Đi lấy chồng xa

vietmessenger.com

Huy Phương

Post by Sơn râu 30 Aug 2026

Chúng ta còn nhớ vụ Little Saigon xuống đường đả đảo Trần Trường giăng cờ máu và hình ảnh chồn cáo đã gây chấn động khắp các cộng đồng hải ngoại, nhưng cuối cùng Trần Trường lại bị còng tay về một cái tội không liên quan gì đến chính trị: Đó là tội sang băng lậu, vì anh chàng khùng khùng điên điên này là một trong những chủ tiệm cho thuê phim Tàu trong vùng Bolsa. Khi mở cửa kiểm kê tang vật, người ta tìm được hàng nghìn cuốn băng và hơn trăm cái đầu máy dùng để sang băng. Biết thì biết vậy chứ không ai để ý đến phong trào coi phim Tàu đã tràn lan trong các gia đình Việt Nam một cách không ngờ và đáng sợ.

Trong vùng Little Saigon, cứ lấy điển hình là một tiệm cho thuê băng cỡ Trần Trường nhân với con số khoảng 25 tiệm cho thuê băng hiện nay, mỗi ngày hàng nghìn đầu máy video liên tục quay vòng để sản xuất ra hàng chục nghìn bộ phim, sản xuất theo kiểu “ mì ăn liền” đủ các loại để cung cấp cho các gia đình Việt Nam tại đây. Đám cưới không thể thiếu món đãi tiệc Tàu thì món ăn tinh thần rẻ tiền phổ biến hiện nay không thể thiếu món phim Tàu. Trong mười gia đình Việt Nam ở Little Saigon thì có tám gia đình là “membership” của một tiệm cho thuê phim truyện Tàu, chúng ta chưa nói đến đồng hương ở các vùng khác, mà sự việc cũng không khác xa nhau mấy. Trong hai TV tại gia đình đó thì có một để dành riêng chạy phim Tàu. Mười phụ nữ Việt tuổi từ 18 đến 75 thì có tám phụ nữ coi và mê phim Tàu. Cứ xem khách vào ra của những tiệm gọi là cho thuê video trong thời gian mở cửa chúng ta sẽ thấy mãnh lực của phim Tàu như thế nào, nó tràn đến, xâm chiếm các phòng khách, phòng ngủ của mọi gia đình Việt Nam. Phim Tàu chiếm hết thời gian sinh hoạt của mọi gia đình, là một món chi hiện diện thường trực trong ngân sách gia đình, đốt của chúng ta bao nhiêu thời giờ và tiêu phí những đồng đô la làm lụng khó nhọc. Về thời gian dành cho các bộ phim Tàu, người xem vì sự “hấp dẫn”của loại phim này, có người đã ngồi trước máy truyền hình suốt ngày, hay từ 10 giờ đêm đến 5, 6 giờ sáng, rất có hại cho sức khỏe, bỏ bê, trễ tràng không biết bao nhiêu công việc của gia đình và bản thân cần phải làm, hay đáng lý dành thời giờ đó cho những công việc làm có ý nghĩa hơn.

Chúng ta chưa làm những cuộc phân tích tâm lý và xã hội để giải đáp câu hỏi vì sao phụ nữ thích xem phim Tàu hơn là cánh đàn ông. Trong khi quí ông thích xem tin tức trong nước và thế giới, những phim đấm đá thì quí bà lại thích xem những bộ phim Tàu dài thườn thượt từ ngày này qua ngày khác mà không mỏi mệt. Không chỉ những phụ nữ làm các nghề tự do ở nhà, các bà ngoại bà nội lớn tuổi là những người chắc chắn đã là “membership” phim bộ, mà không thiếu những thiếu nữ cỡ tuổi hai mươi, ngay những em bé gái tốt nghiệp trung học ở Mỹ cũng khoái xem loại phim này. Phong trào định cư H.O. và các đợt thuyền nhân, di dân khoảng từ năm 1990 trở đi đã cung cấp cho những tiệm cho thuê băng, phim bộ Tàu những khách hàng thường trực và hào phóng. Phim Tàu có đặc tính gì để hầu hết quí bà đam mê thích thú như vậy. Từ loại kiếm hiệp, võ thuật mà quí ông đã từng mê qua sách báo lúc còn ở quê nhà như” Anh Hùng Xạ Điêu”, “Hoàng Phi Hùng”, loại tình cảm sướt mướt kiểu Quỳnh Giao như “ Song Ngoại”, “Dòng Sông Định Mệnh”, loại tích xưa chuyện cũ như “Bao Công Xử Án”, “Tây Du”, “Mạnh Lệ Quân”, loại chuyện tình cảm gia đình thời xưa của Trung Hoa như “ Người Mất Trí”, “Tình Người”. Loại sau này là loại phim dai dẳng nhất, có bộ phim dài trên vài trăm cuốn mà chưa chịu kết thúc, xem mệt nghỉ. Trong khi bộ ngắn nhất cũng phải trên 15 cuốn. “Nghệ thuật” làm phim Tàu là càng dài càng tốt, khách đã ghiền rồi không thể dứt ra được. Và khách tha hồ lựa chọn trong hàng nghìn đề mục phim mới cũ, mỗi người mỗi ý. Giống như những nhà sản xuất phim ảnh trên thế giới vì phim bán chạy, cốt chuyện được nhiều người thích, nên các nhà làm phim lần lượt cho ra tiếp những phim hồi hai, có ” Charles’Angels II”, “Men In Black II” thì Tàu cũng có “Bao Thiên Thanh Thời Niên Thiếu”, “Thời Niên Thiếu của Hoàng Phi Hùng” ..

