Tuyết cuối đông và Cúc tháng giêng

vanchuongviet.org

Nguyễn Lê Hồng Hưng

Post by Sơn râu 9 Jul 2026

Trong căn phòng nhỏ, lò sưởi hơi nước tỏa làn hơi ấm áp. Ngồi vào bàn, tôi mở laptop. Ánh sáng nhẹ hắt lên gương mặt. Liếc mắt xuống góc màn hình, chỗ báo thời tiết thấy nhiệt độ ngoài trời vẫn đang dưới không độ và tuyết đang rơi nhẹ. Tôi ngó ra khung cửa, trăng khuyết đã lên trên mái nhà.

Ồ, đẹp quá! Tôi đứng lên đi tới nhìn ra bên ngoài khung cửa, ngoài kia tuyết rơi rất mịn, mặt đất như phủ một tấm khăn trắng mỏng. Gió lùa qua mái nhà, âm thanh nghe thôi cũng đủ lạnh. Dưới ánh trăng dịu nhẹ, những chấm đèn đỏ nhỏ nhấp nháy trên dãy turbine gió, dấu hiệu quen thuộc của vùng đất Flevoland, miền đất thấp lừng danh bởi những công trình lấn biển và những cánh đồng tulip có gió miên man.

Tôi quay lại bàn làm việc, rà chuột lật trang trên màn hình laptop, ai đó đăng một đoạn video: những cánh mai vàng không biết hồi nào mà vẫn còn nở, chưa bán hết. Người quay phim nói Tết năm nay ảm đạm, buồn hiu. Chẳng biết cái buồn hiu ở Việt Nam như thế nào? Nhưng riêng tôi thì nổi buồn ray rứt của những năm đầu xa xứ, nay đã hết rồi. Chỉ còn quan tâm như người khách nhìn vào mâm cúng của người nghèo ba ngày Tết, trong lòng có chút xót xa. Tuy nhiên, những sắc vàng của những chậu mai, chỉ cần nhìn thôi cũng đủ làm lòng dịu lại. Tôi bấm xem lịch ta, hôm nay đã mười một tháng Giêng rồi. Chợt nhớ lại câu nói người xưa, hết mùng là hết Tết. Vậy là ở quê nhà, người ta bắt đầu nói với nhau: “Ra Giêng rồi đó.”

Chỉ một câu vậy thôi, mà ký ức bỗng mở ra. Tôi như thấy đàn bướm vàng chập chờn trên những luống bông bên hông nhà. Nghe tiếng chim lảnh lót trên những cành bưởi trắng ngát hương sau vườn. Nghe mùi nắng tháng Giêng hong nhẹ trên mái hiên. Tất cả gọi tôi trở về một nơi rất xa.

Quê hương tôi đã ra Giêng.

Ở miền Nam, không khí cũng đổi khác. Bớt rộn ràng, bớt níu kéo, tuy mai vẫn còn rực rỡ, nhưng người ta bắt đầu nói nhiều hơn về những chậu cúc. Cúc tháng Giêng không còn rộ sắc như những ngày cận Tết, nhưng vẫn được nâng niu trên bàn thờ, trong hiên nhà, như một lời chúc còn sót lại của năm mới. Những lời chúc thưa dần, nhưng cũng nhờ vậy mà ấm áp hơn.

Tháng Giêng âm lịch, tháng mở đầu của một năm, luôn mang theo một không khí riêng. Không còn tưng bừng như ba ngày Tết. Không còn là mùa của sum họp đông đủ. Nó là khoảnh khắc chia tay không bịn rịn, người ta bắt đầu quay về với công việc, với những lo lắng ngày thường, những dự định tương lai. Là lúc chấp nhận một vòng quay mới đã thực sự bắt đầu.

Còn tôi, giữa mùa đông Hòa Lan, chỉ nghe tiếng gió qua khe cửa. Tiếng lạo xạo dưới chân người đi vội. Ở Flevoland, gió nhiều và mùa đông dường như dài hơn những gì tôi từng quen. Mỗi lúc mở cửa, hơi lạnh ùa vào như muốn nuốt trọn chút ấm áp trong phòng.

Có những lúc tôi đứng nhìn những cánh quạt gió xoay đều trong sương mù. Chúng quay chậm rãi. Lặng lẽ. Và lòng tôi cũng quay theo, có chút trống trải không gọi thành tên.

Vậy mà chỉ cần nhìn lại những hình ảnh quê nhà trên màn hình, tôi đã nghe tháng Giêng đang trôi. Nghe mùi thơm bánh tét dư ra trong ba ngày tết đem chiên giòn, ăn với thịt ba rọi kho trứng được trộn cùng cải chua thành món có tên là “xào bần” giản dị. Nghe tiếng trẻ con chạy tung tăng trong xóm nhỏ. Nghe tiếng gọi nhau đi lễ chùa rằm tháng Giêng.

Những điều rất nhỏ ấy làm mùa đông nơi xứ người bớt lạnh đi một chút. Dù chỉ trong khoảnh khắc. Có những buổi tối, tôi ngồi bên cửa sổ, nhìn tuyết rơi mà tưởng như đang nhìn mưa trên mái ngói quê nhà. Tuyết trắng. Hoa vàng. Hai thế giới chẳng liên quan gì nhau. Vậy mà trong lòng tôi, chúng hòa vào nhau một cách tự nhiên, như thể khoảng cách chỉ là một lớp sương mỏng.

Tháng Giêng là tháng ăn chơi, quê nhà rộn ràng theo cách riêng của nó, ai ra khơi đánh cá thì ra, ai vô ruộng, vô rẫy mần thì cứ mần, khi chiều về thì vẫn tụ nhau đờn hát.

Mùa đông, quê người lặng lẽ theo cách của mình. Tôi đứng giữa hai miền: ký ức và hiện tại. Tôi mỉm cười. Nhẹ khép cửa sổ lại để giữ hơi ấm. Rồi đặt tay lên bàn phím.

Tôi biết mùa đông này rồi cũng sẽ qua, như bao mùa đông khác. Tuyết sẽ tan. Gió sẽ dịu. Nắng sẽ trải dài trên những cánh đồng ở Flevoland. Và tôi vẫn tiếp tục hành trình nơi xứ người, mang theo trong tim một tháng Giêng không bao giờ tắt. Bởi quê hương không chỉ nằm trên bản đồ. Quê hương nằm trong hơi thở. Trong giấc mơ. Và đôi khi, chỉ cần vài cái chạm nhẹ trên bàn phím, cả một bầu trời quê nhà đã hiện ra trước mắt.

Flevoland 27/2/2026

Nguyễn Lê Hồng Hưng