nói vừa chỉ chỉ ra dấu với gã phục vụ viên. Tiếng máy phà nổ ầm ầm, phà đang “de” ra biển. Nhìn lui, Lê Khắc thấy những hàng quán vắng vẻ trên bờ.
Người thanh niên khệ nệ bưng hai tô giấy đựng mì gói và hai tách cà phê bốc khói. Cô vợ cự:
– Mua gì hai ly lận.
– Thì có bao nhiêu đâu.
Anh ta lại “Hàm cối” để Lê Khắc co chân lấy chỗ. Ông làm bộ nhăn mặt ra vẻ khó chịu để chứng tỏ thái độ bất lịch sự cố hữu của người Hồng Kông. Cô gái giở nắp tô mì, liếc Lê Khắc rồi bảo nhỏ với chồng:
– Cái thằng cha mặt mày khó chịu.
Anh chàng uống cà phê, tỉnh bơ.

Google images

– Kệ mẹ nó, tụi Hồng Kông đều thế cả.
Họ ăn uống, anh chồng rút bao thuốc Dunhill xanh, phân trần:
– Uống cà phê mà không có thuốc chịu không nổi.
Cô gái liếc xéo chồng, trề môi:
– Thì em có nói gì đâu. Muốn hút thì hút đi mà.
Người chồng choàng tay qua vai vợ, ngửa mặt thả khói. Cô vợ ngồi không yên, lấy giấy bút ra tính toán lẩm nhẩm. Người chồng hỏi:
– Em mua gì cho ai mà lắm thế.
– Thì người trong trại nhờ mua. Không mua thì tội, mà mua thì xách nặng quá.
Người chồng thở dài chia sẻ. Anh ta bỗng nhắc vợ:
– Em mua cái gì nhớ giữ receipt đàng hoàng. Không mình làm tốt mà người ta hiểu lầm.
– Thì đó, mệt muốn chết. Còn thiếu ký lạp xưởng cho ông Thịnh nữa.
– Nó còn giàu hơn mình.
Người vợ không trả lời, mặt buồn xo. Lê Khắc bỗng chú ý hơn câu chuyện giữa họ. Thì ra người vợ đang làm ở trại Đầu Bạc. Cô than phiền với chồng về những rắc rối xảy ra trong trại, nào Thịnh hiệu trưởng nào đó bị áp lực của buồng trưởng, chuyện lằng nhằng giữa Bổng và bà Sơ nào đó. Người chồng trầm ngâm nghe cô vợ nói, thỉnh thoảng đưa ý kiến giúp vợ giải quyết một trường hợp nào đấy. Anh ta lý luận gãy gọn, khúc chiết, nhưng không kém phần cứng rắn. Có lẽ nếu hai vợ chồng biết người ngồi bên cạnh đang vờ thiu thiu ngủ là một gã trốn trại thì chắc họ không trao đổi nhiều như thế. Lê Khắc chợt thắt ruột khi nghe cô vợ hỏi:
– Mấy người trốn ở Chi Ma Wuan đã bị bắt lại chưa anh?
– Chưa. Cũng không dễ gì.
– Em không biết trốn ra ngoài họ làm sao mà sống.
– Thì cũng sống được. Họ quen với đời sống khắt khe ở miền Bắc rồi.
Người chồng lại châm thuốc. Khuôn mặt xương xương của anh ta có vẻ mệt mỏi của người thiếu ngủ. Cô vợ e hèm:
– Hút lắm vào!
– Thì em coi, hút cho tỉnh chứ có ngủ ngáy gì bao nhiêu đâu
Cô vợ nguýt:
– Em cũng thiếu ngủ mà có hút đâu.
– Em khác. Anh chồng chống chế.
– Khác? Khác cái gì hả!
Cô mắng yêu rồi dụi đầu vào vai chồng, thiu thiu ngủ. Anh chồng cũng thiu thiu ngủ gà ngủ gật. Lê Khắc suy nghĩ dữ dội. Hai vợ chồng này rõ ràng là từ nước ngoài về làm việc ở trại giam. Ông có nên “đầu thú” họ để nhờ họ giúp đỡ không? Họ sẽ tố cáo với cảnh sát? Ông tin ở trực giác của mình. Anh chồng dù sắc bén và cứng rắn nhưng vẫn có vẻ hiền lành. Cô vợ không ngại vì nhất nhất đều hỏi ý kiến chồng, khuôn mặt trông ra dáng thật thà. Chưa bao giờ Lê Khắc thấy mình do dự như thế. Ông gặp may hay rủi? Nhờ họ ông biết thêm một tin quan trọng nữa: Không phải chỉ có mình ông trốn trại mà còn có mấy người khác, cũng vượt từ Chi Ma Wuan. Ai thế?
Chiếc phà thỉnh thoảng hú còi te te. Thuyền bè tấp nập kín cả biển. Những tòa nhà ngất trời càng lúc càng gần. Lê Khắc biết mình sắp đặt chân lên đảo Hồng Kông. Lạy trời, ông sẽ bình yên trên bờ, một chặng đường mới…
Người chồng thức dậy trước, lay vợ:
– Phương, Phương, đến rồi.
Cô vợ vươn vai uể oải. Anh chồng nói:

