Y Sĩ Tiền Tuyến

Trang Châu _

Vietmessenger/ đánh máy & Post by Sơn râu 17 July 2023

Tập truyện của Trang Châu _ Đường Sáng xuất bản

Để tưởng niệm anh hồn các cố Y Sĩ Đại Úy đã hy sinh vì Tổ Quốc:

*Đoàn Mạch Hoạch

*Trương Bá Hân

*Đỗ Vinh

*Trần Ngọc Minh

*Phạm Bá Lương

*Nguyễn Văn Nhứt

*Trần Thái

*Lê Hữu Sanh

*Nghiêm Sỹ Tuấn

*Phạm Đình Bách

Trong cuộc chiến hôm nay

Cho tôi xin chiến đấu không hận thù

Xin những vết thương bình đẵng

Cho tôi đổi một trăm chiến thắng

Lấy một giọt nước mắt kẻ thù

Trước ngày lên đường

Đầu tháng tư năm 1965, một buổi chiều nằm đọc báo trong phòng gác nội trú của bịnh viện Đô Thành, Bảng đến báo chúng tôi một tin buồn: Đỗ Vinh vừa tử trận ở Quảng Tín. Tôi buột miệng kêu lên: “Thế là thằng thư ba hy sinh vì Tổ Quốc!” Còn vài tháng nữa chúng tôi ra trường, một số lớn sẽ đi đơn vị tác chiến trong một thời gian. Dù muốn dù không người y sỹ hôm nay phải góp mặt với cuộc chiến. Hai vấn đề chính yếu đặt ra cho mỗi cá nhân chúng tôi là: hành nghề y sỹ và an ninh bản thân. Vấn đề hành nghề y sỹ hay nói theo lối của chúng tôi là “mở tiệm” ai cũng thích nêu ra mỗi khi bàn cãi. Và câu trả lời cũng dễ dàng dứt khoát: phải “mở tiệm” mỗi khi có điều kiện. Lương nhà binh không đủ sống. Thằng có gia đình đói vì vợ con; thằng độc than rách vì gái và nhiều thứ khác. Cái gọi an ninh bản thân là mối lo âu lớn của đa số chúng tôi, của gia đình nữa. Công trình học bảy năm để rồi ra trận lãnh một viên đạn thì thật phí. Ngoài mặt trận, dưới tầm đạn, người y sỹ không làm được gì hơn công việc người y tá. Trái lại ở bịnh viện khả năng chuyên môn của họ giúp ích nhiều cho các thương bịnh binh. Đa số chúng tôi tán đồng quan điểm y sỹ ở hậu phương phục vụ hữu hiệu hơn ở tiền tuyến. Tán đồng thì tán đồng nhưng mấy năm qua chưa thấy một ai tranh đấu để quan điểm trên được chấp thuận. Chỉ thấy mỗi năm gần đến ngày ra trường phong trào “chạy piston” “đi bắt tuyau” để được chổ tốt lại ngấm ngầm sôi nổi. Chổ tốt đây có nghĩa vừa an ninh bản thân vừa dễ “mở tiệm”. Thâu góp ý kiến đa số chổ nhàn nhất cho một tân y sỹ là Không Quân. Về Hải Quân thì được mặc quần áo đẹp mang lon nhung đỏ, nhưng từ khi có mấy chiếc tàu lớn cần mỗi chiếc ông Lang Tây để hàng tháng lênh đênh ngoài biển cả thì sự hăm hở ban đầu của chúng tôi cũng kém đi. Kể thêm chổ tốt chúng tôi còn Quân Y Viện, Bịnh Viện Dã Chiến. Được ưu tiên chọn về Quân Y Viện là những y sỹ cựu nội trú . Làm việc ở Quân Y Viện, Bịnh Viện Dã Chiến thì được ở ngay tỉnh, an ninh bảo đảm và “mở tiệm” cũng dễ dàng. Chổ không tốt không xấu là các đại đội lựa thương Sư Đoàn không xấu cho những anh em ở trung đoàn về, hết hành quân vất vã, không tốt cho những anh em ở đó lâu mà chưa được về Quân Y Viện. Trung Đoàn là nơi hai phần ba y sỹ ra trường đến phục vụ. So về mặt an ninh dĩ nhiên người y sỵ Trung Đoàn gần gũi với chiến trường, nguy hiểm hơn. Nhưng sự nguy hiểm cũng chỉ tương đối vì người y sỹ cũng chỉ tham dự hành quân cấp Trung Đoàn thôi. Chỉ khi nào Bộ chỉ huy Trung Đoàn bị tràn ngập hay bị pháo kích, tính mạng người y sỹ mới lâm nguy. Những trường hợp trên rất ít xảy ra, ít nhưng không có nghĩa là không có. Nhưng nếu so về mặt “hành nghề tư” thì thành quả thật ngang ngữa. Y sỹ các trung Đoàn đóng vùng lục tỉnh Hậu Giang mầu mỡ. “mở tiệm” đắt thân chủ hơn các y sỹ ở Quân Y Viện các tỉnh miền trung nghèo nàn. Biết được Trung Đoàn nào ít hành quân vùng đóng quân an ninh dễ làm ăn là bí quyết riêng của mỗi chúng tôi. Bí quyết đó chúng tôi giữ bí mật cho đến ngày phân phối đi đơn vị, đôi khi chúng tôi còn đánh lạc hướng nhau nữa. Lực Lượng Đặc Biệt là một chổ tốt của những chổ được cho là xấu. Y sỹ Lực Lượng Đặc Biệt làm việc tại các “C” hai tuần hay một tháng trực thăng mới đưa đến các trại đóng dọc theo biên giới Lào Việt hay Miên Việt để khám bịnh cho binh sĩ đồn trú. Những chổ còn lại là những đơn vị lưu động: Biệt Động Quân, Nhảy Dù, Thủy Quân Lục Chiến. Ở Biệt Động Quân một chiến đoàn mới có một y sỹ. Đơn vị có y sỹ phục vụ ở cấp Tiểu Đoàn là Nhảy Dù và Thủy Quân Lục Chiến. Phục vụ ở hai binh chủng này người y sỹ đều kham khổ như nhau, nhưng tiêu chuần quyền lợi khác xa nhau: Y Sỹ Nhảy Dù phải là người tình nguyện và phải nhảy dù như mọi binh sĩ Dù do đó họ được hưởng một khoản phụ cấp không vụ. Ngươi Y Sỹ Thủy Quân Lục Chiến không bắt buộc tình nguyện và không có phụ cấp hải vụ.

