Ngậm ngùi tháng Tư

Huy Phương

Post by Sơn râu 21 May 2026

Mỗi năm cứ đến Giáng Sinh thì thương xá mọi nơi đầy ắp người mua sắm. Trẻ em phấn khởi chờ dợi những món quà sắp nhận, người lớn tất bật với những ngày cuối tuần, bận rộn nhưng háo hức, coi việc đi sắm quà và tặng quà cho những người thân yêu là một niềm vui. Khộng phải đợi đến bây giờ mà từ Black Friday tháng trước, có người đã thức khuya hay dậy sớm, đợi chờ dưới trời lạnh để mua cho được một món quà vừa ý, lẽ cố nhiên không phải cho mình mà dế trao đến một người khác. Vì sao nói đến Giảng Sinh là phải nói dến những món quà đầy màu sắc vui tươi, để dưới cây thông, cạnh lò sưởi, trong những chiếc vớ de đầu giuờng tre em hay do người phát thư mang đến trưa nay. Giáng sinh cảng ngày càng mờ rộng lừ ý nghĩa của một ngày lễ Ki Tô giáo trợng dại, đi xa hơn, gần gũi hơn với đời sống con người, nghĩ đến nhau và gần lại với nhau bơn nữa.

Và vì sao món quả cho nhau ý nghĩa phải là món quả vào dịp lễ Giáng Sinh mà không phải là một thời điểm nào khác, và vào ngày trọng đại này, vi như thiếu một món quả cho ai đó, lòng chúng ta cảm thấy không vui vù cám thấy thiểu thốn một điều gi. Không phải chi nghĩ đến những người thân yêu trong gia dình, cỏ khi chúng ta cũng nghĩ đến cô giáo của lũ trẻ, người phát thư đến với chung ta mỗi ngày, người dọn vườn, đổ rác … Người san sẽ có thể thấy được niềm vui hơn là người nhận.

Câu chuyện “Món Quà Giáng Sinh” của C’Hlenry viết từ cuối thể kỳ XIX vẫn là một câu chuyện tuyệt đẹp về tình yêu; “Đôi vợ chồng Jim & Della quá nghèo đến nối Giáng Sinh năm nay, họ chang có dược một món tiền nhỏ dề mua cho nhau một món qua. Từ lâu Jìm vẫn mong có tiền để mua cho vợ mua cái lược thật dẹp cho xứng dáng với mớ tóc óng à của nàng, còn Della, từ lâu ao ước mua cho Jim một món quà, một cái dây đồng hồ gia trị cho cái đồng hồ vàng, của gia bảo dể lại từ thời Ông Nội của Jim, nhưng họ quá nghèo. Della dành dụm cho đến ngày Giang Sinh chỉ có $1.87, còn Jim thì cũng với cái áo khoác cũ kỹ và không mua nổi một đội găng tay vào mùa Đông giá lạnh.

Giáng Sinh đã gần kề, Della nhác thấy hinh ảnh mình với mái tóc dài trong chiếc gương lớn, nghĩ dến món quà Giáng Sinh cho chồng, mắt nàng sáng lên. Della xuống phố tìm đến cửa hàng chuyên mua tóc, bằng lòng bán mớ tớc của nàng, sau đó dến một tiệm nữ trang và mua một cái giây dồng hồ hằng bạch kim cho cái đồng hồ gia bảo của Jim, món quà mà từ lâu nàng vẫn ấp ủ, mơ ước mua được để tặng chàng. Tổi nay, Della ngồi ở chiếc ghế cạnh lối mà Jim sẽ trở về, tay cầm sợi giây đồng hồ, hồi hộp nghe tieng chân chồng, chưa bao giờ Jim về trễ như hôm nay. Jim hiện ra trên bậc cửa, sững sờ nhìn hồi lâu, với mái tóc ngắn bất thường, không nói lấy được một lời. Cuối cùng thì Jim tiến lại ôm hôn vợ, mắt rưng lệ, từ từ lấy trong túi áo ra một gói quả chàng đã mua để tặng nàng, sau khi bán chiếc đồng hồ của chàng, đó là bộ trâm cài tóc xinh xắn rất hợp với mái tóc vàng óng à của nàng, Vậy mà giờ đây bộ tóc của nàng không còn nữa! Della cũng trao cho Jim, sợi giây đeo đồng bổ bằng bạch kim mà nàng đã đổi bằng mớ tóc của nàng, nhưng chiếc đồng hồ của Jim cũng đang nằm trong tiệm cầm đồ. Họ cùng nghĩ đến nhau vào ngày Giáng Sinh, và đã đem đổi “gia tài” của họ đề mang về một món quà, không dùng được cho ngày Giáng Sinh năm nay. Nhưng người đọc hy vọng rằng, với thời gian, mái tóc của Della sẽ dài lại và nhoờ dành dụm, Jim sẽ có cơ may chuộc lại được cái đồng hồ của chàng. Họ cùng hạnh phúc vì cả hai cùng nghĩ đến nhau.”

