vietmessenger.com
Erich Maria Rematque
Bản dịch Tâm Nguyễn
Post by Sơn râu 6 Apr 2026
Chương 5
Giết từng con rận một thật là mệt khi phải bắt từng hàng trăm con. Đã nhỏ lại cứng, để lên móng tay ấn kêu cái tách chả mấy lúc mà ngấy. Tjaden lấp mầu dây thép bên trên một ngọn nến đang cháy chống cải nắp hộp kem đánh giầy lên. Bắt được con nào cứ ném vào đấy. Rồi là cắc một cái, giết ráo cả một lần.
Chúng tôi ngồi quây quần sơ-mi trãi trên đùi, mình trần sưởi nắng, hai tay bắt không ngơi. Riêng thẳng Haie có một loại chấy rất đẹp: trên đầu có hình thập tự đỏ. Nó nói nó đưa chúng theo từ bệnh viện Thonrhout, nơi mà chúng còn đích thân hầu hạ cả một ông Y Sĩ trưởng. Cái nắp hộp dần dần đầy mỡ chấy và nó bảo nó sẽ dùng mỡ này để đánh giày cho láng, rồi thú vị cười ngất hằng nửa tiếng không thôi. Nhưng hôm nay nó không thành công mấy, chúng tôi còn mải lo công chuyện khác. Tin đồn thành thiệt. Himmelstoss đã đến. Nếu xuất hiện hôm qua: chúng tôi đã được nghe cái giọng quá quen thuộc của hắn.
Nghe đâu hắn quá tay với hai thằng tân binh non choet trên cánh đồng cày ở nhà, không ngờ có anh con của ông thầm phán ở đây rình thấy. Thế là hắn đi đoong. Ra đây bắn sẽ gặp lắm sự bất ngờ. Tjaden suy nghĩ hàng giờ những gì để nói vào mặt hắn, Haie ngắm nghía hai bàn tay hộ pháp của mình và nháy tôi. Đời nó chỉ cỏ thành tích đấm là đáng kể. Nó bảo tôi nó thường mơ thấy thế. Kropp và Muller đang mải tìm trò giải trí. Từ nơi nào đấy, có phần chắc là trạm hỏa đầu, Kropp đã xoay được một cà mèn đầy đậu hầm. Muller liếc nhìn thèm thuồng nhưng dằn bụng nói: «Albert, nếu như hòa bình bất thần đến thì mày làm gì? »
«Làm gì có đời sống dân sự, » Albert nói gọn lỏn.
«Đành; nhưng nếu như — Muller cố nói «mày định làm gì? »
«Xéo khỏi nơi này! » Kropp lầm bằm
«Dĩ nhiên. Thế rồi làm gì? »
«Nhậu cho say, » Albert nói.
«Đừng vớ vần, tao bỏi thật-
«Thì tao cũng thật, » Kropp nói, «một thẳng đàn ông còn biết làm gì khác? »
Kat để ý nghe. Bác bốc một ít đậu trong hộp của Kropp nuốt chơi vài hạt, nghĩ ngợi một lúc rồi nói: «Nhậu cho say khướt trước đã, dĩ nhiên, rồi sau đó lên tàu về nhà với mẹ. Thời binh, người ta, Albert -»
Bác lục lọi trong cuốn số túi vải dầu lôi ra một tấm hình và bỗng chìa cho mọi người xem. «Ông cụ bà cụ tao. » Đoạn bỏ lại vào sổ và chửi thề: «Mẹ kiếp chiến tranh chiến triếc»
«Bác thì đã đành, » tôi bảo bác. «Bác có vợ có con. »
« Đúng», bác gật, «và tao phải lo nuôi chúng. »
Chúng tôi cười. «Chuyện đó thì họ chả lo thiếu, Kat à, bác xoáy thế nào chả ra »
Thẳng Muller láu ta láu táu không lúc nào yên. Nó đánh thức thằng Haie đang mơ mơ màng màng. «Haie, nếu hòa bình đến mày sẽ làm gì? »
«Đá vào hông mày, chi được cái nói lăng nhăng,» tôi nói. «Hòa bình đến, đến thế nào mới được chứ? »
«Thế chứ phân bò đến trên nóc thế nào »
Muller đổi lại, rồi lại quay lại Haie Westhus. Thằng Haie mà biết đàng nào mà đáp. Nó lắc cái đầu tàn nhang của nó:
«Mày muốn nói là khi nào hết đánh nhau? »
« Đúng thế. Mày nói đúng.”
