Author: plummer25

baotreonline.com
Đinh Yên Thảo – Gitanjali Rao
Post on December 15th, 2020

Post by Sơn râu 23 Dec 2024

Trong suốt 92 năm qua, tạp chí TIME đã liên tục bình chọn Person of the Year – Nhân Vật Trong Năm. Trong năm 2019 vừa qua, nhà hoạt động về môi trường và biến đổi khí hậu Greta Thunberg, 16 tuổi đã được chọn và trở thành Person of the Year trẻ nhất và là người đầu tiên dưới 25 tuổi nhận được danh hiệu này của TIME. Khi nhận thấy một giới trẻ ngày càng có sự dự phần tích cực và ảnh hưởng trong nhiều lãnh vực khác nhau, TIME đã quyết định có thêm danh hiệu Kid of the Year – Thiếu Niên Trong Năm lần đầu tiên kể từ năm nay. Em nào đã đạt được danh hiệu này?
Hồi giữa năm nay, trong một báo cáo gởi ra cho các bậc phụ huynh, các thầy cô giáo cùng những người hoạt động cộng đồng, tạp chí TIME đã kêu gọi hãy đề cử các em thiếu niên từ 8 đến 16 tuổi, là con cái hay học trò của mình, đã có những kỳ tích đặc biệt để tạo nên những đóng góp và ảnh hưởng tích cực đến cộng đồng và trường học nói chung.
Hợp tác cùng hệ thống truyền thông Nickelodeon cho trẻ em, TIME tạo ra giải Kid of the Year đầu tiên tại Hoa Kỳ dành cho các thiếu niên mà TIME viết rằng, “Những bước nhỏ có thể dẫn đến thay đổi lớn. Ðây là những trẻ em bình thường đang tạo ra sự thay đổi trong cộng đồng của chúng hàng ngày theo cách thú vị và đơn giản nhưng lại tạo nên ảnh hưởng lớn lao”.
Một hội đồng giám khảo và ban cố vấn đã cùng làm việc, đánh giá và bình chọn trong số khoảng năm ngàn hồ sơ đề cử trong nước Mỹ được gởi về để có được năm em có những đóng góp đặc biệt vào chung kết. Trong đó danh hiệu Kid of the Year đầu tiên này thuộc về em Gitanjali Rao, 15 tuổi tại tiểu bang Corolado. Bốn em còn lại là Tyler Gordon, 14 tuổi từ San Jose, California, Jordan Reeves, 14 tuổi, từ Columbia, Missouri, Bellen Woodard, 10 tuổi, từ Leesburg, Virginia và Ian McKenna, 16 tuổi, từ Austin, Texas.

Từ trên xuống dưới, từ trái qua phải: Tyler Gordon, Ian McKenna, Jordan Reeves và Bellen Woodard

Gitanjali Rao là ai và có thành tích đặc biệt gì để được chọn là Kid of the Year đầu tiên năm nay?

Sinh năm 2005 trong một gia đình di dân Ấn Ðộ, Rao chỉ vừa bước qua tuổi 15 hồi tháng 11 vừa qua. Kết quả này không phải là một điều quá bất ngờ trước thành tích xuất chúng và đầy đặc biệt của em, khi đã từng giành được nhiều giải thưởng và danh hiệu trong các năm qua. Ðược xem là một khoa học gia và nhà phát minh, Rao không chỉ nghiên cứu khoa học về trí tuệ nhân tạo và công nghệ cảm biến ống nano carbon để áp dụng các vấn đề hàng ngày, như việc sách nhiễu trên mạng, ô nhiễm nguồn nước, lạm dụng thuốc… Rao cũng tạo ra niềm cảm hứng cho các bạn đồng thế hệ, mong muốn góp phần tạo ra một thế hệ những nhà phát kiến trẻ.

Gitanjali Rao, 12 tuổi, người đã phát minh ra thiết bị kiểm tra ô nhiễm nước – nguồnindiatimes.com

Rao từng đoạt giải “Khoa Học gia trẻ” của hãng 3M vào năm 2017, được lọt vào danh sách 30 người trẻ trong năm “30 under 30” của tạp chí Forbes năm 2019, giải thưởng tổng thống và cơ quan chính phủ EPA về môi trường, nằm trong danh sách những nhà phát kiến trẻ năm 2020 của TIME, hợp tác với các khoa học gia hãng 3M cho nghiên cứu và phát minh của mình, từng xuất hiện trên truyền hình để nói về ít nhất là sáu nghiên cứu và phát minh của mình cho đến nay. Rao cũng đang làm việc cùng cơ quan tiện ích cung cấp nước tại Denver để nghiên cứu một thiết bị kiểm nghiệm nước uống.
Rao tham gia các cuộc hội thảo trên mạng để cổ vũ học sinh theo đuổi các ngành học về khoa học và kỹ thuật, thu hút hàng chục ngàn học sinh theo dõi. Không kể rằng Rao còn là một dương cầm thủ tài năng với trường phái cổ điển, một vũ công các vũ điệu truyền thống Ấn Ðộ, chơi đấu kiếm như một kiếm thủ và là một nữ hướng đạo sinh tích cực. Quá nhiều hoạt động và thành tích xuất chúng cho một thiếu niên 15 tuổi.
Cha mẹ Rao là những người di dân gốc Ấn Ðộ có học vấn và chuyên môn đã hết lòng khuyến khích và đầu tư vào sự tò mò và đam mê khám phá, nghiên cứu của Rao từ khá sớm. Năm lớp Bảy, khi đọc về tin tức nguồn nước nhiễm chì của cư dân tại Flint thuộc Michigan bị nhiễm chì trong nguồn nước uống, Rao đã tìm vào các trang mạng của đại học MIT để tìm tòi, nghiên cứu sáng chế thiết bị Tethys, sử dụng các ống nano-carbon để phát hiện mức độ nhiễm và gởi kết quả đến ứng dụng trên điện thoại đa năng. Sáng chế đã mang lại cho em giải thưởng 25 ngàn đô la dành cho các khoa học gia trẻ của hãng 3M nói trên.

Gitanjali Rao, Người chiến thắng trong Thử thách nhà khoa học trẻ 3M của Discovery Education 2017. Nguồn Discovery Education 2017 3M Young Scientist Challenge

Rao cũng tạo ra một ứng dụng dựa trên công nghệ trí tạo nhân tạo AI Kindly nhằm có thể phát hiện rủi ro bị sách nhiễu trên mạng. Một phát kiến khác của Rao liên quan đến di truyền học để phát hiện việc nghiện thuốc theo toa khi dùng các thuốc giảm đau thường thông qua một thiết bị có tên là Epione.
Mong ước và mục tiêu nằm trong tầm tay của Rao hiện nay là sẽ theo học tại viện đại học kỹ thuật MIT về di truyền và dịch tể học trong tương lai. Không phải thiếu niên nào cũng sẽ có khả năng xuất chúng và thành tích đặc biệt như Rao, sẽ có những em tài năng xuất chúng không kém sẽ cùng Rao để tạo nên một lớp khoa học gia trẻ tài năng, mong muốn đóng góp và tạo ra các ảnh hưởng đến xã hội và con người.
Trả lời phỏng vấn trên TIME về danh hiệu Kid of the Year này, Gitanjali Rao nói rằng, “Em là người luôn muốn người khác nở nụ cười. Ðó là mục tiêu hàng ngày của em là chỉ để làm cho ai đó được hạnh phúc. Ðiều này có nghĩa là, làm thế nào để chúng ta có thể mang lại sự đóng góp tích cực cho cộng đồng chúng ta đang sống? Từ lớp hai hoặc lớp ba gì đó thì em đã bắt đầu nghĩ về cách chúng ta có thể sử dụng khoa học kỹ thuật để tạo ra những thay đổi xã hội”.

Con đường thênh thang, rộng mở của Rao vẫn còn rất dài và chắc chắn người ta sẽ lại bắt gặp lại cái tên của em trong tương lai với những thành tích và nghiên cứu khoa học đầy hữu dụng của em. Xin chúc mừng Gitanjali Rao!

