Đi lấy chồng xa

vietmessenger.com

Huy Phương

Post by Sơn râu 7 Aug 2026

Phái đoàn y tế của một tiểu bang Hoa Kỳ sang giúp một bệnh viện tại Hà nội. Công việc đầu tiên là mở lớp huấn luyện cho các bác sĩ và y tá. Trước hết phái đoàn đã phải bỏ tiền túi ra để sửa sang lại phòng ốc và sắm bàn ghế cho lớp học, nếu không sẽ không có chỗ cho các học viên dự lớp huấn luyện ngồi. Trước ngày khai giảng đã dự định, ban Giám Đốc Bệnh Viện xin phái đoàn giúp trang bị máy lạnh cho năm lớp học giảng dạy, nếu không sẽ rất trở ngại cho việc huấn luyện. Phái đoàn chấp thuận và sau đó việc giảng dạy tiến hành suông sẻ, nhưng chỉ ngay sau khi bế giảng khóa học, phái đoàn y tế của Mỹ chưa về, ban Giám Đốc Bệnh Viện đã chia nhau 5 cái máy lạnh đem về ráp ở nhà riêng và toàn bộ bàn ghế vừa sắm sửa, lý do là tài sản này không nằm trong số tài sản của bệnh viện, nghĩa là không có sổ sách.

Các bác sĩ Việt Nam từ Hà nội sang tu nghiệp một lớp phẫu thuật xương cho biết các bệnh viện tại Việt Nam, bệnh nhân bắt buộc phải trả tiền khi phải mua khớp nhân tạo. Tuy vậy khớp cũng có nhiều giá, thứ rẻ 500,000 đồng, thứ đắt nhất lên tới 2 triệu, “tiền nào của đó”, nhà giàu thì dùng đồ tốt, nghèo thì dùng của “lạc xon”. Cái đau của những người bệnh có tiền, là sau khi trả cho bác sĩ một số tiền lớn, hy vọng sẽ có được của tốt hơn người, nhưng cuối cùng thì ai cũng như ai, nghĩa là chỉ được dùng thứ rẻ tiền nhất. Lý do là khi bác sĩ đề nghị giá cả, chỉ nhắm vào “túi tiền” và “máu mặt” của bệnh nhân để kiếm thêm chút tiền, còn giàu nghèo, lừa được ai thì cứ lừa, miễn là có tiền bỏ túi. Nghề thầy lâu nay vẫn được coi là một nghề cao quí nhất, nhưng tư cách nhà giáo có khi không bằng một gã hoạn heo. Các bác sĩ đi thực tập ở Hoa Kỳ về, đều phải lo chạy đi mua “đồ ngoại” cho thầy, nếu không muốn bị thầy trù dập. Không có rượu, không có thuốc, không có đồ chơi cho thầy, thì luận án thầy cứ gạch tuốt luốt mà không sửa một chữ. Ở trên cao thì Giáo Sư Y Khoa mở lớp luyện thi y khoa tại nhà riêng, ở hạ tầng thì cô giáo tiểu học mở lớp học hè tại nhà cô giáo.

Chúng ta cũng rõ câu chuyện diễn tiến như thế nào. Khi sự vô đạo còn lang thang chụp giật ngoài chợ trời, ta còn chấp nhận được, khi nó đã đi vào nghề “lương y như từ mẫu” hay len vào địa vị cao quí danh dự của “chữ Thầy”, đứng hàng thứ hai sau vua và hơn cả cha, thì hết thuốc chữa.

Những đứa trẻ được đào tạo trong khuôn viên nhà trường và ngoài xã hội hiện nay, nhanh nhẹn, tinh khôn hơn, nhưng rõ ràng ranh mãnh và láu cá hơn, biết làm tiền sớm, thủ lợi cho mình, không cần tới sự thật thà và lẽ phải. Chúng ta chứng minh được điều này bằng cách so sánh hai đứa trẻ, một sinh ra hay lớn lên ở hải ngoại và một đứa trẻ mới đem từ Việt Nam sang. Chúng ta phải công nhận rằng, từ khi xe tăng Cộng Sản vào cổng chính dinh Độc Lập thì đạo lý con người và sự tử tế leo ngõ sau, ra đường Huyền Trân Công Chúa bỏ đi mất. Điều đáng buồn và ai cũng phải thấy là ngay cả người miền Nam cũng bị tha hóa sau thời điểm tháng 4 năm 1975 một cách đáng kinh ngạc.

