Đi giữa bầy thú dữ

Lâm Chương

Post by Sơn râu 18 May 2026

Tôi ở đậu nhà bà Ba. Nhà có hai gian, cất theo kiểu nhà ngang. Gian bên trái, làm nơi thờ Phật. Phía trong, có căn phòng nhỏ là chổ ngủ của bà, Cửa trước, luôn luôn đóng kín. Ngọn đèn dầ nhỏ trên bàn thờ Phật, soi một thứ ánh sáng mù mờ huyền ảo. Mọi sự ra vô đều dùng cánh cửa ăn thông qua gian bên trái. Gian bên trái là nơi sinh hoạt, cũng là chổ ngũ và bàn học của tôi.

Bà Ba là nhân vật lạ. Tuổi sáu mươi tư. Thân hình đẫy đà cao ráo. Tôi hình dung, lúc xuân thời bà là một giai nhân. Tôi không thấy chồng con. họ hàng thân thuộc, cũng chẳng khi nào nghe bà nhắc tới. Bà sống rất thảnh thơi. Ngoài chuyện đi chùa, và tụng kinh hằng đêm, bà không làm gì cả. Đôi lần nghc nói, bà có nhiều ruộng đất ở Lương Sơn. Bà bán tất. Có lẽ, số tiền đủ để bà thong dong suốt quãng đời còn lại. Nhiều người đàn bà năng đi chùa, trong đó có bác Huế, quen biết bà Ba. Nhưng không ai ghé nhà bà, dù một lần cũng không. Bà sống rất cô độc. fi nói đến độ dị thường. Tôi là người duy nhất gần gũi với bà. Dù thế, cũng chỉ trao đổi những câu cần thiết. Bác Huế nói, nghe đâu thời trẻ bà Ba đã từng làm cho nhiều đàn ông tan nhà nát cửa, Bây giờ, bả chịu tu rồi. Bà Ba cho tôi ở đậu với điều kiện, tôi phải ăn chay trường như bà. Tôi nghĩ, thế cũng tốt. Ăn chay là thể hiện tinh thần bác ái với muôn loài. Tránh dược cai họa sát sinh, có dịp làm lành lánh dữ, Phật sẽ gia hộ độ trì cho tôi được may mắn trên đường đời. Tôi chịu tiền ăn cơm chung với bà. Quanh năm suốt tháng, chỉ một món ăn. Cải bẹ xanh luộc, chấm với nước tương. Thỉnh thoảng, bà luộc thêm những bông hoa huệ trắng lấy xuống từ bàn thờ Phật. Mỗi tuần, bà uống thêm một thang thuốc Bắc tẩm bổ, sắc từ chiếc ấm đất. Ăn uống như thế, bà vẫn mạnh khỏe phây phây. Tôi ăn như thế, nhưng không uống như thế. Người cứ trơ xương, mất máu dần. Mỗi tháng lãnh tiền kèm trẻ, trước khi vào tiệm phờ, tôi khấn thầm, xin phép Phật cho con nửa giờ ăn mặn. Tôi gọi tái chín gân sách gầu nạm nước béo hành trần đủ thứ, đớp một bụng nó nê. Vừa về nhà, bà Ba biết ngay rằng tôi vừa “phá giới”. Mặt bà lạnh đi. Bà nói, kẻ ăn mặn không được bước chân lên bậc thềm nhà bà. Tôi năn nì, bà Ba ơi, trước khi ăn mặn con đã xin phép Phật rồi. Bà hỏi, Phật nín thinh, phải không? Tôi thưa, đúng vậy, im lặng là bằng lòng. Bà nói, trong thinh lặng có biết bao nhiêu lời vô ngôn Phật dạy bảo. Con đừng lý luận theo kiểu phàm phu. Những lần sau lén ăn mặn, tôi đánh răng súc miệng thật kỹ, nhưng bà cũng biết. Bà nói, thân thể của người ăn mặn toát ra mùi tanh, làm bà buồn nôn không chịu được.

Mỗi tối. Bà Ba gọi tôi lên nhà thờ Phật, ngồi gõ mõ cho bà tụng kinh. Đó là lý do duy nhất, tôi được lên gian nhà này. Bình thường bà cấm, vì nơi thờ phụng không thể ra vô làm khuấy động chốn trang nghiêm. Mới đầu, tôi ngồi bán già, gõ không đều, lúc chậm lúc mau. Bà Ba dạy mãi, tôi cũng ngồi được kiết già, gõ đúng theo ý bà. Lúc bà tụng, tôi gõ cốc cốc cốc … , nhẹ, đều. Khi nghe chuông ngân một tiếng boong, có nghĩa là vừa dứt một đoạn, tôi gõ cốc cốc cốc … , mạnh hơn. Đêm nào bà cũng lặp lại, tuần tự đúng theo một nghi thức.

Tịnh khẩu nghiệp chân ngôn. Tịnh thân nghiệp chân ngôn. Tịnh tâm nghiệp chân ngôn. Sau đó, bà bắt đầu khai kinh, đọc chú. Tôi vừa gõ mõ, vừa ngủ gục. Nghe bà lên giọng, bại xà ra báng ni phấn, hủ hàm tô rồ ung phấn, sa bà ha, tôi biết thời tụng sắp xong. Chỉ ráng vài phút nữa thôi. Đến khi, nga đằng giữ chúng sinh, giai cộng thành Phật đạo và ba tiếng chuông boong boong boong, là xong hoàn toàn. Tôi ưỡn mình, hít một hơi dài thoải mái. Đứng dậy cung kính xá Phật ba xá, trở về bàn học. Khi mở quyển sách ra. tôi bắt đầu ngáp. Chữ nghĩa nhập nhòa, Đầu óc lơ mơ. Đồng hồ chỉ đúng mười môt giờ khuya.