Không biết những cuốn phim gốc ra sao vì khách hàng ít khi được thuê những loại phim như vậy và ngay cuốn phim đầu tiên nhập vào Mỹ để được in ra hàng vạn bản sao cũng đã là những cuốn phim sang lại rồi. Do đó phần kỹ thuật của một cuốn phim khi chúng ta thuê được về nhà, rất mờ không rõ nét, nhiều đoạn hình ảnh bị nhảy hay màn ảnh bị lốm đốm. Phần dàn dựng và kỹ thuật cũng như bố cục phim, thì vì đây là những loại phim được sản xuất theo công thức “mì ăn liền”, càng nhanh càng tốt, càng dài càng tốt, càng nhiều càng tốt vì các tiệm cho thuê phim bộ luôn luôn được hỏi: “Có phim gì mới không, bao nhiêu cuốn?” và hình như người ta quan niệm đã là phim Tàu thì phải dài mới hay. Vì vậy nội dung phần lớn những phim bộ của Tàu, kể cả các bộ phim đã có tuồng tích, phim nào đạo diễn cũng cho kéo dài lê thê, thêm nhiều tình tiết, sự việc, để kéo thêm chiều dài của những bộ phim. Những nhà sản xuất phim bộ vì vấn đề lợi nhuận, phim hoàn tất với giá thành càng thấp càng tốt, do đó từ dàn dựng, y phục, đạo cụ và những đầu tư khác như cốt truyện, bản phân cảnh phim, tài tử càng rẻ càng tốt. Về nhạc phim, các ông bà sản xuất khỏi cần thuê tới giàn nhạc giao hưởng cho tốn kém, cứ bỏ vài dĩa nhạc Tây Tàu vào theo diễn tiến của bộ phim là xong chuyện. Với đà ấy theo chu kỳ sản xuất, cứ mỗi một tháng lại có ít nhất là mười bộ phim mới ra đời. Về vấn đề lồng tiếng Việt cho những bộ phim Tàu, để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong cộng đồng người Việt ở trong và ngoài nước, những nhà lồng tiếng cũng hà tiện tới mức tối đa, quanh đi quẩn lại cũng vài tiếng nói quen thuộc. Giọng ông Bao Công giống giọng ông Hoàng Phi Hùng, giọng bà chủ lầu xanh cũng là giọng của nàng công chúa.

Để theo kịp miệng của tài tử Tàu mở ra khép vào, tiếng Việt trở thành một ngôn ngữ liến thoắng, nhanh nhẩu, âm thanh trầm bổng quái dị, nhiều tiếng cuối câu kéo dài ra một cách rất là … phim bộ, mà ta đã bật cười khi nghe các tài tử sân khấu nhái lại. Thế mà có vị đã bào chữa là thuê phim bộ về xem “cho con khỏi quên tiếng Việt … ” Với những bộ phim, hình ảnh mờ nhạt coi đến đau con mắt, âm thanh khi cao khi thấp, tiếng nói léo nhéo và với kỹ thuật, âm thanh như vậy, mà thái độ người mướn phim, xem phim coi ra rất dễ dãi, miễn có phim chiếu lên có đủ tài tử, cốt truyện là xong chuyện. Chúng ta thử làm một bài toán: chỉ tính nội trong vùng Little chúng ta có 25 tiệm cho thuê phim Tàu – tuy mang danh là chuyên cho thuê băng video bình thường, mỗi tiệm có chừng có chừng 1,000 “memberships”, mỗi “membership” khách được quyền thuê 100 cuốn phim (có khi một cuốn băng được tính là hai đơn vị). Little Saigon có 25,000 “memberships”, mỗi “membership” phải trả $30 và $10 “deposit”. Vì phim thuê không phải trả liền ngày sau đó mà khách được giữ tại nhà khoảng 3 tuần lễ, nên người xem nhiều có khi mười lăm ngày đã xong 100 cuốn, khách tà tà phải hai tháng mới hết một “membership”. Tính trung bình thua kém, trong vvùng Little Saigon chúng ta có mỗi tháng 25,000 gia đình (ít lắm là hai tháng tiêu một “membership” $30), Little Saigon trong một tháng đã chi ra một số tiền $375,000 (ba trăm bảy mươi lăm nghìn đô la). Con số này chỉ là con số tối thiểu.

Đây chỉ là câu chuyện phiếm về hiện tượng phim Tàu trong các gia đình Việt Nam ở vùng Little Saigon hiện nay nên những con số đưa ra chỉ là những con số phỏng đoán. Phần phóng sự điều tra xin để dành cho quí vị phóng viên chuyên nghiệp. Phim (bộ) Tàu có giúp ích gì thêm kiến thức cho người Việt hải ngoại không? Phim Tàu có trau dồi tiếng Việt cho con em chúng ta không? Bỏ tiền ra để đi thuê phim Tàu có phí tiền không? Mỗi ngày bỏ ra năm bảy tiếng ngồi xem phim Tàu có vô bổ không ? Xin để câu trả lời cho bạn đọc.