Mùa đông giữ lửa

vietmessenger.com

Phan Nhật Nam

Post by Sơn râu 7 Jan 2026

Bài 10

Đá Nát Vàng Phai

Nguyễn Tường Phong

Ngửa mặt lên cao đối mặt trời

Nhỏ dòng máu khổ tuôn cho đời

Một nỗi đau riêng đành khép lại

Nghìn thu sang sảng tiếng Con Người.

Khi cầm bút viết bài này quả thật lòng tôi chất đầy phẫn nộ. Rất đơn giản, tôi vừa chứng kiến một đường chém hiểm và bẩn, chứa đầy ác tính của một số người gọi là Việt Nam, tự mệnh danh và tự mạo nhận là người Quốc Gia, lên cổ một người Việt Nam tử tế, phẩm cách; thứ người vốn đã quá hiếm hoi trong oán nghiệt chất chồng của đất nước hơn một thế kỷ loạn tâm vừa qua. Con người tử tế, phẩm cách đang phải nhận đường chém nhẫn tâm ấy không ai khác: Chính là Phan Nhật Nam- NgườiLính-Viết Văn Phan Nhật Nam.

Tôi thật vẫn không hề cho nhát kiếm kia hồ dễ chỉ là thứ ti tiện “ghen tài ghen sắc” thường tình của đám sâu bọ rác rưởi bởi cái ác tính có pha lẫn lối ngang ngược, độc đoán, thù vặt và xem thường dư luận ấy, ẩn chứa trong tâm địa của lũ thảo khấu tâm bệnh, mệnh danh này nọ quả đã đến độ kiệt cùng tính NGƯỜI. Nhưng tôi phải đau đớn thú nhận một điều, một điều tôi vẫn hằng tin tưởng và tôn trọng là Sự Thật và Lẽ Phải- Hiện nay, đang bị thách đố, khinh miệt một cách nghiêm trọng đáng sợ. Quả thật, sau bao năm chiến tranh, cái xã hội phó sản của cuộc chiến cưu mang quá nhiều con bệnh tâm thần nguy hại, cố chấp và đê tiện đã đến độ “đá nát lẫn vàng phai.”

Tôi thành thật gióng lên tiếng nói ngày hôm nay, không phải để đối chất vặt vãnh với những hạng người đang thủ đắc thứ não trạng tật nguyền không thuốc chữa kia, nhưng để gửi một thông báo đến khối đa số mà trong đấy còn biết bao con người tử tế, vẫn giữ nguyên vẹn được phẩm cách và tâm hồn trong sáng sau cơn tàn phá dập vùi của buổi lềnh dầy binh đao khói lửa. Cũng để cảnh cáo rằng những người tử tế phẩm cách sẽ phải cùng nắm tay nhau đứng thẳng người thách đố thói độc đoán hèn kém ti tiện, những trò vấy bẩn đã và đang tiếp diễn từ hai mươi năm qua. Chỉ vì, những người có lòng, tử tế và phẩm cách đã bị những lực bẩn giăng mắc khắp nơi được kết tập bằng phó sản của chiến tranh, gồm lòng ti tiện, ghen ghét, cực đoan, thù hận, độc đoán ám hại liên tục trong suốt thời đại trước sự chứng kiến của chúng ta. Từ Phùng Quán, Trần Dần, đến Ngô Đình Diệm, Hà Thúc Nhơn, Chu Tử, tiếp tục đến Nguyễn Chí Thiện, Đoàn Viết Hoạt, Nguyễn Đan Quế … Và hiện nay, ở đây, nơi hải ngoại nầy là Phan Nhật Nam. Tôi tự nhận thấy có trách nhiệm để viết những dòng chữ này, để Sự Thật được sáng tỏ, để những tiếng gào thét mồm loa mép giải vô căn cứ, không xác đáng và ngập đầy thù hằn ti tiện kia phải cúi mặt trước sự cao thượng của một người cầm bút chân chính và phẩm cách. Một người với khối lượng tác phẩm trong hơn hai mươi năm qua chỉ biết hòa mình với nỗi đau chập chùng oán hờn của dân tộc. Người kêu tiếng thét về những thương đau uất hận của dân, của lính, của tập thể quân đội và những con người nhỏ bé bất, lực bị chiến tranh tàn phá. Người hằng xúc động trước cái chết của con người, của máu đỏ da vàng, của một người lính chết lòi ruột cùng vợ con được gói chung trong tấm “pông sô,” hay một xác tên du kích Việt Cộng chương cứng lềnh bềnh trôi trong đám lục bình trên giòng nước quê hương. Một người từng sống giữa đạn bom, sờ thấy máu, nhìn thấy giòi bọ lúc nhúc nơi xác người dân bỏ mặc bên bờ đường. Một người biết sức công phá của tầm đạn và cũng từng chịu đựng hoàn cảnh tự tay lên đạn, lẩy cò, nín thở chờ sức bộc phá theo tầm đạn vút về thân xác của đối phương, một người Việt Nam khác. Phan Nhật Nam là người ngập chìm những xúc cảm phẫn uất nhìn đồng đội ngã gục trong khi một số khác tiếp tục tàn phá đất nước và quân đội. Và anh đã mang nỗi đau của cả dân và lính Miền Nam mà quên khuấy đi nỗi đau riêng của chính mình.

