Ngậm ngùi tháng Tư

Huy Phương

Post by Sơn râu 6 May 2026

Ba mươi tám năm sau, trên bảo chí, đải phát thanh và internet hổm nay vẫn có nhiều mầu nhắn tin tìm cha nghe rất thống thiết và làm não lòng người, đại để như sau:.

– Tìm Cha: Tìm Cha là ….. nguyên Thiếu Úy phi công thuộc phi doàn …. Sư Đoàn 1 KQ Đà Nẵng, di Mỹ từ tháng 4-1975. Từ ngày cha đi, không có tin tức gì, mẹ đem con về nhờ bên ngoại nuôi. Nay con đã khôn lớn, muốn tìm Cha cho thỏa lòng mong ước!

– Con gái là Bích, hiện ở Pháp, tìm cha là ……… trước 75 làm việc tại Air Việt Nam, văn phòng đặt tại số 116 Nguyễn Huệ, Sài Gòn. Ba ơi, có còn nhớ con không? Con gái là Bích đây. Hồi những năm 70 -71, nhà mình ở Cư xá Nguyễn Hoàng, sang năm 72 thì dọn về Cư xá Lữ Gia Quận 11, Phú Thọ . Hồi đó con còn nhỏ lắm, nhưng vẫn nhớ mỗi lần Ba về thăm đã bồng ẳm con và cho con nhiều đồ chơi , bánh kẹo. Từ ngày 30/04/75 đến nay con không còn nhận dược tin tức gì cuà Ba nữa, vậy được tin này mong Ba, nếu còn sống ở dâu đó cho con được biết tin.

– Cha tôi là Thiếu Úy CSQG tên … trước làm việc ở ….. bỏ mẹ và con ra đi ngày Saigon thất thủ. Con là ….. muốn tìm lại Cha. Nay con đã khôn lớn, có gia đình, mong tìm Cha để có tình phụ tử ấm áp, không có ý định mong Cha giúp đỡ gì. Ông là người có quen biết với cộng đồng ở Nam Cali, nơi đông người Việt, xin lảm ơn tìm giúp Cha tôi.

Mới đây lại có trường hợp một người con gái từ Đan Mạch muốn tìm cha. Cha mẹ cô vượt biển và gặp nhau ở Đảo. Sau khi cô sinh ra đời, thì cha mẹ cô chia cách, cha cô di dịnh cư ở Mỹ và mẹ con cô đi Đan Mạch. Bây giờ cộ đã trưởng thành muốn đì tìm cha, mà những gì còn lại trong trí nhớ chỉ con lại một cải tên họ duy nhất!

Ngày nay với những phương tiện thông tin, báo chí, internet … thế giới này cũng như một ngôi làng nhỏ, những người cha này cũng quanh quẩn đâu đây thôi, nhưng làm sao họ bước qua được những vòng vây nghiệt ngã và sự sợ hãi để ôm những đứa con rơi rót ngày xưa vào lòng.

Còn tìm mẹ thì sao? Ít nhất hai lần, người viết bài này dã kể chuyện trong những phóng sự tìm mẹ cho hai em.

Một em lai Mỹ trắng, bị mẹ đem con cho người khác khi em còn nhỏ. Một em khác lai Philippines bị rnẹ dắt bỏ giữa đường, được người khác thương tình đem về nuôi. Ca sĩ Randy, lai Mỹ Việt đã nhiều lần về Việt Nam tìm mẹ những không có kết quá. Những người mẹ bất hạnh, sau tháng 4-1975, bị xã hội khinh ghét, kỳ thị và vì nghèo khổ đành đem cho hay buông bỏ đứa con của mình. Nỗi dau đớn của người mẹ mất con cũng to lớn như nỗi xót xa của đứa con mất mẹ. Qua thời gian dài xóa nhỏa, các em không còn nhớ gì dến khuôn mặt hay quê quán, gốc gác của mẹ mình. Và những người mẹ bỏ con ngày ấy, hôm nay đã qua dời, thất lạc hay còn sống dó, nhưng có những lý do xót xa riêng, muốn chôn vùi dĩ vãng, không thể nảo lên tiếng nhận lại đứa con mà chính họ đã bò rơi. Sở dĩ phải qua một thời gian hơn ba mươi tám, ba mươi chín năm, các em mới muốn di tìm lại mẹ, tìm lại chủ là vì trong tuổi thơ lưu lạc, các em còn chưa biết suy nghĩ hay còn chạy theo cuộc sống, nay đã lớn khôn, đã lập gia đình, có con cái. Lúc bây giờ tình huyết thống mới réo gọi. “- Cha tôi đâu? Mẹ tôi là ai?” Nhưng người cha, người mẹ đó bây giờ, trong nghịch cảnh, biết có thuận tiện và can đảm để có cơ hội ôm lấy đứa con lưu lạc hơn ba mươi năm của mình, ứa giòng lệ mà nói: “-Ba của con đây con! -Mẹ của con đây!”