Lúc bấy giờ chiến cuộc vừa leo thang, Mỹ đổ vào miền Nam mấy chục nghìn quân và bắt đầu oanh tạc Bắc Việt. Nhưng chiến trường miền Nam vẫn do quân đội Cộng Hòa gánh vác. Những trận địa chiến khởi đầu với Đức Cơ, Đồng Xoài, Bình Giả. Trong số hàng chục hàng trăm thanh niên ngã gục hằng ngày giới y sỹ bắt đầu góp phần xương máu.

Người y sỹ tử trận đầu tiên vào giữa năm 1964 là anh Đoàn Mạnh Hoạch. Anh đã nhảy ra khỏi xe bọc sắt, để lên trận tuyến săn sóc một thương binh, mặc dù có sự ngăn cản của vị Trung Đoàn trưởng và anh đã gục ngã trước lằn đạn địch. Chúng tôi đón nhận tin anh hy sinh ở Quảng Ngãi với tất cả bàng hoàng. Cái chết của anh như một nhát búa đập vào chữ “Thọ” của giới Quân Y. Sáu tháng sau, người thứ hai, anh Trương Bá Hân tử trận ở Bình Giả. Còn nhớ hôm đó ngày cuối năm 1964 tôi đang thực tập giải phẫu ở Tổng Y Viện Cộng Hòa. Nghe hung tin các sinh viên Quân Y đang có mặt tại phòng trực chạy xuống nhà xác. Một mình tôi ở lại: Tôi không thích nhìn mặt người chết. Tôi ngồi một mình cố moi trí nhớ xem anh Hân là ai, nhưng không hình dung nổi mặt anh. Chỉ biết anh học trên tôi ba lớp vừa từ Pleiku thuyên chuyển về thủy Quân Lục Chiến. Tiểu Đoàn Thủy Quân Lục Chiến bị một Trung Đoàn địch tràn ngập. Tất cả sỹ quan Bộ Chỉ Huy tử thương. Mấy thằng bạn ở nhà xác lên kể lại tôi nghe một chi tiết về cái chết của anh Hân: người ta tìm thấy xác anh hai tay bị trói thúc ra đàng sau và bị trúng đạn ở tim. Mọi người đều nghĩ anh bị bắt rồi mới bị hạ sát. Không khí buồn bã vây quanh chúng tôi suốt cả tuần. Hôm đưa đám tang anh Hân tôi không đi, cố tình không đi. Tôi sợ cảnh khóc lóc của người thân làm tôi mủi lòng. Trong niềm thương tiếc, pha lẫn cảm nghĩ riêng tư của hai lớp người y sỹ: những người đã ra trường lâu đang được ở chổ tốt, mừng số mình may mắn và những kẻ sắp ra trường như bọn chúng tôi nhìn người đi trước ngã xuống trong lòng cũng mang ít nhiều âu lo cho tương lai mình. Một thằng trong bọn chúng tôi nử đùa nửa thật: “Trông cảnh đàn anh hy sinh vì Tổ Quốc khối thằng đàn em hèn người ra” Rồi nó trắng trợ tuyên bố thêm “Trong số đó có em”.