Tội nghiệp cho rằng người nước Tề không ăn trộm, sang ở tại nước Sở, vì khác phong thổ mà sinh ra ăn trộm, như cam trồng ở đất Hoài Nam thì trái ngọt, đem sang trồng ở Hoài Bắc thì sản sinh ra trái chua. Nói một cách khác, người miền Nam ngày xưa có chế độ tốt, văn hóa thanh lịch thì con người tốt, nay dưới chế độ mới, con người chỉ biết trọng tiền tài, coi liêm sỉ nhẹ thì tâm tính con người lại thay đổi phát triển theo chiều xấu. Phải nói là không biết bao nhiêu chuyện đời, chúng ta có thể thấy ngay từ trong vòng họ hàng bà con hay những con người cũ nay còn ở lại. Những vụ lường gạt, dối trá giữa anh em, bạn bè, mẹ con xẩy ra nhan nhãn.

Người ở hải ngoại thường nhận được những bức thư dối trá, sống sượng với mục đích làm tiền bà con, thân nhân, nêu những lý do đau ốm, làm nhà, mua xe, đi bệnh viện, tai nạn, vào đại học … Quan niệm đồng tiền là chủ đạo, cần tiền không cần tới nhân nghĩa đã khiến xã hội xô đẩy nhau trên con đường bon chen, đạp lên nhau mà sống, thể hiện trong những câu nói nhân gian vẫn được thiên hạ truyền miệng một cách thích thú là “Đồng tiền là Tiên, là Phật, là sức bật của lò xo, là thước đo lòng người, là tiếng cười tuổi trẻ, là sức khoẻ tuổi già, là cái đà của danh vọng, là cái lọng che thân, là cái cân công lý. Đồng tiền là hết ý!”

Có một quốc gia nào trên thế giới sinh ra được một câu đồng dao bất hủ như thế không? Khẩu hiệu “mình sống vì mọi người” trở thành một khẩu hiệu dối trá, xoen xoét ngoài miệng, không còn được chút ý nghĩa nào.

Cũng vì coi đồng tiền là tối thượng, nên người ta không còn coi trọng danh dự gia đình hay gốc gác. Ngày xưa, cái căn cước của mỗi cá nhân có ghi rõ tên mẹ cha, ra đường và ra đời, làm điều gì cũng ngó trước ngó sau, sợ tổn hại đến thanh danh cha mẹ, họ hàng, bởi vậy mới có câu “thương cha chớ chọc ăn mày”. Cũng vì sống trong xã hội coi đồng tiền là trọng, người ta sẵn sàng bán thân, bán con, bán vợ … là những xương thịt cụ thể, nói chi đến những danh từ trừu tượng, không sờ mó, đem ra ăn uống hay “deposit” vào nhà băng được như danh dự, trách nhiệm, lương tâm hay đạo đức …

Chúng ta vẫn tự hào là người hải ngoại có văn hóa, đạo đức hơn những người hiện đang sống dưới chế độ Cộng Sản. Được sống trong một xã hội văn minh, có pháp luật, tử tế, thật thà, nhưng đã có những người đã lợi dụng sự tử tế thật thà đó để mưu lợi riêng cho mình. Người nghèo ngụy biện, lấy lý do vì không đủ cơm ăn, áo mặc đành phải vác dao làm đạo tặc, ở hải ngoại có người khoa bảng, ở nhà hai triệu đồng, mua du thuyền, đi xe hơi thời thượng vẫn con gian lận y tế, làm giàu trên sự ngây thơ, ngu dốt của bệnh nhân, qua các kẽ hở của pháp luật; lớp dịch vụ hạng trung tập thói lường gạt khách hàng, vì sự tin cậy và mặc cảm ngôn ngữ nên phải nhờ cậy đến đồng hương. Người trong nước, hàng cán bộ cao cấp, mang sự tự tôn chiến thắng, điêu ngoa bóc lột dân lành đã đành, người hải ngoại, đáng lý ra phải mang mặc cảm lưu vong, bỏ nước, mang ơn tổ quốc cưu mang, thương yêu đùm bọc lấy nhau không hết, lại tìm cách bòn rút, gian lận, thâm lạm ngân sách y tế, lợi dụng sự ngây thơ, tin tưởng của bệnh nhân. Cán bộ trong nước được “xử lý nội bộ” hay vào tù, kẻ hải ngoại bị cảnh sát còng tay giữa đám đông, tủi nhục, xấu hổ cũng như nhau. Biết là chết chẳng mang theo được gì như vợ đẹp, con đỗ đạt, nhà cửa trên đồi dưới biển và cả cái trương mục ngân hàng kếch xù kia, ngoài cái “bia miệng” còn để lại. Thân xác đẹp đẽ, hồng hào, đeo kính gọng vàng, “complet-cà vạt” kia rồi cũng thối rữa dưới bia mộ, mà sao người ta vẫn còn mải miết, tham lam theo đồng tiền “vô đạo”một cách say mê, hăm hở như thế?”