Sài Gòn – Người muôn năm cũ

Vietmessenger.com

Văn Quang

Post by Sơn râu 29 Sep 2026

Ngày Tết Nguyên Đán ở Việt Nam bao giờ cũng là ngày quan trọng nhất với “đại gia” cũng như dân nghèo khó. Dù rách quanh năm vẫn phải có một tí gì gọi là Tết cho gia đình, con cháu ấm áp vui vẻ. Dân gian có câu: “Đói ngày giỗ cha, phải lo ba ngày Tết”. Dịp này, mọi gia đình người Việt ở hải ngoại hẳn đều nhớ cái Tết quê nhà. Xin điểm lại vài phong tục ngày Tết quê hương để các bạn có dịp nhớ lại, và vài chuyện vui buồn gần đây nhất để cùng vui Xuân.

Chuẩn Bị Tết

Tết Việt Nam vào ngày 1 tháng Giêng âm lịch hằng năm. Năm nay (Ất Mùi), tháng Chạp thiếu nên ngày 29 đã là 30 Tết và là ngày Chủ nhật 7 tháng 2-2016.

Dân gian quan niệm trước ngày Tết chính thức, mọi thứ đều cần chuẩn bị đầy đủ, mong khởi đầu năm mới may mắn và thành công. Do vậy, sau ngày 23 tháng Chạp là ngày đưa “Ông Táo về trời”, đến bất cứ nhà người Việt nào cũng đều thấy ngay không khí chuẩn bị Tết nhộn nhịp, tất bật. Như thông lệ, người người đều trang hoàng nhà cửa, dọn dẹp lau chùi sạch sẽ theo đúng nghĩa năm mới cái gì cũng mới. Trên tường treo những bức tranh Tết hoặc câu đối, trong nhà đặt các lọ hoa đầy màu sắc, đặc biệt nhắc đến Tết thì miền Bắc phải nhắc đến hoa Đào, miền Nam là hoa Mai, và tục lệ múa lân nhất là ở vài thành phố lớn.

Sài Gòn hàng năm đều tổ chức “đường hoa”, nhưng hai năm nay tôi không bước chân tới vì cứ nghĩ cũng vậy thôi, xem mãi chán rồi. Có khác chăng năm nay là năm con Khỉ nên chắc nhiều khỉ lắm. Vả lại mỗi lần đến đây lại nhớ về các kỷ niệm cũ với người tình, với bạn bè xưa, càng buồn thêm. Nét đặc trưng của Tết Việt Nam là mâm cỗ trên bàn thờ tối Giao Thừa. Ngoài đủ thứ bánh mứt còn mâm ngũ quả với các loại trái cây đặc trưng như mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, thơm bày lên trang trọng và đẹp mắt thể hiện mong ước về một năm mới với nhiều may mắn, tốt lành.

Ngày Tết còn có tục cúng tổ tiên, hái lộc đầu xuân, xông đất, chúc Tết, mừng tuổi. Năm 2016 là năm Bính Thân tức năm con Khỉ nên các đồng tiền in hình con vật này cũng có giá hơn. Năm nay đồng xu in hình con khỉ của Australia và tiền khỉ may mắn của Indonesia “nhập cảng” vào Việt Nam đã bán được khá nhiều.

Quà Tết Có Nhiều Loại, Nhiều “Kiểu”

Bên cạnh đó người Việt vốn xem trọng lễ nghi, nên trước Tết thường tặng nhau các món quà thể hiện sự quan tâm, lòng biết ơn, tôn kính với gia đình và bạn bè… Các đại gia đua nhau kiếm món quà Tết độc đáo tặng các nơi thường giao thiệp, nhất là các cơ quan, quan chức mà họ từng nhờ vả. Họ không ngán mua quả Phật Thủ đẹp nhất với giá khoảng 10 triệu đồng (cỡ $450 USD) và loại có giá cao như thế rất hiếm, hàng chục mẫu mới tìm được 1 quả. Các đại gia, đại quan chơi ngông còn mua chậu địa lan Trần Mộng 100 cành nở cùng lúc đúng dịp Tết với giá 70 triệu đồng (hơn $3,100 USD) trong khi có đại gia bỏ cả trăm triệu mua một cây Bạch Đào. Nhiều tay chơi quan niệm, có một gốc đào cổ thụ với dáng độc là năm mới sẽ nhiều may mắn, phát lộc, phát tài. Vì thế, dù bị “hét giá” lên tới cả trăm triệu, nhiều người vẫn sẵn sàng móc hầu bao. Một con gà Đông Tảo cũng được trả giá tới 70 triệu đồng. Thế mới là của “hiếm quý” mua sự hài lòng của các “đối tác”.