Google images

– Hôm nay mình đi hơi trễ. Mai đi chuyến mấy giờ em, anh phải đi sớm.
– Tám giờ mười lăm đi.
Anh chồng lẩm nhẩm:
– Tám giờ mười lăm đến Hồng Kông là chín giờ mười lăm. Cũng được.
Phà chạm mạnh vào cầu tàu lắc lư. Tiếng tu huýt ré lên lanh lảnh khiến tim Lê Khắc thắt lại. Cảnh sát đã bao vây? Một tiếng tu huýt ré lên trên bờ đáp lại. Thì ra đó là dấu hiệu để tài công đứng trên bờ biết mà cột dây cho phà neo lại. Cô vợ hỏi:
– Anh làm gì mà đi sớm vậy?
– Anh phải họp ở văn phòng Cao ủy.
Hai vợ chồng đứng dậy, Lê Khắc chờ họ đi ra cửa mới bám theo sau. Ông muốn càng biết thêm tin tức qua cuộc trao đổi giữa hai vợ chồng càng có lợi cho ông. Hành khách ùn ùn xô đẩy. Cô vợ bám sát vào lưng chồng để anh ta “mở đường máu” chen vai thích cánh với đám hành khách đông như nhặng. Họ chen lấn hung hãn bất kể đàn bà con gái. Người chồng kiên nhẫn lấn, cô vợ đằng sau thỉnh thoảng lại lẩm bẩm cằn nhằn đám hành khách thô bạo. Lê Khắc lọt tới đường thì mất dấu cặp vợ chồng. Ông đứng sau một xe bán nước, ngơ ngác chưa biết nên đi theo hướng nào. Người đông nhung nhúc, xe cộ đông nhung nhúc. Một chập, Lê Khắc nhác thấy cặp vợ chồng trẻ đang lên cầu thang băng qua đường. Ông quyết định đi theo hướng họ. Nhà cửa vẫn tiếp tục được xây cất giữa đường phố đông đảo. Người đi đường hối hả. Sức bật của kinh tế khiến Hồng Kông, dù sắp phải trả về cho Đại Lục, vẫn có một sức sống mãnh liệt. Lê Khắc quan sát kỹ các ngã tư đường vắng vẻ không thấy bóng cảnh sát sắc phục như ở Việt Nam. Ông vào một hiệu sách mua bản đồ Hồng Kông, đọc “cọp” một cuốn hướng dẫn khách du lịch để nắm rõ các phương tiện di chuyển trong thành phố. Hơi nóng và khói xe cùng với mùi người khiến không khí như đặc quánh lại. Những cô gái cao thon ăn mặc trang nhã, đi đứng thoăn thoắt khiến thành phố như tô thêm vẻ lộng lẫy quyến rũ của miền ham vui xác thịt. Lê Khắc thấy mình lạc lõng bên những thiếu nữ trắng ngần da thịt cặp kè với những gã trai mắt một mí vô hồn và trống rỗng. Ông đứng dựa vào tường một cửa hiệu bán nữ trang, đầu óc choáng váng.
Lê Khắc nhập vào dòng người đi xe điện ngầm. Ông gần ngạt thở vì sức xô đẩy của người trước người sau dồn lên xe. Người ông thấp bé, đầu chỉ ngang cổ người xung quanh. Ông ngắm nghía sợi dây chuyền của cô gái đang tựa ngực vào vai ông. Mùi nước hoa thơm nức khiến Lê Khắc dễ chịu. Người con gái có vóc hình thật đẹp khiến Lê Khắc bất giác nhớ những người tình đã đi qua trong đời ông. Cô gái xuống trạm kế, lập tức người khác chen lên lại tựa vai, ịn bộ ngực mềm mềm cưng cứng vào người ông. Dường như Hồng Kông bị thống trị bởi giành giựt và nét thẩm mỹ, cả hai điều ấy sắp bị nuốt chửng bởi sự thô bạo từ Đại Lục.
Lê Khắc xuống ga Mongkok. Ông tìm ngõ ra khỏi đường hầm metro, kín đáo mở cuốn bản đồ. Nắng hè dữ dội khiến ông ngây ngất như bị say sóng. Những con đường nối tiếp nhau, những ngã tư đèn xanh đỏ, những ngõ hẻm bẩn thỉu rác rến. Lê Khắc băng qua những con đường mộng tưởng ấy, ông cần sự tỉnh táo, không lạc lối, phải đến đích.
Từ xa, hàng rào trại mở Kai-Tak xuất hiện. Những mái tôn đang dịu trong nắng chiều. Mồ hôi vã ra như tắm khiến ông phải tháo mắt kiếng nhiều lần, lau khô. Ông vừa đi vừa ngó, chợt giật thót khi có tiếng hỏi khẽ bằng tiếng Việt:
– Ông anh đang tìm “tươi mát” đấy à?
Một cô gái nhỏ thó, ăn mặc diêm dúa cợt nhã. Lê Khắc nhìn cô gái từ đầu đến chân, làm ra vẻ trân tráo:
– Trời nóng mà cô em. Sao cô em biết anh hai đây là người Việt?
Cô gái cong môi, ỏn ẻn:
– Ối giời, nhìn bộ vó ông anh là biết đang “quýnh” lên đấy mà.
Lê Khắc tán:

Google images

– Em tươi mát thế, trông mà phát thèm. Này, cho anh hỏi thăm tí.
– Hỏi đi
– Cô em ở Kai Tak à?
– Điều đó không quan trọng. “Đi” không?
Lê Khắc làm vẻ hối tiếc:
– Í dà, muốn “đi” lắm mà bận chút việc.
– Gì thế?
– Biết Tứ Hải Phòng không? Cái ông cao, đen, họa sĩ đấy mà.
– Biết thì sao mà không biết thì sao. Đây không làm công việc trả lời. Cô gái trân tráo.
Lê Khắc mừng thầm, nhỏ nhẹ:
– Anh hai là…tay chơi, không để em thiệt đâu.
– Bao nhiêu? Cô gái xòe tay.
– Bao nhiêu là sao?
– Năm choạc, không “đi” chỉ tổ mất thì giờ.
Cô gái nhún mông, nhìn ra đường tìm kiếm. Lê Khắc ngắm nghía khuôn mặt còn rất trẻ của cô gái. Ông thấy lòng chùng xuống bùi ngùi. Cặp lông mày cong lá liễu, lưỡng quyền cao, đôi môi quét son đỏ chót vụng về. Ông gật:
– Được. Gã ở đâu?
– Đưa tiền trước.
Lê Khắc đếm tiền. Cô gái nhét tiền vào sắc tay, bảo: đi theo bờ rào, đến đó, thấy cái cổng hé không. Dãy buồng thứ ba, đấy…đấy…gã ở phòng cuối. Này, mà không chắc ông già ấy có nhà không đấy nhá.
Lê Khắc đến đúng dãy buồng cô gái chỉ. Trẻ con đùa giỡn trên nền xi măng, có đứa đang nghịch nước, mặt mũi lấm la lấm lét, tay chân dơ bẩn. Thanh niên để tóc dài, cởi trần, ngồi trong quán nghe nhạc xập xình. Chúng hau háu nhìn Lê Khắc. Ông nhủ: “Bề gì, cũng là đồng hương, nếu phát hiện ra mình trốn trại chắc không đến nỗi nào”. Ông sửa bộ, làm mặt tỉnh bơ bước thẳng nhưng mắt vẫn để ý đến số buồng. Đây rồi, hẳn phải là nơi ở của một gã họa sĩ. Những miếng giẻ dính đủ màu sơn. Lê Khắc thất vọng khi thấy căn phòng trống trơn. Ông ngồi đại xuống mép cửa, chân vẫn thòng xuống đất. Một đứa trẻ từ buồng bên kia chạy qua:
– Bác, bác tìm bố cháu đấy à?
Lê Khắc nhìn đứa bé trạc tám tuổi. Khuôn mặt kháu khỉnh và thông minh. Ông đáp:
– Ừ, thế cháu biết bố cháu đi đâu không nào?
Cậu bé mau mắn:
– Để cháu đi gọi, bố cháu qua bạn bố cháu chơi đấy.
Cậu bé chạy vụt đi. Có tiếng ru con từ căn phòng mở cửa sổ. Tiếng ru buồn buồn mệt nhọc. Những tấm nhựa sọc xanh căng trước căn buồng dìu dịu một màu chiều buồn bã nơi trại vắng. Lê Khắc sốt ruột ngồi chờ. Rồi ông nghe tiếng hỏi vẳng từ xa của Tứ, tiếng trả lời của đứa con từ đầu dãy. Tứ xuất hiện, hắn vẫn cao, đen hơn trí nhớ của Lê Khắc về người bạn cũ. Tứ khựng chân khi thấy Lê Khắc đứng dậy. Ông ta bảo con:
– Con đi chơi để bố nói chuyện.
Cậu bé nhìn Lê Khắc tò mò trước khi lững thững bỏ đi. Tứ gọi giật:
– Khoan đã nào (móc túi lấy tiền), chạy qua bác sáu mua bố bao thuốc.
Chờ con đi khuất, Tứ mới òa lên mừng rỡ:
– Tôi biết hết rồi, vào trong “nhà” đã.
Ông ta trải chiếu, với bình thủy rót nước, mắt ngó Lê Khắc chăm chăm:
– Nhà bác trông khác đi nhiều. Đọc báo, đọc thư cậu em ở Chi Ma Wuan kể, cứ nghĩ thế nào bác cũng lại đây.