Trong một câu chuyện khác, một thanh niên đến một tiệm bán hoa để mua một giỏ hoa Giáng Sinh tặng mẹ đang ở một thành phố khác, cách xa đó. Tại đây anh gặp một cô bé đang đứng tần ngần vì không đủ tiền để, chì mua một đóa hoa hồng nói là để tặng cho mẹ em. Sau khi được chàng thanh niên giúp tiền mua đủ đóa hoa, cô bé muốn nhớ anh đưa dến nơi mẹ ở. Chàng thanh niên ngạc nhiên khi nhận ra “nơi mẹ cô bé ở” là một ngôi mộ mới đắp trong nghĩa trang gần đó. Chàng thanh niên sau khi dẫn em bé về lại chỗ cũ, đã thôi nhờ  tiệm hoa gửi quả cho mẹ, chàng mang bó hoa đó và ngay trong đêm, lái xc vượt một dặm đường 200 dặm để về thăm mẹ trước đêm Giáng Sinh. Không người mẹ nào cần quà, bà cần và muốn ôm những đứa con vào lòng như thuờ con bà cón ấu thơ.

Gần dây thôi, anh Lawrence DePrimo 25 tuổi là một nhân viên cảnh sát tuần tra ở New York City, hai tuần trước trong khi đi tuần ở khu Time Square trong một đêm giá lạnh, anh dã nhìn thấy một người đàn ông vô gia cư không có giầy đang ngồi co ro bên hè phố, đôi chân bị sưng vù. Động lòng trắc ẩn, DePrimo, chạy tới tiêm bán giầy Skeichers gần đóó dể mua cho người không nhà nay một đôi giầy ủng, không biết số giầy là bao nhiệu cho nên anh lại phải chạy ra chổ người vô gia cư một lần nữa. Chính ông tiệm giầy Jose Cano khi nhận ra điều nảy. đã giúp giảm giá đôi giầy để anh DePrimo chỉ phải trả giá một nữa. Nhưng hành động của anh DePrimo không khỏi lọt vào ống kính của bà Jennifer Foster, ở thành phố Florence, tiểu bang Arizona đang du ljch New York. Chỉ trong mấy ngày tấm hình và bức thư của bà Foster lên trang nhà trong Facebook đã được nửa triệu người trên thể giới vào xem để cùng đồng ý với nhau rằng “lỏng nhân ái của con người vẫn chưa bị mất.”

Nhưng điều ám ảnh tôi trong những câu chuyện mùa Đông, vẫn là câu chuyện “Co Bé Bán Diêm” của nhà văn Đan Mạch Hns Christian Andersen đã gây xúc động cho lòng tôi từ thuờ thơ ấu. “Một cô bé không tên, chỉ gọi là Cô Bé Bán Diêm, đầu trần, chân đất một chiều mùa Đông thật lạnh và tuyết rơi dày đặc, lang thang trên con phố vắng để bán những bao diêm cuối củng, nhưng đường xá vắng ngắt, mọi người ai cũng sum họp trong những gian nhà ấm cúng. Em không dám về nhà với một người cha giận dữ khi em không bán được những bao diêm, căn nhà trống hoác, lạnh lẽo và trên bếp, không có gi đề ăn chiều nay. Trong các gian nhà quanh phố đã sáng đèn và mùi ngỗng quay thơm lừng tỏa ra. Em bật những que diêm để it ra cũng có thể sưởi ấm những ngón tay lạnh buốt. Em bật que diêm đầu tiên lên, một lò sười trang hoàng rực rỡ, ấm áp hiện ra. Em bật que diêm thứ hai, bức tường trước mặt bỗng trở nên biến mất, một bàn ăn phù khan trắng như tuyết với con ngỗng quay nhồi táo và mận khô đang bốc hơi nghi ngút hiện ra. Bé bật một que diêm nữa và thấy mình đang ngồi dưới cây thông Giáng Sinh trang hoàng đầy nến và những món quà xinh xắn. Nhưng những ảo giác đó thoáng qua rất nhanh, mỗi khi que diêm phụt tắt, chẳng còn gì ngoải bức tường dầy tối tăm, ẩm ướt và lạnh lẽo ngay trước mặt. Cộ bẻ bật que diem thử tư, như giữa vầng hào quang, bà ngoại em đang đứng đó, mỉm cười hiền hậu nhìn cô bé. “Bà ơi!”, em khóc nấc lên, “Bà mang cháu đi cùng nhé! Khi que diêm này tắt, bà sẽ bỏ cháu và biến mất như chiếc lò sưỡi ẩm áp kia, như cây thông rực rỡ kia và cả những món ăn trên bàn tiệc. Cô bé vội vàng cho cả gói diêm vào ngọn lửa, ánh sảng bùng lên và bà ôm em trong vòng tay rồi cả hai cùng bay lên, trong ánh sáng và niềm hân hoan, xa dần mãi mặt đất đen tối, đến một nơi không còn đói khát và nỗi khổ đau nữa.

Sáng hôm sau, khách qua đường, thấy em đã chết cóng, tay vẫn nắm chặt những que diêm, nghĩ rằng những que diêm này đã được đốt lên để sưỡi ấm cho em, nhưng không ai biết những que diêm đó đã đem lại cho em nhung điều mơ ước cuối cùng, thực sự không có cho em trên đời này. Em đã đi về một nơi tốt đẹp hơn, mà chúng ta hy vọng đó làThiên Đường.”

Cũng bây giờ, tại một thành phố nhỏ mang tên Newtown thuộc tiều bang Connecticut, rất nhiều gia đình đang trải qua một mùa Giáng Sinh buồn thảm. Những đứa trẻ xinh xắn, ngây thơ, đáng lẽ phải được quây quần bên những cây thông trong ngày Chúa Giáng Sinh đầm ấm năm nay, giờ đang nắm trong huyệt lạnh bởi một thế giới lạnh lùng và điên đảo.