Ngày 31 tháng 3 năm 1965 anh Đổ Vinh Y Sỹ Trưởng Tiểu Đoàn 5 Nhảy Dù tử trận ở Thăng Bình (Quảng Tín). Một mảnh 81 đã phạt trúng đầu khi anh đang ngồi săn sóc một thương binh. Vinh là Y Sỹ Nhảy Dù đầu tiên tử trận. Vinh học trên tôi một lớp, không thân nhưng quen mặt nhau. Vinh chết trong vinh quang vì trận đó Tiểu Đoàn anh thắng lớn. Tôi không đi gác xác cũng không dự đám tang trọng thể của anh. Không phải tôi vô tình với người đã khuất nhưng tôi dang phấn đấu để giữ vững tinh thần. Tôi có ý định tình nguyện về Nhảy Dù sau khi ra trường. Cái chết của Vinh quả là một thử thách lớn lao với dự tính của chúng tôi. Chúng tôi đây là Đoàn, Tính, Bá và tôi, bốn đứa đang mon men học khóa Dù sẽ mở vào tháng tám tới đây. Sau cái chết của Vinh khi đứa này hỏi đứa kia bao giờ nộp đơn đứa nào cũng trả lời: “để xem lại đã”. Nhưng cô y tá chủ nhân của con cơ hình quả tim mà cô quả quyết làm bằng ván hòm thì cô tin lắm. Bảng “bánh đúc” được chỉ định cầm nhang khấn. Chúng tôi gọi hắn là “bánh đúc” vì mặt hắn nục như miệng bánh đúc. Bảng khấn xong đem nhang cắm trước bàn cơ. Cô y tá bảo phải ba người đặt ngón tay trỏ vào cơ, cơ mới lên. Ngoài ngón tay của cô y tá là hai ngón tay của Bá “điên” và Ân “thợ đấm”. Gọi điên chứ thật Bá chẳng điên tí nào hay có điên cũng là điên khôn. Hồ sơ bịnh lý của hắn chẳng có gì lạ ngoài ghi chú đương sự có tánh nóng giận, buồn vui thất thường. Tiền căn ghi năm học Sinh Lý, Hóa hắn bị động kinh một lần. Biệt danh “thợ đấm” anh em đặt cho Ân không phải vì hắn to con hay đánh lộn mà vì hắn rất khỏe về phương diện sinh lý. Một buổi chiều thứ Bảy hắn đưa một em về phòng ở bịnh viện Đô Thành (mỗi sinh viên nội trú có một phòng ngủ riêng). Chín giờ tối có người thấy hắn dẫn em qua quán Thanh Bạch ăn, một lát hắn dẫn em trở về ngủ. Mười giờ sáng Chủ Nhật hắn lại lò dò dẫn em đi ăn rồi lại dẫn em trở về phòng. Mãi đến tối hắn mới thả em về, chúng tôi lôi hắn vào phòng gác chất vấn:

_Bao nhiêu tất cả?