Google images

Lê Khắc mỉm cười:
– Mấy năm? Gần hai năm rồi đấy, mầy vẫn không khác xưa gì cả.
– Haha…Tao vẫn là Tứ Hải Phòng. Lá thư cuối cùng nhận khi nào?
– Coi nào! Năm sáu tháng gì đó. Tao nhớ như in số thuyền của mầy. Biết có lúc cần mà.
Cậu bé mang bao Marlboro về. Tứ lại sai:
– Con đem cái thau nầy qua cô Sương rồi ăn luôn với cô ấy, để bố nói chuyện.
Cậu bé bê cái thau nhựa vừa đựng cơm vừa đựng thức ăn, mang đi. Lê Khắc hóm hỉnh:
– Có bà hai đấy à. Mừng bạn.
Lê Khắc nâng tách trà, ngạc nhiên thấy Tứ không đùa lại. Tứ nói:
– Lần nầy mầy trật lất.
Tứ bị vợ “để” đã năm năm. Bạn bè cứ nghĩ với lứa tuổi hồi xuân thì sớm muộn ông cũng sẽ “bước thêm bước nữa”. Khi Tứ dắt con vượt biên lọt tới Hồng Kông, ông viết thư đều cho Lê Khắc kể cuộc sống, nhưng tuyệt không hề có bóng dáng đàn bà xuất hiện trong những lá thư ấy. Lê Khắc bảo:
– Trật thì thôi. Tao ở tạm đây ít bữa có êm không?
Tứ trầm ngâm không đáp ngay khiến Lê Khắc sốt ruột. Ông ướm, trong lòng buồn bực:
– Nếu không êm thì tao đi vậy.
Tứ mỉm cười:
– Mầy đừng hiểu lầm tao. Mình biết nhau từ lâu mà bạn. Tao nói như thế nầy: chỉ “êm” 50 phần trăm. Thỉnh thoảng chúng nó đánh nhau, cảnh sát lại bố ráp, nhưng chủ yếu chỉ để tìm vũ khí.
– Đầu gấu đấy à?
– Ừ, đủ thứ anh chị. Buôn lậu, bạch phiến, ma cô, ma nớp, thậm chí còn đi ăn cướp ngoài Hồng Kông nữa. Đây là sào huyệt mà cha.
– Quân nào thế?
– Có đứa ở đây cả chục năm rồi. Chả có nước thứ ba nào nhận. Án tích như thế.
Tứ vừa kể vừa dọn cơm. Ông có cái bếp điện, vài cái nồi nho nhỏ đủ hai cha con nấu ăn. Tứ câu trộm điện từ dây điện đường, những sợi dây đan lộn xộn vào nhau được giấu sau dây mắc áo. Những người ở trại tự do như Tứ phải tự túc đời sống y như dân bản xứ. Dù chỉ “bán tự do” vì