«Thì dĩ nhiên đi tìm gái, phải không? »
Haie liếm môi.
«Đã đành. »
«Ử phải rồi, » Haie nói, mặt nở ra, «tao tìm một con vú thật bự, một con đúng là bếp núc, cái gì cũng nung núc, biết không, rồi là đưa nhau vào giường, không lôi thôi gi cả. Chúng mày tưởng tượng, một cái giường đệm lông đàng hoàng lại có lò xo; chắc là hàng tuần lao không xỏ quần rồi đó.»
Ai nấy lặng thinh. Thẳng đến khéo tưởng tượng. Nghe nói mà rủn người. Mãi rồi Muller lấy lại bình tĩnh lại hỏi:
«Thế rồi sao nữa? »
Im lặng. Rồi Haie nói có phần ngượng nghịu «Nếu là hạ sĩ, tao ở lại quân đội cho đến ngày mãn. »
« Haie ơi, nhất địuh mày loạn óc rồi! »
tôi nói.
« Mày đã bao giờ đào than bùn chưa? »
nó đáp vui vẻ. «Thử đào xem. »
Đoạn nó lôi chiếc muồng giắt trên đầu bốt thọc vào cà mèn của Kat.
« Đầu có gay hơn là đào chiến hào, »
tôi nói.
Haie vừa nhai vừa cười khà: «Dù sao cũng lâu hơn. Và không biết đời nào cho xong. »
« Nhưng mà này, ở nhà vẫn hơn, »
« Cũng có cái thôi, » hắn nói, đoạn há miệng, mơ mơ màng màng. Chả hiểu nó nghĩ gì. Căn lều nhỏ tồi tàn trên bãi đầm, hì hục đào từ sáng đến tối dưới nắng, công xá chết đói, quần áo bẩn thỉu.
«Ở quân đội vào thời bình chả có gì phải lo » nỏ nói tiếp, « ngày ngày có ăn, không có thì làm dữ; có giường ngủ; xà lỏn áo lót giặt giữ hàng tuần sạch sẽ thơm tho đúng trang công tử, mình lo nhiệm vụ hạ sĩ của mình, có bộ đồ bảnh choẹ; tối đến tự do la cà ngoài quán rượu. »
Haie có lập trường vững chãi lạ. Nó say mê lập trường của nó.
«Mã nhạn mười hai năm có tiền hưu, về làng làm ông trưởng tuần, suốt ngày nó đi đó đi đây. »
Nó đã say sưa vởi chức vụ. «Hơn nữa chúng mày nghĩ coi lại được trọng vọng. Đây mời một chén, kia mời một chai. Ai mà chả muốn được lòng ông trưởng tuần. »
«Tuy nhiên, Haie à, mày không bao giờ lên nổi hạ sĩ đâu, » Kat ngắt lời.
Haie nhìn bác tiu nghỉu nín thinh, Tàm trí nó vẫn còn mơ màng các buổi tối mùa thu, các ngày chủ nhật ở ngoài rừng, tiếng chuông làng, các buổi chiều buổi tối với mấy con sen con sến, thịt ba chỉ rán với bánh mạch, những giờ rỗi rãi tối đến la cà quán bia- Giấc mơ đẹp thế đâu có thể bỗng dưng dẹp bỏ; nó chỉ lầm bầm: «Chúng mày khéo hỏi vớ vẩn. »
Nó xỏ sơ-mi qua đầu và gài cúc áo lại.
«Còn Tjaden, mày sẽ làm gì? » Kropp hỏi.
Tjaden chỉ nghĩ có một điều: «Làm sao đề Himmelstoss đừng lọt khỏi tay tôi.»
Nó ước gì nhốt lão lại vào một cái chuồng rồi cứ sáng ra lại cầm gậy khiệng chơi. Với Kropp nó nói một cách nhiệt thành «Nếu phải tôi là anh tỏi học phải làm trung úy. Rồi là tôi nghiền lão ta kỹ cho đến khi lão bở hơi tai. »
«Còn bác, Detering? Maller hỏi như một ông dự thẩm. Hay hỏi như nó đi làm nghề gõ đầu trẻ là phải.
Detering vốn ít nói. Nhưng vấn để này thì bác nói. Bác nhìn trời và nói gọn một câu:
«Tôi đi gặt ngay. »
Đoạn đứng dậy bỏ đi.