Thật vậy, ba mươi năm trước, Phan Nhật Nam đã hào sảng bước vào đời bằng tất cả nhiệt tình và ý thức của người trai trẻ giữa cơn cuồng nộ tai ương đất nước. Nhưng thế đã đáng gì. Người cha của anh, trên quan điểm dân tộc, đã bỏ vợ con, gia đình, hiến thân cho cuộc kháng chiến chống thực dân của toàn dân từ 1945, 1950, rồi sau đó ông trở thành một người Cộng Sản người Việt Nam tin theo Chũ Nghĩa Cộng Sản. Và đấy là bắt đầu cho một chuỗi chập chùng oan nghiệt. Từ ngày khởi đầu nghiệp vận, người cầm bút phẩm cách Phan Nhật Nam cũng chẳng khá gì hơn kẻ “phản loạn” Hà Thúc Nhơn, một kẻ sĩ đã vì nỗi đau của dân, của lính, đã đứng lên kình chống cả một tập đoàn tham hũng VùngII (Vùng Duyên Hải, Miền Trung) của quân đội và bị chính tập đoàn sâu mọt ẩn nấp trong quân đội trù dập, triệt hạ. Riêng Phan Nhật Nam, sau khi trải tuổi trẻ mình theo ngày tháng lăn lộn gian nguy ngoài chiếntrường, anh may mắn một cách đau đớn hơn. Thật thế, xuất thân là một sĩ quan chuyên nghiệp, nhưng tương lai của một người như anh được chuẩn bị kỹ lưỡng với hàng chữ “sĩ quan kém khả năng, thiếu tác phong” trong quân bạ, chính vì những hành động phải làm của một người tử tế và phẩm cách. Rồi anh tiếp tục bị trù dập vì dám đứng thẳng người trước những hiện tượng tiêu cực tồi tệ ẩn hiện trong tập thể quân đội. Một quân đội có tờ giấy khai sinh bằng tiếng Pháp, và được hoàn toàn ủy quyền cho những cấp chỉ huy, thuộc phó sản phẩm thặng dư của đoàn quân viễn chinh Pháp. Riêng anh, với trình độ và phẩm chất, anh tự trang bị cho mình một kiến văn bao quát, một nhận thức sắc bén để thấy rõ nét những nhược điểm của tập thể quân đội. Bắt đầu từ đấy, anh mang hết sức lực của một thân hình không quá năm mươi ký lô, với khối óc đơn độc không hơn một nắm tay để thét lên tiếng lời dõng dạc … Một người thiên vị nhất cũng không thể phủ nhận công trạng mà chỉ mình anh. Đúng! Chỉ mình anh đã làm được: Khai triển và trang bị Lòng Tự Tin, Niềm Tự Hào Chính Nghĩa cho một đạo quân bị thời thế đẻ ngược với tập thể người lính có số lương ngang với tiêu chuẩn khẩu phần hằng ngày của các quân đội thế giới văn minh. Thế nhưng, quân đội khốn khổ ấy đã trội vượt để đảm trách một nhiệm vụ cao cả, cùng lúc bị gặm nhấm soi mòn bởi một thế hệ chỉ đạo mà kiến văn phổ thông không vượt quá đỉnh đầu ruồi trên mũi khẩu FM đầu bạc.(*) Chúng ta hãy thử nhìn lại. Chiến thắng An Lộc, KonTum; lá cờ dựng trên cổ thành Quảng Trị năm 72; sức chịu đựng vô biên của căn cứ Tống Lê Chân không phải tự nhiên mà thành. Hẳn không phải do tài năng của các “ông tướng” của quân lực VNCH. Đó là kết quả từ máu xương của Người Lính Việt Nam, chỉ huy bởi những sĩ quan trẻ tuổi ưu tú ngoại hạng của quân đội. Tuy nhiên, nói thế quả chỉ nhìn trên một tầm nhìn phiến diện. Kết quả vĩ đại ấy, đã buộc phải xuất phát từ lòng tự tin, phấn khởi, tự hào của quân dân miền Nam sau hơi phả nhiệm mầu của Dấu Binh Lửa, Dọc Đường Số Một và Mùa Hè Đỏ Lửa. Chân dung Người Lính Nam Việt Nam và lòng hy sinh cao cả của quân đội được đồng bào khắp nơi tuyên dương, đặt trọn niềm tin và cảm tình không phải tự nhiên xẩy đến một sớm một chiều do phép lạ. Lại càng hoàn toàn không phải do những cái loa phát ong ỏng vô hồn của một guồng máy cấp bộ như bộ Dân Vận, cũng chẳng thể được quảng bá do công lao và chính sách của một cơ quan cồng kềnh vĩ đại gồm hàng nghìn sĩ quan từ cấp tướng cho đến binh sĩ các cấp như Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị của Bộ Tổng Tham Mưu.