họ chưa mang một quốc tịch nào cả, họ phải tự xoay sở tìm kế sinh nhai trong cái vùng đất tiền đất bạc này. Các nước Tây phương chỉ nhận nhỏ giọt, viễn ảnh định cư vẫn đen tối dù là trên nguyên tắc, họ có thể được đi bất kỳ nước nào. Nghệ sỹ hết thời như Tứ sống chật vật, may lắm thì bán được vài bức. Tứ làm luôn nghề đóng khung tranh. Dường như những tác phẩm của Tứ không phù hợp với yêu cầu của đám thanh niên thừa tiền. Nỗi ám ảnh quá khứ, những kinh nghiệm đau nhục tràn lên những vệt sơn như mảng dao cắt ngọt vào thớ gỗ, hình hài những thiếu nữ lõa lồ nằm bơ vơ trên sóng chỉ được cảm thông bởi những người đồng cảnh, và tiếc thay kẻ đồng cảnh thường không có tiền để thưởng lãm nỗi đau của chính mình. Hạnh phúc của Tứ – cánh chim lạc bơ vơ trên nền vải đen, hay muôn vạn lá vàng xếp lớp trong màu đen vô tận của hư vô chỉ là kỷ niệm của những kẻ đã từng bước lên cái vô cùng của thời gian hủy diệt. Tuy thế, vẫn là hạnh phúc tự Tứ cho mình.
Sáng sớm hôm sau, Lê Khắc đi thật sớm. Không khí trong lành, những hồi tưởng kỷ niệm giữa ông và Tứ thời làm việc ở Hà Nội khiến Lê Khắc cảm thấy tinh thần sung mãn. Ông biết mình không thể kéo dài đời sống ngoài vòng pháp luật nầy lâu nếu không tìm ra cách nào để trốn khỏi Hồng Kông đi nước khác. Ông đã thất vọng sau một đêm tìm hiểu cuộc sống bên ngoài, qua Tứ. Những mắt xích của xã hội tự do, ở một phương diện nào đó, cũng không khác gì một nước cộng sản. Xã hội giam kín những kẻ tạo nên nó, tự bày ra luật lệ, tự xây nhà tù để tiêu hủy và trừng phạt những tâm hồn nổi loạn. Lê Khắc, kẻ nổi loạn, người muốn chọc thủng những lỗ tai không màng nhĩ. Và như thế, ông tự giết mình bằng sự cô đơn. Chỉ còn lại là hy vọng, mỏng dần như lớp sương mù một sáng nắng.

