Hùm xám Đà Lạt

dongsongcu.wordpress.com

Phạm Sơn Liêm

Posted on August 11, 2026 by dongsongcu

Đăng từ trang: https://www.facebook.com/liem.pham.806140

Post by Sơn râu 10 Sep 2026

Chuyện một người lính bước ra từ thành phố sương mù

Đà Lạt trước năm 1975 là một thành phố rất lạ.

Buổi sáng, sương còn nằm trên những mái nhà.

Những con đường quanh co giữa rừng thông lạnh buốt. Tiếng xe chạy qua những con dốc nghe nhỏ và xa. Người ta đi học, đi làm, đi chợ, uống cà phê… trong một thành phố tưởng như lúc nào cũng bình yên.

Nhưng chiến tranh ở rất gần.

Và trong thành phố ấy có một người mà nhiều người biết đến với một cái tên đặc biệt:

Hùm Xám Đà Lạt. Tên thật của ông là Lê Xuân Phong.

Ông là người sinh trưởng tại Đà Lạt, sau này trở thành một sĩ quan tác chiến, Đại đội trưởng Đại đội Trinh sát 302. Những người từng biết ông kể rằng ông không phải mẫu người thích khoe chiến công. Trái lại, ông khá kín tiếng và khiêm tốn. Chính ông từng giải thích rằng biệt danh “Hùm Xám” không phải do mình tự đặt; những người Mỹ đã gọi ông như vậy rồi cái tên được truyền đi. (AnyFlip⁠)

Nhưng một khi cái tên đã lọt vào miệng lính tráng, nó rất khó mất đi.

Hùm Xám. Nghe vừa dữ dằn, vừa lạnh. Nó cũng giống như Đà Lạt ngày ấy. Bên ngoài là thành phố hoa. Bên trong là một thành phố của những người lính.

Có những người con trai Đà Lạt lớn lên giữa tiếng chuông nhà thờ con gà, tiếng xe Lambretta chạy trên đường dốc, những buổi chiều lạnh và mùi thông ướt sau cơn mưa.

Rồi chiến tranh gọi họ đi.

Lê Xuân Phong cũng đi theo tiếng gọi ấy.

Đại đội Trinh sát 302 không phải là nơi dành cho những người chỉ biết cầm súng.

Trinh sát phải biết nhìn.

Biết nghe.

Biết đoán.

Biết đi vào nơi người khác không muốn đi.

Và quan trọng nhất:

biết trở về.

Có những cuộc hành quân không ai ngoài người trong cuộc biết được.

Có những đêm nằm giữa rừng, một tiếng động nhỏ cũng có thể quyết định sống chết.

Có những lần người lính phải bước trước cả đơn vị, nhìn con đường phía trước và tự hỏi:

“Có ai đang chờ mình bên kia không?”

Đó là thứ chiến tranh đã dạy những người lính trinh sát.

Không có tiếng kèn.

Không có đám đông.

Không có ánh đèn sân khấu.

Chỉ có rừng.

Có sương.

Có tiếng súng.

Và một người lính.

Điều đặc biệt là Hùm Xám không chỉ là một cái tên của quân đội. Đối với một số người Đà Lạt, đó còn là một phần ký ức của thành phố.

Một người con trai sinh ra từ xứ sở hoa anh đào.

Một người từng đi qua chiến tranh.

Một người mà sau này, khi chiến tranh đã kết thúc, nhìn lại cuộc đời mình vẫn không cho rằng mình có gì đặc biệt.

Có lẽ đó chính là điều làm người ta nhớ.

Bởi những người thật sự từng đi qua chiến tranh thường không cần phải kể quá nhiều.

Họ biết những gì mình đã trải qua.

Và họ biết có những chuyện kể ra cũng chẳng thể làm người nghe hiểu được.

Đà Lạt hôm nay đã khác.

Những con đường cũ thay đổi. Những căn nhà cũ thay đổi. Những người từng sống trong thành phố ấy cũng lần lượt già đi.

Nhưng thỉnh thoảng, giữa một câu chuyện của những người Đà Lạt năm xưa, cái tên ấy vẫn được nhắc lại:

Hùm Xám. Một người lính.

Một người con của Đà Lạt.

Một cái tên bước ra từ thời chiến tranh.

Và cũng là một mảnh ký ức của Đà Lạt trước năm 1975, cái Đà Lạt mà những người từng sống ở đó có lẽ suốt đời không bao giờ quên được.

Bởi có những thành phố người ta chỉ nhớ bằng địa danh.

Nhưng có những thành phố người ta nhớ bằng con người.

Và với một thế hệ Đà Lạt ngày ấy,

Hùm Xám là một trong những cái tên như vậy.

phạm sơn liêm.

Nguồn: https://www.facebook.com/liem.pham.806140