Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 22 Aug 2025

15. Hoàng Khởi Phong

Có lẽ trong số những người cầm bút còn tiếp tục công việc của mình ở hải ngoại này, Hoàng Khởi Phong là người có lực bền bỉ nhất. Sống ở cái xứ người này, như một kẻ lưu lạc, người ta không thể không có lúc, tưởng chừng như, mình không còn đủ sức để làm một việc gì nữa. Có cả ngàn lý do khiến người ta suy sụp. Nào đất nước. Nào cộng đồng. Nào tương lai. Nào tuổi già. Trong hoàn cảnh ấy, Hoàng Khởi Phong vẫn viết được một cách đều đặn, và nhất là, vẫn viết với nhiệt tình, tưởng chừng, sức sống, lửa tin trong lòng ông vẫn bùng bùng cháy mặc dầu những gió bão.

Cây Tùng Trước Bão của Hoàng Khởi Phong được Ngô Thế Vinh giới thiệu như là “một cuốn sách nói về quá khứ và những người lính của cuộc chiến tranh đã qua nhưng lại có tác dụng sưởi ấm niềm tin hướng về tương lai”.

Cây Tùng Trước Bão dày 261 trang, gồm 8 đoản văn. Tác giả không ghi chú là bút ký, phóng sự hay gì khác. Nhưng nếu chúng ta coi đó như một tập truyện ngắn cũng chẳng sao.

Thực tế, cả 8 đoản văn đều là những truyện ngắn. Và nếu gọi là những truyện ngắn, thì lại phải nói thêm rằng, đây là một cách viết truyện ngắn mới của Hoàng Khởi Phong. Bởi vì tất cả các nhân vật trong cuốn truyện đều là những người có thật ngoài đời, còn sống quanh chúng ta, hoặc giả nếu có ai đó đã chết, thì cũng chỉ vừa mới chết cách nay không bao lâu.

Và truyện của Hoàng Khởi Phong là những cuộc trò chuyện, tâm tình của các nhân vật với tác giả, được ghi chép lại.

Các nhân vật đó là: Đại Tá Phan Văn Huấn, Chỉ Huy Trưởng Liên Đoàn 81 Biệt Cách Dù, cũng là người giữ căn cứ An Lộc sau cùng, trước khi miền Nam mất. Nhà văn Cao Xuân Huy, người chúng ta vẫn đọc hàng ngày trên các báo chí. Lâm Ngọc Chiêu người lính biệt kích. N., tác giả cuốn Bông Hồng Gai vừa được phát hành tại quận Cam.

Đại úy Nguyễn Đình Liêm, trưởng phòng hành quân của tiểu khu Gò Công những năm cuối cuộc chiến, người treo trên cửa kính căn phòng khách hàng chữ ‘Phi Nhân Nghĩa-Bất Tri Giao’, nhưng tác giả, Hoàng Khởi Phong, sau khi trò chuyện đã phải nêu lên nghi vấn: “Anh là ai? Khiêm tốn? Thông Thái? Khoa trương?”.

Thầy giáo Võ Nguyên Thị, người có bạn là Trần Lam Giang, Nguyễn Khoa Tần, những người đã từng ăn học chơi đùa với Thị. Trần Lam Giang cho biết một chi tiết ít ai biết vì mẹ Thị giấu. Mãi sau này mới cho Thị biết. Sở dĩ mẹ anh đặt tên cho anh là Võ Nguyên Thị vì cha anh là con nhà chú của Võ Nguyên Giáp. Chúng tôi cũng nêu ra những chi tiết ấy để xác định thêm một lần nữa, tất cả các nhân vật của Hoàng Khởi Phong trong Cây Tùng Trước Bão đều là những người thật, việc thật.