Rao đã chế tạo “Tethys”, một thiết bị dựa trên cảm biến có thể phát hiện chì trong nước nhanh hơn các kỹ thuật hiện tại khác. nguồn twitter

ĐYT

baotreonline.com
Đinh Yên Thảo
Post on January 19th, 2023

Post by7 Sơn râu 23 Dec 2024

Hãng rượu đế Suti ra đời chỉ khoảng hai năm qua tại Texas nhưng hiếm có một doanh nghiệp Việt nào tại Mỹ lại tạo được tiếng tăm nhanh như Suti trong một thời gian ngắn như vậy. Không chỉ trong giới truyền thông Việt ngữ mà trên các báo đài của truyền thông bản xứ, xuất hiện trên hệ thống truyền hình ABC. Rượu Suti cũng giành được một huy chương vàng hạng mục “rượu ngoại” từ Hiệp Hội Rượu Hoa Kỳ trong năm 2022 vừa qua. Kể ra cũng là một thành công trong năm khi nhìn lại

Huy chương vàng cho Suti
Cuối tuần, trong những ngày cuối năm tôi lại có dịp thử bar rượu Suti do đích thân Súy Ðinh, là đồng chủ nhân và là người chịu trách nhiệm kỹ thuật chính của hãng Rượu Ðế Ông Già Suti, làm “bartender” pha chế thức uống cho khách.
Súy là bạn tôi, trong nhóm bạn kỹ sư trong vùng cũng từ vài chục năm qua. Súy nho nhã, thích và am hiểu về rượu, tự mày mò học cách pha chế rượu. Nhiều năm trước, Súy đã làm và mang theo rượu do mình chưng cất đến các bữa tiệc của chúng tôi, nhưng có rất ít người uống lúc bấy giờ vì nó khá nặng, trong khi nhiều người chỉ quen uống bia hay rượu Tây.
Nhưng Súy vẫn tiếp tục mày mò, tự học và học từ người khác. Ðam mê, lại là kỹ sư nên Súy cứ vậy mà hoàn thiện dần cách làm rượu của mình. Bởi chưng cất và pha chế rượu trước hết là một khoa học thực nghiệm. Những bậc thầy tại các hãng rượu ngày nay đều có học vị cao và thâm niên, thay vì chỉ tay nghề như trong một bài viết về whisky tôi đã từng giới thiệu.
Súy kể là ý định ra hãng rượu đến từ các em, các cháu nhỏ luôn ủng hộ những ý tưởng và điều mới lạ, trong khi bạn bè cỡ anh hay lớn hơn thường nghi ngờ, bàn ra vì không tin rượu đế Việt có thể cạnh tranh với rượu Tây lẫn các loại rượu bình dân trên đất Mỹ. Tâm lý “ăn chắc mặc bền”, ngần ngại chuyện mạo hiểm khó tạo ra những điều mới mẻ, ngoạn mục.

Tác giả và Kiến Trúc Sư Tiến Ngô bên trong xưởng chưng cất rượu
Súy lưỡng lự, đắn đo. Làm ăn thì lúc còn trẻ, không phải đến lớn tuổi mới tính chuyện. Nhưng với Súy thì không phải chuyện “làm ăn” hay “lập nghiệp” mà là đam mê, thích sản phẩm của mình được ra đời. Vợ Súy là Trang Anh kể lại chuyện thành lập Suti cùng nhóm anh em thân thiết còn lại sau buổi tài tử Kiều Chinh ra mắt sách tại hãng rượu Suti khi sang Texas rằng, “nếu anh thích thì cứ làm, thất bại cũng không sao”. Trang Anh sang Mỹ từ nhỏ nên tính cách mạnh mẽ, không sợ thất bại.
Vậy là cùng với một người bạn khác là Tiến Ngô, một kiến trúc sư và người chịu trách nhiệm thiết kế, bài trí cho chai rượu và hãng rượu, hãng rượu Suti ra đời. Nếu Súy là người chịu trách nhiệm toàn bộ trong kỹ thuật và quy trình chế biến rượu thì Tiến lo việc thiết kế, quảng bá. Tiến nghệ sĩ cả trong phong cách và tính cách nên từ nhãn rượu cho đến văn phòng, bar rượu tiếp khách của Suti đều do Tiến thực hiện đều khá mỹ thuật, đầy nét riêng biệt và đặc biệt rất nên thơ và Việt Nam. Những thiết kế mang những ý tưởng lẫn phong cách độc đáo và đầy ý nghĩa. Như Lion 45, tên rượu do Tiến đặt mang ý nghĩa như sự chia tay một quá khứ, một giai đoạn lịch sử (1945), để bước sang một giai đoạn “Lion (King)” mới hơn.
Kể từ ngày được biết đến và lan truyền trong cộng đồng người Việt tại Mỹ, hãng rượu Suti hiện nay trở thành một địa điểm mà không ít người dân địa phương tại Dallas dẫn khách phương xa đến thăm, thích thú thử rượu và nghe những câu chuyện thú vị về Suti. hay có những người khách phương xa tự ghé đến khi có dịp ngang qua Dallas.

Thiệp Tết của Suti
Suti trở thành một hiện tượng trong cộng đồng Việt tại Hoa Kỳ. Rượu Suti trở thành điều thích thú với các em gốc Việt sinh ra hay lớn lên tại Mỹ. Súy kể rằng là nhiều em trong nhà vẫn luôn có rượu Tây nhưng thỉnh thoảng ghé lại mua đôi ba chai. Suti có hai loại rượu chính là Rượu Ðế Ông Già và Lion 45. Súy đang thử ướp rượu trong thùng, để giới thiệu một dạng whisky Việt Nam khác. Lại nghe vài người bạn khác gởi cả rượu Suti ra nước ngoài, về Việt Nam cho bạn bè mình. Ðiều lạ lẫm vẫn luôn kích thích người khác như vậy.
Nếu các bạn hỏi tôi rượu Suti có ngon không, tôi không trả lời thay bạn vì chỉ có bạn và khẩu vị của bạn mới có câu trả lời chính xác nếu có dịp thử qua.
Nhưng tôi nghĩ, Suti thành công, ít nhất về mặt tiếng tăm trong thời gian qua vì nó mang mùi quê hương, đưa người uống trở về cùng hoài niệm của một loại rượu rất riêng và dân dã, quen thuộc của Việt Nam trên xứ người. Mùi gạo. Sake cũng chưng cất từ gạo của Nhật nhưng mùi vị nó khác hẳn với rượu đế.
Còn với giới trẻ, ẩm thực là những thể nghiệm như tôi thường nhắc tới. Các em yêu thích các thể nghiệm, khác lạ theo văn hóa Mỹ. Nên dẫu không có ký ức, chưa từng biết đến “rượu đế Việt Nam”, mà chỉ cần biết đó là rượu Việt. Whisky Việt. Mới lạ, khác hơn những loại rượu các em đã uống. Lại có cả những điều lịch sử, văn hóa Việt đàng sau chai rượu. Liên quan đến mình, đến nguồn cội, dẫu trong vô thức. Chỉ chừng đó, nó đã ngon hơn.

(Từ trái) Tác giả, Súy Đinh và Tiến Ngô cùng quan khách tại dạ tiệc hội Quân Nhân Việt Mỹ.
Súy có lần bảo tôi, “rượu đế phải có mùi gạo”. Tôi giữ lại câu nói này bởi cho rằng nó chính là cái hồn của rượu đế Suti. Chai rượu tạo thêm điểm nhấn khi có thêm sợi rơm quấn quanh cổ chai rượu. Ðó là ý tưởng mà tôi rất thích, ít ra nó tạo cho riêng tôi một cảm giác gần gũi dù mơ hồ. Dù tôi vốn dân thành thị, thỉnh thoảng có xuống những vùng quê Việt Nam đó đây nhưng hầu như chỉ ở với phố thị. Nhưng tôi vẫn cảm thấy gần gũi với những điều mộc mạc, thanh bình của làng quê Việt Nam.
Ðúng rồi. Gạo. Tôi mường tượng ra những cánh đồng lúa xanh bát ngát, những đụn rạ khói hun ngun ngút. Và những đêm canh nồi bánh Chưng, bánh Tét ngày Tết trong gia đình hay với bạn bè. Cùng những ngày ấu thơ hay mới lớn tại Việt Nam. Nhấp ly rượu đế gạo trên xứ người những ngày cuối năm với ngần ấy những bồi hồi ký ức, hỏi bạn sao ly rượu không ngon?
“Rót thêm tràn đầy chén quan san”. Một cái Tết Việt lại sắp trở về trong cái gió lạnh xứ người.
Những ngày cuối năm Nhâm Dần

baotreonline.com
Đoàn Xuân Thu
November 29th, 2024
Post by Sơn râu 20 Dec 2024

Trên Facebook có một ông không biết có mắc đàng dưới hay không mà hô hào khản cổ: “Đừng viết hủ tiếu, hãy viết là hủ tíu. Viết hủ tiếu là có tội với văn hoá Nam Kỳ.” Tội gì vậy hả thằng ông nội con nít?
Tui nhớ thời VNCH mình, trước khi CSBV vâng lịnh quan thầy Nga Hoa vô xích hóa Miền Nam, bà con mình dùng chữ ‘hủ tiếu’ hà rầm. Bằng chứng là trên ‘Google image’, tiệm Thanh Xuân ở số 62 đường Tôn Thất Thiệp, hơn 70 năm trước thời CS, bảng hiệu đề Hủ Tiếu Mỹ Tho. Rồi tiệm Hồng Phát trên đường Trần Quý Cáp (CS đổi tên đường thành Võ Văn Tần) hình đen trắng hồi xưa, bảng hiệu đề: Hủ Tiếu Nam Vang. Rồi thực đơn (menu) của Little Saigon Vietnamese Restaurant ở Nam Cali cũng đề Hủ Tiếu. Rồi hủ tiếu Gõ Ông Mập 2/203 Ballarat Rd Footscray gần chỗ tui ở cũng vậy.
Chữ hủ tiếu bà con mình quen dùng từ thời Bành Tổ còn ở truồng tới giờ mà hứng ẩu, ông kêu bà con đừng nữa thì đâu có được nè cha nội.
Trước bạo quyền áp bức, người Tàu cũng như người Việt mình phản ứng giống nhau: bỏ xứ ra đi. Ra đi mãi mãi nhưng trong lòng mang theo quê hương. Người Quảng Đông, người Triều Châu, người Hẹ… mang theo món hủ tiếu quê cũ tới quê người Miền Nam Việt Nam. Thế nên ở cái đất Sài Gòn, bà con mình dễ tìm thấy tiệm hủ tiếu ở ngã tư đường như tiệm bún bò tại Huế hoặc quán phở ở Hà Nội để ăn điểm tâm.