Công lao ấy, chắc chắn không phải riêng của một cá nhân nào, nhưng dù với lòng ngụy tín cao độ nhất, chúng ta khó mà phủ nhận được sức mạnh của ngòi bút Phan Nhật Nam đã dự phần tạo nên những thành quả to lớn ấy. Trước tập thể quân đội và đồng bào Miền Nam, Phan Nhật Nam quả đã vượt quá những gì xứng đáng nhất đểlãnh nhận một phần vinh dự, cùng những chiến thắng lẫy lừng của người lính VN trong quân sử, kể từ chính nghĩa cao cả để chiến đấu đã được nhiệt tình của anh tiếp hơi thắp bùng lên giữa đêm đen của đạo tặc, rác rưởi, ô uế của những năm 63-73. Cuối cùng cái phần thưởng cao quý mà một người phẩm cách và nhiệt tình như anh nhận được, sau khi vắt óc và máu, góp phần thực hiện những thành quả to lớn cho đất nước và quân đội, là cái nghị định giáng cấp từ đại úy xuống trung úy, bị đuổi khỏi binh chủng và đầy xuống một đơn vị Địa Phương Quân tại Long An năm 1972. Vài ngày sau, anh trở thành một người lính đào ngũ. Nhưng, kẻ đào ngũ Phan Nhật Nam không chạy trốn bom đạn và gian khổ chiến trường do ươn hèn sợ hãi, nhưng tên sĩ quan đào ngũ khốn khổ ấy quay về với tiếng gọi của tập thể quân đội với nhiều ưu ái lẫn bạc tình. Anh trở lại chiến trường trong vị thế độc lập, với “khả năng tác chiến sắc bén” và hiệu quả gấp nghìn lần hơn vị trí của một đại đội trưởng, tiểu đoàn trưởng ngay đến cả tư lệnh sư đoàn, tư lệnh quân đoàn … Anh theo những đơn vị tổng trừ bị, xử dụng ngòi bút để viết lại toàn cảnh cuộc chiến can trường cùng tâm tư đau đớn của mỗi người lính, từng người dân trên khắp bốn vùng chiến thuật, bốn quân khu. Ngòi bút Phan Nhật Nam với Mùa Hè Đỏ Lửa vang dội không chỉ làm phấn khởi toàn Miền Nam, nhưng dưới ngòi bút của anh, chân dung bi phẫn và hung tráng của Người Lính Nam VN gây xúc động khắp dư luận thế giới đến nỗi tờ Paris Match phải thốt lên: “Mùa Hè Đỏ Lửa là bút ký chiến trường tuyệt vời nhất từ trước đến nay.