Những người không phải là nhân vật, được nêu tên, hình như cũng là để xác định điều ấy. Các nhân vật có thật ấy, tất nhiên đã cùng chúng ta trải

qua những giai đoạn lịch sử đầy những biến động bi thảm vừa qua. Quá khứ trở thành một gánh nặng, một vết thương chưa lành, quên không được mà nhớ thì sẽ dùng được vào việc gì đây?

Đại Tá Phan Văn Huấn nói:

“Hồi mới đi tù, tôi phải xác nhận là tôi được coi bởi những người có gốc quân đội làm quản giáo. Họ đối với chúng tôi không có bạo hành thể xác như những trại giam do công an quản trị. Những người quản giáo trong cái trại của tôi, nơi giam giữ những cấp tướng và đại tá của miền Nam, được tuyển chọn một cách kỹ lưỡng …

Tất nhiên bạo hành về tinh thần thì khỏi phải nói. Họ thẩm vấn, họ bắt làm tờ khai, họ dò xét, bắt chúng tôi nhận những điều chúng tôi đã làm. Trong chiến tranh tất nhiên phải có những người chết, có những người bị giết và những người giết người. Giết và bị giết chẳng qua chỉ là một hình thái sinh hoạt của chiến tranh. Không một người lính nhà nghề nào lại lấy sự giết người làm thú tiêu khiển trong đời quân ngũ của mình cả. Nếu có những con người như thế thì chẳng qua đó là một con người bệnh hoạn, không bình thường. Xét cho cùng thì tôi thấy binh sĩ của tôi ít người bị bệnh tinh thần loại đó. Nhưng từ khi phải chuyển trại nhiều lần, tôi thấy những kẻ giam giữ tôi bị bệnh tinh thần nhiều hơn chúng tôi. Họ lạnh lùng, họ nóng giận, họ thay bộ mặt trong vài giây đồng hồ và quan trọng một điều là họ không bao giờ lộ vẻ xót xa trước những khổ đau của con người”.

Gần đây, người đọc đã dần dà và lần lượt được đọc một loạt sách được gọi là hồi ký của nhiều nhân vật, có thể coi là có trách nhiệm trực tiếp hay gián tiếp tới vận mệnh của đất nước những năm vừa qua. Những sự việc được lật đi lật lại. Hồi ký mà không có sự thành thật thì không thể gọi là hồi ký được. Chừng mực của sự thành thật lại cũng là điều khó kiểm chứng.

Chỉ có một điểm người ta dễ nhận ra, với tư cách độc giả là, tuy thua trận, nhưng miền Nam nói chung, vẫn có những nhân vật, những người tử tế, đàng hoàng, có sự hiểu biết, cư xử hơn hẳn phía đối phương. Đó vừa là điều làm chúng ta hãnh diện, vừa làm chúng ta đau lòng. Vì, sự việc dường lại giống như những bằng chứng cho thấy, nhiều khi cái ác lại thắng cái thiện, cái xấu thắng cái tốt.

Nhưng đọc hết cuốn Cây Tùng Trước Bão của Hoàng Khởi Phong, theo dõi những nhân vật của ông, chúng ta vẫn có thể đồng ý với Nguyễn Xuân Hoàng, trong lời bạt:

“Họ là những đốm lửa được nhóm lên trong những giây phút tăm tối của định mệnh. Những đốm lửa ấy sau đó tưởng như bị chìm khuất trong bóng tối quên lãng. Nhưng không.

Cuộc sống cho ta thấy ánh sáng của những đốm lửa kia vẫn còn chiếu mãi. Đó là những đốm lửa của niềm tin và hy vọng. Tôi không rõ cuộc sống của chúng ta sẽ ra sao nếu cứ phải nghe mãi những tiếng động ồn ào và vô nghĩa của những cái thùng rỗng hay những tiếng vo ve của ruồi nhặng … Nhưng tôi biết những đốm lửa kia sẽ mãi mãi giúp ta can đảm bước tới, nó như ánh sáng của biển đêm, là hơi ấm của mùa đông dài, là sự sống của cõi chết … “.