Tiệm Thanh Xuân ở số 62 đường Tôn Thất Thiệp

Hủ tiếu Mỹ Tho, Hủ tiếu Nam Vang khách muốn ăn phải tới tiệm. Còn nghèo muốn ăn ở nhà nhưng vợ mắc đậu chến, không nấu. Rồi đánh tứ sắc thua, tiền đâu mà anh mình ra tiệm nước Bảy Mập ngã tư Cao Thắng và Phan Thanh Giản nơi đặc công CS ám sát Giáo sư Nguyễn Văn Bông, Viện trưởng Học viện Quốc gia Hành Chánh thì anh mình đành ăn hủ tiếu gõ.
Đa số người bán hủ tiếu gõ, là dânTrung: Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định vô Sài Gòn vì không cần nhiều vốn. Sáng sớm họ đi chợ đầu mối mua thịt, giá, hẹ, tương, ớt, chanh cho nó rẻ.
Hủ tiếu gõ bán thường từ khoảng 3 giờ chiều cho đến tận khuya. Xe hủ tiếu 3 bánh đậu ở hẻm lớn. Thằng nhỏ đệ tử luồn vào các hẻm nhỏ. Tay cầm hai thanh tre bằng tầm vông đã lên nước, gõ lóc cóc theo điệu nhạc thay cho tiếng rao. Rao hoài mỏi miệng ai rao cho nổi chớ?
Hủ tiếu gõ được người bán đem dâng tới tận miệng; dù khách ở sâu trong hẻm tối. Cái hay của dân du thử du thực đất Sài Gòn trấn lột ai; không bao giờ nghe chúng trấn lột tiền của mấy thằng bán hủ tiếu kể cả lúc chúng thua bài.
Thơ Bùi Giáng Quảng Nam “Anh cứ tưởng đầu đường thương xó chợ” ‘Đầu đường’ là người có địa vị, giàu có mới có điều kiện thương ‘xó chợ’, thương người nghèo khó, thấp kém, hay bị coi thường.

Hủ tiếu Gõ Ông Mập

“Ai có ngờ xó chợ cũng thương nhau” Đúng vậy, đôi khi dân xó chợ đói kêu hủ tiếu ăn; thằng nhỏ đến lấy tô, thu tiền thì nó cười hè hè cho thiếu chịu đi, mai trả. Mà mai nó trả thiệt. Xó chợ trấn lột người có tiền; nó không cướp cơm chim của người cùng khổ như nó. Còn văn minh hơn bọn CS nhiều.
Mỹ Tho có nhiều tiệm hủ tiếu như: Vĩnh Ký, Hưng Ký, Gia Ký, Tuyền Ký, Phánh Ký. Ký là tiệm. Phánh tên chủ tiệm. Phánh Ký là tiệm của Chú Phánh. Tui quê Mỹ Tho cùng quê với hủ tiếu Mỹ Tho. Gặp lại Thầy Lê Phú Thứ Giáo sư Anh Văn trường Trung học Nguyễn Đình Chiểu ở Deer Park, Melbourne, hai thầy trò ngồi nhắc tô hủ tiếu Phánh Ký bên kia Cầu Quay trên đường Đinh Bộ Lĩnh mà nước miếng nhểu vén lên không kịp.
Còn tiệm hủ tiếu Mỹ Tho Thanh Xuân nằm trên đường Tôn Thất Thiệp Quận Nhứt. Từ Mỹ Tho lên Sài Gòn vào năm 1946. ông chủ với một chiếc xe đẩy, bàn ghế đặt trước vỉa hè, bán hủ tiếu Mỹ Tho. Bánh hủ tiếu trụng mềm cho vào tô, xếp lên trên là xá xíu heo, tôm, gan heo, tim heo, thịt cua. Hủ tiếu nước chan nước lèo thịt bằm. Riêng hủ tiếu khô, nước lèo được để riêng.
Tính tới nay, tiệm Hủ tiếu Mỹ Tho Thanh Xuân từ đời ông sơ truyền lại đã 4 đời. Chủ đầu tiên đã chết. Khách lứa đầu cũng chết. Chết ráo. Nhưng tiệm hủ tiếu Thanh Xuân chưa chết. Thanh Xuân vẫn Thanh Xuân. Con vượt biên qua Mỹ hay đứa còn kẹt lai vẫn bán hủ tiếu.

Hủ tiếu gõ – photo getty images

Hồi đó xa quê đi học ở Sài Gòn, em yêu của tui từ Mỹ Tho lên thăm. Hai đứa ra tiệm Hủ tiếu Thanh Xuân ăn, vì nó xưng mình là Hủ tiếu Mỹ Tho nhưng không giống. Nó bỏ vô tùm lum tà la: nào là trứng cút, tôm, giá, rau tần ô, rau ăn với món vịt nấu chao, chanh, ớt tươi xắt lát? Tô hủ tiếu lai căng như cải lương Hồ Quảng, giống như bài tân cổ giao duyên do ông Bảy Bá tức soạn giả Viễn Châu bào chế mà bắt ca sĩ tân nhạc Thanh Tuyền hát. Nó ăn chẳng ra làm sao cả!
Tô hủ tiếu bây giờ nhà báo quốc doanh CS với những động từ gốc Hán không ‘g’ như ‘cải biên’, ‘biến tấu’. Sao không viết ‘sửa đổi, ‘thêm thắt’ cho dễ hiểu?
Sau năm 1975, tui không thích đi ăn hủ tiếu Thanh Xuân như thời tui mới yêu em. Không phải vì tô hủ tiếu thời bao cấp nó dở òm. Cho dẫu là cao lương mỹ vị vẫn không ngon khi trái tim mình tan nát vì em bỏ tui đi lấy chồng lúc tui đang đời sa cơ thất thế. Em viết cho tui: “Cây đến thì trổ hoa Chuyến đò đầy rời bến. Em hát rằng đến duyên. Em lấy chồng năm ấy!”
Với tui chỉ cần mấy lát thịt xắt mỏng tanh như tờ quyến cho dễ ngấm nước lèo, miếng bánh tôm chiên, hẹ ruộng, ớt ngâm giấm, giấm đỏ với xì dầu.
Hủ tiếu nguyên thuỷ của tui thuở yêu em. Hủ tiếu bỏ tùm lum thuở em lấy chồng năm ấy.
Tui xa Sài Gòn đã 30 năm, chưa hề trở lại, và sẽ không bao giờ trở lại khi còn CS; nhưng nhắc tới tô hủ tiếu Mỹ Tho là gợi nhớ trong tui cả một trời quê hương ngày cũ.
Hủ tiếu ơi là tui kêu ‘em ơi đó! Chớ tui hổng có kêu tô hủ tiếu!

ĐXT

(Nha Kỹ Thuật /Tổng Tham Mưu Kon Tum – Mùa Hè Đỏ Lửa.)
Bùi Cao Đệ

Post by Sơn râu 20 Dec 2024

(Tưởng nhớ hương hồn Y Sĩ Trung Tá Bửu Trí, Trung Úy Sĩ Quan Trợ Y Ngọc.)

Tôi tuy thuộc vào hạng nhỏ con và thường bị bạn bè gọi là “Sữa” nhưng lại rất thích binh chủng Nhảy Dù. Thường mơ ước rằng khi ra trường sẽ là một Y Sĩ Nhảy Dù. Đọc truyện Y Sĩ Tiền Tuyến của Bác Sĩ Trang Châu tôi lại càng thêm mơ mộng. Tôi thích đi nhảy dù vì thích bận đồ rằn ri, đội nón đỏ, có huy hiệu nhảy dù trên ngực áo. Thấy các quân nhân Nhảy Dù chiều thứ 7 dạo phố với các nữ sinh thật là thơ mộng.
Cũng vì thích màu áo mà tôi sém chút nữa là hòm gỗ cài hoa! Tuổi trẻ có những tư tưởng lạlùng mà sau nầy về già suy nghĩ lại mới biết sợ, không nên “giỡn mặt tử thần,” đúng là “Chưa thấy quan tài chưa đổ lệ.”
Tôi nhập ngũ vào cuối năm 1971 khóa 13 Y sĩ trưng tập thụ huấn quân sự tại trường Bộ Binh Thủ Đức. Trong thời gian này, thỉnh thoảng có một số Y Sĩ Nhảy Dù về thăm các bạn YK Sài Gòn. Ôi nón đỏ, bộ đồ trận rằn ri, trông thật là oai phong lẫm liệt. Tôi thầm hy vọng là khi chọn nhiệm sở sẽ có 1, 2 chỗ Nhảy Dù. Rồi thời gian thụ huấn quân sự và Hành Chánh Quân Y cũng trôi qua và ngày chọn nhiệm sở cũng đến. Các bạn Dược Sĩ Trưng tập được chọn nhiệm sở trước Y Sĩ trưng tập 2 ngày. Tình cờ tôi gặp Dược Sĩ Sơn cùng khóa 13. Anh cho biết là anh chọn Nha Kỹ Thuật/TTM.
Sơn cho tôi biết là Nha Kỹ Thuật đồn trú ở Phú Thọ Sài Gòn. Khi tôi nói là tôi chỉ thích đi Nhảy Dù thì Sơn nói đây cũng là Nhảy Dù Lôi Hổ, tôi hỏi thêm chi tiết và có ý định chọn NKT. Đến ngày chọn đơn vị tôi nhìn lên bảng đen thì thấy có một chỗ NKT và một chỗ Sư Đoàn Nhảy Dù và tôi được xếp hạng 16 trong số gần 100 Y Sĩ trưng tập. Tôi không hề để ý đến các chỗ như Tổng Y viện, Quân Y Viện hay Bệnh Viện Dã Chiến, Bệnh Viện Tiểu Khu mà chỉ cầu mong là đến phiên mình chọn đơn vị sẽ còn có NKT hay Sư Đoàn Nhảy dù.
May thay, các bạn trước tôi chỉ lo chọn QYV, TYV, hay BVTK, đến phiên tôi vẫn còn chỗ NKT. Tôi vội vã chọn NKT sau khi được Y Sĩ Đại Tá Châu xác nhận là có nhảy dù ở NKT. Thế là tôi đi mua ngay nón đỏ và bộ đồ rằn ri. NKT/TTM là danh xưng ngụy trang của một đơn vị gọi là Bộ Tư Lệnh Chiến Tranh Ngoại Lệ, ngang hàng cấp Sư đoàn Tổng Trừ bị với cấp số Thiếu Tướng làm Tư Lệnh. NKT gồm nhiều đơn vị khác nhau nhưng trong phạm vi bài viết này tôi chỉ nêu ra hai đơn vị quan trọng nhất đó là:

1. Sở Liên Lạc (Lôi Hổ): Bộ Chỉ Huy đồn trú tại Sàigòn, gồm 3 Chiến đoàn Xung kích1,2,3.
2. Sở Công Tác (Hắc Long): Bộ Chỉ Huy đồn trú tại Sơn Trà, Đà Nẵng gồm 5 Đoàn Công Tác 11,68,71,72,75. Các Chiến Đoàn Xung Kích và Các Đoàn Công Tác có nhiệm vụ thả Toán thám sát vào các mật khu Cộng Sản để thâu thập tin tức tình báo, phá hoại các mục tiêu trọng yếu của địch. Trước năm 1970, nhiều Toán Thảm Sát Đặc Biệt Xâm nhập Bắc Việt bằng không vận hay hải vận để do thám.
   Vào thời tôi được tăng phái đến NKT thì các toán chỉ hoạt động ở miền Nam mà thôi. Mỗi Toán có khoảng 6 người được trang bị vũ khí đến tận răng. Các hoạt động của NKT được giữ bí mật cho nên nhiều khi các quân nhân phục vụ trong NKT cũng không biết nhiệm vụ của các đơn vị bạn. NKT có một Đại đội Quân Y đóng tại Phú Thọ Chợ Lớn, Y Sĩ Thiếu Tá Bửu Trí làm Y Sĩ Trưởng. Ngày tôi về trình diện thì ĐĐQY gồm có Bác Sĩ Trí, BS Ân, BS Nguyễn Văn Hưng và tôi. Ngoài ra còn có 4 Dược Sĩ, 2 Nha Sĩ, và 4 Sĩ Quan Trợ Y. Bác Sĩ Trí gốc Huế, người Hoàng Tộc rất hiền lành dễ thương, luôn bảo vệ và che chở cho đàn em, được sự quý mến và kính nể của thuộc cấp.
   Sau khi trình diện đơn vị, tôi đi học nhảy dù ở trung tâm Long Thành, nhảy chuồng cu ở trại Hoàng Hoa Thám SĐND, 3 tuần huấn nhục “thích chạy bộ hơn đi bộ,” tôi được cấp bằng nhảy dù Việt Nam và Mỹ. Tôi rất thích nhảy Chuồng Cu, xin nhảy nhiều lần. Thật ra có một số quân nhân không dám nhảy chuồng cu, huấn luyện viên phải đẩy ra giùm, nếu sau 3 lần mà không dám tự động nhảy thì sẽ bị loại. Cảm giác nhảy ra khỏi máy bay C130 của không quân Mỹ, rơi tự do khoảng 5 giây, rồi sau đó dù bung ra, một mình bay lơ lửng giữa trời thật là tuyệt diệu. Một mình ta lơ lửng giữa trời mây! Làm việc ở Sài Gòn được vài tháng thì Mùa Hè Đỏ Lửa xảy ra. Chiến trận Bình Long, QuảngTrị ác liệt, máu lửa. Cuối tháng 3, 1972, Y Sĩ Thiếu Tá Bửu Trí cho tôi biết là tình hình chiến sự ở Kontum gia tăng và sẽ tăng phái tôi lên Chiến Đoàn 2 Xung Kích Lôi Hổ ở Kontum. Thế là tôi khăn gói lên đường ngay.
   Chiếc máy bay C46 của Air America vừa hạ cánh xuống phi trường Kon Tum thì bị pháo kích lập tức. Có một số thương vong nhưng tôi may mắn OK. Trung úy Niệm, Sĩ Quan Trợ Y chở tôi về doanh trại CD2XK ở B12 phía Nam của Kontum. Vừa đến Bệnh Xá thì thấy các cố vấn Hoa Kỳ đang thu dọn để lên đường ra khỏi Kontum vì tình hình rất nguy hiểm. Họ để lại cho tôi toàn bộ thuốc men và thực phẩm. Mấy ngày đầu tôi lo tổ chức bệnh xá để tiếp nhận thương bệnh binh. Lúc rảnh rỗi thì lái xe đi thăm Kontum. Thành phố nầy lúc đó còn tương đối yên tĩnh, cát trắng, có sông Dak bla nước rất trong nhưng chảy ngược? Xung quanh là núi non, thành phố nằm ngay ở lòng chảo, rất dễ bị pháo kích, trông giống như Điện Biên Phủ ngày xưa. Thành phố nói chung rất đẹp. Kontum chỉ có một con đường độc nhất đi Pleiku về phía Nam, Quốc lộ 14, nhưng phải qua đèo Chu Pao thường hay bị Cộng Sản phục kích và đóng chốt nên chỉ có thể đi thoát bằng máy bay mà thôi.
   Hàng ngày tôi khám bệnh cho quân nhân và gia đình, cấp thuộc hành quân, huấn luyện cấp cứu cho Y Tá , dân sự vụ khám bệnh cho người thiểu số ở buôn Thượng. Người dân ở đây rất đỗi hiền lành. Họ mời tôi uống rượu cần, nhưng tôi không thích uống rượu, chỉ nhấm nháp lấy lệ mà thôi. Tất cả chúng tôi đều phải học cách xử dụng và thực tập bắn súng chống xe tăng M72.
   Tôi quen thân với nhiều sĩ quan Không Quân, họ cho tôi làm Co-pilot đi rước toán khi công tác về. Mỗi lần rước có 2 trực thăng UH1B và 2 gunship. Bay vòng vòng một lúc thì thấy panel của toán ở dưới bìa rừng. Thế là chiếc UH1B vội vàng nhào xuống để rước toán, trong khi gunships chúc lên chúc xuống sẵn sàng bắn che cho toán. Viên sĩ quan ban 3 khuyên tôi đừng có chơi dại như vậy, vì lỡ người pilot chính bị thương hay chết thì làm sao tôi lái máy bay một mình được, tính mạng tôi sẽ coi như hui nhị tì.
   Pháo kích của Cộng Quân xảy ra thường xuyên, cứ 2, 3 đêm một lần. Bị thương nhẹ thì tụi tôi săn sóc tại chỗ, nặng thì gửi đi Bệnh Viện Tiểu Khu hay Quân Y Viện. Chuyện cười ra nước mắt là một đêm kia, khoảng 10 giờ tối, tôi nghe một tiếng nổ lớn rồi sau đó có tiếng lính gọi: Bác sĩ ơi, có một con bò đạp mìn ở hàng rào phòng thủ, đùi của nó bị bay vào ngay trại, chúng ta sẽ có thịt bò ăn rồi, nhưng sau đó xem lại té ra là thịt người, có lẽ của trinh sát hay đặc công Cộng sản! Có khi buổi tối tôi phải đi đỡ đẻ. Có lúc có người tự tử… Công việc tương đối nhàn.
   Lực lượng phòng thủ Kontum chỉ có sư đoàn 22BB, gồm 2 trung đoàn và Bộ Tham mưu Sư Đoàn được dời lên Tân Cảnh để giao chiến với sư đoàn 320 và sư đoàn 2 của CS Bắc Việt. Quân Đoàn II được tăng cường thêm Biệt Động Quân để củng cố vững chắc đồn Ben Het, cửa ngõ đi vào lãnh thổ QĐ II, Quân Khu II.
   Đại Tá Lê Đức Đạt Tư Lệnh SD 22 làm Tư Lệnh Mặt trận Tân Cảnh được một tuần lễ thì địch bắt đầu tấn công lẻ tẻ. Đại Tướng Cao Văn Viên liền tăng phái cho Đại Tá Đạt một Lữ Đoàn Dù. Ngày 04/14/1972 CS tấn công vào căn cứ Charlie. Trung Tá Nguyễn Đình Bảo, Tiểu Đoàn Trưởng TĐ 11 Nhảy Dù bị một hỏa tiễn 122 trúng vào hầm chỉ huy làm ông tử trận. (Bài hát Người ở lại Charlie của TrầnThiện Thanh) và quân ta phải rút ra khỏi Charlie. Ngày 04/20/1972 Đại Tướng Viên rút Lữ Đoàn Dù tại Kontum để tăng cường cho mặt trận Quảng Trị nên tình hình tại Tân Cảnh bắt đầu đen tối thêm. Tôi nhìn Lữ Đoàn Dù rút đi mà cảm thấy tê tái vì Kontum không còn lực lượng Tổng Trừ Bị nào nữa, chỉ còn sư đoàn 22 mà thôi. Tất cả Sư đoàn Nhảy Dù và TQLC đều dành riêng cho Quảng Trị và Bình Long. Kontum chỉ vào hàng thứ yếu, không quan trọng bằng hai mặt trận kia?