Hắn uể oải đưa sáu ngón tay cho chúng tôi đếm rồi ngã xuống giường. Phải chích cho nó một mũi D.O.C.A. và một ống sinh tố C. Sáng hôm sau hắn thức dậy với biệt danh “Ân thợ đấm”.

Cuộc cầu cơ không mấy hấp dẫn, con cơ chỉ chạy loanh quanh rồi “thăng” mà không trả lời các câu hỏi. Chúng tôi sắp chán nản thì Đức “vịt” đề nghị phải ra nhà xác khấn cơ mới lên và chỉ định “Châu cá ngựa” là tôi. Cả bọn chỉ chờ có thằng bị chỉ định là nhao nhao làm áp lực bắt nhận lời. Tôi bước ra khỏi phòng gác lẩm bẩm chửi thề Đức “vịt”. Người hắn thấp giọng nói lại khàn khàn thật đúng là con vịt đực. Chúng nó gọi tôi là “Châu cá ngựa” vì hồi đó tôi say mê cá ngựa lắm. Chiều thứ Bảy, Chủ Nhật nào cũng có mặt tôi ở trường đua. Có bao nhiêu tiền cũng cúng vào các độ ngựa. Cứ mỗi trưa thứ Bảy, Chủ Nhật thấy tôi ăn uống vội vàng chúng nó kháo nhỏ nhau nhưng cốt để tôi nghe: “Nó lại đi cho ngựa ăn cỏ”

Sau khi tôi khấn ở nhà xác về quả nhiên cơ lên vùn vụt, quỷ có, ma có, có một ông xưng là thần. Chúng tôi tranh nhau hỏi, toàn những câu hỏi nghịch ngợm để đùa vui. Bảng “bánh đúc” nảy ra ý kiến gọi hồn Đổ Vinh về. Con cơ di chuyển trên mặt giấy. Bảng “bánh đúc” hỏi:

_Có phải Đổ Vinh đó không?

Cơ chạy qua các chữ P.H.Ả.I

_Hồn Vinh bây giờ là gì?

Cơ chạy nhanh qua mấy chữ T.H.Á.N.H.

_Vinh bị đạn ở đâu?

_Đ.Ầ.U

_Lúc mất có đau lắm không?

_K.H.Ô.N.G

_Chổ Vinh ở có vui không?

_V.U.I

_Vinh nhớ ai nhất?

_M.Ẹ

_Vinh có người yêu chưa?

_C.H.Ư.A

_Vinh mất có nhiều cô khóc lắm, Vinh biết không?

_X.Ạ.O

Chúng tôi nhìn nhau cười, Đức “vịt” vụt hỏi:

_Vinh có biết anh em nào sẽ đi theo Vinh không?

Bảng “bánh đúc” cú vào đầu Đức “vịt”

_Sư thằng này chỉ thối mồm

_K.H.Ô.N.G  N.Ó.I  Đ.Ư.Ợ.C

Rồi cơ chạy nahnh qua các chữ V.I.N.H.  Đ.I. Bảng “bánh đúc” bàn:

_Sẽ còn nhiều thằng chết nửa Vinh nó nói “không nói được” tức sẽ còn thằng chết nhưng nó không muốn nói tên.

Bá “điên”nhất định không tin, nó bảo Ân “thọ đấm” và Đức “vịt” đẩy con cơ. Hai đứa này thề không đẩy. Bá “điên” vẫn không tin, nó bảo cô y tá đẩy. Tuy nhiên câu hỏi thối mồm của Đức “vịt” và lời bàn của Bảng “bánh đúc” gieo vào lòng chúng tôi mối lo âu cho thân phận mình cùng thân phận bạn bè.

Tháng 5 1965 Trần Ngọc Minh Y Sỹ Trưởng Tiểu Đoàn 5 TQLC tử trận cũng ở Thăng Bình. Minh bị thương ở tay vào lúc địch mở đợt xung phong biển người. Khi Tiểu Đoàn phản công chiếm lại mục tiêu, người ta tìm thấy Minh nằm chết dưới hố với một vết dao đâm vào tim. Tôi quen Minh từ hồi còn học ở Yersin Đà Lạt. Con người nho nhỏ ăn nói vô cùng có duyên, Minh vào trường Quân Y muộn, năm thứ tư mới vào. Một người bạn kể lại rằng hôm phân phối đi đơn vị Minh ao ước:

_Cho tao đi đâu cũng được trừ TQLC. Tao ốm yếu sợ về TQLC lết theo không nổi.