Và anh tiếp tục đi lên con đường đã chọn, để làm tròn sứ mệnh của một người lính, một người cầm bút, một trượng phu giữa cơn binh đao tàn phá của đất nước. Sau khi Hiệp Định Ba Lê được ký kết, cả một Cục Chiến Tranh Chính Trị đầy đủ bá quan văn võ cùng những cấp tướng tá chỉ đạo ấy đã không có nổi, ngay chỉ một cá nhân, đủ khả năng, lẫn kiến thức về chiến tranh, và chính trị đối với người Cộng Sản hơn anh để đảm nhiệm những pha tranh cãi sắc bén, gay gắt khi giải thích việc áp dụng bản Hiệp Định Hòa Bình trong ban Quân Sự Liên Hợp Bốn Bên, nơi những địa điểm trao trả. Cùng đành, người ta đành phải lôi tên lính đào ngũ Phan Nhật Nam về giao trách nhiệm nặng nề khó nuốt và không chút sơ múi tơ hào gì với quyền lợi tương xứng. Lại một lần nữa, quân đội cần anh, nhưng những người trách nhiệm vẫn không có đủ công bằng để phục hồi danh dự cho Phan Nhật Nam. Họ cho anh “nhiệm chức” cấp đại úy để thay họ chống đỡ với những người cộng sản lão luyện cơ mưu. Năm ấy, 1973, trong một lần ra Hà Nội theo ban Liên Hợp Bốn Bên, người Cộng Sản Việt Nam đã xử dụng tình cha con, mang mối liên hệ gia đình để tuyên truyền vận động lôi kéo anh. Nhưng Phan Nhật Nam thẳng thắn, quyết liệt giữ vững lý tưởng chính nghĩa tự do của mình. Giai đoạn này, Tù Bình và Hòa Bình là một viên ngọc ngời sáng của những dòng bút ký, dựng nên cái nhìn toàn diện về nỗi đớn đau của tất cả con dân Việt Nam trong bi kịch chiến tranh và hòa bình.

-Một nhận xét sâu sắc về Người Cộng Sản, Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam, Thành Phần Thứ Ba và tâm trạng não nề của những người Việt Nam trước một nền hòa bình không hề có thật. Ai có thể nói hơn anh về lời báo động khẩn thiết, chính xác nầy … Những lãnh đạo, kẻ làm chính trị, những “cách mạng” và cả đám … cò mồi! Năm 1975, tháng Tư tàn cuộc. Anh đi tù. Trong thời gian đầu, năm 1976, vì tình huyết thống, gia đình anh lại thêm một lần đối đầu với nghịch cảnh. Anh đã từ khước gặp lại cha già, một người cộng sản, sau một phần tư thế kỷ máu huyết phải chia lìa vì cuộc chiến, để tiếp tục cảnh tù tội với nhục nhằn đầy ãi. Năm 1990, sau mười bốn năm tù đầy (phần lớn là kiên giam) trở về, gia đình anh vẫn chưa thoát khỏi cảnh tàn phá phẫn hận của chiến tranh dù tiếng súng đã chấm dứt từ mười lăm năm trước. Cô em ruột trong gia đình họ Phan đã dùng hai mươi viên thuốc ngủ cực mạnh để tự mình giải quyết êm thắm cuộc xung đột ý thức của cha và của anh mình trong một gia đình đã quá nhiều đóng góp, chịu nhiều thống khổ chia lìa vì chiến tranh của đất nước trong suốt bốn mươi năm dài binh lửa. Nỗi đau riêng ấy được anh nén chặt trong tâm khảm của một đời khổ nhục với mười tám năm cách trở, tù tội, oan nghiệt. Lòng Hy Vọng, Đức Tin Thượng Đế tưởng có thể giúp anh tìm được bình an cho đoạn cuối phần đời khi anh lên đường sang Mỹ cuối năm 1993. Nhưng không phải vậy … Thực tế đời sống không như lòng người mong mỏi. Và anh vẫn câm lặng nén chặt nỗi đau riêng, ngửa mặt cao thượng để lòng bừng cháy với thống khổ trầm luân của dân tộc, đất nước. Nỗi đau nầy tràn dâng lớn lao hơn gấp bội phần so với cào xé cá nhân, đã hình thành hai tác phẩm mới nhất trong năm 1994. Đối với đa số độc giả, tinh thần tác phẩm rực sáng chính nghĩa dân tộc, nổi bật cái tâm của kẻ sĩ, cái dũng lược quân từ. Anh phóng bút với phong thái độc nhất Phan Nhật Nam, chữ nghĩa trong sáng, thẳng thắn và rõ ràng đúng phong thái người phẩm cách. Nhưng người viết văn nhiều khổ nạn vẫn ngập đầy gian nan trước những thói vấy bẩn hèn hạ, vu vạ với cách ngớ ngẩn, dốt nát, nghi ky của một vài cá nhân. Chưa hết, bản thuyết trình công phu “Sứ Mệnh Người Lính” phản ảnh nhận thức tinh tế, sự am hiểu tình hình với tầm nhìn sách lược của anh trong buổi hội thảo của Gia Đình Võ Bị đã bị bóp méo, đánh lạc hướng vì thành kiến mục nát, thể cách bịp bợm và lớn tiếng chụp mũ, bắt chẹt trên bình diện công tâm thì không có, mà chỉ thật ra do bệnh hoạn tâm thức và lòng chật hẹp, kém phẩm cách, kiến thức mới là điểm tẩy của vấn đề.