Ngày 04/23/72 mất Dakto rồi Ben Het. Ngày 04/24/1972 mất Tân Cảnh, Đại Tá Đạt mất tích hay tự sát?
Trong bài viết về Mặt Trận Tân Cảnh, Kontum1972, Đại Tá Trịnh Tiếu cho biết Tư Lệnh Quân Đoàn II, Trung Tướng Ngô Dzu và cố vấn Hoa Kỳ John Paul Vann có kế hoạch dụ sư đoàn 320 CS Bắc Việt vào vùng Tân Cảnh, Dakto để tiêu diệt bằng B52. Rất tiếc là vì có bất đồng ý kiến giữa Tướng Ngô Dzu và John Paul Vann về việc bổ nhiệm tân Tư Lệnh sư đoàn 22 (cho Đại Tá Lê Đức Đạt thay vì Đại Tá Lê Minh Đảo) nên trong những ngày 04/21, 04/22 và 04/23/1972, lúc Cộng quân tấn công ào ạt với chiến xa vào Tân Cảnh, JP Vann đã từ chối xử dụng B52, và Tân Cảnh thất thủ.
Sau khi mất Tân Cảnh, bệnh tim của Tướng Ngô Dzu trở nặng, ông yêu cầu TT Thiệu cử người thay thế, TT Thiệu chỉ định Thiếu tướng Nguyễn Văn Toàn làm Tư Lệnh QD II, Quân Khu II và Tướng Toàn đồng ý tử thủ Kontum.
Mỗi ngày tôi đều đi họp tham mưu với Trung Tá Tiên CHT. Tình hình Kontum càng ngày càng tồi tệ hơn. Lần lượt các căn cứ bảo vệ như Võ Định, Dakto, Tân Cảnh, Charlie, Delta đều bị mất vào tay địch. Sau khi Tân Cảnh mất, Sư đoàn 22 BB gần như tan rã. Kontum trở thành tiền đồn. Dân chúng nhốn nháo chuẩn bị tản cư, mà chạy đi đâu bây giờ? Tôi có ghé thăm Bệnh Viên Tiểu Khu (BV Dã Chiến?) Kon Tum thì thấy BV bỏ trống không còn gặp ai, có lẽ đã di tản rồi.
Trước tình thế nguy ngập, Tư Lệnh Quân Đoàn II điều động Sư Đoàn 23 BB từ Ban Mê Thuột lên cố thủ Kontum. Trong dịp nầy tình cờ tôi gặp lại BS Nguyễn Khanh YKH4, là Y Sĩ của Sư Đoàn 23 BB di chuyển trên QL 14 ngang qua doanh trại của tôi để tăng viện cho Kontum. Sau đó vài ngày đèo Chu Pao bị Cộng quân chiếm, đóng chốt nên Kontum đã bị bao vây.
Ngày 05/13/1972, Trung Tá Tiên cho biết là đêm nay quân Bắc Việt sẽ tấn công dứt điểm Kontum. Ông ta nói là ông đã làm chúc thư cho gia đình rồi, có nghĩa là tính mạng của chúng tôi có thể chấm dứt đêm nay. Lúc đó tôi cũng lo sợ không biết là đêm nầy mình sẽ bị thương, hoặc chết hoặc sẽ bị bắt là tù binh? Tôi dặn dò anh em Quân Y chuẩn bị thuốc men, hầm trú ẩn và phân công việc tản thương.
Suốt đêm trằn trọc không ngủ được. Vào khoảng 5 giờ sáng 05/14/102 thình lình tôi nghe từng loạt tiếng nổ kinh thiên động địa, đồ đạc trong bệnh xá đổ nhào. Tiếng nổ liên tục làm ù tai và hất văng tôi xuống đất.
Sau này tôi mới biết là 25 phi vụ B52 được thả xuống 3000 quả bom đủ loại vào các vị trí của quân Bắc Việt gây thiệt hại nặng nề. Ngày 05/14/1972 trận chiến vẫn còn tiếp diễn ở phía Bắc thị xã Kontum. Đủ loại phi cơ Hoa Kỳ và Việt Nam, đặc biệt là Phantom F4 liên tục thả bom bắn phá quân CS chỉ cách chúng tôi khoảng 500m. Một chiếc Sky- raider của Không Quân Việt Nam bị bắn rớt và phi công đã hy sinh. Một chiếc Skyraider khác cũng bị bắn rớt, nhưng phi công nhảy dù an toàn và được lính Lôi Hổ cứu thoát.
Sau đó mặt trận Kontum coi như được giải tỏa. Xin cám ơn B52. Một phái đoàn Nha Kỹ Thuật gồm cả Bác Sĩ Bửu Trí, Y Sĩ Trưởng NKT và SQTYTrung úy Ngọc định đến thăm viếng và ủy lạo chúng tôi nhưng rủi thay máy bay bị bắn rớt, không một ai sống sót. Tôi vừa mừng vì thoát chết nhưng rất buồn khi được tin BS Trí, người đàn anh đáng kính, và Trung úy Ngọc đã ra đi.
Khi bước vào tuổi già con người ta hay hoài niệm chuyện cũ, thường tự hỏi tại sao mình có thể có những quyết định đầy nhiệt huyết, bất cần, thời trai trẻ. Nhưng những cái “ngông” đó lại là những kỷ niệm sâu đậm đáng nhớ nhất của một kiếp người, nhất là kiếp trai thời loạn. Để thỉnh thoảng vẫn làm tôi bâng khuâng nhớ lại, nhất là những lúc tháng Tư về.

9/2017 (updated)
Y Sĩ Trung Úy Bùi Cao Đệ YKH-4

Tài Liệu Tham Khảo:

1. Trung Tá Lữ Triệu Khanh. Lịch Sử Nha Kỹ Thuật/BTTM/QLVNCH
2. Đại Tá Trịnh Tiếu: Mặt trận Tân Cảnh, Kontum,1972

dongsongcu.wordpress.com
bonglau-ThuyMyRFI
Posted on 13/09/2022 by Doi Thoai

Post by Sơn râu 20 Dec 2024

Con đường hoang lạnh lồi lõm hằn vết xích của thiết giáp. Có đoạn lỗ chỗ như mặt trăng, dấu tích tàn phá của pháo binh địch. Cứ khoảng mười mấy phút thì những tiếng nổ “oành oành” từ phía trước vọng về.

Phía xa xa có những chướng ngại vật chống tăng bằng bê-tông và các trụ thép hàn chéo vào nhau bố trí giữa đường. Hai bên đường thấp thoáng các công sự chiến đấu được phủ lưới ngụy trang.
Xe đến gần thì một binh sĩ Ukraine trang bị tận răng, đội nón chống đạn, mặc áo giáp, tay lăm lăm khẩu AK-74 lầm lì bước lại. Mình xuất trình sổ thông hành và thẻ báo chí. Binh sĩ Ukraine đó biểu xe đậu đó chờ anh ta vào “ lô cốt” trình với cấp chỉ huy. Nghe các binh sĩ Ukraine rất trẻ đứng thấp thoáng sau “lô cốt” xầm xì tiếng Ukraine: “người Mỹ”.

Khoảng 30 giây sau binh sĩ Ukraine đó trở ra cho biết xe phải quay lui vì sau địa điểm này thì con đường không an toàn nữa. Phía trước mặt là vùng địch. Biên giới Liên Bang Nga chỉ khoảng cách ngắn ở cuối đường này. Bên kia là thị trấn lớn Belgorod của Nga.
Mình lấy lá cờ Ukraine và nhờ cô bạn thông dịch là trước khi quay lui thì muốn anh binh sĩ đó ký lên lá cờ để lưu niệm. Khuôn mặt căng thẳng nghiêm khắc của anh lính bỗng nở nụ cười sung sướng khi thấy lá quốc kỳ màu xanh và vàng rực rỡ. Anh ta lại biểu đợi chút xíu để vào báo cáo cấp chỉ huy. Quá nể luôn cho sự kỷ luật của họ.
Khoảng vài chục giây sau người lính Ukraine trở ra biểu quay xe lại và đậu bên kia đường rồi theo anh ta vào lô cốt. Cô bạn Ukraine hấp tấp dịch lại. Cô ấy như đang trải qua một sự xúc động dữ dội. Bị kéo đầu đến vùng pháo của địch, rồi giờ thì đòi lính Ukraine ký lưu niệm linh tinh lên lá quốc kỳ. Một kinh nghiệm choáng ngợp không có lần thứ hai cho cô ấy.