Định mệnh đã đưa anh về TQLC và máu của anh đã đổ cho màu áo của binh chủng này.

Bá “điên” tuyên bố:

_Tao sẽ tự sát chứ không bao giờ đầu hàng hay để chúng nó bắt rồi giết.

Chiến tranh thực sự đã đến với người thầy thuốc. Còn nhớ ngày nào khi mới vào ngành thuốc được một hai năm tôi thường mơ ước khi ra trường có một phòng mạch đông đảo thân chủ, tạo một cuộc sống an nhàn sung túc. Bây giờ ngày ra trường không còn xa, nhưng cái phòng mạch đông đảo thân chủ ngày nào không còn là mối bận tâm của tôi nửa. là đơn tình nguyện đi học Nhảy Dù tôi vừa viết xong, nhưng còn đắn đo chưa ký tên. Những cái chết liên tiếp của bạn bè quả có làm tôi xúc động nhưng không làm tôi khiếp hãi. Tôi tin ở số mạng. Tôi cũng biết trước về Nhảy Dù sẽ phải hành quân liên miên, gian khổ và nguy hiểm. Nhưng tôi tin tôi sẽ chịu đựng nổi; tôi tin tôi sẽ yêu đời lính; tôi tin bom đạn chiến trường, cuộc sống xê dịch, những cánh dù nở vội trên không hợp với thú ưa phiêu lưu, thích cảm giác mạnh của tôi. Về Nhảy Dù tôi biết sẽ phải thiệt thòi hơn chúng bạn, nhưng tôi không có mộng làm giàu. Lý do còn lại làm tôi đôi chút đắn đo là người con gái tôi đang yêu. Nàng có chấp nhận cuộc sống bôn ba nay mai của tôi không? Tối hôm đó thật tình cờ một cô bạn nàng hỏi tôi ra trường sẽ làm việc ở đâu? Tôi đáp định về Nhảy Dù nhưng còn để xem. Người yêu tôi trả lời thật bất ngờ:

_Con trai là phải đi Nhảy Dù.

Câu trả lời của nàng như một cánh cửa lớn mở cho tôi thấy giữa khung trời bao la một cánh dù lơ lững…

Sáng hôm sau tôi mang đơn vào trường Quân Y nộp. Trong tổng số mười lăm lá đơn, trong có đơn của Bá “điên”, Tín “móm” và Đoàn “cái bướm” tôi là người thứ mười sáu. Tôi đã nói về Bá “điên”, Tín “móm” thì chẳng có gì lạ ngoài cái miệng móm của hắn, móm quá nên nói chớt. Gọi Đoàn “cái bướm” vì hắn là tác giả bài “thằng cu hay cái bướm” đăng trong nguyệt san Tình Thương của sinh viên Y Khoa. Hắn trích dẫn một lô phương pháp để sinh con trai hay con gái theo ý muốn. Khi vợ nó có bầu tôi hỏi hắn áp dụng phương pháp sinh thằng cu hay sinh cái bướm, hắn cười đáp sinh thằng cu. Kết quả vợ nó để lọt ra một cái bướm. Gọi Đoàn “cái bướm” là để nhạo nó. Trưa hôm đó tôi về phòng gác ăn cơm gặp đủ mặt Bá, Tín, Đoàn tôi chửi thề:

_Sư chúng mày nộp đơn sao không rủ ông đi cùng. Ba đứa nhìn nhau, nhìn tôi rồi cả bốn ôm nhau cười. Thì ra mỗi đứa chúng tôi lặng lẽ nộp đơn mà không cho đứa khác hay; đứa này sợ rũ đứa kia mai mốt lỡ nó gtheo chân Đỗ Vinh thì ân hận suốt đời.

