Nửa đời còn lại

vietmessenger.com

Vương Hồng Sển

Post by Sơn râu 16 Nov 2025

PHỤ LỤC

Phần 1

Bà Nguyễn Thị Thanh

Bà, thị dòng Nguyễn Phúc, nhà trước đây rân rát, đông khách vãng lai, nghề làm bác sĩ, thêm được mát tay, nhưng hồng nhan phận bạc, có chồng, chồng nán lại Canada, với một bạn mới “trên bộc trong dâu”, bà tam sầu bạch xác, cùng hai con, thuộc Tôn thất, gái Hà, trai Sơn, gái thiện nghệ đàn thập lục, trai chờ ra nước ngoài sẽ học chữ, rồi cả ba, một mẹ hai con, được xuất ngoại, rêu rao trên giấy “élève de V.H.S” mà cơ khổ, tôi có dạy bao giờ, giờ nào, dạy gì??? Thế mà khi qua tới Gia nã đại, hiệp với một người bán đồ cổ, tên Lộ công Mười Ba, vậy mà nổi sóng gió, và bán chạy, nhiều tiền. Cái giấy chứng “élève de V.H.S.” nay tôi làm thất lạc, không sẵn đây để giải một buổi cơm tại đường ngang Bịnh viện Bình Dân, được nghe bà Tân Du, Đệ nhị giai phi của đế Khải Định. đọc cho nghe bài tám câu “Cứ sống cho vui, có việc gì, Sống dư trăm tuổi cũng Ừ đi”, v.v .. và v.v .. sáu câu sau tuổi 91, nhớ tiếng còn tiếng thiếu, đành tạm gác khi nhớ sẽ viết thêm …

Nay chỉ nhớ và tiếc một món đồ cổ, bình sứ da Bạch định, chấm kiểu “song hạc tề phi” (chặp cánh liên cành),

bình có quai nguyên vẹn nắn nặn hình “rồng” nơi hông như đã kể, là chim phụng ẩn bóng, nên bình gọi “Long phụng ngọc hồ”, trước có một thiếu phụ mang từ đất Bắc vào đây, nài bán cho tôi lúc bạc 500 đổi lấy một đồng giấy, tôi mua 2000, đổi bình với một bạn trẻ, bạn trẻ gã bình bao nhiêu tôi không rõ chắc duy biệt về sau, khi lọt về tay bà, bà bán được 5 cây vàng, và vì vậy tôi gọi “Tang thương ngẫu lục” đời Ngọ Mùi, và nhớ lại T.T.N.L. của Ph. Đình Hồ, đã viết “một tô trà, một chiếc bánh, một trầu têm”, nhớ mại làm vậy mà giá

“chỉ một đồng tiền hoẻn” trái lại ngày nay lá trầu trên bạc trăm, trái cau bạc ngàn, đám cưới tân thời có mâm trầu cau, xin hỏi giá mấy, và ai đâu còn xơi mà tục lệ xưa pha lẫn, tân giai nhân mặc Âu phục che đầu khăn lưới trắng, tay ôm bó hoa trinh bạch trắng phếu mà cái kia đã rách tự hồi nào?

Đừng hỏi tôi sao mà “rách”, thiếu chi lối, tập thể thao, chạy xa nhảy cao, cũng rách được mà, cần gì “nước vỏ lựu, máu mồng gà, xưa quá”.

Thanh có sắc, nhưng nói năng kém phần duyên, nay sum hiệp đoàn viên, với chồng, Sơn và Hà kết chăng thành “xã tắc”, thôi việc của người, lo chi cho mệt. Chắng qua cũng vì tiền, tiền thờ “le veau d’or” (tiểu kim ngưu), biến đổi lẹ như chớp. Nhứt tiếu thiên kim “ngàn vàng là gì, ngàn lạng, ngàn chỉ, ngàn phân, khó giải đáp. Nhứt tự thiên kim, hai chữ thiên kim trở đi trở lại mãi mãi, nhưng giá trị vẫn tùy thời. Ngày trước đọc truyện “Thuyết Đường”, ngày nay bạn trẻ không đọc truyện Tàu, Đường Thuyết, Thuyết Đường, trẻ làm sao hiểu, nên tôi xin lần thẩn cắt nghĩa nghe chơi:

Trong truyện Thuyết Đường, có kể tích tướng Tần Thúc Bảo, lúc làm mã khoái cùng đi với một bạn, giải tội nhơn qua hai chỗ khác nhau, khi đi đến một ngã ba chia tay mỗi người đi mỗi ngả, người bạn không chia bạc và ôm trụm qua tay không để lại cho Thúc Bảo đồng nào, khiến Thúc Bảo chịu nghèo chịu đói, ngày nầy qua ngày kia, tháng nầy qua tháng nọ, cả năm trời, không bạc lộ phí, không tiền trả cơm quán, – truyện éo le mà không giải thích, nay già xét lại mới hiểu, đời Đường còn xài bạc nguyên khối, bạc nặng cân, nên Thúc Bảo giao hết cho bạn giữ, và ngày nay so sánh lại thật thâm thúy – trước đây, ông nhà giàu trong Nam, quê ở Hạnh Thông Tây, (đất Gia Định), tặng cháu gái “một triệu đồng bạc Đông Dương” cân nặng 27 gr. x 1.000.000 đồng tức 2700 kí, và cháu gái trở nên hoàng hậu, trong khi ấy, đời 1992, một triệu đồng là 200 tờ giấy 5000, nhẹ hếu hếu, xếp bỏ túi áo, làm gì có chuyện con gái quan thượng thơ phụ chánh đại thần mất chồng Thái tử và đi tu, mất âm hao tin tức?

(viết ngày 3-5-1992)