Các đại quan cũng bận rộn không kém, vừa chuẩn bị nhận quà Tết vừa phải lo chu đáo với các quan trên. Các công ty dù là vốn nhà nước hay vốn tư nhân cũng chuẩn bị một món quà Tết cho nhân viên của mình.

Tất cả là thứ luật bất thành văn và mọi nơi đều rộn ràng thực hiện tục lệ bất thành văn này. Dù công ty đang thua lỗ vẫn phải tìm cách “thưởng” nhân viên kẻo mang tiếng với các công ty bạn, chẳng khác “tự vạch áo cho người xem lưng” là công ty của mình… sắp phá sản.

Năm nay kiểu thưởng Tết ở Việt Nam có khá nhiều chuyện lạ. Sau một năm làm việc, cống hiến, người lao động nào cũng hào hứng chờ đợi thưởng Tết từ doanh nghiệp. Nhưng không ít người đã “ngậm ngùi” khi thấy phần thưởng ấy. Xin mời xem vài kiểu thưởng Tết này.

Nhận Quà Tết, Muốn Dở Khóc, Dở Cười!

Báo Giao Thông ngày 2/1 cho biết, thay vì dùng tiền mặt như thông lệ, nhiều doanh nghiệp dùng tương ớt, quần đùi… thưởng nhân viên sau một năm làm việc.

Công ty vật liệu xây dựng Thái Nguyên thưởng Tết cho nhân viên 200 viên gạch, trong khi cơ sở sản xuất nhang thắp ở Đan Phượng, Hà Nội thưởng Tết bằng 100 ngàn đồng (tức chưa được $5 USD) và… các loại nhang.

Độc đáo không kém là một công ty dệt may quận Hoàng Mai, Hà Nội thưởng Tết mỗi nhân viên 70 chiếc quần đùi. Tết này với thời tiết giá rét đặc trưng của mùa đông Hà Nội, có lẽ họ… xử dụng luân phiên hơn hai tháng sau Tết mà khỏi cần giặt giũ! Một độc giả đã viết: “Thế là “anh mặc, em mặc, con chúng ta mặc, và biết đâu… hàng xóm cũng mặc quần đùi đi chúc Tết luôn”.

Hài hước là công ty truyền thông TV thưởng 30 bịch giấy vệ sinh cho nhân viên ăn Tết. Một công ty ở Sài Gòn thưởng Tết mỗi nhân viên một thùng tương ớt, lãnh đạo thưởng lớn hơn, mỗi người hai thùng. Đúng là ăn Tết… cay hơn ớt! Không biết nên cười hay mếu!

Quần đùi, giấy vệ sinh, gạch men tuy “kỳ cục” thật nhưng vẫn dùng được hoặc đem cho thoải mái, chứ công ty chuyên sản xuất… dung dịch vệ sinh phụ nữ, bao cao su mà thưởng Tết bằng sản phẩm thì người nhận chỉ có nước vứt xó do không thể bán, bởi bán chạy thì công ty đã không “đổ” cho nhân viên.

Những Công Ty Thưởng Tết Ai Cũng Phải Thèm

Tuy nhiên bên các công ty thưởng gạch, nhang thắp, tương ớt, quần đùi, giấy vệ sinh… vẫn có công ty thưởng Tết rất lớn. Chẳng hạn một công ty tại quận Bình Tân, Sài Gòn công bố mức thưởng Tết cao đến 320 triệu đồng tức gần $15,000 USD theo báo Người Lao Động. Dù vậy chưa ăn thua gì so với mức thưởng 600 triệu đồng tức gần $27,000 USD thuộc về một doanh nghiệp tư nhân. Quả là mức thưởng Tết “khủng” ai cũng thèm. Nhưng quà thưởng Tết “khủng” này chỉ dành cho các sếp. Các ông chủ ngoài sự tôn trọng mồ hôi nước mắt của người lao động còn tỏ lộ một sự khôn ngoan khiến người làm giàu cho mình phải cố sức làm tốt hơn nữa.

Mười Năm Không Phát Hiện Tham Nhũng

Bước qua đầu năm dương lịch 2016, nghe tin “mười năm không phát hiện tham nhũng”, mấy anh dân đen mừng húm. Thế là tại Việt Nam tham nhũng chết ráo. Nhưng vừa đọc xong tin này, người dân lại thở dài bởi biết chắc tham nhũng không bao giờ hết. Nó chỉ trốn tránh tài nhất. Trốn ngay trong cơ quan nhà nước, trốn ra nước ngoài, trốn trong xó nhà bà con họ hàng nội ngoại, trốn về quê đuổi gà nhưng vẫn có hàng ngàn tỉ trong ngân hàng.

