Đi lấy chồng xa

vietmessenger.com

Huy Phương

Post by Sơn râu 30 Jul 2026

Trong một đất nước khốn khổ đầy tai ương, chiến tranh với bao điều chết chóc, tù tội, chia lìa, đói khát, nhục nhằn … đã làm người Việt Nam, ai không có một lần khóc, nhưng ít người được khóc sung sướng vì đoàn tụ, hạnh phúc trong suốt một cuộc đời bất hạnh của mình. Hôm nay, người viết bài này, bỗng thấy đôi mắt mình cay cay và những giọt nước mắt bắt đầu chạy quanh trong khoé mắt khi nhìn một tấm ảnh nhỏ, một cột, khiêm nhường trên trang nhất của tờ Việt Báo tại Quận Cam, đó là bức ảnh chụp bà Võ Phương, một phụ nữ thuyền nhân tại Phi Luật Tân, nước mắt ràn rụa đang ôm người ân nhân của mình, Luật Sư Trịnh Hội, trước giờ lên phi cơ đi định cư.

Trước đây không lâu tôi đã có dịp xem và xúc động về tập ảnh “The Forgotten Ones” (Những Người Bị Bỏ Quên) của nhiếp ảnh gia trẻ tuổi Brian Đoàn, chụp những hình ảnh trong ngôi làng “không một nụ cười” của những người Việt Nam tuyệt vọng bị giam lỏng tại Phi Luật Tân trong suốt 16 năm trời. Tôi điểm qua tập ảnh này dưới nhan đề của bài báo là “Ngôi Làng Buồn Thảm” và thật xúc động, qua nửa vòng trái đất nghĩ tới những con người cách đây mười sáu năm mang niềm hy vọng ra đi, giờ chôn chặt cuộc đời nơi cái làng hẻo lánh, phiền muộn này. Ở đây, mở đầu cuốn sách là con tàu bể nát trên bờ biển và kết thúc bằng những ngôi mộ ngổn ngang trong nghĩa địa, nơi chấm dứt cuộc đời và chôn sâu dưới lòng đất bao nhiêu hy vọng của một đời người. Ở đây là hình ảnh những đứa trẻ không tương lai, những người già biết chắc mình sẽ phải chôn vùi thân xác trong nghĩa trang càng ngày càng nhiều ở đầu làng, những người buôn thúng bán bưng trên vỉa hè của một xứ sở không khá gì hơn đất nước họ đã bỏ ra đi. Thế mà hôm nay, chuyến bay đầu tiên đã tới Miền Đất Hứa mang theo 229 đồng bào của chúng ta. Tiếc là không còn nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng nơi đây để hát lên cùng nhau rằng: “có tin vui giữa giờ tuyệt vọng”. 1,600 người trong số 2,000 người tại Phi Luật Tân đã được chấp thuận định cư tại Mỹ và sẽ lần lượt đến đây sống cuộc đời tự do, được đối đãi tử tế trong vòng tay của thân thuộc và đồng hương. Từ 16 năm qua, nhiều thuyền nhân đã mong mỏi ngày hôm nay mà họ nghĩ khó lòng đạt tới, cũng như đã hơn 10 năm qua, những người có lòng đã hy vọng có ngày vui này. Như tự do không bao giờ cho không, để được có ngày hôm nay với 1,600 người Việt Nam bị bỏ quên trong cái gọi là … “Làng Việt Nam” được định cư tại Hoa kỳ, những người thiện nguyện đã bỏ ra bao nhiêu tiền bạc công sức, chưa nói đến chuyện đôi khi họ muốn nản lòng vì những con đường đi của họ cũng lắm chông gai bởi những thế lực cản đường.