Bác lo âu. Ở nhà vợ phải trông nom trại ấp. Nhà nước sung công mất hai con ngưa rồi. Ngày nào báe cũng đọc báo, đề xem cải xó Oldenburg của bác có mưa không. Họ chưa đưa rơm vào. Vừa lúc ấy Himmelstoss xuất hiện. Hắn đi thẳng lại bọn tôi. Mặt Tjaden đỏ bừng. Hắn nằm dài trên cỏ nhắm mắt bối rối.
Himmelstoss hơi lưỡng lự, hắn bước chậm lại. Đoạn hắn đi lại chúng tôi. Chả ai buồn đứng dậy. Kropp ngước nhìn hắn vẻ soi bói.
Hắn vẫn đứng trước chúng tôi và đợi. Chả ai bảo san, hắn thốt một tiếng « Sao? »
Một vài giày qua. Rõ ràng là Himmelstose không biết phải làm gì. Lão muốn bắt chúng tôi chay một vòng. Nhưng hình như lão đã học được rằng ngoài chiến tuyến không phải là sân tập. Nhưng lão vẫn thử ra oai, lão ngỏ lời với một thẳng thay vì với cả bọn hy vọng có kẻ đối đáp. Kropp gần lão nhất, nên lão chiếu cố đến nó.
«A, ra có cả chú mày ở đày? »
Nhưng Albert chả thân thiện gì. «Hình như có lâu hơn bác, » nó đáp.
Bộ râu mép đỏ nhíu lại: «Bộ chú mày không nhận ra tao sao chớ? »
Tjaden mở mắt: «Tôi nhận ra,»
Himmelstoss quay lại nó: «Thẳng Tjaden, phải không? »
«Còn bác biết bác là ai không? »
Himmelstoss chưng hửng. «Không hiểu mình thân mật nhau như thế này từ thuở nào nhỉ? Tao không nhớ ra là chúng mình đã từng ngủ cống với nhau cơ đấy? »
Lão không biết phải xử trí ra sao. Lão đàu có ngờ lại có sự thù nghịch công khai như thế này. Nhưng lão đề phòng: có người đã nhắn lão hãy coi chừng có kẻ bắn sau lưng. Nói động đến cống làm thằng Tjaden điên tiết nên đâm ra hóm hỉnh: «Không, ngủ cống tbì chỉ có nhà bác ngủ một mình. »
Himmelstoss bắt đầu sôi máu, Nhưng Tjaden đã đi bước trước. Nó nhất định phải chửi vào mặt lão mới xong: «Bác có muốn biết bác là giống gi không? Là giống chó săn hôi thối đó, bác là giống đó đó. Đã từ lâu tôi hằng đợi có ngày nói cho bác biết. »
Cái thỏa mãn của tháng đợi ngày chờ long lanh trong đôi mắt lợn luộc của nó khi nó thốt «Đồ chó săn hôi thối. »
Giờ thì Hemmelstoss cũng không còn dằn nồi nữa, «Mày nói gì đồ vét cống, đồ chết băm chết vằm? Đứng lên, xếp gót lại khi cấp trên nói với mày »
Tjaden nháy trịnh trọng: «Himmelstoss, Bác bảo nhà bác xéo đi cho rảnh. »
Himmelstoss là cả một cẩm nang qui luật quân đội. Thật có khác gì la chửi cả Hoàng đế Phố Lỗ Sĩ. «Tjaden, với tư cách là thượng cấp, ta ra lệnh cho ngươi hãy Đứng lên, đứng. »
«Còn lệnh gì nữa ra nốt xem? » Tjaden hỏi.
«Ngươi có tuân lệnh ta không thì bảo? »
Tjaden không ngờ mình lại đáp bằng cái âu cồ điền thông phàm nhất.
Đồng thời hắn quay lai quạt đít.
«Tao sẽ đưa mày ra tòa quân sự,»
Himmelstoss quát lớn.
Chúng tôi nhìn hắn biến về hướng Phòng Trực. Haie và Tjađen cùng nhau hò bài hò của phu đào than bùn. Haie cười quá trệch cả quai bàm, nên bỗng đứng thừ người miệng há hốc không sao khép lại được. Albert phải giáng nó một quả đấm mới đâu vào đấy. Kat lo ngại: «Lão mà đi trình mày, có chuyện lôi thỏi to.»
«Bác bảo hắn có trình không nào? »
«Là cái chắc, » tôi nói.
«Ít nhất cũng năm ngày trọug cấm, »
Kat nói.
Tjaden đâu ngán. «Năm ngày trọng cấm là năm ngày dưỡng lão. »
«Và nếu mà bọ tống mày đi Cấm Thành? »
Muller nói thẳng.