Ngày mươi lăm tháng bảy 1965, anh Phạm Bá Lương Y Sỹ Trưởng trung Đoàn 7 bộ binh tử trận ở Bàu Bàng. Một y tá sống sót kể lại:

_Lúc tờ mờ sáng địch từ dưới hầm chui lên. Bác Sỹ Lương lúc ấy đang mặc quần lót đứng đánh răng. Lúc chúng ập vào bắn xối xả em thấy bác sỹ Lương đưa tay đầu hàng nhưng chúng vẫn hạ sát. Em bị thương nằm giả chết, một tên đến đá vào người em một cái rồi bỏ đi.

Lương và Vinh là đôi bạn thân. Hồi nghe tin Vinh chết, từ Bến cát Lương viết một bài khóc bạn gửi về chúng tôi đăng ở nguyệt san Tình Thương. Sau đó một lần vào buổi chiều có người gặp anh thơ thẩn ngồi bên mộ Vinh ở nghĩa trang Mạc Đỉnh Chi. Bây giờ đôi bạn chắc không bao giờ xa nhau nửa. Bốn Y Sỹ tử trận trong vòng bảy tháng nói lên mức độ ác liệt của chiến cuộc. Trước hành động bất chấp của địch đối với Quân Y, chúng tôi nêu vấn đề võ trang tinh thần người Y Sỹ. Khi cuộc chiến không có quy ước, không thể tin vào thiện chí của đối phương.  Người Y Sỹ còn là một sỹ quan họ phải biết, phải có tinh thần chiến đấu, ít ra là chiến đấu tự vệ. nhưng bốn thằng Nhảy Dù tương lai chúng tôi không kích thích nổi máu anh hùng của đám bạn bè. Một bàu không khí bi quan bao trùm chúng tôi. Ân “thợ đấm’ thằng thỏ đế nhất đám nghĩ lẩn thẩn: từ khi đổi phù hiệu mới chết chóc nhiều. Cái phù hiệu Quân Y mới hình hai nhánh liễu tréo nhau ôm lấy chữ thập đỏ trông cũng giống mẫu hình chạm trổ ở đầu quan tài của hãng Tôbia. Ti dị đoan lan nhanh như một bịnh truyền nhiễm. Sinh viên Quân Y không ai chịu đeo phù hiệu mới cả.

Tháng mười 1965 Y Sỹ Trung Úy Nguyễn Văn Nhất tử trận ở Dầu Tiếng. cái chết của anh Nhứt gây một xúc động lớn trong giới Y Sỹ, nhất là phía Dân Y vì Nhứt là Y Sỹ trưng tập đầu tiên tử trận. Trận Dầu Tiếng là một trận đánh xáp lá cà đẫm máu. Vị Trung Đoàn Trưởng cũng tử thương trong trận đánh. Nhứt bị trúng vào đầu và ngực. Tôi nhớ dáng người anh dong dõng cao, tính tình trầm lặng. Nhứt đổ thủ khoa nội trú năm 1963, xuất sắc về Sản Khoa. Nghe nói anh được biệt phái sang Bộ Y Tế chờ ngày du học Mỹ. Không hiểu vì sao anh lại được gọi nhập ngũ rồi thuyên chuyển về Trung Đoàn 7 thế chổ anh Lương.

Tháng mười hai 1965 Y Sỹ Trần Thái tử trận trong một cuộc phục kích đoàn xe tải đạn và vũ khí trên đường đi Sài Gòn – Bà Rịa. Thái được ở gần Sài Gòn thế mà vẫn chết. Phe “diều hâu” bốn đứa chúng tôi lại có dịp cổ võ cái thuyết sống chết có số. Phần tôi sự cổ võ nhằm trấn an bạn bè thì ít mà để trấn an mình thì nhiều.

Năm 1965 trong niềm đau chung cho quê hương khói lửa, xáo trộn; lòng người chia rẽ, hận thù, chúng tôi còn mang cái tang riêng của bảy đồng nghiệp hy sinh.

Niềm đau của những người ý thức còn sống không phải ở chổ tiếp tục chịu đựng hy sinh mà ở chổ chịu đựng sự thất bại của mọi cố gắng hy sinh. Những cái chết kia không cứu vãn nỗi một giai cấp đang tự vùi chôn trong thụ hưởng và sợ hãi chiến tranh. Tôi quá cô đơn trong ý thức nhiệm vụ của mình. Dù cô đơn tôi vẫn hăng hái bước theo con đường đã chọn.