Đi lấy chồng xa

vietmessenger.com

Huy Phương

Post by Sơn râu 15 Jul 2026

Mùa thu mang vẻ đẹp dịu dàng nhưng buồn bã đã đi vào thơ và nhạc, nhưng có lẽ mùa thu buồn, lạnh lẽo cũng làm người ta nhớ tới cái chết và cõi âm. Không vì thế thì sao ngày Halloween lại rơi vào lúc thu tới, và bằng chứng là Đinh Hùng đã chợt hỏi:

“Trời cuối thu rồi em ở đâu?

Nằm trong huyệt lạnh chắc em sầu.

Thu ơi đánh thức hồn ma dậy

Ta muốn vào thăm nấm mộ sâu”.

Chúng ta vẫn thường nghe nói, người là thế giới của cuộc sống, ma là linh hồn trong cõi chết. Cái thế giới sau này thường âm u, mờ mịt hay có chăng ánh sáng cũng lập lòe như đốm lửa gọi là ma trơi. Nhất là vùng đất của người chết là cái nghĩa địa đầy những mồ mả, thấp thoáng bia mộ, thì ngày còn bé, ngay cả ban ngày, mỗi lần có việc phải đi ngang đó, lúc nào tôi cũng cắm đầu chạy một mạch, khi qua khỏi mới dừng lại thở hổn hển. Hầu hết, đã là con người, chúng ta ai cũng sợ ma nhưng lại tò mò thích nghe chuyện ma, nghe rồi có đứa trẻ thà đái trong quần còn hơn bước ra sau hè để đi tiểu đêm. Từ chuyện ma Hời rút ruột, ma rà kéo chân người đi tắm, ma ru em trên cây gạo đầu làng, ma bắt nguời đem vào bụi tre, ma nhập vào người …

Cái thế giới u u, minh minh, mù mù, mịt mịt ấy không chắc mọi người đều biết rõ, cũng có người đã gặp ma, nhưng có người cả đời chưa thấy ma. Chuyện ma trở thành những chuyện hoang đường đầy thêu dệt, nên người ta nói vẽ ma dễ hơn vẽ người. Ma là linh hồn chưa siêu thoát. như bóng ma nàng ca kỹ Đạm Tiên, mờ mờ ảo ảo, chân đi không chạm đất mà cụ Nguyễn Du đã tả:“sương in mặt, tuyết pha thân; sen vàng lãng đãng như gần như xa”. Nhiều người thích chuyện ma, ma văn chương bên Tàu thì có truyện “Liêu Trai Chí Dị”của Bồ Tùng Linh là một kiệt tác, ma Việt Nam thời đại mới thì có “Con Ma Vú Dài” và “Con Ma Nhà Họ Hứa” đăng “nhựt trình” Saigon cũng bán chạy như tôm tươi. Như vậy, sợ ma thì có sợ, mà nghe chuyện ma ai cũng thích.

