Đi lấy chồng xa

vietmessenger.com

Huy Phương

Post by Sơn râu 24 Jul 2026

Trên internet, có người vớ vẩn ngồi “vạch lá tìm sâu” đã ngồi tìm ra và viết ra những đặc tính của ngưới Á Châu, có lẽ là người Việt Nam thì đúng hơn, trên đất Mỹ. Phần lớn đặc tính này là tiết kiệm, sống đơn giản, không cầu kỳ theo thứ văn hóa riêng, không giống sắc dân khác nhưng vô hại như đánh trứng bằng đũa (thói quen), luôn luôn tranh nhau trả tiền bữa ăn (hiếu khách), giấy vệ sinh bán sale mua cả trăm cuốn, chỉ gọi điện thoại sau 11giờ đêm và cuối tuần (tiết kiệm), nhà thường lạnh vào mùa đông và nóng vào mùa hè, mang ở khách sạn về nhà những chai shampoo hay lotion (có thể xếp vào hàng tiết kiệm), luôn luôn có bình nước nóng trong nhà (thói quen uống trà, pha sữa đặc), trả hết credit card sau mỗi tháng (rất tốt), chỉ cho xe Nhật là tốt (các tạp chí về xe hơi đã công nhận, căn cứ vào tổng số xe Nhật bán ra). Trong những đặc tính này có những điều tác giả nhận xét đúng (luôn luôn để giày trước cửa nhà), cũng có điều nhận xét sai (húp cháo sồn sột). Cũng có điều tốt (vo gạo hai ba nước trước khi nấu) nhưng cũng có điều xấu (nhả xương và những thức ăn bã ra bàn ăn) …

Phải dẹp hết “tự ái dân tộc” đi, người ta mới không nổi sùng khi đọc đến các nhận xét về đặc tính của “dân ta” mà có lẽ vì ác ý hay khinh bạc, những người sưu tập đã nói một cách “bôi bác” như để bụng đói trước khi đi ăn buffet (ở Mỹ không thiếu thực phẩm!), lấy hũ mứt dùng làm ly uống nước (chuyện ở miền Nam vài năm sau 1975 thì còn tin được), rửa chén bát luôn luôn dùng nước lạnh (làm sao sạch mỡ?). Cũng có những điều không cần phải liệt kê như có nồi cơm điện trong nhà (đương nhiên vì dân ta ăn cơm), ăn cơm trong bếp để giữ phòng ăn được sạch (ỡ Mỹ này gia đình có mấy khi ăn chung với nhau, nếu ăn một mình thì cũng tiện, không sao!).

Trong những điều mà tác giả vô danh nào đó liệt kê, chỉ duy có một điều “lúc nào cũng để giày trước nhà” thì chúng ta thấy cũng nên suy nghĩ và xét lại. Việc bỏ giày trước cửa nhà là do từ thói quen của người miền Nam, nhất là ở Saigon, với thứ khí hậu nóng bức quanh năm, sàn nhà lót đá hoa là nơi cả gia đình có thể ngồi chơi hay nằm ngủ trưa hay có thể giăng mùng ngủ tối. Do vậy nền gạch bông của mỗi căn nhà đều được lau chùi sạch sẽ láng bóng. Khí hậu ở miền Nam lại là thứ khí hậu ẩm, đường sá không mấy sạch sẽ nên đôi giày, đôi dép có thể mang đất cát vào nhà, cho nên khi đến nhà ai, chúng ta cũng tự động bỏ giày dép ra ngoài cửa trước khi bước vào nhà. Tại các chùa chiền ở Việt Nam hay ở ngoại quốc, theo văn hóa Phật Giáo, trên nền nhà tín đồ ngồi trên bồ đoàn hay chiếu, thảm … , khi lạy thường cúi đầu sát đất nên không thể mang giày dép vào được. Trái lại ở Mỹ, đường sá không rác rưởi, bụi bặm, từ xe hơi bước vào nhà chỉ đi một đoạn ngắn, giày dép của chúng ta luôn luôn sạch sẽ, do đó dù đi vào nhà, dù là thảm hay bằng gạch bóng, thì không có lý gì chúng ta phải cởi giày hay buộc khách phải cởi giày trước khi vào nhà mình. Tôi dùng chữ “bắt buộc” vì khi thấy gia chủ để giày dép ở ngoài. làm sao khách có thể thản nhiên mang những thứ đó vào nhà. Tệ hơn nữa có một lần tôi có việc phải đến nhà một người bạn cũng sang đây théo diện H.O. (có nghĩa là cũng mới tậu nhà tậu cửa mới đây thôi) mà lâu quá tôi không nhớ là ai, đã treo một tấm bảng trước cửa nhà như ta thường thấy ở nơi chùa chiền trang nghiêm, ghi mấy dòng chữ: “Xin cởi giày dép trước khi vào nhà” và không quên ghi thêm một dòng chữ tiếng Anh “Please, take off your shoes before entering.”