«Thì kể như đối với tôi chiến tranh thế là kết thúc. »
Tjaden quả yêu đời. Hắn chả lo cái quái gì cả. Hắn vởi thẳng Haie và thẳng Leer rủ nhau đi đề tránh cái nhốn nháo lúc đầu nếu họ có đến.
Muller đâu đã thôi. Hắn lại túm lấy Kropp. «Albert, giả thử như bây giờ mày ở nhà, mày sẽ làm gì? »
Giờ thì Kropp đã hả dạ nên dễ dãi hơn:
«Tụi mình trong lớp đúng ra có mấy thằng nhỉ? »
Chúng tôi đếm: hai chục thằng, bảy thằng đã chết, bốn thằng bị thương, một thằng ở nhà điên. Thế là mười hai thằng bình nhì.
«Ba thằng giờ là trung úy, » Muller nói. «Theo mày nghĩ liệu chúng có chịu còn để cho Kantorek nắm đầu không? »
Chúng tôi chắc là không; chúng tôi đâu chịn để họ cởi đầu về vấn đề này.
«Các anh nghĩ gi về cái chủ đề tam diện trong William Tell? » Kropp liên tưởng lại, và phá lên cười.
«Chủ trương của Thi đoàn Gottingen là gì? » Muller bỗng hỏi một cách trịnh trọng.
«Charles Sói có bao nhiều con? » tôi đủng đỉnh xen lời.
«Baumer, suối đời anh chẳng nên cơm cháo gì, » Muller gằn giọng.
«Trận Zana là vào năm nào? » Kropp muốn biết.
«Kropp, anh thiếu óc chuyên chú, ngồi xuống, ba trừ – tôi nháy.
Những chức vụ gì đưoc Lycurgus coi là quan trọng nhất cho quốc gia?, Muller hỏi, vờ lấy đôi kính kẹp mủi ra,
«Câu nào đúng: ‘Chúng ta dân Đức sợ Chúa và không ai khác trên thế giới, hay ‘Chúng ta, người Đức, sợ Chủa và.’» tôi đề nghị.
« Melbourne có bao nhiều dân số? »
Muller hỏi.
«Thế mà còn không biết thì rồi ra đời còn làm được cái trò gì ? » tôi mắng Albert.
Nó vặn lại: «kết hợp là gì? »
Chúng tôi còn chả nhớ được bao lăm những cái đại loai vớ vần như thế. Vả lai chúng cũng chẳng có ích mẹ gì cho chúng tôi. Ở trường chả ai bao giờ dạy chúng tôi châm thuốc trong mưa bão, hay nhóm lửa bằng củi ướt và tốt nhất là đâm lưỡi lê vào bụng vì vào bụng không sợ mắc như vào sườn Muller nói vẻ nghĩ ngợi: «Ích gì nhỉ. Khi mình trở về lại ngồi vào các lớp. »
Tôi cho làm gì có chuyện ấy. «Chúng mình hằn có kỳ thi riêng. »
«Thì cũng cứ phải học. Nếu có thi đậu rồi đề làm gì? Đời sống sinh viên cũng chẳng hơn gì. Không có tiền, lại phải xoay xở trối chết. »
«Cũng còn hơn chút. Nhưng tất cả những cái họ dạy mình thì cũng rứa cả, cũng thối.»
Kropp ủng hộ tôi: «Đã từng ra đây rồi làm sao còn tin tưởng nồi ở những thứ ấy.»
«Dẫu sao thì cũng phải có một cái nghề gì chứ, » Muller cải, như thể nó là Kantorek không bằng.
Albert cầm dao cạy móng tay. Chúng tôi ngạc nhiên trước thái độ nó. Nhưng chẳng qua chỉ để suy nghĩ. Nó đặt dao xuống nói tiếp: «Vấn đề là đó. Kat và Detering với Haie sẽ trở về với công việc của họ vì họ đã từng làm có nề có nếp. Himmelstoss cũng vậy. Nhưng còn mấy thằng mình thì đã có nghề ngồng gì đâu. Ở đây về mình làm sao có thể làm quen được với nghề nào? » Nó vung tay về phía mặt trận.
«Mình xoay xở làm sao có lợi tức riêng để rồi ra rừng ở thung dung một mình, » tôi nói, nhưng tức thì lại cảm thấy thẹn thuồng với cái vô lý của mình.
«Nhưng cái gì sẽ thực sự xảy ra khi mình trở về? » Muller thắc mắc và có phần hoang mang.