Google images

Lê Khắc đến bến phà trung tâm lúc 9 giờ. Ông đã dứt khoát là sẽ “đầu thú” với cặp vợ chồng hôm trước. Niềm hy vọng của ông. Có thể có một kẽ hở nào đó mà người thanh niên khôn ngoan kia biết được để giúp ông thoát khỏi những mắt xích. Ông nóng nảy đọc đi đọc lại bảng ghi giờ phà từ Lantau đến. Kim đồng hồ treo ở cửa ra vào như đứng sững cùng sự trông chờ của ông.
Tiếng tu huýt ré lên. Lê Khắc lại giựt mình thắt ruột. Chiếc phà lớn sơn trắng chập choạng cập vào cầu tầu, sợi dây thừng được móc qua, cửa phà hạ xuống, những dòng người ùn ùn xô đẩy. Lê Khắc hồi hộp đứng ngay bậc thềm, đôi mắt ông tê nhức nhìn những mặt người lấn ra. Những lượt người như sông chảy đi qua. Lê Khắc chảy nước mắt sống vì phải tập trung quá tải.
Người cuối cùng đã ra hết.
Tim Lê Khắc đập bình bịch. Ông nhớ chắc là người chồng bảo sẽ đi chuyến tám giờ mười lăm. Ông đã vuột họ? Họ đổi chuyến? Lê Khắc nặng nhọc nhìn lại tấm giấy ghi thời khóa biểu phà đi và phà đến. Một giờ nữa sẽ có chuyến đến. Ông đi loanh quanh khu bến phà, kiên nhẫn chờ.
Chuyến phà kế cũng vắng bóng cặp vợ chồng ấy. Chuyến tới nữa, chuyến tới nữa…cặp mắt cận thị nặng của ông đau nhức. Cả một buổi sáng trống không.
Tứ bảo:
– Tao biết cặp vợ chồng đó. Mầy bảo cô vợ tên Phương?
– Ừ, người chồng kêu vậy.
– Không sai. Chả tên Nam, họ có vào đây mua bánh chưng cho bà con ở trong trại giam dịp Tết vừa rồi.
Lê Khắc mừng rỡ:
– Mầy chắc liên hệ được với người ta không? Anh ta coi còn trẻ lắm, lanh lợi và có vẻ khôn ngoan.
– Không trẻ đâu, cũng cỡ tuổi mầy và tao đấy.
Lê Khắc thở dài:
– Bọn mình đều tứ thập nhi bất hoặc cả rồi mà còn long đong lận đận.
– Lại nổi máu lãng mạn tiểu tư sản. Để tao tính.
Tứ tính “tới” thật. Vài ngày sau, Tứ bảo đã liên lạc được với Nam, anh ta hẹn gặp Tứ ngay trong trại Kai-Tak dù lý do Tứ đưa ra trong thư nhắn thật mơ hồ: “Nhờ anh giúp hộ em chuyện này, không có anh không xong”. Lê Khắc thấy mình thấp thỏm như sắp đi hỏi vợ. Tứ cười bảo:
– Khẩn trương thế, chuyện gì tới nó tới. Qua đây tao giới thiệu cô Sương nầy.
Tứ dặn con chơi loanh quanh gần nhà, ai đến tìm bố thì qua cô Sương kêu bố về. Ông dẫn Lê Khắc băng qua hai dãy nhà lợp tôn, vách cũng che bằng tôn, và đứng trước một căn phòng lợp tôn có cửa ra vào lớn vừa một miếng tôn hình chữ nhật. Ông vén màn, gọi:
– Chú Tứ đây Sương ơi.
Có tiếng người con gái trả lời:
– Chú vào đi, cháu có ngủ đâu nào!
– Có bạn chú đến chơi nữa đấy.
Lê Khắc nghe tiếng “dạ” khẽ của Sương. Ông theo Tứ leo vào phòng ngồi xếp bành trên sàn gỗ. Ông chợt ngẩn ra khi trong ánh sáng mờ nhạt của căn phòng, khuôn mặt trắng xanh của cô gái có vẻ đẹp phảng phất Tây phương hiện ra lộng lẫy. Đôi mắt sâu thăm thẳm của nàng nhìn bâng khuâng ra cửa. Lê Khắc không muốn tin đó là một đôi mắt đã mất ánh sáng như Tứ nói. Nàng lí nhí chào Lê Khắc mà ông đoán do ông vừa phát ra tiếng động khẽ khi ngồi xuống. Tứ lom khom rót nước chế ra ca nhựa. Sương nói:
– Chú Khắc thông cảm nhé. Đáng lẽ cháu phải rót nước mời chú cơ.
Lê Khắc có cảm tưởng như ông vừa chạm nỗi buồn của cô gái vì sự hiện diện của mình. Ông đáp:
– Có sao, chú Tứ mời chúng mình cũng được vậy.