Tương truyền, thời gian chín năm tổ Dạt Ma diện bích, mỗi khi buồn ngủ, ngài đưa tay lên mắt rút “con buồn ngủ” ném ra ngoài, Lâu ngày chầy tháng, trước hiên thiền phòng mọc lên một loại cây lạ, Người ta hái lá cây này, nấu nước uống, có công dụng làm tỉnh táo, xua tan cơn buồn ngủ. Từ đó, đặt tên là cây trà, Thấy tôi dật dờ, bà Ba bảo nên uống nước trà. Lúc đầu uống tra làm tôi tỉnh ngủ, nhưng cái đầu mệt mỏi, học chẳng nhớ được gì. Những lần sau, tôi uống trà, vẫn ngủ. Bà Ba nói tôi bị lờn trà, giống như người ta lờn thuốc vậy.

Tôi học hành ra sao, bà Ba không quan tâm, Bà cho rằng học là lo chuyện thế gian. mà đời người ngắn lắm. Tôi nghĩ, với số tuổi sáu mươi tư của bà thì đời còn lại ngắn thật. Nhưng tôi mười tám, đời còn đài. Bà khnyên, nên mau tu hành keo muộn. Tôi nghĩ, còn những đứa con gái như Phương Nghi lao xao trên cõi đời, làm sao tôi tu được? Nhất là khi tôi khám phá ra thân thể kỳ diệu của đàn bà qua chị Triều, thì lên Niết Bàn chắc gì đã sung sướng hơn sở hữu một nữ nhân?

Bà Ba thương tôi, lo cho kiếp sau tôi trầm luân trong bể khổ. Còn kiếp này? Bà nói, như chiếc áo mặc tạm, xấu đẹp không cần.

Học phí năm đệ nhị khá cao. Tôi không đủ khả năng đóng tiền trường, chỉ ghi đanh học cua toán lý hóa. Tất cả các môn khác, tội mua sách về tự học. Thời gian này, tôi quen với thằng bạn tên Ẩn. Nó học cao hơn tội một bậc, đang chuẩn bị cho chương trình đệ nhất, thi tú tài toàn phần. Nhà nó ở Xóm Bóng, rất nghèo. Ngoài những giờ học cua, nó không đến trường nào cả. Thằng này thông minh dễ sợ. Ít thấy nó để mắt vào quyển sách, nhưng hỏi điều gì nó cũng thông suốt. Nó là thằng hướng dẫn thêm bài vỡ cho tôi. Và cũng là thằng hay rủ rê toi đạp xe long nhong trên đường Duy Tân, dọc theo bờ biển. Nó bảo, phải đi chơi cho đầu óc thanh thản. Gầm đầu hoài vô sách vở như tôi, chỉ có nước ăn cám heo. Nó nói đúng. Nhiều khi tôi học bài như đọc thần chú, chẳng hiểu nghĩa lý ra sao.

Ấn có thằng bạn tên Đăng, Đăng có thằng bạn tên Tưởng. Hai thằng này là con nhà giàu. Chúng tôi quen dây chuyển thành bộ bốn. Bà Ba cấm tuyệt, không thằng bạn nào của tôi được dến nhà bà. Mỗi lần muốn rũ tôi di chơi, một thằng chạy xe dạp ngang nhà, huýt gió tò tí te … to tò tò te … Tôi đáp lại tò tí te … tò tò tờ te … , và xách xe đạp ra đi. Bà Ba là người tụ hành yên tịnh, không chịu nổi sự phóng đãng của tôi, nhưng không hề năng lời phiền trách.

Bà nói: “Con tu không ra tu, học không ra học. gõ mõ thì ngủ gục. Bà tụng kinh trì chú cho con nghe, mơng kinh chú thấm nhuần tâm con. Vậy mà tâm con không chuyển.”

Tôi nói: “Kinh bằng tiếng Hán, chú là ngôn ngữ của Phật. Cả hai, con đều không hiểu.”

“Tu hành cốt ở niềm tin. Chúa Giê Su cũng phán, phúc cho ai không thấy mà tin. Bất cứ tôn giáo nào cũng đặt niềm tin lên yếu tố hàng đầu.”

“Đức Phật không chủ trương cuồng tín. Ngài bảo, đừng vội tin những gì ta nói, mà hãy suy nghiệm xem có đúng hay không” Đại nghi ắt đại ngộ là thế.”

“Con ơi, những lời con vừa nêu là để dành cho bậc thiền đức. Bà với con nghiệp dày phận mỏng sơ cơ, làm sao thấu đáo lời Phật day? Đọc sách thánh hiền nhằm hiểu ý chứ không nắm lời. Phật bảo, kẻ nào theo sát từng lời từng chữ của ta là phỉ báng ta.”

Tôi tiếp theo liền: “Nhưng Phật cũng lại bảo, kẻ nào xa rời một chữ của ta là phá hoại Phật pháp ta. Như thế, con phải hiểu theo nghĩa nào đây?

Bà nói: “Bà cũng là người đang mò mẫm trên đường đi. Điều gì biết thì nói, không biết mà tự ý giải nghĩa sai, mắc tội đọa địa ngục. Con hỏi khó làm gì?”