Kropp nhún vai. «Ai mà biết. Biết về cái đã, rồi sẽ liệu. » Chúng tôi quả thật bí đặc. «Mình biết làm gì?» tôi hỏi.
« Tao chả thiết làm cái mẹ gì cả, Kropp đáp mệt mỏi. «Chết ngày nào không hay, nghĩ làm gì cho mệt. Tao khòng chắc mình lại được về.»
«Albert, mỗi khi tao nghĩ thế,» Tôi nói sau một lúc, nằm ngả lưng, «khi tao nghe cải tiếng thời bình,’ nó bốc lên đầu; nếu quả thật nó đến, tao nghĩ tao sẽ làm một cái gì không thể tưởng tượng được- một cái gì, chúng mày biết không, cho bõ cái đã phải lăn lộn nằm bùn ở đây. Nhưng tao cũng chưa tưởng tượng ra được là cái gì. Tao chỉ biết có một điều là tất cả những cái công việc như nghề nghiệp tự do như học hỏi như lương lậu và này khác-tao chán ngấy. xưa nó đã tởm giờ cũng lại tởm. Tao chẳng thấy mẹ gì cả. Tao chẳng thấy mẹ gì cả,
Albert à.»
Thể là tôi lại cảm thấy hoang mang bất lực. Kropp cũng cảm thấy thế. «Chúng mình thật là khổ tâm; Nhưng ở nhà hình như chả ai quan tâm về vấn đề này. Hai năm sơi bom đạn, người ta đâu dễ ném bỏ như ném tất.»
Chúng tôi đồng ý là ai thì cũng thế cả; chẳng riêng gì chúng tôi ở đây, mà ở bất cứ đâu đâu, cho bất cứ ai vào cái lứa tuổi chúng tôi; kẻ nhiều người ít. Đó là cái số phận chung cho cả thế hệ chúng tôi. Albert đã diễn tả đúng: «Chiến tranh đã tàn phá chúng ta về mọi mặt.»
Nó nói đúng. Chúng tôi không còn thanh niên nữa, Chúng tôi không muốn công chiếm thế giới. Chúng tôi đang trốn. Chúng tôi trốn khỏi chúng tôi. Khỏi đời sống chúng tôi. `Chúng tôi từng mười tám tuổi đầu, từng bắt dầu yêu đời yêu thế giới; thế mà chúng tôi phải bắn nó tan ra từng mảnh. Quả hom đầu tiên, tiếng nổ đầu tiên, nổ trong lòng chúng tôi. Chúng tôi bị cắt đứt khỏi hoạt động, khỏi cố gắng, khỏi tiến bộ. Chúng tôi không còn tin tưởng ở những điều như thế nữa, chúng tôi tin tưởng ở chiến tranh.
Phòng trực có vẻ rộn rịp. Himmelstoss hình như làm sống họ. Dẫn đầu toán là lão thượng sĩ béo, Kể cũng lạ là hầu như lão thượng sĩ trả lương lão nào cũng béo. Himmelstoss đi theo lão, khao khát rửa hận. Bốt hắn bóng loáng dưới nắng.
Chúng tôi đứng lên.
« Thằng Tjaden đâu?» lão thượng sĩ phều phào. Dĩ nhiên chả ai biết. Himmelstoss lừ lừ nhìn chúng tôi.
«Các chú thừa biết. Các chú không chịu nói, sự thật là thế. Nói xem!»
Lão béo nhìn qnanh: nhưng chả thấy bóng via Tjaden đâu cả. Lão xoay cách khác.
«Bảo thằng Tjaden trong mười phút frình diện tại Phòng trực »
Đoạn lão hồn hền bỏ đi với Himmelstosa theo sau.
«Tao có cảm tưởng kỳ tới mình lại đi đặt dây kẽm. Thế nào tao cũng để rơi một cuộn lên cẳng thằng Himmelstoss,» Kropp nói.
«Mình sẽ tha hồ chọc lão chơi,» Muller cười.
Đó là tham vọng duy nhất của chúng tôi: làm sao cho lão phát thư bỏ cải thói tự tôn.
Tòi đi vào lều nói Tjaden hay. Nó biến đi. Đoạn chúng tôi thay áo rồi lại nằm xuống đánh bài. Bây giờ thì chúng tôi sành: đánh bài, chửi thề và ấu đả. Chả nhiều nhặn gì đối với cái tuổi hai mươi; -ấy thế mà lại quá nhiều đối với cái tuổi hai mươi. Nửa giờ sau Himmelstoss lại trở lại. Chả ai đề ý đến lão. Lão hỏi Tjaden đâu. Chúng tôi nhún vai.