Ngày hôm nay, Tháng Sáu, 1995. Người viết văn nhiệt tình và phẩm cách Phan Nhật Nam tiếp tục bị chính “những kẻ. nhân danh chiến hữu – Bởi quả thật, ngay chính người cộng sản khi tấn công anh cũng không dám thẳng thắng tuyên bố chống đối anh về ý hệ- Bởi nền tảng của con người ấy là-Tính Thiện và Lòng Thành .. ” triệt hạ, chụp mũ vô lối, vô căn cứ qua cách thức vô học, vô ơn và bẩn thỉu. Con người ấy bị cả kẻ thù lẫn đồng đội triệt hạ. Gia đình ấy đã lãnh nhận đủ thương đau. Xin tất cả hãy một lần cẩn trọng. Đừng để kẻ đã mang cả cuộc đời quá khứ, hiện tại và tương lai cho đất nước thêm phần đau đớn- Chúng ta phải thực công bằng. Tôi xin nhắc lại một lần. Chúng ta cần tỉnh thức xét lại chính mình. Đừng để trời đất phải nổi cơn thịnh nộ vì một số trong chúng ta quả đã quá ác, tàn ác hơn cả chính cuộc chiến mà chúng ta đã hứng chịu. Thay vì chúng ta phải tuyên dương và chia sẻ niềm đau của riêng anh, nỗi đau to lớn gấp bội lần những tàn phá của chiến tranh trên bình diện cá nhân con người. Nỡ nào chúng ta vô tâm đứng nhìn cảnh “đá nát vàng phai”?

II,

Ngửa mặt lên cao ngất ngất trời

Tìm trong lịch sử bóng từng người

Nỗi đau kẻ sĩ bừng lên lửa

Viết dòng văn tựa, gió tơi bời.

Trong thực tế, một số người khắp nơi trên đất Mỹ đã rất hoang mang sau một loạt bài báo, truyền thanh có tính cách chụp mũ, vu vạ nhà văn Phan Nhật Nam. Sự thật, đa số mọi người phải bận rộn vì sinh kế và chỉ quan tâm một phần đến vấn đề nên không cần tìm hiểu sự việc cho cặn kẽ. Đây là kẽ hở duy nhất để thiên kiến của những kẻ chụp mũ, vấy bẩn người tử tế hoành hành. Điều này là nguyên cớ đưa đến tâm trạng não nề chán ngán khi bản thân nhận thấy Sự Thật và Lẽ Phải bị thương tổn – Điều mà tôi hằng tin tưởng từ ngày bắt đầu cầm bút. Với tâm trạng ấy, tôi đã không muốn viết gì nữa. Tuy nhiên, bài này thành hình là do nhận định của anh Trần Bích San như sau:

… Văn chương với Tấm Lòng sẽ lên đường cùng Sự Thật và Lẽ Phải. Giữa buổi điêu tàn này, bọn lưu manh ti tiện, đám rác rưởi ngụy tín có thể hoành hành tác động. Vận Nước đang suy, bao người tử tế, phẩm cách, đều bị trù dập, triệt hạ … Nhưng không lâu … Không lâu đâu, những tâm hồn trog sáng sẽlấy lại đất đứng. Thời gian sẽ làm công việc ấy, rác rưởi, ti tiện sẽ trôi đi để đá vàng hiện rõ. Đất nước sẽ có ngày … Phải Có Ngày.

Và tôi viết được đến những dòng chữ này vì còn tin tưởng vào Sự Thật và Lẽ Phải. Đá có thể nát, vàng có thể phai, nhưng chỉ nát phai vì vận nước đang thời suy mạt chứ không thể vì sâu bọ rác rưởi và lòng ti tiện.

Thế nên tôi vẫn mạnh dạn tin tưởng và tiếp tục ngửa mặt bước trên những thứ cặn bã phế thải, để cùng với những tấm lòng trong sáng, đóng góp cho một ngày mai với một quê hương có nhiều, có thật nhiều người tử tế và phẩm cách.

III,

Vì Sự Thật và Lẽ Phải, tôi khơi lại một cuộc đời riêng. Phần đời đã và hiện đang đau đớn cùng cực, được chôn chặt trong lòng mà chưa hề lần than vãn. Nam, Tôi thành thật mong Anh …

Ngửa mặt giăng tay lửa ngợp trời

Gió lên phần phật … Vẫn môi cười

Cùng nỗi đau chung rền đất nước

Giữa bóng Đêm …

Có Anh – Có Tôi.

New Orleans, 19- 6-95

Ngày Quân Lực,

Vẫn dậy lửa lớn của năm xưa