Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 8 Sep 2025

48. Nguyễn Thị Hồng Diệp

Được biết tác giả, bà Nguyễn Thị Hồng Diệp trước đây là giáo sư Anh văn dạy tại trường Gia Long, Sài Gòn. Tuyển tập “Sỏi Đá Bên Đường” gồm những bài bà đã viết rải rác trong nhiều năm và cho đăng trên một vài tờ báo, tạp chí, ký dưới bút hiệu Bà Ba Phải, nay gom lại in thành sách.

Bà không xác định đó là những truyện ngắn, tùy bút hay tạp văn. Có lẽ chính bà cũng không biết gọi chúng bằng cái tên nào cho chính xác.

Vậy, chúng ta cũng cứ tạm gọi chung đó là những đoản văn, vì, dù dài ngắn khác nhau, nhưng không có bài nào thực sự dài lắm và cũng không chuyện gì để kể lại.

Nội dung cuốn sách gồm những kinh nghiệm của người viết rút ra từ cuộc sống, những suy ngẫm, ý nghĩa mình đi ìm và tìm thấy để góp phần làm cho cuộc đời đẹp hơn, tương tự như cuốn “Nghệ Thuật Sống” hay “Sống Đẹp” của Lâm Ngữ Đường.

Đề tựa cho cuốn sách, Linh mục Đào Quang Chính viết:

“Đây không phải là cuốn sách đọc để thêm kiến thức. Tác giả nói rằng, đó chỉ là những hòn sỏi bên đường thôi mà. Hòn sỏi mang lại gì cho kiến thức chúng ta? Cũng không phải để giải trí, giải khuây lúc nhọc nhằn. Tôi đọc cuốn sách này, có khi cả bài, có khi từng đoạn, có khi chỉ vài câu. Tôi đọc và áp dụng vào chính đời sống của mình. Tôi trông thấy những bông hoa dại, hòn đá nhỏ bên đường, bây giờ không còn là của tác giả nữa, mà là của tôi. Dầu vậy, cùng với tác giả, tôi mơ ước ‘muốn sống không tiếc nuối, nên đối xử với nhau như hôm nay là ngày cuối cùng. Nếu có thể làm gì để cho người xung quanh sung sướng chúng ta nên làm ngay, kẻo sẽ có lúc ân hận. Nếu có thể cho được, xin hãy cho đi, như vậy bước đường lữ thứ trần gian của con người sẽ thoải mái, bình an, lúc ra đi sẽ nhẹ nhàng thanh thản. Sống làm sao để không bao giờ cần phải xử dụng tới những từ ngữ giá mà, biết thế, phải chỉ … ‘

Trong cuốn sách của mình, bà Nguyễn Thị Hồng Diệp bàn về đủ thứ trên đời, từ tình yêu đến khẩu nghiệp, dại khôn, sống chết, con cái, mẹ cha, giò nem ninh mọc … Bà có lối viết thẳng tuột, không màu mè, có bản lãnh khi xử dụng ngôn ngữ, có thể hái lấy nụ cười của người đọc khi nào bà muốn.

“Nuôi Cháu” là một đoản văn rất cảm động của bà. Đây là cái bà gọi là cái giốp đến gõ cửa tận nhà giao cho, khi về già, ở không thì buồn, đi làm không ai mượn. Con trai lấy vợ cả chục năm năn nỉ, giục nó cũng không chịu có con. Đùng một cái nó đẻ con, con trai đàng hoàng thế là bà nội có giốp trông cháu.

Ở trang 103 cuốn sách, bà Nguyễn Thị Hồng Diệp viết:

“Cái cảm tưởng lúc nhìn thấy đứa con lần đầu tiên thế nào tôi đã quên mất, nhưng khi nhìn thấy đứa cháu mới lọt lòng, sao mà cảm động thế. Đứa bé tí hon này có một sức mạnh liên kết vô biên. Trước khi nó sinh ra, tôi vẫn yêu quý con dâu, nhưng trong tình yêu ấy vẫn có phần nào xa cách, khách sáo. Nhưng khi bế đứa cháu nội trên tay, tôi cảm thấy biết ơn con dâu, yêu thương rất mực, vì nó đã banh da, xé thịt sinh ra đứa cháu này. Máu huyết của tôi đã hòa chung với máu huyết của nó. Từ đây, nó với tôi không còn là hai người xa lạ, mà là những người cùng huyết thống. Tuy đứa bé này là con của nó, nhưng lại mang tên họ của tôi, là tiếp nối dòng dõi tôi. Những ngày sau đó, giữa tôi và con dâu nẩy nở một thân tình gắn bó. Thằng bé càng ngày càng giống bố như hai giọt nước. Tôi nghĩ đó là cái mầu nhiệm kết hợp hai người đàn bà xa lạ thành mẹ con”.

Google images

Lâu lắm không nuôi trẻ bà nội lúng túng một thời gian, rồi cũng đâu vào đấy. Bà Nguyễn Thị Hồng Diệp viết tiếp:

“Cái sung sướng nhất là bế cháu, ru cháu ngủ. Tôi lục lọi trí nhớ, ôn lại những bài ru con để đem ra ru cháu. Hồi cháu ngoại tôi còn nhỏ, con gái tôi không cho tôi bế, không cho tôi ru vì sợ làm hư trẻ. Bây giờ, trái lại, con trai và con dâu tôi muốn tôi ru cháu bằng những bài hát ru ngày xưa để cho nó thấm nhuần tình tự dân tộc. Tôi ru cháu bằng những bài Trên trời có đám mây xanh, Công cha như núi Thái Sơn, Con gà cục tác lá chanh, Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa v.v … cho tới truyện Kiều. Trong khi ru cháu tôi như chìm vào quá khứ. Cả một thời thanh bình ở quê hương. Những bài hát này đã ru biết bao nhiêu thế hệ người Việt. Khi mới sinh tôi cũng chìm vào giấc ngủ trong tiếng ru của mẹ. Các con tôi cũng ngủ trong những điệu ru này. Bây giờ, không biết tại không gian, thời gian này, những lời ru này có còn ảnh hưởng gì tới cháu tôi không?”.

Nhìn bà ru cháu con trai có dịp hỏi lại những ngày thơ ấu của mình. Bà nói, ngày xưa con còn bé, mẹ hay cho con mặc bộ đồ bà ba, trông dễ thương lắm. Con trai đã yêu cầu mẹ may bà ba cho em bé.

“Tôi may đồ bà ba. Cháu tôi, ban ngày mặc đồ Mỹ, đến tối đi ngủ mặc đồ bà ba bà nội may. Tôi mong rằng, khi lớn lên, ra ngoài nó sẽ là người Mỹ, nhưng ở trong nhà nó vẫn là người Việt, vì nó được bao bọc trong tiếng ru, điệu hát đầy ắp tình tự quê hương và mặc đồ bà ba như những người Việt cần lao.

… Giốp mới của tôi là một giốp tốt nhất mà tôi có, từ trước tới nay. Không phải ai cũng có cái may mắn tìm được cái giốp này và cũng không phải ai cũng có khả năng làm được giốp này. Cám ơn các con đã cho mẹ niềm vui to lớn. Cám ơn con dâu đã sinh cho mẹ đứa cháu này và đã cho mẹ cái vinh hạnh dự phần vào việc giáo dục nó”.