«Vậy mấy chú đi kiếm nó,» lão nằng nặc.
«Chứ mấy chú chưa đi kiếm nó sao chứ?»
Kropp nẫm ngả lưng trên cỏ nói: «Trước kia bác đã từng ra đây bao giờ chưa nhỉ?»
«Thì việc gì đến mày,» Himmelstoss nói.
«Tao hỏi phải trả lời.»
«Được rồi,» Kropp nói, đứng dậy. «Nhìn xa xa kia chỗ có những đám mây trắng nhỏ. Đó là súng cao xạ. Hôm qua chúng tôi có mặt tại đấy. Năm thẳng chết tám thằng bị thương. Vui lắm. Lần sau bác có đi với chúng tôi, trước khi chết mấy thẳng nó sẽ đi lại bác, đánh bai gót cái chát, và dõng dạc xin phép bác: «Hạ sĩ cho phép em đi chứ? Hạ sĩ cho phép em sắc cò cò đi chứ? ở đây chúng em đã từ lâu mong chờ những người như hạ sĩ.»
Nó lại ngồi xuống và Himmelstoss biến đi như sao chổi.
«Ba ngày tù giam,» Kat đề nghị.
«Lần sau để tao hả hơi,» tôi bảo Albert.
Nhưng thế là hết. Nội vụ được đưa ra xử vào buổi tối. Trong phòng trực Trung úy Bertinck ngồi gọi chúng tôi vào, lần lượt từng thằng một. Tôi phải ra đối chứng giải thích lý do tại sao Tjađen lại bất tuân thương lệnh.
Câu chuyện đái dầm gây sôi nổi. Himmelstoss được gọi lại và tôi lập lại lời khai. «Có đúng không?» Bertinck hỏi Himmelstoss. Lão muốn tránh né, nhưng rút cuộc phải thú thực, vì Kropp cũng kể lại đúng y như thế.
«Sao lúc đó không ai tường trình vấn đề cả?» Bertinck hỏi.
Chúng tôi im lặng: Ông ta phải biết trong quân đội mà đi tường trình những chuyện như thế có ích gì, Trong quân đội đâu có cái lệ được kiện cáo. Tuy nhiên ông ta hiểu và khiển trách Himmelstoss, giảng giải cho lão biết rằng mặt trận chẳng phải là sân tập. Đoạn đến lượt Tjaden được huấn thị nên thân và lãnh ba ngày trọng cấm. Ông nháy Kropp và tặng nỏ một ngày trọng cấm. «Thế thời phải thế.» ông ân hận bảo nó. Ông quả là người biết điều. Trọng cấm cũng thú đáo để. Nhà giam trước kia là chuồng gà; chúng tôi còn được thăm viếng tù nhân, chúng tôi biết cách xoay sở. Còn tù giam thì nghĩa là sà lim. Trước kia có lệ trói vào cây, nhưng giờ thì bị cấm rồi. Về nhiều cái chúng tôi đã được đối đãi như những con người.
Một giờ sau Tjaden và Kropp ngồi sau vách lưởi chúng tôi lại thăm hai thằng. Tjaden gáy lên chào đón. Rồi chúng tôi chơi các-tê đến đêm khuya. Dĩ nhiên Tjaden ăn, chả số nó số đỏ. Khi rã đám Kat bảo tôi: « Chú ưng ăn ngỗng quay không.»
«Phải nói,» tôi đồng ý.
Chúng tôi leo lên một toa đạn dược. Chuyển đi tốn hai điếu thuốc. Kat đã đánh dấu kỹ địa điểm. Nhà kho thuộc hành dinh của một đại đoàn. Tôi đồng ý tiếp nhận con ngỗng và nhận chỉ thị. Căn nhà dưới nằm sau tường và cửa chỉ có móc lai thôi à. Kat kiệu tôi lên. Tôi đặt chân lên tay bác và leo lên tường. Kat canh chừng bên dưới. Tôi đợi một lúc cho mắt quen với tối. Rồi tôi nhận ra cái kho. Tôi êm ru lẽn qua, nâng cái móc, kéo nó ra và mở cửa. Tôi thấy hai đám trăng trắng. Hai con ngỗng, thể mới nguy: nắm con này thì con kia kêu quang quác. Đã thế, làm mẹ nó cả hai – có thể được, miễn cần lẹ tay. Tôi nhảy lại. Vừa nắm con này vặn luôn con kia Như điên tôi nện đầu chúng vào tường cho chúng ngất. Nhưng tôi không đủ cân. Chúng liền quang quác và vung chân vung cánh đánh lại. Tôi chiến đấu quyết liệt, nhưng Chúa ơi, giống ngỗng sao nó đá khỏe thế! Chúng kháng cự làm tôi lảo đào. Trong tối hai cái đám trắng thật đáng sợ. Hai cánh tay tôi mọc cánh và tưởng đâu mình sắp bay lên trời, chả khác gì hai tay nắm hai quả bóng có giây buộc.