Tôi chưa bao giờ quen biết hay tiếp xúc với người luật sư trẻ tuổi mang tên Trịnh Hội nhưng đã nhiều lần nghe bạn bè và giới truyền thông nhắc tới tên anh. Nếu như tôi là song thân của người con này, tôi cũng muốn con tôi lớn lên có bằng cấp, hành nghề kiếm tiền và làm giàu càng tốt, lấy vợ và sinh một đàn cháu kháu khỉnh cho tôi. Khi tôi được biết thêm, Trịnh Hội là con trai duy nhất trong gia đình, lòng tôi lại càng thấy khâm phục hơn về những gì mà gia đình Trịnh Hội đã hy sinh. Có cái gì thôi thúc mãnh liệt con người trẻ tuổi này, bỏ gia đình, bỏ đất nước mà anh đã tới định cư và cưu mang giúp đỡ cho anh trở thành một người khoa bảng, để tới những vùng đất khổ đau xa xôi như Hồng Kông, Thái Lan phục vụ cho tha nhân. Đó là một con người có lý tưởng. Sự phục vụ này không phải là một cuộc giải trí cuối tuần, một việc làm ngắn hạn, hay là một hành động bốc đồng khởi đi từ một ý niệm bất chợt nào đó. Trong xã hội hiện nay của chúng ta, hai chữ “phục vụ” đã bị lạm dụng một cách trắng trợn, như khi chúng ta nhờ tới một dịch vụ mà chúng ta phải trả tiền nào đó trong đời sống, kiểu “tiền trao cháo múc”, chúng ta cũng bị gọi là “được phục vụ”.

Có những người Việt tốt nghiệp từ các trường đại học danh tiếng, lấy danh nghĩa “phục vụ cộng đồng”, nhưng thực tế họ muốn về “nấp bóng”, sống nhờ với bà con trong “ao nhà” lâu nay vẫn có tiếng hiền lành, dễ tính, “trăm sự nhịn chín sự lành”, không thích đôi co, khiếu nại, kiện tụng như những sắc dân khác, mà thực tế chưa bao giờ những người này hy sinh chút tiền bạc hay công sức xây đắp cho cái “ao nhà” được mỗi ngày mỗi tốt đẹp hơn. Cái tên Trịnh Hội không thấy liên hệ gì với những vụ đụng xe, thương tích hay kiện tụng, nó là nguồn hy vọng của những người tưởng chừng như đã tuyệt vọng. Nó biểu hiện cho những gì tốt đẹp nhất của đời sống mà chúng ta gọi là “bác ái” hay “từ bi”.

Không như nhiều người trẻ tuổi khác đã quên hẳn quá khứ, quên họ là ai, vì sao họ đến đây, chúng ta còn có hằng trăm thiện nguyện viên trẻ tuổi có học, đã từ các vùng đất xa xuôi như châu Úc, châu Âu, châu Mỹ không chỉ có mục đích học xong để kiếm tiền sớm, làm giàu và sống an nhàn trong các thành phố lớn. Theo lời kêu gọi của lương tâm và quá khứ, họ đã tìm đến những người khó khăn, bất hạnh, để ít ra trên đời này con người còn có thể tin tưởng vào những gì gọi là sự tốt đẹp của đời sống. Tất cả các cộng đồng người Việt trên thế giới hôm nay đang nhìn về Los Angeles, nơi chuyến bay đầu tiên, biểu tượng cho sự tự do và bác ái vừa hạ cánh. Nếu không có mười năm tranh đấu bền bỉ của cộng đồng Việt Nam, nhất là cộng đồng Việt Nam tại Úc, không có tấm lòng của những con người như Trịnh Hội, tất cả các thiện nguyện viên, các nghệ sĩ, giới truyền thông báo chí và tấm lòng bao dung của những người đi trước không quên quá khứ, số người việt Nam này sẽ phải chết mòn trong sự vô vọng. Trong muôn vàn ngổn ngang của thiên tai, chiến tranh … nước Mỹ một lần nữa lại giang bàn tay đón nhận những người Việt Nam mất quê hương. Những giọt nước mắt tri ân của những con người bất hạnh đối với những người đã lặn lội từ các nơi tìm về “ngôi làng bị bỏ quên”, đã khiến chúng ta nghĩ rằng cuộc đời này vẫn còn quá đẹp, và thế giới còn được tỏa sáng với lòng nhân ái. Chúng ta cũng hy vọng rằng, những người đến Mỹ hôm nay, tuy là chậm, nhưng cũng là những người đi trước đối với những đồng bào của chúng ta còn thiếu may mắn hơn mình. Đừng như “con sáo sang sông … “.