Bước vào lô cốt tối hù. Mình quan sát nơi làm việc của một viên sĩ quan biên phòng vùng giới tuyến. Bên cạnh khung cửa của lô cốt có một giao thông hào đào sâu bằng chiều cao con người dẫn đến đâu không biết. Nền địa đạo có lót các thanh gỗ ngay ngắn tươm tất và sạch sẽ cho dễ đi.
Mãi dò xét công sự phòng thủ của “quân ta”, khi nhìn xuống thì thấy bàn tay của viên sĩ quan đang giơ ra chờ đợi bắt. Mình cười và nói “xin lỗi” rồi bắt tay anh ấy thiệt chặt. Viên sĩ quan trầm tĩnh nhỏ nhẹ nói cám ơn Hoa Kỳ đã giúp Ukraine chiến đấu chống quân xâm lược. Nhìn trên ngực áo giáp của anh ấy thì thấy có gắn ống nói của máy truyền tin “Motorola”, là loại máy truyền tin của Mỹ khá tốt được các đơn vị bộ binh Hoa Kỳ cấp nhỏ sử dụng.
Về lại Hoa Kỳ ngồi trong một tiệm ăn, thấy những người Mỹ ngồi ăn chung quanh hồn nhiên và hạnh phúc. Bỗng chạnh lòng nhớ đến những người trẻ Ukraine bình thản ở tuyến đầu, và dư âm của pháo binh địch vẫn còn vang vọng trong tâm trí. Ở nơi chốn ấy không có bia căm thù mà chỉ có sự biết ơn vô cùng dành cho Hiệp Chủng Quốc. Có lẽ, ngoài Hoa Kỳ, Ukraine là quốc gia thứ hai duy nhứt chiếm được sự cảm phục và tình yêu của Bông Lau.

BÔNG LAU 10.09.2022

dongsongcu.wordpress.com
bonglau-ThuyMyRFI
Posted on 18/11/2024 by Doi Thoai

Post by Sơn râu 20 Dec 2024

Trên đường trở lại cái căn cứ có căn phòng ọp ẹp và cái mền tình iu đỏ chót sến. Nơi có những đêm trăn trở trong tiếng nổ của trọng pháo 105 bắn từ C130.
Ghé phi trường quốc tế Dubai 5 tiếng đồng hồ, nên tận hưởng những giây phút cuối cùng của sự tiện nghi tư bổn. Vào một quán bar/restaurant lịch sự gọi dĩa salad, một ly Coca Cola đá lạnh, và ngồi trên ghế da lót nệm êm ái sạch sẽ thẩm mỹ. Vì ngày thứ Ba lại phải mặc áo giáp ngồi trên ghế lưới của máy bay C130 trực chỉ hướng bắc nơi vùng đất gió cát bất ổn.
Những ngày zui quá ngắn. Những giây phút tự do hỏng có sự kiểm soát của quy luật này nọ quá ít ỏi.
Rồi cuộc sống sẽ lại bị trói kín sau những bức tường bê tông, bao cát, và dây kẽm gai. Những ngày dài ngồi bên cái laptop đến tối mịt theo dõi các công việc đang diễn tiến nơi xa, dưới chân lâu lâu có con chuột cống xấu xí ghê rợn chạy vụt qua chui vào khe cửa…
Nhưng cũng thực hiện được lời hứa là thưởng thức một tô phở gà đúng tiêu chuẩn trước khi ra đi trở lại vùng chiến tranh.

Chiều thứ Bảy lái xe đến quán Phở 75 ở Virginia. Đây được coi là quán phở ngon nhứt trong vùng. Dĩ nhiên phở bò tái nạm thì thơm ngon hơn, nhưng xạ thủ gọi phở gà mỗi khi ăn phở, theo thói quen hỏng ăn thịt bò.
Thú thiệt là trình độ nhận thức của xạ thủ về độ ngon của tô phở rất kém cỏi. Chỉ biết là tô phở ngon zậy thôi chớ ngon ở mức độ nào thì phải dành cho dân chuyên nghiệp ăn phở.
Quán phở đông nghẹt nên phải đứng xếp hàng đợi có bàn trống mới được vào ngồi. Có lẽ người đến ăn đông vì giá một tô phở kích thước lớn “large” chỉ 11 đô trong khi các quán khác chém tới 15 đô.

Ngồi ăn phở trong quán đông nghẹt người mà thông thường xạ thủ rất ghét đám đông. Nhưng hôm nay cảm thấy thân ái làm sao. Đám đông này là cộng đồng của mình. Mình chả quen ai trong cộng đồng này ngoài anh thợ hớt tóc người bắc mà mình năm thì mười họa mới ghé qua hớt tóc và nghe ảnh vừa hớt vừa kể chuyện cộng đồng.
Cảm thấy thân ái vì đây là cộng đồng tị nạn Cộng Sản tương đối đàng hoàng ít đua đòi ăn chơi. Họ gốc tị nạn chớ hỏng phải “Việt Kiều” công dân của Cộng Sản Việt Nam. Họ khổ và mất mát nhiều rồi. Ngày hôm nay họ được quyền dẫn gia đình đến ăn phở với nhau trong sự bình yên. Mình cảm thấy vinh dự đi về nơi có chiến tranh để họ được an toàn trong cuộc sống ở quê hương thứ hai này.

BÔNG LAU 18.11.2024 (Tựa bài do Thụy My đặt)

doithoaionline.wordpress.com
bonglau-ThuyMyRFI
Posted on 09/12/2024 by Doi Thoai

Post by Sơn râu 19 Dec 2024

Lực lượng người Kurd võ trang đồng minh của Hoa Kỳ, còn gọi là Lực lượng người Syrian Dân chủ (Syrian Democratic Forces hay SDF), vừa chiếm hai cứ điểm chiến lược ở đông và đông bắc Syria, sau khi quân chính phủ của nhà độc tài Bashar Assad rút lui và tan hàng.
Hai cứ điểm đó là thành phố Deir el-Zor và cửa khẩu ở biên giới Iraq Albu Kamal (xin coi bản đồ đính kèm).
Một cấp chỉ huy của Lực lượng người Kurds (SDF) cho phóng viên nước ngoài biết họ có đường dây nóng liên lạc với phiến quân HST đồng minh của Thổ Nhĩ Kỳ để bảo đảm sự an toàn của người Kurds sinh sống ở Aleppo. Họ còn cho biết có liên lạc và thông báo với quân đội Nga và Mỹ trong vùng về hoạt động của họ để tránh sự lầm lẫn.

Giống như đây là vùng chiếm đóng của nhiều lực lượng võ trang khác nhau trong thế trận “da beo – cài răng lược”. Hay “thập nhị sứ quân”.
Trước khi cuộc chiến Ukraine xảy ra, có những đoàn công voa xe thiết giáp của Nga và Mỹ gặp nhau trên cùng một xa lộ. Lính hai bên đưa tay vẫy chào thân thiện. Ngày hôm nay thì Nga Mỹ tránh gặp nhau, vì Hoa Kỳ giúp Ukraine nên Nga rất hận và Mỹ sợ Nga nổ súng sảng ha ha.

Ngoài ra có một điều thú vị là Lực lượng người Kurd hay Syrian Dân Chủ dùng lá cờ vàng như trong hình chụp. Mấy bác mấy chú cờ zàng Ziệc Nôm bình tĩnh đi nè. Cờ của họ màu zàng chớ hỏng có sọc nha. Xạ thủ cũng chôm được vài lá cờ vàng của người Kurd nhưng khi đi phép về Mỹ hồi tháng 10 đã cất kỹ ở nhà rồi, vì sợ đứa nào ở căn cứ chôm mất hic.

BÔNG LAU 08.12.2024

doithoaionline.wordpress.com
bonglau-ThuyMyRFI
Posted on 16/12/2024 by Doi Thoai

Post by Sơn râu 19 Dec 2024

Mấy hôm nay ban đêm nơi vùng sa mạc Trung Đông này nhiệt độ xuống tới độ âm và trời lộng gió buốt giá.
Cái lạnh nơi đây rất khô vì đâu có nuớc nên rất gắt và khó chịu. Nó không giống cái lạnh ở Mỹ và Âu Châu có hơi ẩm trong không khí nên dễ chịu hơn.
Nơi đây chỉ có hai mùa, là mùa hạ nóng thiêu đốt làm cơ thể bốc hơi khô đét, và mùa đông lạnh cóng, da cũng nhăn nheo khô đét nhưng không bốc hơi. Nơi đây không có mùa thu và mùa xuân, vì không có cây cỏ bông hoa hay lá vàng rơi rụng xào xạc, mà chỉ có sỏi đá cát khô cằn im lìm không sự sống.
Ban đêm nửa khuya có khi một hai giờ sáng mới rời phòng làm việc. Co ro trùm đầu vì lạnh, đi lầm lũi một mình trong doanh trại hoang vắng để về căn phòng nhỏ, trong đầu suy nghĩ lan man về con đường cô đơn gian khổ đã đi trong những tháng qua. Có cảm tưởng nó dài như cả thế kỷ với biết bao chuyến bay đêm tới những vùng đất hiểm nguy. Thế mà đã được nửa đoạn đường rồi. Giờ chỉ phải đợi thêm một thế kỷ nữa để được trở về bên kia biển.
Chỉ còn vài ngày nữa là Giáng Sinh và Tết Tây, nhưng trong lòng lạnh giá, không có chút gì hân hoan vui mừng cho ngày Chúa giáng trần hay một năm sắp hết. Sẽ được nghỉ hai ngày này để nằm cuộn trong mền ngủ bù, rồi thức dậy giặt giũ quần áo, lau chùi sắp đặt cho căn phòng cho ngăn nắp. Một nửa căn phòng nhỏ là của một thằng khác và nó ở dơ bừa bộn thì kệ nó. Cả hai đứa ở chung phòng nhưng không đứa nào biết biết đứa nào từ đâu đến. Chỉ có sự im lặng lạnh lùng cho nhau.
Nhớ nhà, nhớ những đồng nghiệp xưa và những lần ngồi với nhau tán gẫu chiều thứ Sáu “Happy Hours”, rất nhớ những người bạn yêu quý bên kia biển…
“Em ơi đông lại về từ trăm năm lạnh giá
Tim anh như ngừng thở từ sau ân tình đó
Em nghe không
Mùa đông mùa đông
Ngày nào ta xa nhau
Anh bước sâu trong vũng tối nhạt nhoà
Từng mùa đông theo qua
Anh đã quen với đỉnh đời băng giá
Xưa hôn em một lần mà đau thương tràn lấp
Anh yêu em một ngày rồi xa em trọn kiếp
Nên anh yêu mùa đông nên anh yêu mùa đông
Ôi mùa đông của anh”