Tại Mỹ, ít nhất đã có hai trường hợp những người cha vượt biến ngày xưa đã tìm lại dược những đứa con bị hải tặc Thái Lan bắt đem về nuôi, nhưng những người cha trong câu chuyện này không những không muốn đi tìm những đứa con thất lạc mà lại đang lâm vào một nghịch cảnh rắc rối khó xử. Nếu bạn là một trong những người cha trong những đoạn nhắn tin trên, chắc hẳn khi biết mình đích thực là người cha dó, hẳn “bầm gan, héo ruột” sống trong ân hận, mà không hiết phải xử trí ra sao? Ngày chúng ta bỏ miền Trung, rồi mất Saigon, trong cơn hỗn loạn các bạn ra đi, vội vàng phải bỏ lại vợ hay một người tình đang mang thai hay đã có con với bạn. Ngày đó có ai nghĩ sẽ có một ngày về sum họp với những người thân yêu. Đến một miền đất tự do nào dó rồi, bạn quay cuồng theo sự sống, lo học hành. xây dựng cuộc đời mới, nhưng không phải ai cũng còn nghĩ dến người đàn bà ở lại, những đứa con rơi rớt. Nhiều khi bạn đã quên hẳn hay nghĩ rằng mọi sự dã an bài, rồi thời gian sẽ xóa đi tất cả. Bạn có duyên mới, có một gia đình hạnh phúc, đã xếp dĩ văng và chôn những hình ảnh xưa kia trong ngăn xếp sâu kín của đời mình, ngay cả bạn bè cũng chẳng hề hé môi nói chi đến người vợ sắp cưới, mà dĩ vãng kia có thể làm đổ vỡ cả một tương lai màu hồng đang chờ bạn. Đạo lý lên án bạn là kẻ bạc tình, là con người vô trách nhiệm. Chiến tranh, chia lìa đã đẩy chúng ta đến những nghịch cành mà vì sự yếu đuối của con người đôi khi không thể giải quyết nổi. Thủ phạm của những nổi thương tâm này chính là “biến cố tháng 4-1975″ đã đẩy hàng chục nghìn người Việt, trong cơn hỗn loạn, vội vàng rời khói đất nước. Nhiều cô xuớng ngôn viên phát thanh hay biên tập báo chí đã vô ý, không có kinh nghiệm về những vấn để xã hội, đã đợc hay đăng nguyên lời nhắn tin với tên họ, gốc gác người cha, để khiến cho bao nhiêu cảnh dỡ khóc dỡ cười xảy ra, Thử tưởng tượng, một ngày nào đó tên, cấp bậc, đơn vị của bạn dược réo gọi trên làn sóng phát thanh: *Cha ơi! Bây giờ Cha ở đâu!” Bạn như đang ngồi trên đống lửa. Người vợ hiện nay của bạn có rộng lượng tha thứ cho sự việc bạn đã có một dứa con bỏ lại hay một đứa con rơi đang di tìm cha. Bạn đã lừa dối, che dấu dĩ vãng không nói thật với người bạn đời Đâ sợ sự thật không dược chấp nhận, Đây là những ngày đen tối ập lên gia đình bạn. Bạn có can đảm nói với vợ: “Em bình tĩnh ngồi xuống đây, nghe anh nói, anh có một đứu con rơi trước khi gặp em, năm nay dã 40 tuổi, đang đi tìm anh!” Gia dình sẽ sóng gió đi đến chỗ tan vỡ: “- Hoặc chọn gia đình này, hoặc chọn dứa con rơi của anh!”.

Cha trước ngày 30 tháng 4- 1975 làm việc tại số 116 Nguyễn Huệ, Sai Gòn mà con và má thi ở cư xá Lữ Gia Quận 11, Phú Thọ, nghĩa là chung một thành phố, nhưng vẫn nhớ “mỗi lần Ba về thăm” đã bồng ẳm con và cho con nhiều đồ chơi , bánh kẹo. Vậy thì rõ rảng người được tìm trong câu chuyện này mắc tội song hôn, một cảnh hai quê rồi còn gì nữa? Con ơi, “nhắc chi ngày xưa đó đến se buồn lòng ta …. “

Xin Quý Bà chuyên mục “Gỡ Rối Tơ Lòng” trên các tờ báo cho bạn tôi một lời khuyên, hơn nữa, nếu bà là người vợ trong câu chuyện, bà sẽ xử sự ra sao cho có tình, có lý. Trách nhiệm của một người đàn ông, nỗi khó xử và lòng ích ký cua người đàn bà, ai khổ tâm hơn ai? Chiến tranh trên đất nước chúng ta đã gây ra bao nhiêu chuyện trớ trêu, chia lìa xót xa, khó xử mà người chồng, người vợ, đứa con lạc loài, tất cả đều là nạn nhân.

Nhưng bạn cũng chớ nên đùa dai lấy tên kẻ thù của bạn đăng trong mục “Tìm Cha” trên mặt báo hay phát tán trên internet, thì dù đời kẻ thù của bạn có như tờ giấy trắng cũng phải nghe vợ nhà nhỏ nhẹ nói: “Anh bình tinh ngồi xuống đây, nghe cm nói … ” hay là chén bát bắt đầu loảng xoảng vì trận cuồng phong cấp 6 đã “đổ bộ” vào gia đình người đàn ông ấy!