Google imaes

Lê Khắc nhớ trật ra là ông vừa nói một câu vô duyên nhất của thằng…nghệ sỹ. Ông lúng túng chữa:
– Cô Sương ăn cơm chưa đấy.
– Cháu mới ăn đấy. Chưa chiều đâu chú nhỉ?
Tứ đặt vào tay Sương ca nước. Ông hồn nhiên kể chuyện, những mẩu chuyện ngắn ngắn giữa ông và Lê Khắc. Sương chăm chú lắng nghe, hàng mi dài chớp khẽ khiến không dưng mà Lê Khắc rúng động cả cõi lòng. Sương hỏi:
– Thế chú Khắc ở trại nào? Cháu chưa bao giờ nghe chú Tứ bảo cả.
Lê Khắc đưa mắt nhìn Tứ lưỡng lự. Tứ đỡ lời:
– Chú ấy trước kia ở chung với chú ấy mà.
Cả Tứ lẫn Lê Khắc đều thầm ngượng ngập vì nói dối một cô gái tàn tật. Tứ khỏa lấp bằng cách nói huyên thuyên về nghề báo của Lê Khắc. Sương ngắt lời:
– Tiếc là cháu chả đọc được.
– Thế cháu có thích nghe đọc không? Tứ hỏi.
– Có đấy.
Tứ cười hà hà bảo Lê Khắc:
– Hôm nào mầy qua đọc chuyện cho cô cháu tao nghe nhé.
Sương chớp mắt. Lê Khắc nói thầm. ừ…chú…sẽ đọc truyện, coi nào, cháu sẽ thích truyện gì nhỉ…hẳn không phải là “Thép đã tôi thế đấy” rồi.
Một người đàn bà đi ngang qua, ghé mắt nhìn vào, chào Tứ:
– Bác Tứ ăn cơm chưa đấy?
Bà ta chào xong đi thẳng. Tứ bảo:
– Đầu nậu đấy. Tối ngày cờ bạc.
– Thế nào chú Khắc, không thèm đọc truyện cho cháu nghe phải không?
Lê Khắc gật đầu ngớ ngẩn:
– Có chứ, ngày mai, ngày mai bắt đầu nhé.
Tiếng cậu con Tứ gọi:
– Bố ơi, có chú gì tìm bố đấy. Con bảo chú chờ ở nhà mình.
Hai người lật đật chào Sương. Lê Khắc đoán là Nam khi nghe cậu bé tả vóc dáng. Ông bỗng thấy mình mâu thuẫn: ông thấy không cần thiết phải gặp Nam ngay. Nếu Nam khuyên ông ra trình diện, hoặc tệ hơn nữa anh ta sẽ tố cáo ông, thì sao! Thời gian tự do của Lê Khắc ngắn quá, ông phải tranh thủ sống, phải…đọc truyện cho người con gái diễm lệ mù lòa. Ông tưởng tượng ra nhiều thứ trên quãng đường rất ngắn trở về chỗ ở của Tứ. Tứ e ngại bảo:
– Mầy tính sao? Có nói thật với anh ta không?
Lê Khắc níu vai Tứ, họ đứng lại ngay lối đi:
– Tao khó nghĩ quá. Mầy nghĩ hộ tao đi.
Tứ chưng hửng, ánh mắt nghi ngờ nhìn Lê Khắc:
– Mới hôm trước cũng chính mầy muốn gặp. Sao thế?
Lê Khắc không biết trả lời sao cho phải. Đúng, ông muốn gặp Nam, muốn bày tỏ tâm tư nguyện vọng. Nhưng chỉ một giây khắc vừa rồi thôi, ý định ông đã chao động, ông sẽ bị bỏ vào hàng rào lưới, sẽ cách xa, sẽ cách xa…Lê Khắc vừa tìm thấy giá trị của một cuộc sống. Ông có thể đem vào trong tâm hồn bị ngăn chia với thế giới bên ngoài kia những hình ảnh, những màu sắc, những trăn trở thao thức, và cả những cảm quan nghệ thuật sống một cuộc đào thoát vô vị nếu không làm được một điều gì cụ thể đến mức ông có thể nhìn thấy, thậm chí còn va chạm được nữa. Thốt nhiên, Lê Khắc tự nhắm mắt lại. Chưa lần nào ông hình dung mình sẽ sống trong thế giới mù. Ông vẫn “thấy” bầu trời xanh ngắt, những vũng lầy đen đọng, những bông hoa lấp lánh thắp dọi trời đen. Thế…, ông sẽ chia sẻ ít nhiều với cô gái mù đơn độc đất khách.

Google images

Tứ đã nhận ra vẻ mặt khác lạ của Lê Khắc, ông gầm gừ:
– Mầy làm cái quái gì thế?