Vì thế, đọc số báo đầu tiên của năm mới, báo Người Lao Động ngày 1-1-2016, nhiều bạn ngớ người khi “vấp” phải tin từ UBND tỉnh Khánh Hòa về việc 10 năm qua tỉnh này không phát hiện cán bộ nào nhận quà.

Nghe cứ như chuyện đùa chứ ai dám nghĩ tin này được long trọng đưa ra tại hội nghị Tổng Kết 10 Năm Thực Hiện Luật Phòng Chống Tham Nhũng do Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Khánh Hòa tổ chức ngày 31-12 vừa qua.

Không chỉ Khánh Hòa mà cả UBND Hà Nội cũng báo cáo: “Không có cán bộ nào nhận quà sai quy định”.

Về việc cán bộ, viên chức nộp lại quà tặng, chính quyền Hà Nội thông tin: “Năm 2015, các đơn vị báo cáo không có trường hợp nào vi phạm trong nhận, tặng quà theo quyết định 64 của Thủ Tướng”. Và: “Trong nhiều năm, Hà Nội không phát hiện trường hợp nào vi phạm việc tặng và nhận quà. Tương tự, không có trường hợp nào phải xác minh, kết luận về việc kê khai tài sản thu nhập không trung thực”.

Nghe muốn phát sốt vì các báo cáo “sạch sẽ” ấy, người dân bèn phản ứng ngay trên các báo. Họ tức giận và thẳng thừng đưa ra các nhận xét sau:

Tham Nhũng Đầy Ra, Chỉ Mù Mới Không Nhìn Thấy

Bạn đọc Nguyễn Thế Tòng, một người dân Khánh Hòa, thốt lên:

“Khó tin! Chẳng biết bằng “phương pháp, nghiệp vụ” gì mà tỉnh này theo dõi được từng cán bộ để đưa ra kết luận chủ

quan như thế. Còn nếu để cán bộ tự khai thì điều này càng dị hợm hơn và một hội nghị như thế chẳng cần tổ chức để tốn tiền bạc, thời gian… và quan trọng hơn để người dân khỏi thấy bị xem thường.”

Nhiều bạn đọc phản hồi qua báo Người Lao Động là chỉ xây căn nhà cấp 4, vừa đổ đống đất, các “anh” đã tới hỏi thăm ngay. Thiếu quà khó mà yên thân. Xin phép xây dựng phải đủ kiểu “tình thương mến thương”, rồi kiểm tra các kiểu, môi trường, điện nước… “Chỉ người mù mới không thấy các chuyện như thế. Mà người mù không thấy thì cũng có thể nghe người dân ta thán hằng ngày”.

Ngay các số liệu đưa ra từ hội nghị cũng mâu thuẫn với những gì lãnh đạo tỉnh này công bố. 10 năm qua, tỉnh thực hiện gần 1.000 cuộc thanh tra, phát hiện sai phạm liên quan đến tham nhũng hơn 269 tỉ đồng và gần 670 mẫu đất các loại. 71 bị can, bị cáo tham nhũng bị xử lý… Gần đây nhất là chuyện một cán bộ Hải Quan Sài Gòn đi vắng vài ngày mà số phong bì hơn 60 cái – chưa mở – được ông gom bỏ vào túi ny-lông xách mang ra để về nhà bị các trinh sát của Cục A84 ập vào bắt giữ, cho thấy số tiền tổng cộng gần 1 tỷ đồng được các doanh nghiệp buộc phải chung chi trong 5 ngày, tương đương khoảng thời gian ông du hí bên Trung Quốc.

Tham nhũng đầy ra đó chứ có ít đâu mà đưa ra số liệu “trong sạch” thế! Ai tin được. Đầu năm đã phải nghe các “báo cáo báo cầy giả” như thế thì xui cả năm. Và một nguy cơ khác là kẻ tham nhũng sẽ xử người chống tham nhũng như đại biểu Trương Trọng Nghĩa của Sài Gòn đưa ra cảnh báo: “Người tham nhũng sẽ xử lý người chống tham nhũng chứ không phải là ngược lại…”

Rõ ràng nguy cơ nằm ở tất cả các cơ quan quyền lực Nhà Nước. Tham nhũng xảo quyệt kéo bè kết cánh bảo vệ lẫn nhau, bóp chết người dân lương thiện chống tham nhũng. Vậy ai còn dại gì chống tham nhũng nữa, bỗng dưng chui đầu vào hang hùm miệng sói.

Im lặng và chịu đựng, chịu đựng đến bao giờ?!

Vậy người Việt Nam sẽ nhìn thấy gì trong năm con Khỉ đang tới này? Chắc thấy khỉ nhiều hơn người chăng?

(Sài Gòn, ngày giáp Tết Bính Thân 2016)