BÔNG LAU 16.12.2024

dongsongcu.wordpress.com
Posted on December 7, 2024

Post by Sơn râu 19 Dec 2024

Trong bài diễn văn lịch sử trên hệ thống truyền hình Hoa Kỳ ngày 31 tháng Ba năm 1968, tổng thống Johnson tuyên bố sẽ không ra tái tranh cử và ra lệnh chấm dứt ném bom ngoài vĩ tuyến 20 trên miền Bắc Việt-Nam. Theo lệnh trên, bộ Ngoại Giao nhấn mạnh cho đơn vị SOG biết, không được cho máy bay ra ngoài vĩ tuyến 20. Thi hành lệnh trên, đơn vị SOG coi như bỏ rơi sáu toán biệt-kích đã nhẩy dù xuống miền Bắc trước đây. Hà-Nội đã bắt được vài toán báo cáo sai lạc về cho đơn vị SOG. Trên tấm bản đồ miền Bắc Việt-Nam trong phòng hành quân có ghim tám cây kim mầu xanh, đánh dấu vị trí hoạt động của tám toán biệt kích. Nơi hướng tây bắc gần biên giới Trung-Hoa có bốn toán Remus, Easy, Tourbillon và Red Dragon. Hướng đông bắc, sát biên giới là toán Eagle, gần bờ biển có điệp viên Ares. Xuống dưới miền trung (Thanh-Hoá, Nghệ-An) có toán Hadley và Romeo.
Toán Verse nhẩy dù xuống tăng cường cho toán Tourbillon ngày 7 tháng Mười Một năm 1965. Trong số tám người nhẩy xuống miền bắc, hai bị chết (dù không mở?). Ðiều này đáng nghi ngờ. Hai tuần sau, khi đã huấn luyện cho toán Tourbillon về kỹ thuật dò thám đường, toán Verse tự ý di chuyển ra khỏi vùng hoạt động. Trong mười tám tháng kế tiếp, toán Verse báo cáo lập được nhiều thànhquả, nhưng thực ra rất ít. Ðơn vị SOG ra lệnh cho toán Verse di chuyển đến một điạ điểm bí mật của cơ quan CIA bên Lào. Ðiều này toán không thi hành. Cuối cùng vào tháng Sáu năm 1967, phi đoàn Hành-Quân Ðặc Biệt 21 của SOG bên Thái-Lan dùng trực thăng bay vào miền Bắc Việt-Nam để bốc toán Verse, kết qủa một máy bay Hoa-Kỳ bị bắn rơi gần bãi đáp. Ba tuần sau, đài Hà-Nội loan tin bắt được toán Verse.
Toán Tourbillon gồm tám biệt kích nhẩy dù xuống miền Bắc ngày 16 tháng 5 năm 1962, một người chết khi xuống tới đất. Toán được tăng cường lần đầu vào tháng 11 cùng năm, cả bốn biệt kích quân đều tử nạn. Tháng 5 năm 1964, thêm bẩy người nhẩy dù xuống tăng cường cho toán Tourbillon, một người chết, đến tháng 7 toán Tourbillon
nhận thêm 8 người, hai người chết. Tất cả biệt kích quân đều đã qua khoá huấn luyện nhẩy dù của đơn vị SOG, mặc đồ đặc biệt để bảo vệ thân thể, tuy nhiên số tổn thất quá cao. Có thể họ bị bắt, bị giết để làm gương cho những người còn sống ‘phải hợp tác’ Ngày 12 tháng 12 năm 1964, bốn người nhẩy xuống tăng cường cho toán Tourbillon, tám ngày sau hai bị chết trong một trận phục kích. Rồi đến toán Verse nhẩy xuống vào tháng 11 năm 1965, hai chết. Gần như mỗi lần nhẩy dù xuống miền Bắc đều có người chết. Hai lần trong năm 1966, đơn vị SOG tìm cách thâu hồi toán Tourbillon, cả hai chuyến đều phải hủy bỏ vì toán không lên máy vô tuyến liênlạc tại bãi đáp. Ðêm Giáng-Sinh năm 1966, toán Tourbillon nhận thêm hai người và hai tuần sau nhân viên truyền tin (người mới) bí mật gửi về một điện văn cho biết anh ta đã nằm trong tay địch quân.
Qua những biến cố kể trên, toán Tourbillon có lẽ đã nằm trong tay địch quân từ lâu. Khi toán Verse nhẩy dù xuống tăng cường cho Tourbillon, định mệnh đã an-bài cho các biệt kích quân trong toán. Phòng Nhì cơ quan MACV cùng với SOG giám định lại tình trạng các toán biệt-kích thả ngoài Bắc, họ đi đến kết luận tất cả các toán biệt kích đều bị địch bắt, kể cả điệp viên Ares.
Ngay từ lúc khởi thủy, kế hoạch thả biệt kích ra ngoài Bắc đã gặp trở ngại. Chuyến thả dù đầu tiên trong tháng Ba năm 1961, bị trúng đạn phòng không và phải đáp xuống khẩn cấp. Tất cả biệt kích lẫn phi hành đoàn đều bị bắt hoặc bị giết. Trong năm 1963, cơ quan CIA thả mười ba toán biệt kích xuống miền Bắc, một toán bị đơn vị an ninh Bắc Việt bắt khi vừa xuống tới đất. Năm sau, thêm 5 toán bị bắt, một toán thoát. Chuyện này lập lại trong năm 1965 và 1966, mỗi năm một toán thoát, số còn lại bị bắt sống hoặc bị giết gần như tại bãi đáp.
Từ năm 1961, cơ quan CIA và SOG huấn luyện, thả dù ra ngoài miền Bắc 54 toán biệt kích tất cả 342 người. Nhiều người rất can đảm, ái-quốc bị giết bị tra tấn trong những năm tháng tù đày ở ngoài Bắc. Kế hoạch 34-A là một thất bại trong ngành phản gián Hoa-Kỳ, cho đến nay nhiều chi tiết vẫn không được báo cáo rõ ràng.
Trong trường hợp toán Remus, một tù binh Bắc Việt do quân đội Hoa-Kỳ bắt được cho biết, một toán biệt kích nhẩy dù xuống một nơi gần làng của anh ta và bị đơn vị công-an biên-phòng bắt ngay tức khắc. Khi người tù binh chỉ làng anh ta trên bản đồ, nơi đó gần điạ điểm thả dù toán Remus. Tin này làm rung động bộ chỉ huy đơn vị SOG. Làm sao quân Bắc Việt có thể ‘hốt’ toán biệt kích Remus một cách nhanh chóng, điạ điểm thả dù rất xa xôi, hẻo lánh?
Trong tháng Ba năm 1968, báo ‘Nhân Dân’ của đảng Cộng-Sản miền Bắc ra thông cáo án tử hình cho tất cả những hành động chống lạicách-mạng. Ðến đầu tháng Tám năm 1968, Bắc Việt cho biết đã bắt được ba toán biệt kích. Ðơn vị SOG chỉ còn lại năm toán Red Dragon, Hadley, Eagle, Ares và Tourbillon và họ sắp đặt trả đũa. SOG cho một toán biệt kích biết sẽ thả dù tiếp tế đựng trong thùng chứa có hình dạng giống như bom Napalm do phản lực F-4 thả. Lần này họ cho thả bom thứ thật, và tin rằng người nhận sẽ là đơn vị công-an biên-phòng chứ không phải toán biệt kích.
Trong năm 1968, máy bay C123, C-130 của SOG thả tiếp tế (bom thật) ra ngoài Bắc tám chuyến. Công-An Biên-Phòng Bắc Việt sau đó không thèm nhận đồ tiếp tế thả cho các toán Hadley và Tourbillon nữa. Từ cuối năm 1967, SOG thả những toán biệt-kích STRATA, dò thám đường, tìm mục tiêu 150 dặm qua khỏi vùng phi quân sự. Vùng hoạt động của những toán Strata nằm dưới vĩ tuyến 20 nên không bị ảnh hưởng do lệnh giới hạn không tập ngoài vĩ tuyến 20 của tổng thống Johnson. Thời gian hoạt động trong lòng địch khoảng một hoặc hai tuần lễ. Mục tiêu cho những toán Strata dò thám là hệ thống đường xá dẫn đến các đèo Mụ-Già, Ban Karai và Ban Raving, rồi đổ vào hệ thống đường mòn Hồ-Chí-Minh. hầu hết các toán đều xâm nhập qua biên giới Lào khoảng 10 dặm, trong vùng đồi núi hiểm trở.
Toán viên Strata được huấn luyện như những toán biệt kích thả ra Bắc trước đây trong căn cứ bí mật ở Long Thành. Họ được huấn luyện riêng để bảo mật, sau đó đưa ra căn cứ gần núi Non-Nước ngoài Ðà-Nẵng. Tất cả mười bốn toán biệt kích Strata, số toán trong khoảng từ 90 tới 122. Các toán Strata xâm nhập vào Bắc Việt-Nam phát xuất từ căn cứ không quân Nakhon Phanom bên Thái-Lan. Họ được phi cơ SOG C-130 Black Bird đưa vào căn cứ không quân và được lệnh ‘ở bên trong’ phòng làm việc của đơn vị SOG. Sau khi thay đổi quân phục sang quân phục của quân đội Bắc Việt, biệt kích quân lên trực thăng ‘Pony’ thuộc phi-đoàn 21 SOG Hành-Quân Ðặc-Biệt. Chỉ khoảng nửa giờ bay qua 65 dặm bề ngang nước Lào. Trực thăng phải bay lên cao độ 10 ngàn bộ tránh phòng không, sau đó bay theo mây dọc theo dẫy Trường-Sơn, rồi khi vào không phận Bắc Việt, bay thấp để tránh hoả tiễn SAM đến bãi thả biệt kích.
Tất cả hoạt động đều chấm dứt ngày 15 tháng Mười năm 1968 sau cú điện thoại từ Washington đến Việt-Nam cho Ðại-Tá Cavanaugh chỉhuy trưởng đơn vị SOG. ‘Ông có toán biệt-kích Strata nào vượt biên ra ngoài Bắc không?’. Một tướng lãnh trong Ngũ Giác Ðài hỏi Cavanaugh. Ông trùm SOG trả lời có hai toán đang hoạt động ngoài vĩ tuyến 17. Vịtướng lãnh ra lệnh ‘Ông phải thâu hồi các toán biệt-kích trong vòng 24 tiếng đồng hồ’. Vị tướng cho biết thêm, Tổng-Thống Johnson sắp sửa ra lệnh hoàn toàn chấm dứt các phi tuần ném bom miền Bắc Việt-Nam.
Ðại-Tá Cavanaugh sau này than Washington không cần biết đến sinh mạng của những biệt kích quân đang kẹt ngoài Bắc. Muốn thâu hồi một toán biệt kích trong vòng 24 tiếng đồng hồ đâu phải chuyện dễ. Rất nhiều lý do trong vấn đề hành quân ngoại lệ, thời tiết v.v… đến ngày 23 tháng Mười, các toán biệt kích Strata mới về tới căn cứ ngoài Ðà-Nẵng.
Từ lúc toán Strata đầu tiên xâm nhập cho đến khi mười ba tháng sau tất cả triệt xuất. Biệt kích Strata ra ngoài Bắc tất cả hai mươi sáu lần, mất tích 26 quân nhân, trong đó có hai toán bị mất hoàn toàn. Sự tổn thất do thời tiết xấu, kế hoạch cấp cứu toán biệt kích bị đình trệ, có khi đến năm ngày. Thiệt hại khoảng một phần tư trong số 102 biệt kích Strata.