– Mầy đếch biết cái quái gì cả.
Lê Khắc mở mắt ra, bảo thôi cứ gặp anh ta rồi tính. Những ngọn đèn trong trại vừa bật. Hai người rảo bước. Nam đang ngồi ở bậc cửa, phì phà hút thuốc. Tứ xoa tay xin lỗi:
– Bậy quá, tôi để anh chờ.
Nam cười tỉnh bơ:
– Có sao. Được nước nào nhận chưa?
Nam biết Tứ qua vài lần triển lãm tranh của ông ở Hội Bảo vệ Nhân quyền. Lâu lâu có việc vào trại, anh ta tạt qua chỗ Tứ, trao đổi vài câu rồi đi. Đối với Tứ, Nam có một vẻ bí mật nào đấy, một người ở nước ngoài về, một thanh niên có học, nói giọng Hà Nội, sống ở Nam, ốm nhỏ và giản dị khác người. Tứ giới thiệu Lê Khắc rồi hỏi:
– Chị Phương có khỏe không đấy? Tôi chờ đi Mỹ anh ạ.
– Thì cũng đại khái vậy. Nam nói, nghĩ thầm…Lại đi Mỹ, chưa thấy quan tài chưa đổ lệ mà. Anh hỏi thăm cậu con Tứ, tình hình trong trại bảo:
– Dạo này yên đó chứ, mà ông thường đi đâu dữ vậy?
Tứ rút điếu thuốc Nam mời, châm lửa. Ông nói về Sương. Một cô gái mù lạc cha trên đường vượt biển, hiện sống chung với một cô gái khác nhưng dường như cô này ít khi ở nhà. Tứ thấy mình có bổn phận chăm sóc cho người con gái tội nghiệp. Ông nói:
– Tình cảnh cô ta như thế tôi không đành lòng anh ạ. Thì giờ rảnh là bố con tôi lại chạy qua chạy về. Cứ nghĩ con gái hơ hớ thế kia mà ở chốn binh đao nầy…
Nam có vẻ xúc động. Anh ngớ ra:
– Tôi vào trại hoài mà có nghe ai nói đâu.
– Chẳng ai để ý đến bản thân người khác nếu không có lợi cho mình.
– Thế cô ấy sẽ đi đâu?
– Nghe bảo là Hòa Lan gì đấy. Tôi không rõ.
Nam mở sổ tay, ghi số thuyền và tên họ của Sương. Tứ mừng thầm, nói thêm:
– Dạng như bọn tôi chẳng làm gì được. Nếu được anh quan tâm nhắc nhở các phái đoàn…
Nam cười nhạt, bảo:
– Tôi chỉ rành tin tức hơn các anh một chút thôi. Phái đoàn! Hừm… Có lẽ chẳng ai muốn giành thêm gánh nặng đồng bào mình.
Ba người đàn ông im lặng hút thuốc. Nhưng chỉ một khắc, Nam trở về với bản tính năng động của mình. Anh thao thao trình bày những diễn biến trên diễn đàn quốc tế về vấn đề người tỵ nạn. Những kế hoạch mà chính quyền có thể thực hiện trong chiều hướng bất lợi cho thuyền nhân. Qua Nam, Lê Khắc hình dung một bức tranh rõ rệt với hai màu đen trắng thể hiện về người tỵ nạn. Giọng anh ta có khi sôi nổi về một đề tài tranh luận giữa những người làm việc như anh và đại diện Cao ủy Liên Hiệp Quốc. Những cái nhìn thẳng thắn và trực diện vào vấn đề, không sống trong ngụy vọng về một tương lai tươi sáng đối với một vấn đề đã kéo dài quá lâu. Có khi Nam gay gắt với tình hình sinh hoạt bất ổn do người tỵ nạn tự gây ra. Anh phóng ra một cái nhìn toàn diện về đời sống thuyền nhân, từ tấm phối cảnh ấy, nhặt ra những mẩu nhỏ để trình bày như là một trường hợp điển hình. Những mẩu nhỏ về cá nhân của từng mảnh đời lưu lạc, những chi tiết bị lãng quên, được Nam tô đậm, thật đậm, bởi lẽ chính những mẩu đời nho nhỏ ấy mới là chân diện mục của cuộc sống. Cộng đồng không phải là sự kết hợp hữu cơ giữa các cá nhân. Chân lý và phân tử không hiện từ bất kỳ một kiến trúc vĩ mô nào cả, mà chính là những mẩu đời nhỏ nhặt, riêng, chắt chiu từ cuộc sống, từ bức tranh phối cảnh.
Một mẩu đời đau đớn…