vanchuongviet.org
Nguyễn Lê Hồng Hưng
Post by Sơn râu 27 Jun 2026
| Nằm giữa Đại Tây Dương mênh mông, Tenerife hiện ra như một hòn đảo vừa quen vừa lạ: châu Âu mà phảng phất hơi thở châu Phi, hiện đại nhưng chất chứa huyền thoại. Những dòng dưới đây là câu chuyện về một vùng đất của núi lửa, gió và ký ức lịch sử chưa bao giờ ngủ yên. Nơi quá khứ và hiện tại cùng đi theo trong từng bước chân của lữ khách. Tôi đến Tenerife vào một buổi sáng gió nhẹ thổi đều ngang bến cảng Santa Cruz. Bước vào một quán cà phê ngồi hướng mắt ra Đại Tây Dương xanh và sâu thẳm. Giữa mênh mông nước, hòn đảo lừng lững như một ngọn núi lạc giữa hai thế giới: vừa thuộc về châu Âu, vừa mang hơi thở của châu Phi. Đó là hòn đảo Tenerife nằm gần bờ biển tây bắc của lục địa đen, cùng vĩ tuyến với sa mạc Sahara khô nóng, nhưng lại được bao bọc bởi khí hậu mát mẻ, dễ chịu quanh năm. Cũng nhờ thời tiết ôn hoà ấy đã tạo nên sức hút riêng cho hòn đảo đông dân nhứt của quần đảo Canary – một phần lãnh thổ của Tây Ban Nha, nhưng mang bản sắc rất khác biệt. Lịch sử Tenerife không chỉ nằm trong huyền thoại, mà còn in dấu bằng những trận chiến có thật ghi trong sách sử cũng là niềm tự hào của người dân nơi đây. Ngày 25 tháng 7 năm 1797, Santa Cruz từng là chiến trường trong cuộc tấn công của hải quân Anh do đô đốc Horatio Nelson chỉ huy. Sau nhiều đợt tấn công thất bại, Nelson bị thương nặng và mất cánh tay phải. Trận chiến ấy trở thành niềm tự hào của người dân Tenerife – một chiến thắng đã giữ vững hòn đảo trước tham vọng xâm chiếm. Tôi ngồi ngó mắt ra bến cảng và hướng xa ra biển khơi, nước mênh mông và những tàu buôn, ghe đánh cá đang vô, ra mà hình dung trên vùng nước yên bình đó đã từng vang tiếng đại bác và khói lửa chiến tranh. Ngồi mãi mê theo câu chuyện của đảo đến khi cô phục vụ tới đứng bên chào hỏi. Lúc đó tôi mới day lại ngó qua cô gái. Tôi cười và nói: – Cô cho tôi ly cà phê đen. – Ông có ăn sáng không? Bữa sáng ở Tenerife là sự kết hợp giữa truyền thống Tây Ban Nha, cà phê với bánh ngọt, bánh mì nướng với cà chua kiểu của Anh đầy đủ, với trái cây, bánh mì có súc xích… Tôi không quen ăn sáng nên lắc đầu. – Không, cám ơn. Cô gái đi vô trong tôi mới day qua nhìn những khách trong quán, người thì ngồi ăn, người thì uống cà phê, trông họ thảnh thơi, không vội vã, nghe họ trao đổi bằng tiếng Anh, không cần đoán, tôi cũng biết những người đó đều là du khách. Uống cà phê xong, tôi rời quán đi vô phố. Thủ phủ Santa Cruz de Tenerife không chỉ là trung tâm hành chánh, mà còn là trái tim văn hóa của đảo. Những con phố lát đá, những quảng trường ngập nắng và các công trình cổ kính trông có vẻ lặng lẽ, nhưng để lại những câu chuyện hàng trăm năm về trước. Đi giữa thành phố, tôi luôn có cảm giác đang bước trong một không gian pha trộn kỳ lạ: nhịp sống hiện đại của châu Âu hòa cùng vẻ hoang sơ, thô sơ của một vùng đất núi lửa đã từng phung trào. Đến Tenerife mà không biết về Teide thì quả là một thiếu sót. Ngọn núi lửa sừng sững giữa đảo như một vị thần cổ xưa, với đỉnh cao nhất Tây Ban Nha và cũng là một đảo cao nhất của các hải đảo trên Đại Tây Dương. Tính từ chân núi dưới đáy biển, Teide còn được xếp vào nhóm những ngọn núi lửa cao nhất thế giới. Với người dân Tenerife, Teide không chỉ là một ngọn núi mà còn là biểu tượng, là linh hồn của hòn đảo. Vườn quốc gia Teide – nơi bao quanh ngọn núi này – đã được UNESCO công nhận là di sản Thế giới. Đặt chân vào đây, tôi có cảm giác như lạc sang một hành tinh khác: những dòng dung nham cổ đại đông cứng thành hình thù kỳ dị, những thung lũng rộng lớn phủ đá đen, và bầu trời xanh đến mức tưởng như có thể chạm tay vào. Ít ai biết rằng vùng đất đẹp đẽ này từng là nơi cư