doithoaionline.wordpress.com
bonglau-ThuyMyRFI
Posted on 21/05/2023 by Doi Thoai

Post by Sơn râu 19 Dec 2024

Tổng thống Joe Biden vừa tuyên bố là đồng ý cho các quốc gia trong khối NATO huấn luyện phi công Ukraine lái chiến đấu cơ huyền thoại F-16. Sau đó các quốc gia này sẽ chuyển giao máy bay F16 của họ cho Ukraine.
Các quốc gia hào hiệp này là Anh quốc, Hòa Lan, Bỉ và Đan Mạch. Riêng Hòa Lan, Bỉ và Đan Mạch đã mua máy bay tàng hình F-35 để thay thế F-16, nên họ sẽ chuyển giao một số F-16 thặng dư cho Ukraine.
Máy bay F-16 ra đời vào thập niên 70 và có số tuổi là 44 năm. Tuy nhiên F-16 thường xuyên được cải tiến nâng cấp với các loại máy móc điện tử tối tân. Đó là một trong những máy bay chiến đấu có thành tích lẫy lừng nhứt trong quân sử thế giới qua nhiều cuộc chiến khốc liệt. Điển hình là cuộc oanh tạc trung tâm nghiên cứu nguyên tử của Saddam Hussein nằm sâu trong nội địa Iraq, do máy bay F-16 của Do Thái thực hiện vào năm 1981. Người viết đã đọc qua tài liệu này và cảm thấy rất hồi hộp.
Mặc dù F-16 có thân hình mảnh mai nhỏ nhắn do một phi công lái, nhưng nó có thể mang đủ loại bom đạn hỏa tiễn tối tân nặng 17 ngàn cân Anh hay gần 8.000 ký lô. Không thua kém bao nhiêu so với loại máy bay chiến đấu đồ sộ to lớn với 2 phi công như MIG-31 hay SU-30 của Nga.
Sự lợi hại và hiệu quả của của máy bay chiến đấu hỏng phải là to xác bự con có nhiều phi công ngồi ở trển. Mà là sự tinh vi tối tân của bộ óc điện tử giúp phi công điều khiển máy bay, hệ thống radar đa năng nhìn thấy các loại mục tiêu ở khoảng cách xa, để thả đủ loại bom đạn hỏa tiễn thông minh mà đối phương không kịp phát hiện. F-16 có đủ các điều kiện ấy. Giá mỗi chiếc tùy đời và loại từ 13 đến 70 triệu đô la.
Phi công Ukraine sẽ được huấn luyện từ 9 tháng cho tới 1 năm để lái F-16. Điều kiện đầu tiên để học lái F-16 là phải biết thông thạo tiếng Anh. Sau khi Ukraine nhận được máy bay F-16 thì sẽ nhận dược các loại võ khí tinh khôn của Hoa Kỳ, mà máy bay MIG-29 của Ukraine rất khó nối kết. Điển hình là hồi năm ngoái các chuyên viên kỹ thuật Mỹ đã cố gắng trang bị tạm bợ hỏa tiễn diệt radar AGM-88 HARM cho máy bay MIG-29 của Ukraine, nhưng hiệu năng và chức năng không đạt được 100%.
Máy bay đa năng F-16 sẽ giúp Ukraine đánh bom chính xác yểm trợ bộ binh, hay không chiến bảo vệ không phận quốc gia, hoặc có thể đột kích không tập bán đảo Crimea, hay cả nội địa Liên Bang Nga. Tại sao không được quyền đánh vào lãnh thổ nước Nga, trong khi quân xâm lược nã đủ loại hỏa tiễn vào lãnh thổ Ukraine mỗi ngày?
Nhưng Ukraine phải đợi rất lâu mới nhận được F-16 vì phi công phải huấn luyện cả năm, và hệ thống hậu cần tiếp vận bảo trì phức tạp cho F-16 cần phải có. Điều này chứng tỏ sự chậm chạp tiêu cực không thấy xa của chính quyền Joe Biden. Ông ta không phải là một tổng thống tinh tế và can đảm của thời chiến. Lúc nào ông cũng sợ Putin hù dọa chơi bom nguyên tử nếu Mỹ viện trợ đồ chơi tối tân cho Ukraine.
Hồi năm ngoái Ukraine đã kêu gào xin được viện trợ các loại hỏa tiễn tầm xa như M142 HIMARS và M270 MLRS. Tổng Thống Joe Biden mới đầu đã từ chối vì sợ Ukraine nã vào nước Nga. Lúc sau ông Joe Biden bớt sợ mới đồng ý cung cấp. Giống trường hợp xe tăng M1 Abrams, mới đầu Joe Biden cũng lắc đầu nguầy nguậy, rồi 6 tháng sau hay lâu hơn mới chấp thuận. Sự sợ hãi rụt rè của tổng thống Joe Biden đã làm hàng ngàn binh sĩ và thường dân Ukraine thiệt mạng.Những người yêu thuyết âm mưu sẽ lý luận rằng đó là kế nghi binh của Tổng Thống Joe Biden, ổng giả bộ đắn đo để lừa Vladimir Putin vào bẫy sập rồi viện trợ đồ chơi cho Ukraine để dứt điểm. Giống hồi Tổng Thống Trump đòi rút hết lính Mỹ ra khỏi Syria trong 30 ngày thì có người binh vực ổng, cho rằng đó là “kế hổ ly sơn” để dụ quân địch thò đầu ra cho ta quánh. Hể cái zì của tổng thống Mỹ nói là mưu thần chước quỷ ghê gớm ha ha.
Chỉ trích sự chậm chạp của Tổng Thống Joe Biden không có nghĩa là tâng bốc cựu Tổng Thống Donald Trump. Bởi vì nếu ông Trump cầm quyền thì Ukraine rất có nhiều khả năng bị ép buộc phải đàm phán với quân xâm lược, và chấp nhận cho quân thù lấy mất một phần lãnh thổ của mình.
Cái mà Ukraine cần để chiến thắng quân xâm lược. Đó là một tổng thống Hoa Kỳ có tầm vóc lãnh đạo thế giới tự do như tổng thống Ronald Reagan, sẵn sàng chấp nhận tốn kém để yểm trợ các dân tộc đang đổ máu chống lại độc tài và Cộng Sản.
Hãy mau chóng cung cấp cho Ukraine những gì họ cần, vì các kinh phí viện trợ ấy vẫn ít hơn, nếu bộ máy chiến tranh của Nga không bị quánh tan nát để có thể nuốt trọn Ukraine, rồi đe dọa Âu Châu nơi có nhiều quyền lợi kinh tế, văn hóa, chính trị của Hoa Kỳ.

BÔNG LAU 20.05.2023