Bạn có nhớ chăng ngày đi tù, chúng chở bọn mình đến Long Giao vào lúc nửa khuya trong một trại gia binh cũ, không nước, không đèn, chân dép bê bết bùn non, phải bọc báo cũ vào chân lên sạp gỗ nằm sát vào nhau mà ngủ chờ sáng. Bây giờ lẽ nào bạn lại “ra lệnh” cho tôi phải cởi giày trước khi bước vào ngôi nhà mới của bạn. Với lối chào khách vào nhà với lời yêu cầu như thế, quả tình “rất dễ xa nhau”. Trước kia ở Việt Nam, chúng ta thường cười những gia chủ bọc tấm nylon cho bộ salon, cái remote hay cả cái TV, nhưng bây giờ chúng ta lại bảo vệ cái sàn nhà quí báu của chúng ta hơn khách khứa, hơn những người bạn, hơn cả bố mẹ.

Ở Mỹ giặt một tấm thảm hay đánh bóng sàn nhà là công việc không lấy gì làm đắt giá hay nặng nhọc, vả lại như đã nói, ở đây, đường sá, sân vườn quá sạch, giày dép không thể mang nổi đất cát vào nhà, chỉ một cái thảm chùi chân để trước cửa là quá đủ. Như vậy, trên đất Mỹ, khi người đàn ông mang một đôi giày cột giây hay một phụ nữ mang một đôi giày có giây chéo, cài khuy quả là một điều bất tiện, chưa nói đến lạc hậu.

Vậy đi giày không giây cột hay mang dép khi đến nhà ai là tiện nhất. Thử nghĩ một đám cưới mà khi nhà trai mang lễ vật đến nhà gái mà tất cả họ hàng, chú rể đều phải khom lưng xuống cởi giày trước khi vào nhà thì thật là một chuyện không thể nào chấp nhận được.

Đây là một thứ văn hóa Việt Nam mà có người nào đó đã coi như một đặc tính “không giống ai” và đã đưa lên internet. Những chuyện thói quen, chuyện tập tục hay chuyện văn hóa là chuyện đã gắn chặt vào con người muôn đời, bỏ giày bỏ dép khi vào nhà ai quả là chuyện phiền toái cho chúng ta rất nhiều nhưng quả tình chưa có thể dứt bỏ được. Có lẽ rồi đây cũng phải nhờ đến quí vị có năng khiếu “vạch lá tìm sâu” kiếm thêm một vài đặc tính để người có thể nhìn ra ai là người Việt Nam trong đám đông người thiểu số ở hải ngoại. Như người đi chạy bộ thể dục (jogging) mặt hay cúi gầm xuống đất không nhìn ai; đi dự tiệc cưới thường đến trễ hai tiếng sau giờ ghi trên thiệp mời; thà ăn mì gói mà đi xe đẹp; thích đi ăn “all you can eat” vì tiệm nào cũng đầy người tóc đen (Việt, Mễ, Trung Đông); so với dân số, tỷ lệ người Việt có mặt ở sòng bài rất cao; phụ nữ Việt thích đeo nhiều vàng và hột xoàn; thường dừng xe cho tiền những ông bạn Mỹ homeless đứng ở đầu chỗ đèn xanh, đèn đỏ; có tiền thích đi Lexus hay Mercedes. Người bản xứ vẫn thường khen người Việt hai điểm, làm business giỏi và học vấn cao. Về chuyện khoa bảng người ta bày chuyện: “trong một đám đông người Đại Hàn đứng gần nhau, nếu ném một cục đá thế nào cũng trúng một ông họ Park, trong đám đông người Việt, ném một cục đá thế nào cũng trúng một ông bác sĩ”.

Đúng sai, xấu tốt, khen chê, thật hay phét còn “tùy người đối diện”. Nhân lúc trà dư, tửu hậu luận bàn một chút cho vui, nếu có khơi lại chút tự ái dân tộc, mong Quí Liệt Vị bỏ lỗi.