Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam
Post by Sơn râu 29 Aug 2025

28. Lê Đình Điểu

Lê Đình Điểu sinh năm 1939 tại làng Ngọc Hà, ngoại thành Hà Nội. Như thế, khi di cư vào Nam sau hiệp định Geneve, Lê Đình Điểu mới có 15 tuổi. Ông lớn lên, học hành thành đạt hoàn toàn ở miền Nam. Tuy tốt nghiệp sư phạm [Anh văn] nhưng Lê Đình Điểu chỉ đi dạy học một thời gian ngắn. Ông bỏ nhiều công sức vào các sinh hoạt xã hội. Ông cũng tham gia chính quyền và từng giữ chức vụ phụ tá Tổng Trưởng Dân Vận [Đệ Nhị Cộng Hòa].

Năm 1967 Lê Đình Điểu tốt nghiệp về khoa Báo Chí Viện Báo Chí Quốc Tế tại Kuala Lumpur, Mã Lai. Báo chí cũng là nghề ông theo đuổi từ khi ra khỏi nước năm 1983, cho đến khi qua đời. Ông từng làm chủ bút nhật báo Người Việt, đồng sáng lập và làm chủ nhiệm tạp chí Thế Kỷ 21, giám đốc đài phát thanh VNCR. Ngay khi còn đang làm việc tại Bộ Dân Vận ông đã cùng một lúc soạn và phiên dịch nhiều sách về báo chí, chứng tỏ ông đã nghiêng về ngành sinh hoạt này nhiều hơn là chính trị.

Hai cuốn Kỹ Thuật Tòa Soạn và Ký Giả Chuyên Nghiệp do ông phiên dịch là những tài liệu quý giá đối với những ai muốn theo đuổi nghề làm báo.

Ngoài ra ông cũng là một trong ba tác giả hợp soạn cuốn Hướng Dẫn Sinh Hoạt Thanh Niên do CPS xuất bản năm 1967.

Ông cũng là một trong những người sáng lập Chương Trình Phát Triển Sinh Hoạt Thanh Niên Học Đường và chính ông đã đặt tên tắt là CPS, mà sau đó, Bộ Giáo Dục đã sáp nhập vào chương trình Sinh Hoạt Học Đường của Bộ. Thân nhân và các bằng hữu của Lê Đình Điểu vừa thâu thập tài liệu và cho xuất bản cuốn “Tuyển Tập Lê Đình Điểu”, gồm một số những bài thơ ông làm từ khi còn là học sinh, sinh viên, những ngày nằm bệnh bạn bè thăm hỏi, xướng họa, những bài Lê Đình Điểu viết trong những năm ông làm báo và truyền thanh. Tóm lại Lê Đình Điểu là một người năng nổ.

Gần như ông không ở yên lúc nào. Ông dạy học, làm thơ [ký tên Y Dịch], dịch sách, làm chính trị, truyền thông, hướng dẫn sinh hoạt thanh niên, huấn luyện phóng viên, ký giả vào nghề làm báo. Nhưng theo thân nhân cùng các bằng hữu của ông thì “những hoạt động trong các tổ chức và chương trình sinh

hoạt thanh niên có tính chất tự nguyện mới biểu lộ hết tinh thần và lý tưởng của Lê Đình Điểu. Tinh thần tự nguyện, tin tưởng ở khả năng tự rèn luyện và tự phát triển của giới trẻ khi được sống và phục vụ trong bầu không khí tự do, đó là niềm tin lớn trong cuộc đời ông. Với niềm tin đó, mọi hoạt động của ông trong ngành giáo dục, truyền thông, công quyền và xã hội công dân đều nhắm mục đích phục vụ xã hội để xây dựng đất nước Việt Nam”.

Trong đời sống hàng ngày, cứ đọc những lời nói được ghi chép lại, những bài viết của các người quen biết, bạn bè gần xa, nói về Lê Đình Điểu, người ta đủ thấy ông rất được những người chung quanh yêu mến. Ông đối xử hòa nhã với tất cả mọi người và nhất là không bao giờ tỏ ra bi quan dù trong hoàn cảnh nào. Tất cả những người quen biết ông, đều nhận được từ ông, cái tinh thần vui tươi, khỏe mạnh ấy. Nhưng nói về một nhà báo, một nhà tư tưởng không gì bằng trích dẫn chính những gì người ấy viết ra. Sau đây là bài viết của Lê Đình Điểu, được ông đặt dưới tiêu đề Đối Thoại Với Quá Khứ:

“Sử là cuộc đối thoại của ngày hôm nay với ngày hôm qua để làm hướng đi cho ngày mai. Sử học đang trên đường chứng tỏ là một khoa học – có người gọi đó là một môn khoa học ‘nhân văn’. Khốn thay, chính khoa học tự nhiên cũng chưa dám tự khẳng định mức chính xác, đầy đủ và khách quan tuyệt đối và vĩnh cửu. Có người đã nói không gì vững chắc bằng khoa học nhưng cũng không gì bấp bênh bằng khoa học’. Sự vững chắc giúp người ta tin tưởng để thực hiện những công trình. Sự bấp bênh lại giúp người ta tiến bộ.

Đối thoại phải chăng là dấu hiệu của bấp bênh – còn cãi qua cãi lại thì có gì vững chắc? Nếu vậy, thì đối thoại cũng là dấu hiệu của tiến bộ.

Đối thoại với quá khứ không có nghĩa là quay lưng lại  với hiện tại và tương lai, để đắm say với cái đã qua.Đối thoại với quá khứ – hay nghiên cứu lịch sử – phải mang ý nghĩa đặt quá khứ vào vị trí trước mặt để trong lúc ‘ngày hôm nay’ nói chuyện với ‘ngày hôm qua’ thì chân trời ‘ngày mai’ cũng hiện ra phía trước”.

Người ta có thể nhận ra trong đoạn văn ngắn ngủi ấy của Lê Đình Điểu dáng dấp của một nhà thơ, một nhà báo và một nhà giáo dục nữa. Nói về Lê Đình Điểu, Đỗ Quý Toàn người hiện kế vị Lê Đình Điểu trong chức vụ chủ bút báo Người Việt, viết:

“Sống 60 năm trên đời, để lại trong lòng mọi người hình ảnh một con người bình an, nhân hậu, 60 năm đã là sống đầy đủ. Người biết sống thì mỗi phút giây sống cũng là đầy đủ. Anh Lê Đình Điểu ra đi, hình ảnh cuộc đời anh là món quà anh còn để lại mà bạn bè sẽ còn lưu giữ mãi, chị Dung và các con anh sẽ còn lưu giữ mãi.

Cám ơn, Lê Đình Điểu”.