Người ta nói ông Khổng Tử “không tin có quỷ thần nhưng cũng không dám bảo không có quỷ thần”. Vì vậy, ông cũng không bài bác mà nói rằng “kính trọng, nhưng nên đứng xa ra … ” (kính quỷ thần nhi viễn chi …) đừng tin, đừng cầu xin gì cả. Đối với văn hóa Việt Nam thì ma quỷ không có chỗ đứng quan trọng. Trong từ đường, nơi đình miếu, thì dành thờ linh hồn ông bà, tổ tiên. Ma quỷ ở cây đa cây đề thì phải sợ mà thắp nhang khấn vái, cầu cho yên ổn, đừng phá phách mà thôi, như người ta đã xếp hạng “nhứt quỷ, nhì ma, thứ ba học trò”. Những vật cần và tránh xa, kiêng kỵ như con cú (nhòm nhà ma), con dơi, mạng nhện (nhện sa), tấm kính bể … Mảnh ván hòm, bia mộ, cây thánh giá ngoài nghĩa địa cũng chẳng ai muốn đem vào nhà. Cái đầu lâu, bộ xương người … mới thấy đã sợ, vì thuộc vào thế giới của người chết, thế giới người ta gọi là “bên kia”, như câu nói buồn “về bên kia thế giới khi tiễn đưa một người quen. Sở dĩ tôi phải nói “vòng vo Tam Quốc” như thế để nói rằng cái lễ Halloween ma quỷ quái đản ở Mỹ này nó chẳng hợp chút nào với đầu óc và tâm hồn người đông Phương. Câu nói “laissez les morts tranquilles” của phương Tây chắc chắn có nghĩa là đừng phê phán, chỉ trích người đã chết rồi, cho họ yên nghỉ, nhưng cũng xin hiểu thêm vào cái nghĩa đừng đào mồ đào mả họ lên, dựng đứng các thây ma vào đêm 31 tháng mười nữa. Ở đây, chúng ta không nhắc lại cội nguồn của cái lễ quái đản này mà nước Mỹ đã đem vào làm một trò chơi quốc gia cho các cửa hàng tạp hóa bán thêm một mớ áo quần, mặt nạ, mạng nhện, đầu lâu và xương xẩu từ bao năm nay. Ngày nay nước Mỹ không còn là một nơi thanh bình, yên ổn nữa. Chiến tranh và khói lửa đã đến ngay trên bầu trời New York, thây ma đã lềnh bềnh trên đường phố New Orleans, quan tài đã được chở về hằng ngày từ những vùng đất xa xôi như Iraq. Dựng lại những bia mộ giả trong vườn, treo đầu lâu, mạng nhện trước cửa nhà, tạo những âm thanh kêu rú ma quái hay đốt những đóm lửa lập lòe giữa đêm … là gợi thêm những nỗi đau vì chết chóc tai ương của người khác.

Trên thế giới này có thiếu gì mặt nạ đeo vào để che bộ mặt thật, kẻ giả nhân nghĩa đạo đức, kẻ nhân danh độc lập tự do để phục vụ cho tham vọng riêng của mình, chúng ta đã quen mặt loại phù thủy răng nanh vấy máu. Thế giới hôm nay hừng hực bởi ngọn lửa trong lò sát sinh, mỗi ngày mỗi đêm sinh linh đang bị nướng trong lửa hận thù thì địa ngục là đâu nữa? Còn chúng ta, từ một đất nước chiến tranh, đầy tai ương đến đây, chúng ta không còn lạ gì với đầu lâu, xương trắng Mậu Thân, với xác người chồng chất trên Đại Lộ Kinh Hoàng, trên Liên Tỉnh Lộ 7B Phú Bổn- Khánh Hòa … Như nhiều người nói, chúng ta đi từ một thế giới ma quỷ đến đây, trốn từ địa ngục đến đây, đâu còn lạ lùng gì với thế giới của Halloween. Xin đừng đem những hiện tượng của ma quái, chết chóc, địa ngục, mộ chí vào đời sống của chúng ta nữa. Cầu xin cho con cháu chúng ta và thế giới một đêm yên bình không bom đạn, không chết chóc, không có bầy dơi chập choạng, không có tiếng rú của loài yêu quái, không có bộ mặt của những tên đại phù thủy quen mặt của loài người.

Năm nay, người ta ước tính nước Mỹ đã bỏ ra 3.3 tỷ đô la để mua sắm và để chơi các trò chơi Halloween. Giám Đốc một hãng thống kê đã cho rằng, người lớn cũng muốn tham gia lễ hội Ma Quỷ của trẻ em để giảm bớt các căng thẳng trong cuộc sống hằng ngày. Điều lo lắng nhất của nước Mỹ hiện nay là chiến tranh và thiên tai, bạn có tin rằng mộ bia và sọ người cùng bóng dáng ma quỷ có thể làm cho người ta bớt căng thẳng thần kinh khi chết chóc, kinh hoàng đã bao trùm đời sống hằng ngày hôm nay không?

Phần tôi, tôi không tin như thế!