trú của người Guanches – một nền văn minh cổ xuất hiện từ khoảng năm 200 trước Công Nguyên. Họ để lại dấu tích qua những kim tự tháp nhỏ, mà nhiều nhà nghiên cứu cho rằng có liên quan đến nghi lễ thờ mặt trời. Một dân tộc đã biến mất sau khi người Tây Ban Nha chinh phục quần đảo, nhưng dư âm vẫn còn vương trong đá núi và gió biển. Nhưng Tenerife không chỉ kể chuyện bằng những trang sử hay con số địa lý. Hòn đảo này còn có một đời sống tinh thần rất riêng – vừa huyền bí, vừa dí dỏm, như thể đại dương và núi lửa đã bắt tay nhau để tạo nên một vùng đất biết trêu đùa con người. Có lần tôi gặp một ông cũng lớn tuổi người bản xứ ngồi trước quán cà phê nhỏ ở Santa Cruz. Ông nói với tôi: “Ở Tenerife, đừng tin vào bản đồ. Mà hãy tin vào gió.” Tôi hỏi vì sao. Ông nhấp một ngụm cà phê, nhún vai: “Vì gió ở đây cũng biết đường.” Tôi không rõ ông nói đùa hay nói thật cho đến vài ngày sau, khi lạc vào con đường quanh co dẫn lên Teide. Gió cứ thổi tôi đi, làm như thể muốn dẫn tôi đến một nơi mà hứng dẫn viên du lịch không không nhắc tới. Từ xa, Teide trông như một vị thần đang ngủ. Nhưng khi đến gần, nó lại giống một ông già khó tính, khuôn mặt nhăn nhó vì mấy ngàn năm bị gió biển tạt vào. Tương truyền, người Guanches xưa tin rằng trong lòng núi có một vị thần lửa bị giam cầm, thỉnh thoảng nổi giận làm rung chuyển cả đảo. Người thời nay thì nói núi đã ngủ yên. Nhưng với tôi, đứng trước Teide, vẫn có cảm giác nó chỉ đang nhắm mắt làm bộ ngủ. Ở chân núi, những khối đá đen nằm ngổn ngang như những quân cờ khổng lồ của một cuộc chơi bị bỏ dở. Có người bảo đó là dấu tích dung nham cổ. Có người lại nói đó là đồ chơi của thần linh. Tôi thì nghĩ, có lẽ Teide bày ra tất cả chỉ để nhắc con người rằng thiên nhiên luôn có cách hài hước rất riêng biệt. Với tôi, điều lạ lùng nhứt ở Tenerife không hẳn là núi hay biển, mà là thời gian. Ở đây, thời gian dường như không tuân theo một quy luật cố định. Buổi sáng nắng như mùa hè, buổi trưa mát như mùa thu, chiều xuống sương mù kéo về như thể mùa đông đang tới. Người dân địa phương gọi đó là “tính khí của đảo”. Tôi lại nghĩ Tenerife giống như một nghệ sĩ – mỗi giờ đổi một tâm trạng, chẳng ai đoán trước được. Santa Cruz, thành phố từng khiến đô đốc Nelson mất một cánh tay, giờ hiền hòa đến mức tôi có thể ngồi hàng giờ bên bến cảng chỉ để nghe sóng và nhìn những con làu lướt sóng ra khơi. Khi nhắc về trận chiến năm 1797, người dân kể lại với vẻ mặt nửa nghiêm túc, nửa tinh nghịch. “Nelson mạnh lắm,” họ nói, rồi mỉm cười, “nhưng Tenerife còn mạnh hơn.” Có lẽ vì vậy mà hòn đảo này mang một cá tính rất riêng: biết tự bảo vệ mình, biết kể chuyện, và đôi khi còn cố tình làm người ta lạc đường, chỉ để dẫn đến một cảnh đẹp bất ngờ. Đêm xuống, khi gió biển lướt qua con phố nhỏ, tôi có cảm giác như nghe thấy đại dương thì thầm. Chợt tiếng nói như thì thầm từ trong tâm khơi dậy. Việt Nam quê hương tôi có những hải đảo và suốt chiều dài lịch sử cũng có chiến tranh, và chiến tranh chấm dứt đã hơn nữa thế kỷ rồi vậy mà mỗi khi kể lại vẫn nghe mùi thù hận và sát khí chiến tranh còn trong giọng nói, lời lẽ nặng nề thô tục mạt sát nhau, như muốn ăn thua đủ vẫn chưa thấy được sự bao dung. Còn nơi đây không phải chỉ tiếng sóng ôn hòa, mà còn là tiếng kể chuyện về người Guanches, về những kim tự tháp thờ mặt trời, về những trận chiến xa xưa như kể chuyện cổ tích và cả những bí mật mà chỉ có gió Tenerife mới biết. Và tôi tin rằng nếu ai đến đây, hòn đảo này cũng sẽ kể cho nghe một câu chuyện khác – không dành cho lịch sử, không dành cho du khách, mà dành riêng cho chính mình. Dronten. 10.1.2026 |
Discover more from Son Rau
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