Thế là ầm ầm như vở chợ; một con hả được họng la thôi như chuông báo động. Tôi chưa kịp xoay sở, có cái gì từ ngoài đi vào; tỏi cảm thấy một đòn giáng xuống, tôi nằm dài trên đất, nghe có tiếng gầm gừ khủng khiếp. Một chú cẩu. Tòi liếc nhìn bên, nó nhắm họng tôi đớp tởi. Tỏi vẫn nằm im rụt cầm vào cổ áo. Lại cậu heo nữa chứ. Mãi rồi nó mới chịu rút đầu về ngồi bên tôi. Nhưng hể cứ nhúc nhích là nó lại gầm gừ. Tôi nghĩ cách. Chỉ còn một cách là làm sao rút được khầu súng lục trước khi có người tới. Tôi từ từ, từng li một duổi tay về phía súng. Tôi có cảm tưởng như hàng giờ. Cử nhúc nhích là một liếng gầm gừ nghe pbát khiếp; tôi nằm im, đoạn lai thử. Và đến khi nắm được súng rồi tay tôi bắt đầu run. Tôi áp súng xuống đất đoạn bụng bảo dạ. Đưa nhanh khẩu súng bắn trưởc khi nó kịp ngoạm rồi đứng phắt lên. Chậm rải tôi thở thật sâu và cảm thấy bình tĩnh hơn. Đoạn tôi nín thở, vung súng, nổ đánh tạch, chú cẩu nhảy sang bên hú lên, tôi đâm đầu ra cửa và ngã chổng vó lên một con ngỗng quí.
Nhanh như chớp tôi nắm lấy nó, vung tay ném qua tường rồi leo lên. Vừa lên đầu tường chú cẩu đã lại hiên ngang sống động hơn khi nào hết chồm lại tôi. Tỏi buông tay rơi xuống. Cách đó mười bước, Kat đứng cặp con ngỗng dưởi nách. Vùa thấy tôi hai thằng cắm đầu chạy. Mãi rồi mởi được lấy hơi. Con ngỗng đã chết, Kat đã ra đúng lúc. Chúng tôi định quay nó, mà không cho thằng nào hay. Tôi tìm lò kiếm củi và chúng tôi bò vào một gian nhà bếp vắng vẻ mà chúng tôi thường dùng vào những mục đích này. Cánh cửa số độc nhất được che kín. Ở đó có lò, một tấm sắt gác trên vài viên gạch. Chúng tôi nhóm lửa. Kat vặt lông moi ruột. Chúng tôi thu gọn lông vào một nơi. Định dùng nhồi hai cái gối với tựa đề: «Ngủ cho êm dưới lửa đạn.
Tiếng súng bắn từ mặt trận lẻn vào tận nơi ần náu của chúng tôi. Ánh lửa soi sáng bộ mặt chúng tôi, các bóng nhảy múa trên tường. Thình thoảng một tiếng rớt ầm và gian nhà rung rinh. Phi cơ dội bom. Có lần nghe tiếng kêu ú ở. Lai một nhà nào trúng đan. Phi cơ vù vù; tiếng súng đại liên lạch tạch. Nhưng chúng tôi không để lọt ra một tí ánh sảng nào.
Kat và tôi hai thằng ngồi đối diện. Hai thẳng lỳ quần áo tang thương, nướng một con ngỗng giữa đêm khuya. Chúng tòi không nói gì mấy, nhưng tôi tin chắc rằng chúng tôi ý hợp tâm đầu còn hơn cả đôi uyên ương.
Chúng tôi là hai thằng người, hai đốm sống nhỏ nhoi; bên ngoài là đêm tối và vòng tròn của tử thần. Chúng tôi ngồi trên bờ vòng, nằm phủ phục trong hiềm nguy, tay rỉ mỡ, trong tâm hồn gần gụi nhau và cái giờ cũng như căn phòng: lốm đốm đầy ánh sáng và bóng tối của các tình cảm của chúng tôi do một ngọn lửa êm ả ném ra. Bác biết gì về tôi hay tôi biết gì về bác? Trước kia chúng tôi làm gì có lấy một ý tưởng chung nhau giờ đây chúng tòi ngồi với một con ngỗng giữa chúng tôi và cảm thấy hòa đồng thân mật đến độ chúng tôi không buồn nói.
Quay một con ngỗng lâu lắm, dù là non béo Nên chúng tôi thay phiên nhau. Thằng này phết mỡ thì thằng kia nằm xuống ngủ. Dần dần mùi thơm phức gian nhà. Các tiếng ầm ì không tăng gia bước vào giấc mơ của tôi tuy nhiên vẫn lảng vảng trong ký ức tôi. Chập chờn nửa tỉnh nửa ngủ tôi nhìn Kat cầm muôi đưa lên nhúng xuống. Tôi yêu bác ta, đôi vai bác, dáng người khom khom xương xẩu và đồng thời tôi thấy sau bác nào rừng nào sao và một giọng trong trẻo thốt lên những lời đưa lại cho tôi thanh bình, cho tôi, một thẳng lính với đôi bốt to tướng, dây lưng to bản, với ba lô, dấn bước lên con đường nằm trước mình dưới bầu trời cao, mau quên và ít khi sầu não, lúc nào cũng lao tới dưới trời đêm bao la. Một thằng lính nhỏ bẻ và một giọng trong trẻo và nếu có ai vuốt ve nó, nó cũng chẳng hiều, thẳng lính này với đôi bốt to tướng và trái tim khép chặt, nó đi vì nó mang bốt lớn, và đã quên hết mọi cải chỉ còn biết có đi. Bên kia chân trời là một xứ có hoa, nằm yên lặng đến nỗi nó muốn cất tiếng khóc. Ở đấy có những cảnh mà nó không bao giờ quên, vì nó không bao giờ nắm được lạ kỳ, tuy nhiên đối vởi nó đã không còn nữa. Phải chăng hai chục cái mùa hè của nó nằm ở đấy?
Mặt tôi có ướt không, và tôi đang ở đâu đây? Kat đứng trước tôi, cái bóng khom khom khổng lồ buông xuống tôi như cái nhà ấm cúng. Bác nói dịu dàng, bác mỉm cười trở lai bếp.
Đoạn bác bảo: «Chín rồi».
«Ù nhỉ.»
Tôi vặn mình. Giữa phòng là con ngỗng vàng cháy bóng mỡ. Chúng tôi móc nỉa lấy dao trong túi và mỗi thằng cắt một đùi. Chúng tôi ăn kèm với bánh lính nhúng sốt. Chúng tôi ăn chậm rãi nhưng thú vị. «Ngon chứ, bác Kat?»
«Tuyệt! Còn chú?»
«Tuyệt ID
Chúng tôi là anh em nên nhường nhau những miếng ngon nhất. Ăn xong tôi làm một điếu còn Kat hút xì gà. Ngỗng còn vô số.
«Bác Kat, hay ta mang cho tụi thẳng Tjaden và Kropp?
«Hẳn nhiên,» bác nói.
Chúng tòi xẻo một phần lấy giấy báo gói thật kỹ. Còn thì mang về lều, Kat cười, nói vỏn vẹn: «Cái thằng Tjaden.»
Tôi đồng ý, chúng tôi phải lo chu tất. Chúng tôi đi lại chuồng gà đánh thức chúng. Nhưng trước hết phải gỏi lông cất kỹ. Kropp và Tjaden gọi chúng tôi là các tay phù thủy. Đoạn hai thằng luyện răng. Tjaden cầm một cánh ngỗng lên miệng với cả hai tay như thổi khẩu cầm và nhai ngấu nhai nghiến. Nó uống nước sốt trong bình và liếm môi liếm mép:
«Muôn đời không quên các anh!»
Chúng tôi về lều. Lại bầu trời cao với sao với bình minh sắp đến và tôi đi qua dưới nó, một thằng lính với đôi bốt to tướng với bụng no ạch, một thằng lính nhỏ nhoi trong buổi sáng tinh sương nhưng cạnh tôi, khòm khòm xương xẩu, là bác Kat, chiến hữu của tôi. Bóng dáng các lều bao lấy chúng tôi trong bình minh như một giấc ngủ say sưa âm thầm.
Discover more from Son Rau
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
